Mundua aldatzen ari da. Gaur, inoiz baino oinarrizkoago eta zabalago.
2026. urtea garapenetan azelerazio bizkor baten seinale beldurgarriekin hasi da:
Lehenik Venezuelako presidente Maduro atxilotu zuten, ondoren Groenlandian gatazka areagotzen ari zen, Iranean istilu bortitzak
izan ziren, eta, azkenik, Munduko Ekonomia Foroaren bileran botere-oreka aldaketaren
seinaleak agertu ziren. Nola ulertu behar da guztia?
Gaur, Kla.TVk ekonomia eta finantza analista Ernst Wolffekin ari da hitz egiten.
Ekitaldien geopolitikako testuingurua ebaluatzerakoan, bereziki urrun-ikuspekoa eta zehatza dela frogatu du.
Wolff jauna, eskerrik asko elkarrizketa hau egiteko denbora hartzeagatik.
Bai, eskerrik asko gonbidapena emateagatik.
Duela gutxi zure argitaratutako elkarrizketa edo bideoetako batean esan zenuen aurtengo WEF-a (2026ko urtarrilaren 19tik
23ra) gure munduan izugarrizko astinaldi baten hasiera zela.
Laburbilduz azaldu al dezakezu deskribatu duzun eraldaketaren gako-elementuak?
Bai, bi zutabe garrantzitsuenak hauek dira: lehenik, gure finantza-sistema globala azkenetan dagoela; eta bigarrenik,
CBDCetan, edo banku zentraleko moneta digitaletan, oinarritutako finantza-sistema berri bat ezartzeko zorian gaudela.
Eta beste gauza bat da lan-mundua eraldaketa masibo baten erdian dagoela, adimen
artifiziala gero eta zabalago hedatzen ari delako.
Beraz, lan-munduak nabarmen aldatuko dela espero behar dugu, eta langabezia-uhin masibo bati aurre egin behar diogula.
Eta hori da, hain zuzen ere, boterean daudenek une honetan prestatzen ari direna.
Eta Munduko Ekonomia Foroak, zalantzarik gabe, azken hamabi hilabeteotan historia oparoa izan du.
Zuzendaritza aldatu dute. Larry Fink da orain arduraduna.
Egiaz, beraz, atzean dauden eliteek beraiek hartu dute agintea.
Ados, hitz labur bat besterik ez honi buruz: Larry Fink. Nor da, azken finean?
Jendeak horretaz zer ulertu behar du?
BlackRock-en lan egiten zuen, edo agian oraindik ere egiten du. Beraz, nolako pertsona da?
Bai, Larry Fink da BlackRock-eko sortzailea eta zuzendari nagusia.
Eta BlackRock aktiboen kudeatzaile bat da, eta aktiboen kudeatzaile gisa, inoiz
ikusi den finantza-enpresa boteretsuena da.
Azken mendean, finantza mundua AEBetako banku nagusiek nagusitu zuten.
BlackRock orain banku nagusi hau guztien akziodun handiena da eta guztien batuta baino botere handiagoa du.
Beraz, Larry Fink ere pertsona gisa ez da bereziki interesgarria, BlackRock-ek orain adimen artifizialean ere oinarritzen delako.
Beraz, Aladdin izeneko finantza-datuen analisirako sistema bat dute, Larry Finkek 1980ko hamarkadan aurkeztu zuena.
Hau da munduko finantza-datu-azterketa-sistema indartsuena eta garrantzitsuena.
Eta banku zentral guztiek finantza-datu-analisi sistema honetan oinarritzen dira. Korporazio
nagusi guztiek ere horretan oinarritzen dira.
Jende gehienek ez dakite gaur egun finantza-mundua osorik edo neurri handi batean adimen artifizialaren menpe dagoela.
Bai, eta orduan zer gertatuko zaio populazioari?
Beti ari dira espetxe digital bati buruz hitz egiten.
Zer esan nahi du honek publiko orokorrarentzat?
Arazo nagusia da denok, neurri batean edo bestean, gardentzen ari garela, digitalki
kontrolatzen gaituztela eta erabat zaintzen gaituztela.
Mundu digitalak orain munduko pertsona bakoitzarentzako profil pertsonalak sortzeko gai den maila bat lortu du.
Atzean enpresa bat dago: Palantir. Papera bereziki garrantzitsua dute.
Palantirrek AEBetako inteligentzia-agentzia guztietako datuak antolatzen ditu, hau da, CIA, FBI eta NSA.
Gainera, AEBetako Defentsa Saila, lehenago Gerra Saila izenez ezaguna.
Palantirrek Errusiarekin duen gatazkan Ukrainarentzat helburu militarrak identifikatzen ditu, eta Libano, Siria
eta Gazako Zerrendarekin dituen gatazketan Israelerentzat ere helburu militarrak identifikatzen ditu.
Beraz, hau da datu guzti hauek biltzera bideratutako enpresa bat.
Eta orain Donald Trump-ek ere Amerikako herritar guztien datu-base bat sortzea agindu du.
Ingelesentzat fitxategiak jada ekoizten ari dira.
Alemanian, Palantir orain hainbat estatu-polizia-indarrek erabiltzen dute.
Beraz, mundu batean bizi gara, non erabat eta guztiz zaintza digitalaren menpe gauden.
Eta, noski, hau ez da gure mesedetan, baizik eta atzean benetako boterea duten korporazioen mesedetan.
Eta beldur al zara honek publikoarentzat ondorio negatiboak izan ditzakeela?
Jende gehienek ez dute konturatzen ere gertatzen ari denik.
Gaur egun leialtasun-txartel, aplikazio eta antzeko gero eta gehiago daude. Poliki-poliki horretara behartuta zaude.
Hurrengo pausoa zalantzarik gabe moneta digitala da – CBDCak. Eta gehienek ez diote erantzuten.
Esaten dute: "Ados, Lidlen deskontua dutenez, horrekin bat egingo dut."
Bai, hori da arazo nagusia: jende askok ez daki ondorioz zer gerta daitekeen.
Beraz, CBDK hauek ezarri ondoren, gure bakoitzari zerga-tasa eta interes-tasa pertsonalak ezarri ahal izango dizkigute.
Isunak guri ezar daitezke. Sistema osoa Txinako ereduan oinarritutako gizarte kreditu sistemarekin lotu daiteke.
Gainera, finantzaketa-iturri guztietatik ere mozten gaituzte.
Beraz, guztiz banku zentralaren esanetara gaude.
Eta garrantzitsua da konturatzea, gaur egungo garaiotan, banku zentral nagusiak – Federal Reserve, EBZ edo Ingalaterrako
Bankua izan – guztiak orain BlackRockek kontrolatzen dituela.
BlackRock izan da haren aholkulari nagusia 2007–2008ko mundu mailako finantza-krisialdaz geroztik.
Eta, gainera, lehenago aipatu nuen Aladdin plataformarekin ere konektatuta daude.
Beraz, denok enpresa pribatu baten menpe egongo ginateke.
Bestalde, badaude orain hau ezarri eta pixkanaka boterea finantza-konglomeratu horiei ematea suposatzen zaien
herrialdeak. Herrialde guztiak inplikatuta daude horretan?
Batzuetan iruditzen zaizu salbuespen batzuk daudela, Iran bezalakoak – edo benetan elkarrekin ari al dira eta,
David Icke-k dioen bezala, marioneta-ikuskizun bat antzezten?
Ez, ez, noski elkarrekin koordinatzen dira.
Ba, badago ere mito zabaldua BRICS herrialdeek AEBen aurka fronte bateratua osatzen ari direla.
Hori ulertzeko, historiari buruz pixka bat jakin behar duzu.
Beraz, lehenik eta behin, Lehen Mundu Gerran gezurra esan ziguten.
Beraz, Bigarren Mundu Gerran gezurra esan ziguten. Eta gaur egun zehatz-mehatz modu berean gezurra esaten digute.
Beraz, Lehen Mundu Gerra alemaniar militarismoaren aurkako borroka gisa aurkeztu ziguten.
Garrantzitsua da konturatzea Alemaniako militarismoa orduan AEBen aurkako borrokan sortu zela.
Egiaz, Lehen Mundu Gerra Britainiar Inperioaren ondorengotzari buruzkoa izan zen.
Estatu Batuak borroka hori irabazi zuen Lehen Mundu Gerran.
Bigarren Mundu Gerra Lehen Mundu Gerraren jarraipena besterik ez zen.
Eta esan behar da naziak izan zirela Alemanian mundu-gerra hau ofizialki hasi zutenak.
AEBen laguntzarik gabe, naziak inoiz ez lirateke boterean egon.
1929ko Krisi Handia nazien boterearen gorakadaren katalizatzailea izan zen.
Hau AEBetako Erreserba Federalak asmoz eragin zuen.
Beraz, AEBek funtsezko papera jokatu zuten Adolf Hitler boterean jartzen laguntzeko, baina gerran etsaitzat erabili zuten.
Eta gero, Bigarren Mundu Gerran amaitzean, beren mundu mailako nagusitasuna ezartzeko.
Eta finantza sailean, bereziki ondo egin dute hori.
Egiaz, dolarra beren erreserba-moneta gisa onartu dute.
Jende askok ez du konturatzen erreserba-moneta kontzeptua hasieran naziak asmatu zutela, eta amerikarrak soilik hartu zutela.
Eta gaur egun amerikarrek mundu osoa gobernatzen dute.
Munduan ez dago gobernurik Amerikarren menpe ez dagoenik, gutxienez zati batean. Eta hori Irani ere aplikatzen zaio.
Beraz, beti daude atzean negozioak martxan.
Baina hau ere gobernu handiei aplikatzen zaie.
Hau herrialde nagusiei – Indiari, Txinari eta Errusiari – aplikatzen zaie, eta guztiak AEBekin atzean lanean ari dira.
Eta honen froga ere badago.
Beraz, Baselen dagoen Nazioarteko Ordainketetarako Bankuak (BIS) funtsezko papera betetzen du moneta berria, CBDC, aurkeztean.
Hori da banku zentral guztien banku zentral nagusia.
Hortxe ari dira finantzetako izen handiak elkarrekin lanean.
Eta bitxia bada ere, BRICS herrialdeak – Brasil, Errusia, India, Txina eta Hegoafrika – ere ordezkatuta daude BIS honetan.
Horietako lau batzordean eserita daude. Beraz, dena atzean erabakitzen da, Bigarren Mundu Gerran bezala.
Jendeari elkarren aurka gerra egitea baimendu zitzaien.
Jende kopuru izugarria – guztira 60 milioi baino gehiago – heriotzara bidali zituzten.
Baina atzean, finantza nagusiek koluzioan aritu eta elkarrekin lan egin dute.
Hala ere, gainazalean baliabideen aldeko borroka dago.
Arreta bereziki Afrikan eta Hego Amerikan dago.
Nola lotzen da hau Agenda Digitalarekin?
Bai, baliabideen aldeko borroka hau bereziki garrantzitsua bihurtu da, agenda digitala orain adimen
artifizialaren hedapenarekin bat egiten ari delako.
Beraz, adimen artifiziala sustatzeko, datu-zentroak nonahi eraikitzen ari dira abiadura harrigarri eta eskala masiboan.
Eta zentro hauek lehengai jakin batzuk behar dituzte, batez ere lur arraroak.
Eta hori, noski, eztabaida piztu du.
Baina atzean benetako botere-jabeek, noski, pozik daude gatazka hauek herrialde banatan pizteaz, izan ere, horrek
jendearen arreta kentzen baitu egiaz atzean talde bat dagoela eta etengabe bere ekintzak elkarrekin koordinatzen dituela.
Bai. Duela gutxi, mundua, esateko moduan, hiru botere-bloke edo eragin-esparruetan banatzen duten ereduak agertu dira.
David Icke-k hamarkada luzez ari da honi buruz hitz egiten.
1984an, honako banaketa hauek daude: Ozeania, Eurasia eta Ekialdeko Asia.
Eta Errusiako Estatu Nagusiaren ustezko mapa bat duela gutxi agerian geratu da, eta hori
alemaniar mediku Heiko Schöningek hartu du.
Vanguard-en eraginpean dauden AEB, Kanada, Groenlandia eta Hego Amerika adierazten dituen 'Trumpia'ri egiten dio erreferentzia.
Ondoren, Putina dago – esan nahi dudana da Errusia eta Europa BlackRocken kontrolpean daudela, jada aipatu duzun bezala.
Eta Cinia – hau da, Txina, India, Afrika eta State Street. Hauek bi jokalari nagusi gehiago dira.
Zer iritzi duzu halako ereduei buruz, eta nola baloratzen duzu ordezkaritza hau?
Bai, hori publikoari egindako engainu masiboa da.
Ba, aipatu dituzun hiru horiek – BlackRock, Vanguard eta State Street – egiazki konplizeak dira.
Beraz, Vanguard da BlackRock-en akziodun handiena, eta BlackRock eta Vanguard, berriz, State Street-en akziodun handienak dira.
Wall Streeten nonbait egoitza duen, Silicon Valleynekin elkarlanean aritzen den eta atzean
hariak mugitzen dituen egoitza nagusi bat dago.
Eta jendea sinestarazten dute hiru bloke nagusi daudela, eta, beraz, bata edo bestea babestera bultzatzen dute, konturatu
gabe atzean dagoen botere bakarrak denak engainatzen dituela.
Eta une honetan eszenatokien atzean dagoen indar nagusia konplexu digital-finantzarioa da.
Utzi iezadazu laburki azaldu zer den hau.
Beraz, alde batetik, konplexu digital-finantzarioa Wall Streetek osatzen du, eta Wall Street
nagusi diren aktibo-kudeatzaileek hartu dute.
Aktibo kudeatzaile nagusien artean, zerrendako goialdean daude BlackRock, Vanguard, State Street eta Fidelity.
Haiek dute mundu osoko finantza-sistema osoa beren kontrolpean.
Eta, gainera, 1970eko hamarkadatik aurrera agertu den bigarren indar bat dago, eta ordutik
finantza-konglomeratu nagusien pareko garrantzia hartu du.
Eta hauek dira Silicon Valleyn dauden IT enpresa nagusiak.
Zerrendaren goialdean daude hain deitutako Zazpi Miresgarriak.
Zazpi bikainak Apple, Microsoft, Alphabet, Amazon, Nvidia, Google eta Tesla dira.
Eta haiek beren boterea erabiltzen dute aktibo nagusi kudeatzaile hauekin batera.
Bitxia da zazpi IT enpresa nagusietako sei enpresetan akziodun nagusiak BlackRock, Vanguard eta State Street direla.
Beraz, hau da eszenatokien atzean dagoen indar bat, munduko edozein gobernutik indartsuagoa dena, eta, noski, munduko
edozein gobernu nahi duen norabidera bultzatzeko gai dena.
Bai. Baina, jakina, herrialde desberdinek ere paper bat dute.
Eskualde edo herrialde batzuk aipatu nahi nituzke eta herrialde horiek jokatu beharreko rola
zein den jakiteko zure iritzia eskatu nahi nizuke.
Lehenik eta behin, hiru eragile nagusiak, zalantzarik gabe, AEBak, Errusia eta Txina dira.
Bai, zehazki, esan nuen bezala, hirurak Nazioarteko Ordainketen Bankuaren (BIS) Zuzendaritza
Batzordean daude, eta han agenda bera jarraitzen ari dira.
Ba, Txinak jada bere CBDC aurkeztu du, eta 300 milioi txinatar baino gehiagok orain beren telefono mugikorretan zorro bat dute.
Errusiak orain errublo digitala ere ezartzen ari da, AEBen zigorren eta SWIFT sistemaren aurka babestu behar
duelako. Eta AEBetan ere agenda bera jarraitzen ari dira.
Agian presidente bat dugu, aurretik CBDC bat ezartzeari uko egingo ziola promestu zuena, baina bere atzean egindako
ekintza guztiak horretarako bidea prestatzera bideratuta daude.
Beraz, benetan kriptomoneta hauetan, stablecoin-etan zentratzen ari da.
Eta stablecoinak ez dira CBDCak sartzeko atzeko ateko hurbilketa bat baino.
Beraz, hauek dira atzean elkarrekin lan egiten duten hiru herrialde nagusi, baina
azaletik, noski, elkarrekin borrokan ari direnak.
Hemen garrantzitsua da ustezko gatazka honek bestearekiko norberaren burua babesteko
beharra sortzea. Eta zer esan nahi du horrek?
Oso sinpleki esanda, honek esan nahi du arma-industria etengabe gero eta gehiago handitu behar dela.
Eta une honetan ikusten ari garen bezala, arma-industria mundu osoan inoiz ikusi gabeko eskalan handitzen
ari da, eta horri esker, atzean dauden eragileek irabazi handiak lortzeko aukera dute.
Bai. Gerra orain, adibidez, Iranean ere ia errealitate bihurtu da.
Orain gerra zibilaren ertzean zaude. Zer papera jokatzen du Iranek honetan?
Irani oso lagungarria da alor honetan, azken finean, Iran ere neurri batean – edo hobeto esanda, neurri handi batean – AEBetako
dolarraren menpe baitago, munduko beste edozein herrialde bezala.
Eta AEBek ziurtatu dute Irango moneta presio larri baten menpe egon dela.
Orduan, Irango jendeak erosahalmen faltaren eta haren gainbeheraren aurka protestan hasi zen.
Eta AEBek gero hori babestu zuten agenteak bertara bidaliz eta, eraginkortasunez, nahasmenduak beraiek elikatuz.
Hori da zehazki Ukrainian bizi izan genuena.
Ukrainan ere tentsioak zeuden. Hori ere kanpotik bultzatu zuten han tentsio larriak sortzeko.
Eta, noski, AEBen eta Irango arteko zenbait desberdintasun ere badaude.
AEBek, jakina, gustatuko litzaieke Iranen petrolio-erreserba guztiak bere kontrolpean
izatea, inork ezer esateko aukerarik gabe.
Eta aldi berean, Iranek naturalki aitzakia bikaina eskaintzen du arma berriak probatzeko edo arma berri sorta zabala garatzeko.
Eta uste dut benetan noizbait Iranekin gerra bat gertatuko dela, izan ere, gatazka pizten
bada, petrolioaren prezioa izugarri igoko da.
Eta AEBek, neurri handi batean, munduko Iranekoez kanpoko erreserben gaineko kontrola ziurtatu dute.
Beraz, gaur egun gas natural likidotua erabiltzen ari dira; terminalak eraiki dituzte
nonahi, adibidez hemen Europan, batez ere Alemanian.
Eta Iranekin gerra pizten bada eta Hormuzko Itsasartea itxita geratzen bada, amerikarrak
beren gas eta olioarekin prest egongo dira.
Bai, hori benetako kezka bat da. Nola ebaluatu beharko litzateke Israel?
Hori da Irango lehia nagusia, eta AEBek berriro ere indarrez babesten dute. Zein papera jokatzen dute?
Bai, AEBek beti babestu dute Israel hasieratik bertatik, baina orain Israelek ere eragin oso handia du AEBetako politikan.
Beraz, AIPAC dugu, Amerikako Israelgo Gizarte Harremanetarako Batzordea.
Beraz, adibidez, honek hauteskundeetan Israelen aldeko jarrera duten politikariei diruz laguntzen die.
Gero, Silicon Valleyn badira Israelekiko oso jarrera oneko pertsona batzuk, hala nola Larry Ellison eta Elon Musk.
Esan behar da gaur egun Israelek eragin oso esanguratsua duela AEBetako kanpo-politikaren
gainean eta baita barne-politikaren gainean ere.
Bai, India, zer iruditzen zaizu?
Era berean, egoera berezi bat du, Txinaren eta Mendebaldearen artean erabaki ezin balu bezala, bi
paperekin jokatzen saiatuz. Zer gertatzen da han?
Bai, India da moneta berriaren sarreran aitzindari nagusietako bat.
Beraz, AEBen laguntzarekin, Indiak 2016an bere diru-kopuruaren %80 baino gehiago – hau da,
banku-ohar zaharrak – gauetik gauera ezabatu zituen.
Beraz, Modi jaunak hainbat banko-ohar baliogabeutzat deklaratu zituen.
Eta hau, adibidez, Bill Gatesek atzean diruz lagundutako Better Than Cash Alliance
bezalako erakunde batekin elkarlanean egin zen.
Beraz, modu honetan, nolabait CBDC-ak aurkezteko aitzindari bihurtu dira.
Garai hartan, Indiako herriari ere ziurtatu zioten rupia digitala inoiz programagarria izango ez zela.
Orain hori aldatu dute. Orain programagarria bihurtu da.
Beraz, India gutxi gorabehera CBDCaren mundu mailako abiaraztearen probalekua da.
Bai, oso interesgarria. Afrikari buruz zer?
Besterik gabe lehengaien hornitzaile bat dirudi, ala beste plan batzuk ere martxan daude?
Bai, Hegoafrika ere inplikatuta dago, izan ere, Hegoafrikak, noski, oraindik urrezko erreserba zabalak ditu.
Jakina, hori ere garrantzitsua da, urreak etorkizunean ere paper nagusia jokatuko duelako.
Azken batean, ikus dezakegu urrearen prezioa azkenaldian nabarmen igo dela.
Eta uste dut leherketa hau oraindik bere hasierako faseetan dagoela une honetan.
Zeren eta mundu osoko finantza-sistema osoa eroriko denean – eta eroriko da; finantza-sistema berria ere eroriko da – jendea 3.000
urte baino gehiagoz diru gisa hartuta egon denera itzuliko da.
Eta haiek urrezkoak eta zilarrezkoak ziren. Beraz, bien etorkizun distiratsua ikusten dut.
Eta bi hauek, noski, Hegoafrikan ugari aurkitzen diren lehengaiak dira.
Hori dela eta, Hegoafrika une honetan boterean daudenentzat oso interesgarria da.
Eta hori guztiaz aparte, noski, Afrikako kontinentean oso interes gatazka larriak daude, besteak beste AEBen eta Txinaren artean.
Dena kobaltari, litioari eta elementu horiei guztiei buruzkoa da, lurrin arraroak barne.
Horrek zerikusirik al du lehenago esaten ari zinenarekin – adimen artifizialaren hedapen digitalarekin?
Bai, erabat. Erabat.
Beraz, adimen artifizialak material hauek guztiak behar ditu, eta une honetan borroka masibo bat gertatzen ari da.
Eta, noski, atzean hariak mugitzen dituztenek hori sustatzen dute, izan ere, etengabe pizten ditu
desadostasun politikoak eta jendeari sinestarazten dio maila politikoan benetan eragin dezakeela.
Baina esan behar da gaur egungo politika korporazio handien presio intentsiboaren menpe dagoela, eta, beraz,
munduan inolako aldaketa politiko bat ere ezinezkoa dela.
Beraz, munduaren gaineko korporazio handien – hau da, Silicon Valley eta Wall Street – menperatze
zorrotza hautsi ezean, munduan ezer ere ez da aldatuko.
Duela gutxi Groenlandiari buruz ere hitz egin zenuen, eta aipatu zenuen datu-zentro handi hauek han
eraikiko dituztela, bertako biztanleen eskutik urrun.
Duela gutxi ikusi nuen mezu batean esaten zutela Elon Musk-ek, esateko moduan, dena espaziora eramateko asmoa
duela ere, ustez han nahikoa elektrizitate dagoelako.
Baina hori, jakina, are urrunago dago eskuraezina. Norabide bera al da?
Bai, bai, hori guztiz zoroa da.
Baina egiaz, boterean daudenek ohartzen ari dira erresistentzia harrigarri bati aurre egin behar diotela.
Bada, nahikoa da ikustea CBDC-ak sartzea, adibidez, Nigerian probatu dutela, eta aurretik Ekialdeko Karibeko
Diru Batasuneko herrialdeetan, Jamaikan eta abar. Eta saiakera horiek guztiak huts egin dute.
Eta boterean daudenek orain konturatzen ari dira, adimen artifizialak mundu osoan jendearen
bizi-maila hain zorrotz jaisten ari delako, haren aurkako erresistentzia ere handitzen ari dela.
Eta, jakina, ondoren erresistentzia horrek haiei hainbeste eragingo ez dien lekuak bilatzen dituzte.
Eta, jakina, Groenlandia horretarako ezin hobea da, inork ezin duelako Groenlandiara iritsi.
Ez da manifestaziorik izango Groenlandian, eta ezta sabotaia ekintzarik ere, esaterako Venezuelan orain
AEBetako petrolio-konpainien aurka beldur direnak.
Hori da mundutik bereizten diren unea.
Eta behin hau guztia espazioan jarraitzen duenean, azkenean gizateriaren gainerakoetatik bereizita geratzen zara
eta orduan zure boterea oztoporik gabe gauzatu dezakezu.
Beraz, hau da argi dagoen fantasio basati hori, Elon Musk-en buruan ere bueltaka dabilena – orain munduko pertsona
aberatsena bihurtu da, 800 mila milioi dolarreko fortuna duena.
Bai, baina diozu finantza-sistema berriak ere eroriko dela. Zein seinale ikusten dituzu horretarako?
Arazo nagusia da diruak, besterik gabe, ez duela horrela funtzionatzen.
Dirua ez da datu-erregistroen bilduma hutsa. Dirua 3.000 urte baino gehiagotan zehar eboluzionatu da.
Eta dirua truke-ekonomiatik sortu zen. Eta hori beti ondasunei ukigarriak buruzkoa izan zen.
Eta hori da gure garaiko arazo handia: guk ere balio errealistarik gabekoekin ari garela.
Horrelako aktibo birtualetako bat, adibidez, Bitcoin da .
Beraz, hau ez da ezer gehiago, balio fisikoekin loturarik ez duen datu-multzo bat baizik.
Boterean daudenek orain konturatu dira hau ez dela benetan funtzionatzen.
Eta horregatik aldatu dira orain stablecoin-etara.
Stablecoinak, noski, benetako munduko aktibo bati lotuta daudela ezaugarritzen dute.
Eta horrek erakusten dit gauzak nondik doazen.
Beraz, orain benetan balio zahar horietara itzultzen ari garela.
Eta niretzat, hori da, halaber, azken hilabeteotan metal preziatuen sektorean ikusi ditugun
prezioen gorakada harrigarriaren eragile nagusia.
Ez da bakarrik urreari eta zilarri buruz; kobrez eta beste material batzuez ere bada,
hala nola lataz eta beste eroale batzuez.
Beraz, boterean daudenek pentsamolde-aldaketa bat bizi dute, eta bat-batean ohartzen ari dira
ezin dela mundua datuekin bakarrik gobernatu.
Eta hurrengo gauza da: AIaren eraginez mundu osoan lanpostuetan beherakada ikusten hasten garenean – eta egiazki milioika
lanposturi eragingo dio, mundu osoko milioika pertsona langabezian utziz – orduan ezin izango da
saihestu oinarrizko diru-sarrera unibertsala ezartzea.
Eta oinarrizko diru-sarrera unibertsal hori gero eskala handian gastatu beharko da.
Eta, noski, hauek datu-erregistro soilak izango dira.
Hau ondoren CBDC moduan emango da.
Eta industria, noski, oso azkar konturatuko da jendeak oinarrizko diru-sarrera badu – iraungitze-data izan dezakeena – diru kopuru
jakin bat izango dutela 30 eguneko epean gastatu beharko dutena.
Eta gero, noski, beren prezioak egokituko dituzte.
Eta horrek berehala piztuko du inflazio-espiral bat, inflazio normaletik zaldi-lasterketako
inflaziora eta, azkenik, hiperinflaziora eramango duena.
Eta horrek esan nahi du sistema berria azkenean eroriko dela, nahiz eta hasieran, batez ere
diru-sarrera txikiak dituztenen artean, ilusio handiz hartu.
Zeren esango baitute: 'Izugarria, gobernuak hilero 1.000 edo 2.000 euro ematen badizkit, nire bizitza oinarri sendoan egongo da.'
Hori guztia ez da egia. Beraz, bizitza hau eta diru hau oso azkar galduko dute beren balioa.
Weimarkoaren antzeko egoera batean aurkituko gara, eta erosahalmena oso azkar murriztuko da.
Eta jendeak orduan horren aurka altxatzen bada, horrek gerra zibileko egoerak sortzen ditu.
Egia da, hala ere, boterean daudenek beren jarrera gogortu dutela; Groenlandian edo beste leku batean daude, eta ez dira
hain eskuragarriak gure gobernu propioa bezalaxe, zeinei manifestazio edo beste
protesta-modu batzuen bidez presioa egin diezaiekegun.
Zein aholku emango zenieke jendeari egoera honetarako nola prestatu eta botere kontzentrazio
honen hazkundea saihesteko neurriak hartzeko?
Hemen garrantzitsuena, egiaz, denbora batez mundu digitaletik urruntzea da.
Beraz, esfera digitala korporazio nagusi hauek eta finantza-erraldoi handiek kontrolatzen dute.
Eta orduan benetan agur esan behar diozu.
Eta ziurra da azkenean gizarte paralelo handi batzuk agertuko direla.
Beraz, jendeak ohartuko da bere bizi-maila etengabe higatzen ari dela.
Eta jendeak orduan galdetuko du: 'Beraz, nor da benetan erruduna?'
Azkenik konturatuko dira.
Eta gero plataforma nagusi horiei agur esango diete.
Baina, noski, ziurtatuko dute beste plataforma berriek ere zailtasunak izatea esfera digitalean.
Eta uste dut orduan ikusiko dugula une bat, non mundu digitala ez den hain garrantzitsua izango, baina
mundu analogikoa berriro garrantzitsua bihurtuko den.
Beraz, denei gomendatzen diezkiet garai hauetarako prest egoteko.
Ba, batetik, sinetsita nago, adibidez, zilarra eguneroko bizitzan paper nagusia jokatuko duela.
Zeren eta CBDC bat ezarri eta jendeak horri aurre egiten badio –hau da, erabili nahi ez badu– edo inflazioagatik CBDCak balioa
galtzen badu, orduan jendeak ezin izango du diru kontantean babestu, zeren eta une horretarako diru
kontantea edo guztiz abolitu edo debekatu egingo baita.
Baina, nire ustez, berriro ere eguneroko bizitzan zilarrezko txanponekin ordaintzea ohikoa izango da.
Hori dela eta, gaur egun beti aholkatzen diet jendeari zilarrezko txanponen erreserba bat osatzeko eta,
oraingoz, diru kopuru jakin bat etxean gordetzeko.
Gaur egun, oinarrian dauden arazo guztien ondorioz, banku-krisi berri eta handia pairatzen ari garelako.
Eta, beraz, adibidez, 'banku-jaiegunak' biziko ditugu.
Orduan, ATMetatik ere ezin izango duzu diru kontantea atera.
Eta trantsizio-aldian, garrantzitsua da etxean bi edo hiru hilabetez nahikoa diru kontante izatea.
Baina hurrengo fasearako, gogor gomendatzen dizut zilarrezko txanpon batzuk eskuratzea.
Baina zerbitzu pertsonalaz harago, argi dago indarrak bat egiteko sareak ere behar ditugula – elkar ezagutzen duten
pertsonak biltzen dituzten, digitalak ez diren eta zailtasun uneetan elkar laguntzeko aukera ematen duten sareak.
Hori benetan garrantzitsua da. Sare-lana izugarri garrantzitsua da – pentsamolde berberako pertsonekin konektatzea.
Ba, uste dut bizitza otso bakartiar moduan daraman edonork zailtasun handiei aurre egin beharko diela, izan
ere, hain handia den astinaldi bati egin behar diogu aurre.
Baina uste dut gaur egun sare hauek zabaltzea benetan garrantzitsua dela, eta baita prest egon behar dugula ere,
sare hauek ez direlako benetan modu digitalean funtzionatuko.
Informazioa lortzeko modu zaharretara itzultzea – zuk, ez dakit, berriro hosto zahar horiek erabiltzen hastea, edo
paper-orri bat hartzea, edo koaderno bat, internet osoa erabat itxiko den une baterako prest egoteko.
Benetan sinesten dudalako boterean daudenak hain estu daudela, ezen, adibidez, mundu mailako ziber-krisi
muturreko neurriei ere heltzeko prest egongo direla.
Iranean jada ikusi dugu hori gerta daitekeela.
Bai, Ernst Wolff, eskerrik asko zure balorazioagatik.
Hori oso argigarria izan zen – erakusten du ez duzula aurrealdeko borroketan arreta galdu
behar, baizik eta arazoaren muinera jo behar duzula.
Eta, gainera, analogikoaren alde egindako zure azken eskaera. Horregatik, oso eskerrik asko!
Mesedez!
Analista adimentsuen bidez argitasuna – Kla.TV.