1
00:00:00,000 --> 00:00:04,625
Mond lan ap chanje. Jodi a, li ap chanje pi
fondamantalman ak pi konplètman pase tout tan anvan.

2
00:00:04,625 --> 00:00:10,039
Ane 2026 la kòmanse ak siy menasan yon
akselerasyon rapid nan devlopman yo:

3
00:00:10,039 --> 00:00:16,048
Premyeman arestasyon Prezidan Venezwela Maduro, apre sa konfli k
ap ogmante nan Grinland, ajitasyon vyolan nan Iran, epi

4
00:00:16,048 --> 00:00:22,765
finalman reyinyon Fòm Ekonomik Mondyal la ki montre siy yon
chanjman nan balans pouvwa a. Kijan pou moun fè sans de tout sa?

5
00:00:22,765 --> 00:00:27,648
Jodi a, Kla.TV ap pale ak analis
ekonomik ak finansye Ernst Wolff.

6
00:00:27,648 --> 00:00:33,734
Li pwouve li gen yon vizyon byen lwen e li presi
anpil lè li rive evalye kontèks jeopolitik evènman yo.

7
00:00:33,734 --> 00:00:36,945
Mesye Wolff, mèsi anpil paske ou pran tan pou fè entèvyou sa a.

8
00:00:36,945 --> 00:00:39,832
Wi, mèsi anpil pou envitasyon an.

9
00:00:39,832 --> 00:00:45,550
Ou te di dènyèman nan youn nan entèvyou ou pibliye
yo oswa videyo ke WEF ane sa a (19–23 janvye 2026)

10
00:00:45,550 --> 00:00:48,867
te "kòmansman yon gwo boulvèsman nan mond nou an".

11
00:00:48,867 --> 00:00:54,204
Èske ou ka eksplike brèfman eleman
kle nan transfòmasyon ou te dekri a?

12
00:00:54,204 --> 00:01:01,252
Wi, de poto mitan ki pi enpòtan yo se, premyèman, lefèt ke sistèm
finansye mondyal nou an sou dènye souf li, epi

13
00:01:01,252 --> 00:01:09,218
dezyèmman, ke nou sou pwen pou nou entwodui yon nouvo sistèm
finansye ki baze sou CBDC, oswa lajan dijital bank santral.

14
00:01:09,218 --> 00:01:14,501
Epi lòt bagay la se ke mond travay la ap
sibi yon gwo transfòmasyon, paske

15
00:01:14,501 --> 00:01:18,040
entèlijans atifisyèl ap vin de pli zan pli gaye.

16
00:01:18,040 --> 00:01:25,406
Kidonk, nou dwe atann ke mond travay la pral chanje
dramatikman e ke n ap fè fas ak yon gwo vag chomaj.

17
00:01:25,406 --> 00:01:28,390
E se egzakteman sa moun ki gen pouvwa yo ap prepare kounye a.

18
00:01:28,390 --> 00:01:34,164
Epi WEF la sètènman te gen yon
istwa remakab pandan douz dènye mwa yo.

19
00:01:34,164 --> 00:01:38,382
Jesyon an ranplase. Kounye a, Larry Fink an chaj.

20
00:01:38,382 --> 00:01:44,039
An reyalite, elit la dèyè sèn nan
pran kontwòl la efektivman poukont yo.

21
00:01:44,039 --> 00:01:46,460
Bon, jis yon ti pawòl rapid sou Larry
Fink sa a. Ki moun li ye, de tout fason?

22
00:01:46,460 --> 00:01:47,880
Kisa moun sipoze konprann de sa?

23
00:01:47,880 --> 00:01:52,344
Li te konn travay pou BlackRock, oswa petèt li
toujou ap travay pou li. Ki kalite moun li ye, alò?

24
00:01:52,344 --> 00:01:55,250
Wi, Larry Fink se fondatè ak PDG BlackRock.

25
00:01:55,250 --> 00:02:04,540
Epi BlackRock se yon konpayi jesyon byen, e kòm yon konpayi jesyon
byen, li se konpayi finansye ki pi pwisan mond lan janm wè.

26
00:02:04,540 --> 00:02:09,664
Nan dènye syèk la, mond finansye a
te domine pa gwo bank Ameriken yo.

27
00:02:09,664 --> 00:02:16,873
BlackRock kounye a se pi gwo aksyonè nan tout gwo
bank sa yo e li gen plis pouvwa pase yo tout ansanm.

28
00:02:16,873 --> 00:02:26,281
Kidonk, Larry Fink pa enteresan anpil kòm yon moun nonplis,
paske kounye a BlackRock konte sou entèlijans atifisyèl tou.

29
00:02:26,281 --> 00:02:34,882
Kidonk, yo gen yon sistèm analiz done finansye ki
rele Aladdin, ke Larry Fink te entwodwi nan ane 1980 yo.

30
00:02:34,882 --> 00:02:39,014
Sa a se sistèm analiz done finansye ki
pi pwisan ak pi enpòtan nan mond lan.

31
00:02:39,014 --> 00:02:46,531
Epi tout bank santral yo konte sou sistèm analiz done
finansye sa a. Tout gwo korporasyon yo konte sou li tou.

32
00:02:46,531 --> 00:02:56,100
Pifò moun pa konnen ke, jodi a, tout mond
finansye a plis ou mwens depann de entèlijans atifisyèl.

33
00:02:56,100 --> 00:02:59,140
Wi, e kisa k ap rive popilasyon an apre sa?

34
00:02:59,140 --> 00:03:01,250
Yo toujou ap pale de yon prizon dijital.

35
00:03:01,250 --> 00:03:03,765
Kisa sa vle di pou piblik la an jeneral?

36
00:03:03,765 --> 00:03:11,745
Gwo pwoblèm nan se ke nou tout ap vin plis oswa mwens transparan,
ke yo ap kontwole nou dijitalman, ke yo ka siveye nou nèt.

37
00:03:11,745 --> 00:03:20,898
Mond dijital la kounye a rive nan yon etap kote li
kapab kreye pwofil pèsonèl pou chak moun sou latè.

38
00:03:20,898 --> 00:03:25,546
Gen yon konpayi dèyè sèn nan: Palantir.
Yo jwe yon wòl ki patikilyèman enpòtan.

39
00:03:25,546 --> 00:03:32,476
Palantir òganize done ki soti nan tout ajans
entèlijans ameriken yo, sètadi CIA, FBI ak NSA.

40
00:03:32,476 --> 00:03:39,287
Anplis de sa, Depatman Defans Etazini,
ki te konnen anvan kòm Depatman Lagè.

41
00:03:39,287 --> 00:03:45,919
Palantir idantifye tou sib militè pou Ikrèn nan
konfli li ak Larisi, epi li idantifye sib militè pou

42
00:03:45,919 --> 00:03:49,679
Izrayèl nan konfli li ak Liban, Siri ak Zòn Gaza a.

43
00:03:49,679 --> 00:03:54,210
Kidonk, se yon konpayi ki konsantre sou kolekte tout done sa yo.

44
00:03:54,210 --> 00:04:01,843
E kounye a Donald Trump te bay lòd tou pou
kreye yon baz done pou tout sitwayen Ameriken yo.

45
00:04:01,843 --> 00:04:04,875
Yo deja ap pwodui dosye yo pou Anglè yo.

46
00:04:04,875 --> 00:04:09,945
An Almay, Palantir kounye a itilize pa plizyè fòs polis leta.

47
00:04:09,945 --> 00:04:15,000
Kidonk, nou ap viv nan yon mond kote nou
konplètman e nèt anba siveyans dijital.

48
00:04:15,000 --> 00:04:22,812
Epi, natirèlman, sa pa nan avantaj nou, men nan
avantaj kòporasyon ki kenbe vrè pouvwa a dèyè sèn yo.

49
00:04:22,812 --> 00:04:26,148
E èske ou pè ke sa ka gen konsekans negatif pou piblik la?

50
00:04:26,148 --> 00:04:28,515
Pifò moun pa menm reyalize ke sa ap rive.

51
00:04:28,515 --> 00:04:34,945
Gen plis ak plis kat lwayote, aplikasyon ak lòt bagay
konsa jodi a. Yo ap fòse w piti piti pou w itilize yo.

52
00:04:34,945 --> 00:04:41,273
Pwochen etap la se san dout lajan
dijital – CBDC yo. E pifò moun pa reponn li.

53
00:04:41,273 --> 00:04:46,367
Yo di, 'Oke, mwen jwenn yon rabè
nan Lidl, kidonk m ap aksepte sa.'

54
00:04:46,367 --> 00:04:50,484
Wi, se gwo pwoblèm nan: anpil moun pa
okouran de sa ki ka rive kòm rezilta.

55
00:04:50,484 --> 00:05:00,625
Kidonk, yon fwa yo entwodui CBDC sa yo, y ap kapab enpoze
to taks ak to enterè endividyèl sou chak grenn nan nou.

56
00:05:00,625 --> 00:05:07,867
Yo ka enpoze amann sou nou. Tout sistèm nan ka lye ak
yon sistèm kredi sosyal ki modle sou sistèm Chinwa a.

57
00:05:07,867 --> 00:05:11,585
Yo ta ka koupe nou tou de tout sous finansman.

58
00:05:11,585 --> 00:05:17,468
Kidonk, nou vin totalman nan men bank santral la.

59
00:05:17,468 --> 00:05:23,989
Epi li enpòtan pou reyalize ke, nan epòk sa a, gwo
bank santral yo – kit se Rezèv Federal la, ECB a oswa

60
00:05:23,989 --> 00:05:27,648
Bank Angletè a – kounye a tout kontwole pa BlackRock.

61
00:05:27,648 --> 00:05:33,757
BlackRock se te konseye kle li depi
kriz finansye mondyal 2007–2008 la.

62
00:05:33,757 --> 00:05:37,851
Epi yo konekte tou ak platfòm
Aladdin sa a mwen te mansyone pi bonè.

63
00:05:37,851 --> 00:05:43,296
Kidonk nou tout ta depann de yon konpayi prive.

64
00:05:43,296 --> 00:05:48,982
Lè sa a, sou lòt bò a, gen peyi yo ki kounye a sipoze
entwodui sa a epi piti piti remèt pouvwa bay

65
00:05:48,982 --> 00:05:52,546
konglomera finansye sa yo. Èske tout peyi yo enplike nan sa?

66
00:05:52,546 --> 00:05:58,341
Pafwa ou gen sansasyon gen kèk eksepsyon, tankou
Iran – oswa èske yo vrèman ap aji an konbine e,

67
00:05:58,341 --> 00:06:01,968
jan David Icke di, ap mete yon espektak marionèt?

68
00:06:01,968 --> 00:06:04,539
Non, non, natirèlman yo kowòdone youn ak lòt.

69
00:06:04,539 --> 00:06:10,656
Ebyen, gen tou yon mit ki gaye toupatou ki di
peyi BRICS yo ap fòme yon frontini kont Etazini.

70
00:06:10,656 --> 00:06:14,078
Pou konprann sa, ou bezwen konnen yon ti kras sou istwa a.

71
00:06:14,078 --> 00:06:17,187
Kidonk, an premye, yo te bay nou
manti pandan Premye Gè Mondyal la.

72
00:06:17,187 --> 00:06:20,914
Kidonk, yo te bay nou manti pandan Dezyèm Gè Mondyal la.
Epi jodi a, yo ap bay nou manti egzakteman menm jan an.

73
00:06:20,914 --> 00:06:26,617
Konsa, Premye Gè Mondyal la te prezante
nou kòm yon batay kont militaris Alman.

74
00:06:26,617 --> 00:06:34,039
Li enpòtan pou reyalize ke militaris Alman an
te parèt nan epòk sa a nan lit kont Etazini.

75
00:06:34,039 --> 00:06:38,078
An reyalite, Premye Gè Mondyal la te
sou kesyon siksesyon Anpi Britanik la.

76
00:06:38,078 --> 00:06:40,914
Etazini te genyen batay sa a pandan Premye Gè Mondyal la.

77
00:06:40,914 --> 00:06:45,140
Dezyèm Gè Mondyal la pa t anyen plis
pase yon kontinyasyon Premye Gè Mondyal la.

78
00:06:45,140 --> 00:06:52,007
Epi fòk nou di se Nazi yo ki te
ofisyèlman kòmanse lagè mondyal sa a an Almay.

79
00:06:52,007 --> 00:06:56,312
Nazi yo pa t ap janm pran pouvwa a san èd Etazini.

80
00:06:56,312 --> 00:07:03,601
Gwo efondreman 1929 la te
katalizatè pou monte Nazi yo nan pouvwa.

81
00:07:03,601 --> 00:07:07,554
Sa te fèt espre pa Rezèv Federal Ozetazini.

82
00:07:07,554 --> 00:07:13,968
Kidonk, Etazini te jwe yon wòl kle nan pouse Adolf Hitler
nan pouvwa, sèlman pou sèvi avè l kòm yon lènmi nan lagè a.

83
00:07:13,968 --> 00:07:18,703
Epi, nan fen Dezyèm Gè Mondyal la,
pou etabli pwòp dominasyon mondyal yo.

84
00:07:18,703 --> 00:07:21,718
Epi yo te fè sa patikilyèman byen nan depatman finans la.

85
00:07:21,718 --> 00:07:25,000
Yo te adopte dola a kòm lajan rezèv yo, an reyalite.

86
00:07:25,000 --> 00:07:31,984
Sa anpil moun pa reyalize se ke konsèp lajan rezèv la te
orijinèlman devlope pa Nazi yo, epi Ameriken yo jis adopte li.

87
00:07:31,984 --> 00:07:35,171
E jodi a Ameriken yo ap dirije tout mond lan.

88
00:07:35,171 --> 00:07:44,983
Pa gen okenn gouvènman nan mond lan ki pa omwen an
pati depann de Ameriken yo. E sa menm aplike pou Iran.

89
00:07:44,983 --> 00:07:47,218
Kidonk, toujou gen kontra k ap fèt dèyè sèn nan.

90
00:07:47,218 --> 00:07:48,984
Men sa aplike tou pou gwo gouvènman yo.

91
00:07:48,984 --> 00:07:56,789
Sa a aplike pou gwo peyi yo – Lend, Lachin ak
Larisi – ki tout ap travay dèyè sèn ak Etazini.

92
00:07:56,789 --> 00:07:58,367
Epi gen tou prèv pou sa.

93
00:07:58,367 --> 00:08:06,351
Kidonk, Bank pou Règleman Entènasyonal (BIS) nan Basel ap
jwe yon wòl kle nan entwodiksyon nouvo lajan an, CBDC a.

94
00:08:06,351 --> 00:08:09,242
Sa se bank santral tout bank santral yo.

95
00:08:09,242 --> 00:08:13,500
Kidonk se la gwo non nan finans yo ap travay ansanm.

96
00:08:13,500 --> 00:08:22,425
Epi, sa ki enteresan, peyi BRICS yo – sètadi Brezil, Larisi,
Lend, Lachin ak Lafrik di Sid – yo tou reprezante nan BIS sa a.

97
00:08:22,425 --> 00:08:29,398
Kat nan yo menm chita sou konsèy la. Kidonk tout bagay deside
dèyè sèn yo, menm jan li te ye pandan Dezyèm Gè Mondyal la.

98
00:08:29,398 --> 00:08:31,429
Moun te gen dwa fè lagè youn kont lòt.

99
00:08:31,429 --> 00:08:35,640
Yon gwo kantite moun – plis pase 60
milyon an total – te voye nan lanmò yo.

100
00:08:35,640 --> 00:08:41,840
Men dèyè sèn nan, gwo finansye yo t ap kolize epi travay ansanm.

101
00:08:41,840 --> 00:08:46,807
Men, sou sifas la, gen yon batay pou resous yo.

102
00:08:46,807 --> 00:08:50,632
Fokus la se sitou sou Lafrik ak Amerik di Sid.

103
00:08:50,632 --> 00:08:54,521
Kijan sa gen rapò ak Ajanda Dijital la?

104
00:08:54,521 --> 00:09:00,553
Wi, batay sa a pou resous yo vin patikilyèman
enpòtan, paske ajanda dijital la kounye a

105
00:09:00,553 --> 00:09:04,116
ap konvèje ak ekspansyon entèlijans atifisyèl.

106
00:09:04,116 --> 00:09:10,073
Kidonk, entèlijans atifisyèl – pou ankouraje
entèlijans atifisyèl sa a, yo ap bati sant done

107
00:09:10,073 --> 00:09:13,921
toupatou ak yon vitès enkwayab e sou yon echèl masiv.

108
00:09:13,921 --> 00:09:18,320
Epi sant sa yo mande sèten matyè premyè, sitou eleman tè ra.

109
00:09:18,320 --> 00:09:20,120
E sa, natirèlman, te pwovoke yon konfli.

110
00:09:20,120 --> 00:09:27,700
Men moun ki vrèman kenbe pouvwa dèyè sèn yo, natirèlman, kontan
anpil ke konfli sa yo ap eklate ant peyi endividyèl yo,

111
00:09:27,700 --> 00:09:35,632
paske sa distrè moun yo de reyalite a ke gen yon gwoup
dèyè sèn yo ki toujou ap kowòdone aksyon yo youn ak lòt.

112
00:09:35,632 --> 00:09:42,757
Wi. Dènyèman, gen modèl ki parèt ki divize mond lan,
pou di konsa, an twa blòk pouvwa oswa esfè enfliyans.

113
00:09:42,757 --> 00:09:45,093
David Icke ap pale de sa depi plizyè dizèn ane.

114
00:09:45,093 --> 00:09:51,078
Nan lane 1984, gen divizyon sa yo: Oseyaniya, Ewazi ak Lès Azi.

115
00:09:51,078 --> 00:09:57,632
Epi yon kat ki swadizan soti nan Etat-Majò Jeneral Ris
la fèk parèt, ke doktè Alman Heiko Schöning pran an men.

116
00:09:57,632 --> 00:10:03,914
Li refere a 'Trumpia', ki vle di Etazini, Kanada,
Grinland ak Amerik di Sid – anba enfliyans Vanguard.

117
00:10:03,914 --> 00:10:08,601
Epi gen Putin – mwen vle di, Larisi ak Ewòp
anba kontwòl BlackRock, jan ou te deja mansyone.

118
00:10:08,601 --> 00:10:14,429
Epi Cinia – sa vle di Lachin, Lend, Lafrik
ak State Street. Sa yo se de lòt gwo aktè.

119
00:10:14,429 --> 00:10:17,757
Ki sa w panse de modèl konsa, e
kijan ou evalye reprezantasyon sa a?

120
00:10:17,757 --> 00:10:20,414
Wi, sa se yon gwo twonpri piblik la.

121
00:10:20,414 --> 00:10:27,617
Byen, twa ou te mansyone yo – BlackRock, Vanguard
ak State Street – an reyalite ap konplo ansanm.

122
00:10:27,617 --> 00:10:36,773
Kidonk, Vanguard se pi gwo aksyonè BlackRock, epi
BlackRock ak Vanguard, an retou, se pi gwo aksyonè State Street.

123
00:10:36,773 --> 00:10:41,612
Kidonk, gen yon katye jeneral ki baze yon kote
sou Wall Street ki travay an kolaborasyon ak

124
00:10:41,612 --> 00:10:44,328
Silicon Valley epi ki tire kòd yo dèyè sèn nan.

125
00:10:44,328 --> 00:10:53,063
Epi yo fè moun kwè gen twa gwo blòk sa yo, pou yo
rasanble dèyè youn oubyen lòt, san yo pa reyalize ke se menm

126
00:10:53,063 --> 00:10:58,085
pouvwa sa a k ap tire kòd dèyè sèn nan k ap twonpe yo tout.

127
00:10:58,085 --> 00:11:02,156
Epi fòs prensipal ki dèyè sèn nan
kounye a se konplèks dijital-finansye a.

128
00:11:02,156 --> 00:11:04,132
Kite m eksplike kout sa a se sa.

129
00:11:04,132 --> 00:11:08,921
Kidonk, sou yon bò, konplèks
dijital-finansye a gen ladan l Wall Street, e Wall Street la

130
00:11:08,921 --> 00:11:11,554
pran kontwòl pa gwo konpayi jesyon byen yo.

131
00:11:11,554 --> 00:11:17,664
Manadjè prensipal sa yo pou gwo byen yo gen ladan, an
tèt lis la, BlackRock, Vanguard, State Street ak Fidelity.

132
00:11:17,664 --> 00:11:21,523
Yo gen tout sistèm finansye mondyal la anba kontwòl yo.

133
00:11:21,523 --> 00:11:30,679
Epi gen yon dezyèm fòs ki parèt depi ane 1970 yo e ki
depi vin jis osi enpòtan ke gwo konglomerat finansye yo.

134
00:11:30,679 --> 00:11:33,842
Epi sa yo se pi gwo konpayi IT yo nan Silicon Valley.

135
00:11:33,842 --> 00:11:37,617
An tèt lis la se sa yo rele Sèt Magnifik yo.

136
00:11:37,617 --> 00:11:45,570
Sèt Magnifik yo gen ladan Apple, Microsoft,
Alphabet, Amazon, Nvidia, Google ak Tesla.

137
00:11:45,570 --> 00:11:49,781
Epi yo egzèse pouvwa yo ansanm ak gwo manadjè byen sa yo.

138
00:11:49,781 --> 00:12:00,445
Sa ki enteresan, pi gwo aksyonè yo nan sis nan sèt gwo
konpayi IT sa yo se BlackRock, Vanguard ak State Street.

139
00:12:00,445 --> 00:12:07,065
Kidonk, sa a se yon fòs ki dèyè sèn yo ki pi pwisan
pase nenpòt gouvènman nan mond lan, e ki, natirèlman, ka

140
00:12:07,065 --> 00:12:11,601
pouse nenpòt gouvènman nan mond lan nan direksyon li vle.

141
00:12:11,601 --> 00:12:18,515
Wi. Men diferan peyi yo klèman jwe yon wòl tou.

142
00:12:18,515 --> 00:12:26,015
Mwen ta renmen mansyone kèk rejyon oswa peyi epi
mande opinyon ou sou wòl peyi sa yo gen pou jwe.

143
00:12:26,015 --> 00:12:29,921
Premyeman, twa gwo aktè yo se
evidamman Etazini, Larisi ak Lachin.

144
00:12:29,921 --> 00:12:33,975
Wi, egzakteman, jan mwen te di, toule twa chita
sou Konsèy Egzekitif Bank pou Règleman

145
00:12:33,975 --> 00:12:36,640
Entènasyonal (BIS), e se menm ajanda a y ap pouswiv la.

146
00:12:36,640 --> 00:12:44,015
Ebyen, Lachin gentan prezante CBDC pa l la, e kounye a gen plis
pase 300 milyon Chinwa ki gen yon bous sou telefòn mobil yo.

147
00:12:44,015 --> 00:12:51,742
Larisi ap prezante kounye a tou roub dijital la, sou baz
ke li bezwen pwoteje tèt li kont sanksyon ameriken yo ak

148
00:12:51,742 --> 00:12:55,798
sistèm SWIFT la. Epi menm ajanda sa a ap pouswiv Ozetazini.

149
00:12:55,798 --> 00:13:03,007
Nou ka gen yon prezidan ki te pwomèt anvan
li pap entwodui yon CBDC, men tout aksyon li

150
00:13:03,007 --> 00:13:06,843
fè an kachèt vize prepare teren an pou sa.

151
00:13:06,843 --> 00:13:10,546
Kidonk, li vrèman ap konsantre sou
kriptomonè sa yo, sou stablecoins .

152
00:13:10,546 --> 00:13:15,062
Epi stablecoins yo pa anyen lòt ke yon
apwòch pa dèyè pou entwodui CBDC yo.

153
00:13:15,062 --> 00:13:21,398
Kidonk, sa yo se twa gwo peyi k ap travay ansanm dèyè sèn
nan, men ki, sou sifas la, natirèlman ap goumen youn ak lòt.

154
00:13:21,398 --> 00:13:28,773
Sa ki enpòtan isit la se ke konfli sa a swadizan mennen
nan yon bezwen pou pwoteje tèt ou kont lòt la. E sa vle di?

155
00:13:28,773 --> 00:13:32,632
Byen senp, sa vle di ke endistri zam dwe ogmante plis ak plis.

156
00:13:32,632 --> 00:13:39,488
E jan nou wè kounye a, endistri zam ap ogmante
sou yon echèl san parèy atravè lemond, sa ki

157
00:13:39,488 --> 00:13:43,781
pèmèt aktè k ap travay dèyè sèn yo fè gwo pwofi.

158
00:13:43,781 --> 00:13:48,960
Wi. Lagè kounye a, pa egzanp,
prèske tounen yon reyalite tou nan Iran.

159
00:13:48,960 --> 00:13:52,375
Ou kounye a sou bò lagè sivil. Ki wòl Iran ap jwe ladan l?

160
00:13:52,375 --> 00:13:58,373
Iran itil anpil nan sans sa a paske, apre tout, Iran
tou depann an pati – oswa pito, nan yon gwo mezi – sou

161
00:13:58,373 --> 00:14:01,992
dola ameriken an, menm jan ak tout lòt peyi nan mond lan.

162
00:14:01,992 --> 00:14:07,102
E Etazini asire ke lajan Iranyen an sibi gwo presyon.

163
00:14:07,102 --> 00:14:14,391
Apre sa, moun nan Iran te kòmanse
pwoteste kont mank pouvwa acha ak bès li.

164
00:14:14,391 --> 00:14:25,578
Epi Etazini te sipòte sa lè li te voye ajan la
e konsa li te efektivman nouri ajitasyon an.

165
00:14:25,578 --> 00:14:27,600
Se egzakteman sa nou te fè eksperyans nan Ikrèn.

166
00:14:27,600 --> 00:14:34,851
Te gen tou ajitasyon nan Ikrèn. Sa te ankouraje tou
pa moun ki soti deyò pou pwovoke gwo ajitasyon la.

167
00:14:34,851 --> 00:14:39,304
Epi, natirèlman, gen tou kèk diferans ant Etazini ak Iran.

168
00:14:39,304 --> 00:14:46,414
Etazini ta, natirèlman, renmen gen tout rezèv lwil oliv Iran yo
nèt anba kontwòl li, san pèsonn lòt pa gen dwa di anyen sou sa.

169
00:14:46,414 --> 00:14:54,484
Epi an menm tan, Iran natirèlman bay yon bèl pretèks
pou swa teste nouvo zam oswa devlope yon pakèt nouvo zam.

170
00:14:54,484 --> 00:15:04,210
E mwen vrèman panse ke lagè sa a ak Iran ap vrèman rive
yon lè, paske si li eklate, pri lwil la ap monte an flèch.

171
00:15:04,210 --> 00:15:10,600
E Etazini, nan yon gwo mezi, asire
kontwòl sou rezèv mondyal yo ki pa Iran yo.

172
00:15:10,600 --> 00:15:15,906
Kidonk, yo ap itilize gaz natirèl likid kounye
a; yo bati tèminal toupatou, enkli isit la an

173
00:15:15,906 --> 00:15:18,742
Ewòp, pa egzanp. Espesyalman isit la an Almay.

174
00:15:18,742 --> 00:15:27,359
E si sa rive gen lagè ak Iran epi Detwa Ormuz la
fèmen, Ameriken yo ap pare ak pwòp gaz ak lwil pa yo.

175
00:15:27,359 --> 00:15:32,265
Wi, sa se yon vrè enkyetid. Kijan yo ta dwe evalye Izrayèl?

176
00:15:32,265 --> 00:15:42,375
Se rival prensipal Iran an, e Etazini
ap ankò sipòte li fò. Ki wòl yo jwe?

177
00:15:42,375 --> 00:15:51,078
Wi, Etazini toujou sipòte Izrayèl depi nan kòmansman, men kounye
a Izrayèl gen yon enfliyans ki trè fò sou politik Ameriken.

178
00:15:51,078 --> 00:15:57,007
Kidonk, nou gen AIPAC, Komite Afè Piblik Ameriken-Izrayèl.

179
00:15:57,007 --> 00:16:03,386
Kidonk, pa egzanp, sa finanse politisyen
ki senpatik ak Izrayèl pandan eleksyon yo.

180
00:16:03,386 --> 00:16:11,265
Epi gen kèk moun nan Silicon Valley ki gen anpil bon
dispozisyon anvè Izrayèl, tankou Larry Ellison ak Elon Musk.

181
00:16:11,265 --> 00:16:16,713
Fòk nou di ke jodi a Izrayèl gen yon enfliyans
ki vrèman enpòtan sou politik etranjè

182
00:16:16,713 --> 00:16:21,476
Ameriken an e menm sou politik domestik Ameriken an.

183
00:16:21,476 --> 00:16:24,621
Wi, End, kisa ou panse?

184
00:16:24,621 --> 00:16:32,001
Li gen tou yon estati espesyal, tankou si li pa ka deside ant
Lachin ak Lwès la, ap eseye jwe yon wòl doub. Kisa k ap pase la?

185
00:16:32,001 --> 00:16:35,471
Wi, End se youn nan pi gwo pyonye
yo nan entwodiksyon nouvo lajan an.

186
00:16:35,471 --> 00:16:40,840
Kidonk, ak èd Ameriken, peyi Lend te elimine
plis pase 80 pousan lajan kach li – sa vle

187
00:16:40,840 --> 00:16:43,979
di ansyen bil yo – yon sèl kou nan lane 2016.

188
00:16:43,979 --> 00:16:48,914
Kidonk Mesye Modi te deklare plizyè bil lajan kòm envalid.

189
00:16:48,914 --> 00:16:58,085
E sa te fèt an kolaborasyon ak, pa egzanp, yon òganizasyon ke
Bill Gates finanse an kachèt, sètadi Better Than Cash Alliance.

190
00:16:58,085 --> 00:17:03,226
Kidonk, nan fason sa a, yo vin plis ou
mwens tounen pyonye nan entwodiksyon CBDCs yo.

191
00:17:03,226 --> 00:17:09,804
Nan epòk sa a, yo te pwomèt pèp Endyen an tou
ke rupi dijital la pa t ap janm ka pwograme.

192
00:17:09,804 --> 00:17:13,476
Yo chanje sa kounye a. Kounye a li vin pwogramab.

193
00:17:13,476 --> 00:17:20,820
Kidonk, peyi End se plis ou mwens yon
teren tès pou lansman mondyal CBDC a.

194
00:17:20,820 --> 00:17:23,414
Wi, trè enteresan. E Lafrik?

195
00:17:23,414 --> 00:17:27,750
Èske li sanble se jis yon founisè matyè
premyè, oswa èske gen lòt plan k ap vini?

196
00:17:27,750 --> 00:17:32,117
Wi, Lafrik di Sid patisipe tou, paske Lafrik
di Sid, natirèlman, toujou gen gwo rezèv lò.

197
00:17:32,117 --> 00:17:35,898
Natirèlman, sa enpòtan tou, paske
lò ap jwe yon gwo wòl nan lavni.

198
00:17:35,898 --> 00:17:38,750
Nou ka wè, apre tout, ke pri lò a monte an flèch dènyèman.

199
00:17:38,750 --> 00:17:43,445
E mwen sipoze ke eksplozyon sa a
toujou nan premye etap li kounye a.

200
00:17:43,445 --> 00:17:51,276
Paske lè tout sistèm finansye mondyal la efondre – e li pral
efondre; menm nouvo sistèm finansye a pral efondre – moun pral

201
00:17:51,276 --> 00:17:55,593
retounen sou sa yo konsidere kòm lajan depi plis pase 3,000 ane.

202
00:17:55,593 --> 00:17:59,445
E yo te lò ak ajan. Kidonk, mwen ka
wè yon avni briyan devan yo toulede.

203
00:17:59,445 --> 00:18:03,796
E de sa yo, natirèlman, se matyè premyè
ki jwenn an abondans nan Lafrik di Sid.

204
00:18:03,796 --> 00:18:07,835
Se poutèt sa Lafrik di Sid kounye a
enterese anpil moun ki gen pouvwa.

205
00:18:07,835 --> 00:18:14,111
E apa de sa, gen, natirèlman, konfli enterè ki trè grav
sou kontinan Afriken an, enkli ant Etazini ak Lachin.

206
00:18:14,111 --> 00:18:19,120
Se tout bagay sou kobalt, lityòm ak
tout eleman sa yo, enkli tè ra yo.

207
00:18:19,120 --> 00:18:25,171
Èske sa gen anyen pou wè ak sa w t ap di pi
bonè – ekspansyon dijital entèlijans atifisyèl la?

208
00:18:25,171 --> 00:18:26,335
Wi, absoliman. Absoliman.

209
00:18:26,335 --> 00:18:31,734
Kidonk, entèlijans atifisyèl bezwen tout
materyèl sa yo, e gen yon gwo batay k ap fèt kounye a.

210
00:18:31,734 --> 00:18:38,361
Epi, natirèlman, se moun k ap tire kòd dèyè sèn yo ki
ankouraje sa, paske sa toujou ap soulve diferans politik epi fè

211
00:18:38,361 --> 00:18:41,914
moun kwè yo ka vrèman fè yon diferans nan nivo politik la.

212
00:18:41,914 --> 00:18:47,060
Men, fòk nou di ke politik jodi a anba yon presyon
tèlman entans soti nan gwo kòporasyon sa yo ke li

213
00:18:47,060 --> 00:18:50,375
enposib pou pote okenn chanjman politik nan mond lan ditou.

214
00:18:50,375 --> 00:18:57,084
Kidonk, toutotan gwo kòporasyon yo – sa vle di
Silicon Valley ak Wall Street – kenbe mond lan nan

215
00:18:57,084 --> 00:19:02,125
yon priz fèm, anyen p ap chanje ditou nan mond lan.

216
00:19:02,125 --> 00:19:11,835
Ou te pale tou dènyèman sou Grinland, ou te mansyone ke gwo
sant done sa yo pral bati la, lwen rive popilasyon lokal la.

217
00:19:11,835 --> 00:19:18,059
Mwen te wè dènyèman yon pòs ki di ke Elon Musk ap
planifye tou pou deplase tout bagay nan lespas,

218
00:19:18,059 --> 00:19:21,687
pou di konsa, swadizan paske gen ase elektrisite la.

219
00:19:21,687 --> 00:19:26,765
Men sa klèman pi lwen toujou. Èske se menm direksyon an?

220
00:19:26,765 --> 00:19:28,164
Wi, wi, sa a totalman fou.

221
00:19:28,164 --> 00:19:32,734
Men an reyalite, moun ki gen pouvwa yo ap
reyalize ke yo ap fè fas ak yon rezistans enkwayab.

222
00:19:32,734 --> 00:19:39,727
Byen, ou sèlman bezwen gade lefèt ke entwodiksyon CBDCs yo,
pa egzanp, te teste nan Nijerya, e anvan sa nan Inyon Moneda

223
00:19:39,727 --> 00:19:43,695
Karayib Lès la, nan Jamayik, elatriye. E tout esè sa yo echwe.

224
00:19:43,695 --> 00:19:50,405
Epi moun ki gen pouvwa yo ap reyalize kounye a ke,
paske entèlijans atifisyèl ap fè nivo lavi moun bese tèlman

225
00:19:50,405 --> 00:19:53,101
rapid atravè lemond, rezistans kont li ap ogmante tou.

226
00:19:53,101 --> 00:19:58,789
E natirèlman, yo apre sa chèche kote
rezistans sa a pap afekte yo twòp.

227
00:19:58,789 --> 00:20:02,421
Epi Grinland se, natirèlman, ideyal pou
sa, paske pèsonn pa ka rive Grinland.

228
00:20:02,421 --> 00:20:09,099
P ap gen okenn manifestasyon nan Grenland, ni p
ap gen okenn zak sabotaj, tankou sa yo pè kounye

229
00:20:09,099 --> 00:20:12,632
a nan Venezwela kont konpayi petwòl ameriken yo.

230
00:20:12,632 --> 00:20:14,601
Se lè sa a yo koupe tèt yo ak mond lan.

231
00:20:14,601 --> 00:20:20,664
Epi yon fwa tout sa ap kontinye nan lespas,
yon moun finalman koupe tèt li de rès limanite a

232
00:20:20,664 --> 00:20:23,906
epi li ka egzèse pouvwa li san okenn entrave.

233
00:20:23,906 --> 00:20:30,380
Kidonk, sa a se fantezi sovaj sa a ki klèman t ap
jwe nan tèt Elon Musk tou – li kounye a vin moun

234
00:20:30,380 --> 00:20:34,226
ki pi rich nan mond lan, ak yon fòtin 800 milya.

235
00:20:34,226 --> 00:20:41,750
Wi, men ou di nouvo sistèm finansye a
pral efondre tou. Ki siy ou wè pou sa?

236
00:20:41,750 --> 00:20:44,679
Gwo pwoblèm nan se ke lajan pa fonksyone konsa.

237
00:20:44,679 --> 00:20:49,070
Lajan pa senpleman yon koleksyon dosye done.
Lajan te evolye pandan plis pase 3,000 ane.

238
00:20:49,070 --> 00:20:53,687
Epi lajan te evolye soti nan ekonomi echanj.
Epi sa te toujou konsène machandiz ki manyab.

239
00:20:53,687 --> 00:20:58,335
E se gwo pwoblèm tan nou an: ke nou menm
tou n ap fè fas ak valè ki pa reyalis.

240
00:20:58,335 --> 00:21:01,265
Youn nan byen vityèl sa yo se, pa egzanp, Bitcoin .

241
00:21:01,265 --> 00:21:06,335
Kidonk, sa a pa plis pase yon seri
done ki pa lye ak okenn valè fizik.

242
00:21:06,335 --> 00:21:10,226
Moun ki gen pouvwa yo kounye a reyalize ke sa a pa vrèman mache.

243
00:21:10,226 --> 00:21:13,093
E se poutèt sa yo kounye a chanje pou stablecoins.

244
00:21:13,093 --> 00:21:18,312
Natirèlman, yo karakterize stablecoins yo pa lefèt
ke yo fikse sou yon byen ki egziste nan lavi reyèl.

245
00:21:18,312 --> 00:21:20,400
E sa montre m direksyon bagay yo ap pran.

246
00:21:20,400 --> 00:21:25,382
Kidonk, lefèt ke kounye a nou
aktyèlman ap retounen sou ansyen valè sa yo.

247
00:21:25,382 --> 00:21:30,586
Epi pou mwen, se sa tou ki prensipal faktè
ki dèyè ogmantasyon enkwayab nan pri nou te

248
00:21:30,586 --> 00:21:33,062
wè nan dènye mwa yo nan sektè metal presye a.

249
00:21:33,062 --> 00:21:41,343
Se pa sèlman lò ak ajan; se tou kwiv ak
lòt materyèl, tankou laton ak lòt kondiktè.

250
00:21:41,343 --> 00:21:48,547
Kidonk, gen yon chanjman k ap fèt nan mantalite
moun ki gen pouvwa yo, ki toudenkou ap reyalize

251
00:21:48,547 --> 00:21:52,781
ke ou pa ka vrèman dirije mond lan ak done sèlman.

252
00:21:52,781 --> 00:22:01,035
E pwochen bagay la se lè nou kòmanse wè bès nan travay atravè
lemond akoz entèlijans atifisyèl – e sa pral vrèman afekte dè

253
00:22:01,035 --> 00:22:07,679
milyon djòb, sa vle di dè milyon moun toupatou nan
mond lan pral vin san travay – lè sa a, p ap gen

254
00:22:07,679 --> 00:22:11,695
okenn lòt chwa pase entwodui yon revni debaz inivèsèl.

255
00:22:11,695 --> 00:22:16,070
Epi revni debaz inivèsèl sa a pral dwe depanse sou yon gwo echèl.

256
00:22:16,070 --> 00:22:18,039
Epi, natirèlman, sa yo pral senpleman dosye done.

257
00:22:18,039 --> 00:22:21,015
Apre sa, y ap emèt li sou fòm CBDC yo.

258
00:22:21,015 --> 00:22:31,568
Epi endistri a, natirèlman, pral byen vit reyalize ke si
moun gen yon revni debaz – ki ka gen yon dat ekspirasyon – y

259
00:22:31,568 --> 00:22:37,226
ap gen yon sèten kantite lajan ke yo dwe depanse nan 30 jou.

260
00:22:37,226 --> 00:22:39,578
Epi, natirèlman, y ap ajiste pri yo.

261
00:22:39,578 --> 00:22:45,504
E sa pral imedyatman deklanche yon espiral
enflasyon, ki mennen soti nan enflasyon nòmal rive nan

262
00:22:45,504 --> 00:22:49,359
enflasyon k ap kouri vit epi, finalman, nan iperinflasyon.

263
00:22:49,359 --> 00:22:55,013
E sa vle di nouvo sistèm nan ap finalman
efondre, menm si okòmansman li pral resevwa gwo

264
00:22:55,013 --> 00:22:58,742
antouzyasm, sitou pami gwoup ki gen revni ki pi ba yo.

265
00:22:58,742 --> 00:23:06,367
Paske y ap di, 'Mèveye, si gouvènman an ban mwen 1,000
oswa 2,000 ero pa mwa, lavi m ap sou yon baz ki an sekirite.'

266
00:23:06,367 --> 00:23:11,289
Anyen nan sa pa vre. Kidonk lavi sa a,
lajan sa a, pral pèdi valè li trè vit.

267
00:23:11,289 --> 00:23:17,390
N ap jwenn tèt nou nan yon sitiyasyon ki sanble ak
sa Weimar la, epi pouvwa acha a ap diminye trè vit.

268
00:23:17,390 --> 00:23:23,953
E si pèp la leve kont li, sa mennen nan
kondisyon ki sanble ak yon lagè sivil.

269
00:23:23,953 --> 00:23:30,939
Men reyalite a se ke moun ki gen pouvwa yo fin pran pozisyon fèm;
yo nan Grinland oswa yon lòt kote e yo pa fasil pou

270
00:23:30,939 --> 00:23:38,734
jwenn tankou yon gouvènman pa nou, sou ki nou ta ka mete
presyon atravè manifestasyon oswa lòt fòm pwotestasyon.

271
00:23:38,734 --> 00:23:44,536
Ki konsèy ou ta bay moun sou fason pou prepare
yo pou sitiyasyon sa a epi pou pran mezi pou

272
00:23:44,536 --> 00:23:48,164
anpeche konsantrasyon pouvwa sa a kontinye ogmante?

273
00:23:48,164 --> 00:23:53,046
Bagay ki pi enpòtan isit la se aktyèlman
pran distans ak mond dijital la pou yon ti tan.

274
00:23:53,046 --> 00:23:58,742
Kidonk, esfè dijital la kontwole pa gwo
kòporasyon sa yo ak gwo jeyan finansye yo.

275
00:23:58,742 --> 00:24:00,953
Epi ou vrèman oblije di l orevwa.

276
00:24:00,953 --> 00:24:06,382
Epi li sèten ke n ap fini pa wè gwo sosyete paralèl parèt.

277
00:24:06,382 --> 00:24:11,218
Kidonk, moun yo pral wè ke nivo lavi yo ap diminye piti piti.

278
00:24:11,218 --> 00:24:14,695
Epi moun yo pral mande, 'Kidonk, kiyès ki vrèman responsab?'

279
00:24:14,695 --> 00:24:16,656
Yo pral reyalize sa finalman.

280
00:24:16,656 --> 00:24:19,562
Epi yo pral di orevwa ak gwo platfòm sa yo.

281
00:24:19,562 --> 00:24:27,046
Men yo pral, natirèlman, asire ke lòt nouvo
platfòm yo tou fè fas ak difikilte nan domèn dijital la.

282
00:24:27,046 --> 00:24:34,437
E mwen panse n ap wè yon tan kote mond dijital la pap tèlman
enpòtan ankò, men kote mond analòg la ap vin enpòtan ankò.

283
00:24:34,437 --> 00:24:38,765
Kidonk, mwen ka sèlman rekòmande
pou tout moun prepare pou tan sa yo.

284
00:24:38,765 --> 00:24:44,773
Byen, pou kòmanse, mwen kwè fèm ke ajan, pa
egzanp, pral jwe yon wòl enpòtan nan lavi chak jou.

285
00:24:44,773 --> 00:24:53,084
Paske si yo entwodui CBDC a epi moun reziste l – sa vle di, si yo
pa vle itilize l – oswa si CBDC a pèdi valè toutbon akoz

286
00:24:53,084 --> 00:24:59,283
enflasyon, lè sa a moun pap kapab sèvi ak lajan
kach ankò, paske nan moman sa a swa yo pral

287
00:24:59,283 --> 00:25:02,945
fin elimine lajan kach la nèt, swa y ap entèdi l.

288
00:25:02,945 --> 00:25:09,859
Men, nan opinyon mwen, li pral vin nòmal ankò
pou peye ak pyès monnen ajan nan lavi chak jou.

289
00:25:09,859 --> 00:25:15,851
Se poutèt sa mwen toujou konseye moun jodi a pou yo
ranmase yon rezèv pyès monnen ajan epi, pou kounye a,

290
00:25:15,851 --> 00:25:18,843
pou yo kenbe yon sèten kantite lajan kach lakay yo.

291
00:25:18,843 --> 00:25:24,710
Paske kounye a nou ap fè fas ak yon gwo nouvo
kriz bankè, akoz tout pwoblèm ki anba li yo.

292
00:25:24,710 --> 00:25:28,242
Epi konsa, pa egzanp, n ap fè eksperyans 'jou ferye bankè'.

293
00:25:28,242 --> 00:25:31,460
Lè sa a, ou pap kapab jwenn lajan kach nan ATM yo nonplis.

294
00:25:31,460 --> 00:25:36,920
E pandan peryòd tranzisyon sa a, li enpòtan pou
kenbe ase lajan kach lakay pou dire apeprè de a twa mwa.

295
00:25:36,920 --> 00:25:41,860
Men pou pwochen faz la, mwen rekòmande w
fòsman pou w jwenn kèk pyès monnen ajan.

296
00:25:41,860 --> 00:25:51,115
Men, apa de pwovizyon pèsonèl, li klè ke nou bezwen tou rezo
pou nou mete fòs ansanm – rezo kote moun konnen youn lòt, ki

297
00:25:51,115 --> 00:25:56,198
pa dijital, e kote nou ka ede youn lòt atravè moman difisil.

298
00:25:56,198 --> 00:26:00,640
Sa vrèman enpòtan. Rezo sosyal se vrèman
enpòtan – konekte ak moun ki gen menm panse.

299
00:26:00,640 --> 00:26:05,012
Byen, mwen panse nenpòt moun ki viv lavi li kòm
yon lougarou solitè pral fè fas ak gwo

300
00:26:05,012 --> 00:26:07,882
difikilte, paske nou ap fè fas ak yon gwo boulvèsman.

301
00:26:07,882 --> 00:26:13,636
Men, mwen panse li vrèman enpòtan pou elaji
rezo sa yo jodi a epi tou pou prepare pou

302
00:26:13,636 --> 00:26:16,100
lefèt ke rezo sa yo pap fonksyone dijitalman.

303
00:26:16,100 --> 00:26:24,201
Pou w retounen sou ansyen fason pou jwenn enfòmasyon – pou w,
mwen pa konnen, rekòmanse itilize vye feyè sa yo ankò,

304
00:26:24,201 --> 00:26:32,257
oswa pran yon fèy papye, oswa yon ti kaye, pou w
prepare pou yon moman kote entènèt la ta ka konplètman fèmen.

305
00:26:32,257 --> 00:26:38,368
Paske mwen vrèman kwè ke moun ki gen pouvwa yo tèlman
bloke nan yon kwen ke yo pral aktyèlman pran mezi ekstrèm

306
00:26:38,368 --> 00:26:42,727
konsa, tankou, pa egzanp, yon efondreman sibènetik mondyal.

307
00:26:42,727 --> 00:26:46,914
Nou deja wè nan Iran ke sa ka rive.

308
00:26:46,914 --> 00:26:47,234


309
00:26:47,234 --> 00:26:49,671
Wi, Ernst Wolff, mèsi anpil pou evalyasyon ou.

310
00:26:49,671 --> 00:26:57,437
Sa te vrèman eklere – li montre ou pa ta dwe kite batay ki
devan yo distrè ou, men ou ta dwe rive nan rasin pwoblèm nan.

311
00:26:57,437 --> 00:27:02,843
Epi tou dènye apèl ou te fè an favè analòg la. Mèsi anpil pou sa!

312
00:27:02,843 --> 00:27:05,325
Ou pa gen anyen!

313
00:27:05,325 --> 00:27:10,359
Klè atravè analis entèlijan – Kla.TV.