WEBVTT

00:00.000 --> 00:04.625
Дөнья үзгәрә. Бүген ул элеккегедән
дә тамырлырак һәм киңрәк үзгәрә.

00:04.625 --> 00:10.039
2026 ел үсешләрнең тиз тизләнүе
турында куркыныч билгеләр белән башланды:

00:10.039 --> 00:16.211
Беренчедән, Венесуэла президенты Мадуроның кулга алынуы, аннары
Гренландиядә киеренкелекнең артуы, Ирандагы каты тәртипсезлекләр

00:16.211 --> 00:22.765
һәм ниһаять, хакимият тигезлегендә үзгәреш билгеләре күренгән
Дөнья икътисади форумы очрашуы. Боларның барысын ничек аңларга?

00:22.765 --> 00:27.648
Бүген Kla.TV икътисади һәм финанс
аналитигы Эрнст Вольф белән сөйләшә.

00:27.648 --> 00:33.734
Ул вакыйгаларның геополитик контекстын бәяләгәндә
үзен аеруча ерак күрешле һәм төгәл итеп күрсәтте.

00:33.734 --> 00:36.945
Вольф әфәнде, бу әңгәмә өчен
вакыт тапканыгыз өчен бик зур рәхмәт.

00:36.945 --> 00:39.832
Әйе, чакыру өчен бик зур рәхмәт.

00:39.832 --> 00:45.455
Сез соңгы вакытта басылып чыккан әңгәмәләрегездә яки
видеоларыгызда быелгы Дөнья икътисади форумы (2026 елның 19–23

00:45.455 --> 00:48.867
гыйнвары) «дөньябызда зур үзгәрешләр башлануы» дип әйттегез.

00:48.867 --> 00:54.204
Сез тасвирлаган үзгәрешнең төп
элементларын кыскача аңлатып бирә аласызмы?

00:54.204 --> 01:01.831
Әйе, иң мөһим ике нигез ташы – беренчедән, безнең глобаль финанс
системабыз ахыргы адымнарында торуы, икенчедән, без

01:01.831 --> 01:09.218
CBDCларга, ягъни үзәк банкның санлы валюталарына
нигезләнгән яңа финанс системасын кертү алдында торуыбыз.

01:09.218 --> 01:18.040
Һәм тагын бер нәрсә: эш дөньясы зур үзгәреш
кичерә, чөнки ясалма интеллект көннән-көн киңрәк тарала.

01:18.040 --> 01:25.406
Шуңа күрә без эш дөньясының кискен үзгәрүен көтәргә һәм
зур эшсезлек дулкынына очрашачагыбызны күзалларга тиешбез.

01:25.406 --> 01:28.390
Һәм нәкъ менә шуңа хәзер хакимияттәгеләр әзерләнә.

01:28.390 --> 01:34.164
Һәм Дөнья икътисади форумы, әлбәттә,
соңгы ун ике ай эчендә шактый тарих кичерде.

01:34.164 --> 01:38.382
Идарә алмаштырылды. Хәзер җитәкчелекне Ларри Финк башкара.

01:38.382 --> 01:44.039
Нәтиҗәдә, кулисалар артындагы элита
үзләре үк җитәкчелекне үз өстенә алды.

01:44.039 --> 01:46.460
Ярар, бу Ларри Финк турында тиз генә бер сүз. Ул кем соң?

01:46.460 --> 01:47.880
Моны кешеләр ничек аңларга тиеш?

01:47.880 --> 01:52.344
Ул элек BlackRock ширкәтендә эшләгән, бәлки
әле дә эшлидер. Шулай булгач, ул нинди кеше?

01:52.344 --> 01:55.250
Әйе, Ларри Финк — BlackRock
компаниясенең нигез салучысы һәм генераль директоры.

01:55.250 --> 02:01.033
Һәм BlackRock – активлар белән идарә итүче
компания, һәм активлар белән идарә итүче буларак ул

02:01.033 --> 02:04.540
дөньяның хәзергәчә күргән иң көчле финанс фирмасы.

02:04.540 --> 02:09.664
Үткән гасырда финанс дөньясын төп
американ банклары хакимлек итте.

02:09.664 --> 02:16.873
BlackRock хәзер бу зур банкларның барысының да иң зур
акционеры булып тора һәм аларның барысыннан да күбрәк көчкә ия.

02:16.873 --> 02:26.281
Шулай итеп, Ларри Финк шәхес буларак та аеруча кызыклы
түгел, чөнки хәзер BlackRock та ясалма интеллектка таяна.

02:26.281 --> 02:34.882
Шулай итеп, аларда Aladdin дип аталган финанс мәгълүматларын
анализлау системасы бар, аны 1980 елларда Ларри Финк кертте.

02:34.882 --> 02:39.014
Бу дөньядагы иң көчле һәм иң мөһим
финанс мәгълүматларын анализлау системасы.

02:39.014 --> 02:46.531
Һәм барлык үзәк банклар бу финанс мәгълүматларын анализлау
системасына таяна. Барлык эре корпорацияләр дә шуңа таяна.

02:46.531 --> 02:56.100
Күпчелек кешеләр белмиләр, бүгенге көндә бөтен
финанс дөньясы күбрәк-азрак ясалма интеллектка бәйле.

02:56.100 --> 02:59.140
Әйе, һәм аннары халыкка ни булачак?

02:59.140 --> 03:01.250
Алар һәрвакыт санлы төрмә турында сөйләшәләр.

03:01.250 --> 03:03.765
Бу гомуми халык өчен нәрсә аңлата?

03:03.765 --> 03:08.679
Иң зур проблема шунда ки, без барыбыз да
күбрәкме, азракмы ачык булып барабыз, без санлы рәвештә

03:08.679 --> 03:11.745
контрольдә тотылабыз, безне тулысынча күзәтеп була.

03:11.745 --> 03:20.898
Цифрлы дөнья хәзер дөньядагы һәр кеше өчен
шәхси профильләр булдыра алырлык дәрәҗәгә җитте.

03:20.898 --> 03:25.546
Артта бер компания тора: Palantir.
Алар аеруча мөһим роль уйныйлар.

03:25.546 --> 03:32.476
Palantir АКШның барлык разведка органнарыннан,
ягъни ЦРУ, ФБР һәм НСАдан мәгълүматларны оештыра.

03:32.476 --> 03:39.287
Моннан тыш, АКШ Саклану департаменты,
элек Сугыш департаменты дип аталган.

03:39.287 --> 03:45.827
Palantir шулай ук Украинаның Русия белән низагында хәрби
максатларны билгели, һәм Израильнең Ливан, Сүрия һәм

03:45.827 --> 03:49.679
Газа секторы белән низагларында хәрби максатларны билгели.

03:49.679 --> 03:54.210
Димәк, бу компания барлык бу мәгълүматны җыюга юнәлгән.

03:54.210 --> 04:01.843
Һәм хәзер Дональд Трамп барлык Америка гражданнары
турында мәгълүматлар базасын булдыруны да боерды.

04:01.843 --> 04:04.875
Алар инде инглизләр өчен файлларны җитештерәләр.

04:04.875 --> 04:09.945
Германиядә хәзер Палантирны берничә
дәүләт полициясе көчләре куллана.

04:09.945 --> 04:15.000
Шулай итеп, без тулысынча һәм камил
рәвештә санлы күзәтү астында яшибез.

04:15.000 --> 04:22.812
Һәм, әлбәттә, бу безнең файдага түгел, ә сәхнә
артында чын хакимиятне тотучы корпорацияләр файдасына.

04:22.812 --> 04:26.148
Һәм сез моның җәмәгатьчелеккә
тискәре нәтиҗәләр китерүеннән куркасызмы?

04:26.148 --> 04:28.515
Күпчелек кешеләр моның булуын да сизмиләр.

04:28.515 --> 04:32.468
Бүгенге көндә мондый лояльлек карталары,
кушымталар һәм башка шундый әйберләр көннән-көн

04:32.468 --> 04:34.945
арта бара. Сезне әкренләп моңа мәҗбүр итәләр.

04:34.945 --> 04:41.273
Киләсе адым, һичшиксез, санлы валюта –
CBDCлар. Һәм күпчелек кеше моңа җавап бирми.

04:41.273 --> 04:46.367
Алар әйтәләр: «Ярар, мин Lidl-да
ташлама алам, шуңа күрә мин дә ризалашам».

04:46.367 --> 04:50.484
Әйе, менә шунда зур проблема: күп
кеше нәтиҗәдә нәрсә була алуын белми.

04:50.484 --> 05:00.625
Шулай итеп, бу CBDCлар кертелгәннән соң, алар безнең һәркайсыбызга
шәхси салым ставкаларын һәм процент ставкаларын куя алачаклар.

05:00.625 --> 05:07.867
Безгә штрафлар салынырга мөмкин. Бөтен система Кытай
үрнәгендәге социаль кредит системасына тоташтырылырга мөмкин.

05:07.867 --> 05:11.585
Алар безне барлык финанслау
чыганакларыннан да өзеп куя алырлар иде.

05:11.585 --> 05:17.468
Шулай итеп, без тулысынча Үзәк банкның мәрхәмәтендә калабыз.

05:17.468 --> 05:24.073
Һәм бүгенге көндә төп үзәк банклар – Федераль резерв
системасы, Европа Үзәк Банкы яки Англия Банкы булсын – барысы

05:24.073 --> 05:27.648
да хәзер BlackRock тарафыннан идарә ителүен аңлау мөһим.

05:27.648 --> 05:33.757
BlackRock 2007–2008 елларның глобаль финанс
кризисыннан бирле аның төп киңәшчесе булып тора.

05:33.757 --> 05:37.851
Һәм алар шулай ук мин алдан телгә
алган Әладдин платформасына тоташтырылган.

05:37.851 --> 05:43.296
Шулай итеп, без барыбыз да шәхси компаниягә бәйле булыр идек.

05:43.296 --> 05:49.018
Аннары, икенче яктан, хәзер бу системаны кертеп,
хакимиятне әкренләп шушы финанс конгломератларына

05:49.018 --> 05:52.546
тапшырырга тиешле илләр бар. Барлык илләр дә моңа кагыламы?

05:52.546 --> 05:58.200
Кайчакта синдә берничә искәрмә бар кебек тоела,
мәсәлән, Иран – әллә алар чынлап та бергәләп эшлиләрме

05:58.200 --> 06:01.968
һәм, Дэвид Айк әйткәнчә, куклалар тамашасы күрсәтәләрме?

06:01.968 --> 06:04.539
Юк, юк, әлбәттә, алар бер-берсе белән координациядә эшлиләр.

06:04.539 --> 06:10.656
Әйе, шулай ук киң таралган миф бар: БРИКС
илләре АКШка каршы бердәм фронт төзи, диләр.

06:10.656 --> 06:14.078
Моны аңлау өчен тарих турында бераз белергә кирәк.

06:14.078 --> 06:17.187
Шулай итеп, иң беренче чиратта, безгә
Беренче бөтендөнья сугышы вакытында ялган әйтелде.

06:17.187 --> 06:20.914
Шулай итеп, безгә Икенче бөтендөнья сугышы вакытында ялган
сөйләделәр. Һәм бүген безгә нәкъ шул ук рәвештә ялган сөйлиләр.

06:20.914 --> 06:26.617
Шулай итеп, Беренче бөтендөнья сугышы безгә
немец милитаризмына каршы көрәш итеп күрсәтелде.

06:26.617 --> 06:34.039
Аңлау мөһим: немец милитаризмы шул
вакытта АКШка каршы көрәштә барлыкка килгән.

06:34.039 --> 06:38.078
Чынлыкта, Беренче бөтендөнья сугышы
Бөекбритания империясенең мирасчылыгы өчен барды.

06:38.078 --> 06:40.914
Беренче бөтендөнья сугышы вакытында
Америка Кушма Штатлары шул сугышта җиңде.

06:40.914 --> 06:45.140
Икенче бөтендөнья сугышы беренче
бөтендөнья сугышының дәвамы гына иде.

06:45.140 --> 06:52.007
Һәм әйтергә кирәк, Германиядә рәсми рәвештә бу
бөтендөнья сугышын башлап җибәрүчеләр нацистлар булды.

06:52.007 --> 06:56.312
Нацистлар АКШ ярдәменнән башка
беркайчан да хакимияткә килмәс иделәр.

06:56.312 --> 07:03.601
1929 елгы зур икътисади кризис нацистларның
хакимияткә күтәрелүе өчен катализатор булды.

07:03.601 --> 07:07.554
Бу АКШ Федераль резерв системасы
тарафыннан махсус рәвештә тудырылды.

07:07.554 --> 07:13.968
Шулай итеп, АКШ Адольф Гитлерны хакимияткә күтәрүдә төп
роль уйнады, аннары аны сугышта дошман итеп файдаланды.

07:13.968 --> 07:18.703
Һәм аннары, Икенче бөтендөнья сугышы ахырында,
үзләренең бөтендөнья өстенлеген урнаштыру өчен.

07:18.703 --> 07:21.718
Һәм алар моны финанс бүлегендә аеруча яхшы башкардылар.

07:21.718 --> 07:25.000
Чынлыкта алар долларны резерв валютасы итеп кабул иттеләр.

07:25.000 --> 07:31.984
Күп кеше аңламый: резерв валюта төшенчәсен башта
нацистлар уйлап тапкан, ә американнар аны гади генә үзләштергән.

07:31.984 --> 07:35.171
Һәм бүген американнар бөтен дөньяны идарә итә.

07:35.171 --> 07:44.983
Дөньяда бер генә дә хөкүмәт юк, ул Америкалыларга ким
дигәндә өлешчә бәйле булмаган. Һәм бу хәтта Иранга да кагыла.

07:44.983 --> 07:47.218
Шулай итеп, һәрвакыт кулисалар артында килешүләр бара.

07:47.218 --> 07:48.984
Ләкин бу зур хөкүмәтләргә дә кагыла.

07:48.984 --> 07:56.789
Бу төп илләргә – Һиндстанга, Кытайга һәм Русиягә –
кагыла, алар барысы да АКШ белән арттан эш алып баралар.

07:56.789 --> 07:58.367
Һәм моның да дәлиле бар.

07:58.367 --> 08:06.351
Шулай итеп, Базельдәге Халыкара хисап-түләү банкы
(BIS) яңа валюта – CBDC – кертүдә төп роль уйный.

08:06.351 --> 08:09.242
Бу барлык үзәк банкларның үзәк банкы.

08:09.242 --> 08:13.500
Димәк, финанс өлкәсендәге зур исемнәр менә шунда бергә эшли.

08:13.500 --> 08:19.195
Һәм кызыклысы шунда ки, БРИКС илләре – ягъни
Бразилия, Россия, Һиндстан, Кытай һәм Көньяк

08:19.195 --> 08:22.425
Африка – шулай ук бу BISта да тәкъдим ителгән.

08:22.425 --> 08:26.996
Шуларның дүртәүе хәтта идарә шурасында утыра.
Шуңа күрә барысы да пәрдә артында хәл ителә,

08:26.996 --> 08:29.398
нәкъ Икенче бөтендөнья сугышы вакытындагыча.

08:29.398 --> 08:31.429
Кешеләргә бер-берсенә каршы сугыш алып барырга рөхсәт ителде.

08:31.429 --> 08:35.640
Зур күпчелек кеше – гомуми алганда 60
миллионнан артык – үлемгә җибәрелде.

08:35.640 --> 08:41.840
Ләкин пәрдә артында төп финанслаучылар
яшерен рәвештә килешеп, бергә эшләп килгәннәр.

08:41.840 --> 08:46.807
Ләкин тышкы яктан караганда ресурслар өчен көрәш бара.

08:46.807 --> 08:50.632
Игътибар аеруча Африка һәм Көньяк Америкага юнәлтелгән.

08:50.632 --> 08:54.521
Бу санлы көн тәртибе белән ничек бәйле?

08:54.521 --> 09:04.116
Әйе, ресурслар өчен бу көрәш хәзер цифрлы көн тәртибе ясалма
интеллектның киңәюе белән берләшү сәбәпле аеруча әһәмиятле булды.

09:04.116 --> 09:13.921
Шулай итеп, ясалма интеллектны үстерү өчен мәгълүмат
үзәкләре һәр җирдә гаҗәеп тизлек һәм зур күләмдә төзелә.

09:13.921 --> 09:18.320
Һәм бу үзәкләргә билгеле чимал, бигрәк
тә сирәк очрый торган металллар кирәк.

09:18.320 --> 09:20.120
Һәм бу, әлбәттә, бәхәс куптырды.

09:20.120 --> 09:27.815
Ләкин сәхнә артындагы чын хакимият ияләре, әлбәттә, шат: аерым
илләр арасында низаглар чыгуы кешеләрне чынбарлыкта

09:27.815 --> 09:35.632
сәхнә артында бер төркемнең үз гамәлләрен даими
рәвештә координацияләвеннән игътибарларын читкә юнәлтә.

09:35.632 --> 09:42.757
Әйе. Соңгы вакытта, әйтергә кирәк, дөньяны өч көчле блокка
яки йогынты даирәләренә бүлә торган модельләр барлыкка килде.

09:42.757 --> 09:45.093
Дэвид Айк бу хакта дистә еллар сөйли.

09:45.093 --> 09:51.078
1984 елда түбәндәге бүленүләр бар:
Океания, Евразия һәм Көнчыгыш Азия.

09:51.078 --> 09:55.523
Һәм Русия Генераль штабыннан дип саналган,
әмма соңгы вакытта гына ачыкланган бер карта бар,

09:55.523 --> 09:57.632
аны немец табибы Хайко Шёнинг үз өстенә алган.

09:57.632 --> 10:03.914
Ул «Трампия»га ишарә итә, бу АКШ, Канада, Гренландия
һәм Көньяк Америка дигән сүз – Vanguard йогынтысында.

10:03.914 --> 10:08.601
Аннары Путин – мин әйтәм, Русия һәм Европа
инде сез әйткәнчә BlackRock контролендә.

10:08.601 --> 10:14.429
Һәм Синия – ягъни Кытай, Һиндстан, Африка
һәм Стэйт-стрит. Бу тагын ике зур уенчы.

10:14.429 --> 10:17.757
Сез мондый модельләр турында ни
уйлыйсыз, һәм бу чагылышны ничек бәялисез?

10:17.757 --> 10:20.414
Әйе, бу халыкны зур күләмдә алдау.

10:20.414 --> 10:27.617
Әйе, син телгә алган шул өч компания – BlackRock, Vanguard
һәм State Street – чынлыкта бер-берсе белән эчтәшлек итә.

10:27.617 --> 10:36.773
Шулай итеп, Vanguard — BlackRockның иң зур акционеры, ә BlackRock
һәм Vanguard үз чиратында State Streetның иң зур акционерлары.

10:36.773 --> 10:41.274
Шулай итеп, Уолл-Стритта кайдадыр урнашкан
штаб-фатир бар, ул Силикон үзәне белән

10:41.274 --> 10:44.328
берлектә эшли һәм кулисалар артынан җепләрне тарта.

10:44.328 --> 10:51.679
Аннары кешеләрне өч зур блок бар дип ышандыралар, шуның өчен алар
бер блокка яки икенчесенә кушылып көрәшәләр,

10:51.679 --> 10:58.085
әмма сәхнә артында җепләрне тартып утыручы бер
үк көч аларны барысын да алдавын аңламыйлар.

10:58.085 --> 11:02.156
Һәм хәзерге вакытта кулисалар
артындагы төп көч – санлы-финанс комплексы.

11:02.156 --> 11:04.132
Мин моны кыскача аңлатып үтим.

11:04.132 --> 11:08.658
Шулай итеп, бер яктан, санлы-финанс комплексы
Уолл-Стриттан тора, һәм Уолл-Стритны төп

11:08.658 --> 11:11.554
активлар белән идарә итүчеләр үз контроленә алды.

11:11.554 --> 11:17.664
Бу төп активлар белән идарә итүче компанияләр исемлегендә иң югары
урында BlackRock, Vanguard, State Street һәм Fidelity тора.

11:17.664 --> 11:21.523
Алар бөтен дөнья финанс системасын үз контролләрендә тоталар.

11:21.523 --> 11:27.272
Һәм 1970нче еллардан бирле барлыкка килгән
икенче көч бар, ул шул вакыттан бирле төп

11:27.272 --> 11:30.679
финанс конгломератлары кебек үк әһәмиятле булды.

11:30.679 --> 11:33.842
Һәм болар — Силикон үзәнендәге төп IT-компанияләр.

11:33.842 --> 11:37.617
Исемлекнең иң өстендә шулай аталган «Бөек җиде» тора.

11:37.617 --> 11:45.570
Бөек җиде Apple, Microsoft, Alphabet, Amazon,
Nvidia, Google һәм Tesla компанияләрен үз эченә ала.

11:45.570 --> 11:49.781
Һәм алар үз көчләрен бу төп активлар белән
идарә итүчеләр белән берлектә кулланалар.

11:49.781 --> 12:00.445
Кызыклысы шунда ки, бу җиде эре IT компаниясенең алтысында
иң зур акция ияләре BlackRock, Vanguard һәм State Street.

12:00.445 --> 12:07.098
Димәк, бу — пәрдә артында эшләүче, дөньядагы теләсә
кайсы хөкүмәттән дә көчлерәк көч, һәм ул, әлбәттә,

12:07.098 --> 12:11.601
теләсә кайсы хөкүмәтне үз теләгән юнәлешкә этәрә ала.

12:11.601 --> 12:18.515
Әйе. Ләкин төрле илләр дә, әлбәттә, роль уйный.

12:18.515 --> 12:26.015
Мин берничә төбәкне яки илне атап үтәргә һәм сезнеңчә бу илләрнең
нинди роль уйнарга тиешлеге турында фикерегезне белергә телим.

12:26.015 --> 12:29.921
Беренчедән, өч төп уенчы, әлбәттә, АКШ, Россия һәм Кытай.

12:29.921 --> 12:34.261
Әйе, нәкъ менә, мин әйткәнчә, өчәүсе дә Халыкара
хисап-түләү банкының (BIS) Башкарма шурасында

12:34.261 --> 12:36.640
утыралар, һәм анда шул ук көн тәртибе алып барыла.

12:36.640 --> 12:44.015
Ярар, Кытай инде үз CBDC-ын кертте, һәм хәзер 300
миллионнан артык кытайлының мобиль телефоннарында капчык бар.

12:44.015 --> 12:51.361
Россия хәзер үзен АКШ санкцияләреннән һәм
SWIFT системасыннан саклау өчен санлы рубль

12:51.361 --> 12:55.798
кертә. Һәм АКШта да шул ук көн тәртибе алып барыла.

12:55.798 --> 13:02.641
Бездә элек CBDC кертмәячәкмен дип вәгъдә биргән
президент булырга мөмкин, ләкин аның барлык кулисалар

13:02.641 --> 13:06.843
артындагы гамәлләре дә аны кертүгә юл ачуга юнәлдерелгән.

13:06.843 --> 13:10.546
Шулай итеп, ул чыннан да бу
криптовалюталарга, стабилкоиннарга игътибар итә.

13:10.546 --> 13:15.062
Һәм стабилкоиннар — CBDCларны кертү өчен
арткы ишек ысулыннан башка берни түгел.

13:15.062 --> 13:21.398
Шулай итеп, болар – кулисалар артында бергә эшләүче өч төп
ил, ләкин тышкы яктан, әлбәттә, бер-берсе белән көрәшәләр.

13:21.398 --> 13:28.773
Монда мөһиме шунда ки, бу фараз ителгән каршылык бер кешенең
икенчесеннән үзен саклау ихтыяҗы тудыра. Һәм бу нәрсәне аңлата?

13:28.773 --> 13:32.632
Гади әйткәндә, бу корал сәнәгатен
көннән-көн тагын да арттырырга кирәк дигән сүз.

13:32.632 --> 13:39.618
Һәм без хәзер күргәнчә, корал сәнәгате бөтен дөнья
буйлап мисалсыз зур күләмдә киңәйтелә, бу исә пәрдә

13:39.618 --> 13:43.781
артындагы уенчыларга зур табыш алу мөмкинлеге бирә.

13:43.781 --> 13:48.960
Әйе. Сугыш хәзер, мәсәлән, Иранда да чынбарлыкка әйләнде.

13:48.960 --> 13:52.375
Сез хәзер гражданнар сугышы чигендә
торасыз. Бу хәлдә Иран нинди роль уйный?

13:52.375 --> 13:58.285
Иран бу яктан шактый ярдәм итә, чөнки, ниһаять,
Иран да, дөньядагы һәр ил кебек үк, өлешчә –

13:58.285 --> 14:01.992
яисә дөресрәге, зур дәрәҗәдә – АКШ долларына бәйле.

14:01.992 --> 14:07.102
Һәм АКШ Иран валютасын көчле басым астына алды.

14:07.102 --> 14:14.391
Аннары Иранда кешеләр сатып алу сәләтенең кимүе
һәм аның төшүе аркасында протест белдерә башладылар.

14:14.391 --> 14:25.578
Аннары АКШ моны агентларын җибәреп һәм чынлыкта
үзләре үк бу тәртипсезлекне куәтләндереп хуплады.

14:25.578 --> 14:27.600
Без Украинада нәкъ менә шуны кичердек.

14:27.600 --> 14:34.851
Украинада да тәртипсезлекләр булды. Аларны да читтән
куәтләп, анда җитди тәртипсезлекләр тудыру өчен файдаландылар.

14:34.851 --> 14:39.304
Һәм, әлбәттә, АКШ белән Иран арасында да билгеле аермалар бар.

14:39.304 --> 14:46.414
Әлбәттә, АКШ бөтен Иранның нефть запасларын башка беркем дә сүз
әйтә алмаслык итеп ныклы контроль астында тотарга бик теләр иде.

14:46.414 --> 14:51.391
Һәм шул ук вакытта Иран табигый рәвештә яңа
коралларны сынау яки бөтенләй яңа кораллар

14:51.391 --> 14:54.484
төркемен эшләү өчен менә дигән сәбәп булып тора.

14:54.484 --> 15:04.210
Һәм мин чыннан да уйлыйм, бу Иран белән сугыш кайчандыр чыннан
да булачак, чөнки ул чыкса, нефть бәясе кинәт күтәреләчәк.

15:04.210 --> 15:10.600
Һәм АКШ, зур дәрәҗәдә, дөньяның Ираннан
башка запаслары өстендә контрольне тәэмин итте.

15:10.600 --> 15:15.782
Шулай итеп, хәзерге көндә алар сыеклаштырылган табигый
газны кулланалар; алар бөтен җирдә, мәсәлән, монда,

15:15.782 --> 15:18.742
Европада да, бигрәк тә Германиядә терминаллар төзегәннәр.

15:18.742 --> 15:27.359
Әгәр Иран белән сугыш чыкса һәм Ормуз борылышы ябылса,
американнар үз газлары һәм нефтьләре белән әзер булачак.

15:27.359 --> 15:32.265
Әйе, бу чыннан да борчу тудыра. Израильне ничек бәяләргә?

15:32.265 --> 15:42.375
Бу Иранның төп көндәше, һәм аны АКШ яңадан
ныклы рәвештә хуплый. Алар нинди роль уйный?

15:42.375 --> 15:51.078
Әйе, АКШ баштан ук Израильне һәрвакыт яклап килде, ләкин
хәзер Израиль Америка сәясәтенә бик көчле йогынты ясый.

15:51.078 --> 15:57.007
Шулай итеп, бездә AIPAC —
Америка-Израиль җәмәгать эшләре комитеты.

15:57.007 --> 16:03.386
Мәсәлән, бу сайлаулар вакытында Израиль
яклы сәясәтчеләрне финанслауга тотыла.

16:03.386 --> 16:11.265
Аннары Силикон үзәнендә Израильгә бик уңай караган
берничә кеше бар, мәсәлән, Ларри Эллисон һәм Илон Маск.

16:11.265 --> 16:21.476
Әйтергә кирәк, бүгенге көндә Израиль Американың тышкы
сәясәтенә һәм хәтта эчке сәясәтенә дә бик зур йогынты ясый.

16:21.476 --> 16:24.621
Әйе, Һиндстан, син ничек уйлыйсың?

16:24.621 --> 16:28.927
Аның шулай ук билгеле бер үзенчәлекле статусы бар,
ул Кытай белән Көнбатыш арасында сайлана

16:28.927 --> 16:32.001
алмыйча, ике рольне дә үтәргә тырыша. Анда ни булып тора?

16:32.001 --> 16:35.471
Әйе, Һиндстан яңа валютаны кертүдә алдынгы пионерларның берсе.

16:35.471 --> 16:40.748
Шулай итеп, Америка ярдәме белән Һиндстан 2016
елда бер төн эчендә акчасының 80 проценттан

16:40.748 --> 16:43.979
артыгын – ягъни иске банкнотларын – юкка чыгарды.

16:43.979 --> 16:48.914
Шулай итеп, Моди әфәнде берничә
банкнотны гамәлдән чыгарылуын игълан итте.

16:48.914 --> 16:54.496
Һәм бу эш, мәсәлән, Билл Гейтс тарафыннан
яшерен рәвештә финансланган Better Than Cash

16:54.496 --> 16:58.085
Alliance оешмасы белән хезмәттәшлектә башкарылды.

16:58.085 --> 17:03.226
Шулай итеп, алар CBDC-ларны кертүдә
күбрәк яки азрак пионерларга әйләнделәр.

17:03.226 --> 17:09.804
Ул вакытта алар шулай ук Һиндстан халкына санлы рупий
беркайчан да программалаштырыла алмаячак дип вәгъдә иткәннәр.

17:09.804 --> 17:13.476
Алар моны хәзер үзгәрттеләр.
Хәзер аны программалаштырырга мөмкин.

17:13.476 --> 17:20.820
Шулай итеп, Һиндстан CBDCны бөтендөнья күләмендә
кертү өчен күбрәк-азрак сынау мәйданы булып тора.

17:20.820 --> 17:23.414
Әйе, бик кызыклы. Африка турында ничек?

17:23.414 --> 17:27.750
Бу бары тик чимал тәэмин итүче генә кебек
тоеламы, әллә алда башка планнар бармы?

17:27.750 --> 17:32.117
Әйе, Көньяк Африка да катнаша, чөнки,
әлбәттә, анда әле дә зур алтын запаслары бар.

17:32.117 --> 17:35.898
Әлбәттә, бу да мөһим, чөнки алтын киләчәктә дә зур роль уйнаячак.

17:35.898 --> 17:38.750
Ниһаять, без күрә алабыз, алтын бәясе соңгы вакытта кинәт артты.

17:38.750 --> 17:43.445
Һәм мин уйлыйм, бу шартлау әле дә иртә стадиясендә.

17:43.445 --> 17:49.690
Чөнки бөтен дөнья финанс системасы җимереләчәк – һәм ул чыннан да
җимереләчәк; хәтта яңа финанс системасы да

17:49.690 --> 17:55.593
җимереләчәк – кешеләр 3000 елдан артык вакыт
дәвамында акча дип саналган әйбергә кире кайтачаклар.

17:55.593 --> 17:59.445
Һәм алар алтын һәм көмеш иде. Шуңа күрә
мин икесе өчен дә якты киләчәк күрә алам.

17:59.445 --> 18:03.796
Һәм әлбәттә, бу икесе Көньяк Африкада күпләп табыла торган чимал.

18:03.796 --> 18:07.835
Шуңа күрә Көньяк Африка хәзерге вакытта
хакимияттәгеләр өчен зур кызыксыну уята.

18:07.835 --> 18:11.618
Һәм моның тышында, әлбәттә, Африка
континентында бик җитди мәнфәгатьләр каршылыклары

18:11.618 --> 18:14.111
бар, шул исәптән АКШ белән Кытай арасында.

18:14.111 --> 18:19.120
Барысы да кобальт, литий һәм шул элементлар, шул
исәптән сирәк очрый торган җир элементлары турында.

18:19.120 --> 18:25.171
Бу сез элек әйткән – ягъни ясалма интеллектның
санлы киңәюе – белән бернинди бәйләнеше бармы?

18:25.171 --> 18:26.335
Әйе, әлбәттә. Әлбәттә.

18:26.335 --> 18:31.734
Шулай итеп, ясалма интеллектка бу барлык
материаллар кирәк, һәм хәзерге вакытта зур сугыш бара.

18:31.734 --> 18:38.311
Һәм, әлбәттә, моны күренеш артында җепләрне тартучылар алга этәрә,
чөнки ул даими рәвештә сәяси аермаларны кузгата һәм кешеләргә

18:38.311 --> 18:41.914
сәяси дәрәҗәдә чынлап та үзгәреш кертә алалар дип ышанырга этәрә.

18:41.914 --> 18:47.017
Ләкин әйтергә кирәк, бүгенге сәясәт шундый зур
корпорацияләрнең көчле басымы астында ки,

18:47.017 --> 18:50.375
дөньяда бернинди сәяси үзгәреш тә кертү мөмкин түгел.

18:50.375 --> 18:56.779
Шулай итеп, дөньяда зур корпорацияләрнең –
ягъни Силикон үзәне һәм Уолл-Стритның – каты

18:56.779 --> 19:02.125
эләктерүе өзелмәгәнче, дөньяда берни дә үзгәрмәячәк.

19:02.125 --> 19:08.186
Сез шулай ук соңгы вакытта Гренландия турында
сөйләдегез, анда бу зур мәгълүмат үзәкләре җирле

19:08.186 --> 19:11.835
халыкның кулыннан ерак урнаштырылачак дип әйттегез.

19:11.835 --> 19:17.827
Мин күптән түгел бер язма күрдем, анда Элон Маск
бөтен нәрсәне, диярсең, космоска күчерергә дә

19:17.827 --> 19:21.687
ниятли, диләр, чөнки анда электр энергиясе җитәрлек, ди.

19:21.687 --> 19:26.765
Ләкин бу, әлбәттә, тагын да ераграк. Бу шул ук юнәлешме?

19:26.765 --> 19:28.164
Әйе, әйе, бу бөтенләй акылга сыймаслык.

19:28.164 --> 19:32.734
Ләкин чынлыкта хакимияттәгеләр каршы
торуның гаять көчле булуын аңлыйлар.

19:32.734 --> 19:38.142
Яхшы, сезгә бары тик шуны гына карарга кирәк: мәсәлән, CBDC-ларны
кертү Нигериядә сынап каралды, аннан алда

19:38.142 --> 19:43.695
Көнчыгыш Кариб валюта берлегендә, Ямайкада һәм башка
җирләрдә. Һәм бу барлык сынаулар да уңышсыз булды.

19:43.695 --> 19:49.910
Һәм хакимияттәгеләр хәзер аңлыйлар: ясалма
интеллект бөтен дөньяда кешеләрнең яшәү дәрәҗәсен

19:49.910 --> 19:53.101
шулкадәр кискен төшерү сәбәпле, аңа каршы тору да көчәя.

19:53.101 --> 19:58.789
Һәм әлбәттә, аннары алар бу каршылык аларга
шулкадәр тәэсир итмәячәк урыннарны эзлиләр.

19:58.789 --> 20:02.421
Һәм Гренландия, әлбәттә, моның өчен
идеаль, чөнки анда беркем дә бара алмый.

20:02.421 --> 20:08.354
Гренландиядә демонстрацияләр булмаячак, шулай ук
хәзерге вакытта Венесуэлада Америка нефть

20:08.354 --> 20:12.632
компанияләренә каршы куркылган саботаж гамәлләре дә булмаячак.

20:12.632 --> 20:14.601
Шулай итеп, менә шул вакытта алар үзләрен дөньядан өзделәр.

20:14.601 --> 20:19.888
Һәм болар барысы да космоста дәвам итсә,
кеше ниһаять, калган бөтен кешелек

20:19.888 --> 20:23.906
дөньясыннан өздерелә һәм үз көчен чиксез куллана ала.

20:23.906 --> 20:29.844
Димәк, бу – Элон Маскның да акылында әйләнеп
йөргән шул гаҗәеп фантазия: хәзер ул 800

20:29.844 --> 20:34.226
миллиардлык байлык белән дөньядагы иң бай кеше булды.

20:34.226 --> 20:41.750
Әйе, ләкин син яңа финанс системасы да
җимереләчәк дип әйтәсең. Моның нинди билгеләрен күрәсең?

20:41.750 --> 20:44.679
Иң зур проблема шунда ки, акча гади генә шулай эшләми.

20:44.679 --> 20:49.070
Акча гади мәгълүмат язмалары җыелмасы гына
түгел. Акча 3000 ел дәвамында үсеш кичерде.

20:49.070 --> 20:53.687
Һәм акча алмаш-биреш икътисады нәтиҗәсендә барлыкка
килде. Һәм ул һәрвакыт матди товарлар турында иде.

20:53.687 --> 20:58.335
Һәм бу безнең заманның зур проблемасы: без дә
чынбарлыкка туры килмәгән кыйммәтләр белән шөгыльләнәбез.

20:58.335 --> 21:01.265
Мондый виртуаль активларның берсе, мәсәлән, Биткоин .

21:01.265 --> 21:06.335
Димәк, бу физик кыйммәтләргә бәйләнмәгән
мәгълүматлар җыелмасыннан башка берни дә түгел.

21:06.335 --> 21:10.226
Властьтәгеләр хәзер моның чынлап та эшләмәвен аңладылар.

21:10.226 --> 21:13.093
Һәм шуңа күрә алар хәзер стабилкоиннарга күчтеләр.

21:13.093 --> 21:18.312
Стаблкоиннар, әлбәттә, чынбарлыктагы
активка беркетелгән булулары белән аерылып тора.

21:18.312 --> 21:20.400
Һәм бу миңа әйберләрнең кайсы юнәлештә баруын күрсәтә.

21:20.400 --> 21:25.382
Шулай итеп, без хәзер чыннан да
шушы иске кыйммәтләргә кире кайтабыз.

21:25.382 --> 21:33.062
Һәм минем өчен бу шулай ук соңгы айларда кыйммәтле металллар
секторында бәяләрнең гаҗәеп тиз артуына төп этәргеч булып тора.

21:33.062 --> 21:38.564
Бу бары тик алтын һәм көмеш турында гына
түгел; ул шулай ук бакыр һәм латунь кебек башка

21:38.564 --> 21:41.343
материаллар һәм башка үткәргечләр турында да.

21:41.343 --> 21:48.389
Шулай итеп, хакимияттәгеләрнең фикерләү
рәвешендә үзгәреш бара: алар кинәт аңлыйлар,

21:48.389 --> 21:52.781
дөньяны мәгълүмат белән генә идарә итеп булмый.

21:52.781 --> 22:01.267
Һәм киләсе чиратта, без дөнья күләмендә ясалма интеллект
аркасында эш урыннарының кимүен күрә башлагач – һәм бу чыннан да

22:01.267 --> 22:07.860
миллионлаган эш урынына йогынты ясаячак, ягъни
бөтен дөньяда миллионлаган кеше эшсез калачак –

22:07.860 --> 22:11.695
универсаль төп керем кертүдән башка юл калмаячак.

22:11.695 --> 22:16.070
Һәм бу универсаль төп керемне
аннары зур күләмдә тотарга туры киләчәк.

22:16.070 --> 22:18.039
Һәм, әлбәттә, болар гади мәгълүмат язмалары гына булачак.

22:18.039 --> 22:21.015
Аннары ул CBDC формасында чыгарылачак.

22:21.015 --> 22:31.520
Һәм тармак, әлбәттә, бик тиз аңлаячак: әгәр кешеләргә төп керем
бирелсә – ул, мөгаен, срогы булган булачак – аларда билгеле

22:31.520 --> 22:37.226
бер сумма акча булачак, аны 30 көн эчендә тотарга кирәк булачак.

22:37.226 --> 22:39.578
Һәм аннары, әлбәттә, алар үз бәяләрен үзгәртерләр.

22:39.578 --> 22:45.543
Һәм бу шунда ук инфляция спирален эшләтеп
җибәрәчәк, ул гадәти инфляциядән чабып баручы

22:45.543 --> 22:49.359
инфляциягә һәм, ниһаять, гиперинфляциягә китерәчәк.

22:49.359 --> 22:54.954
Һәм бу яңа система ахыр чиктә җимереләчәк,
хәтта башта, бигрәк тә керемнәре түбән

22:54.954 --> 22:58.742
төркемнәр арасында, зур дәрт белән каршы алынса да.

22:58.742 --> 23:06.367
Чөнки алар әйтерләр: «Искиткеч, әгәр дә хөкүмәт миңа ай саен
1000 яки 2000 евро бирсә, тормышым ышанычлы нигездә булыр иде».

23:06.367 --> 23:11.289
Бу барысы да дөрес түгел. Шуңа күрә бу тормыш
та, бу акча да бик тиз кыйммәтен югалтачак.

23:11.289 --> 23:17.390
Без үзебезне Ваймар чорына охшаш хәлдә
табарбыз, һәм сатып алу сәләте бик тиз кими.

23:17.390 --> 23:23.953
Әгәр кешеләр моңа каршы күтәрелсәләр, бу
гражданнар сугышына охшаш хәлләргә китерә.

23:23.953 --> 23:30.905
Ләкин чынбарлык шунда ки, хакимияттәгеләр нык урнашкан; алар
Гренландиядә яки башка берәр җирдә, һәм безнең үз хөкүмәтебез

23:30.905 --> 23:38.734
кебек җиңел генә элемтәгә керә алмыйбыз, аңа без демонстрацияләр
яки башка протест формалары аша басым ясый алыр идек.

23:38.734 --> 23:44.536
Сез кешеләргә бу хәлгә ничек әзерләнергә һәм
хакимиятнең мондый туплануын тагын да үсүеннән

23:44.536 --> 23:48.164
саклау өчен нинди адымнар ясарга киңәш итәр идегез?

23:48.164 --> 23:53.046
Биредә иң мөһиме – бераз вакытка санлы дөньядан читләшү.

23:53.046 --> 23:58.742
Шулай итеп, санлы өлкә төп корпорацияләр һәм зур
финанс гигантлары тарафыннан контрольдә тотыла.

23:58.742 --> 24:00.953
Һәм аннары син чынлап та аңа хушлашырга тиеш буласың.

24:00.953 --> 24:06.382
Һәм без, һичшиксез, зур параллель
җәмгыятьләр барлыкка килүен күрербез.

24:06.382 --> 24:11.218
Шулай итеп, кешеләр үзләренең яшәү
дәрәҗәләренең даими рәвештә кими баруын сизәчәкләр.

24:11.218 --> 24:14.695
Аннары кешеләр сорарлар: «Чыннан да кем гаепле?»

24:14.695 --> 24:16.656
Алар моны ахыр чиктә аңлаячаклар.

24:16.656 --> 24:19.562
Аннары алар бу төп платформаларга хушлашачаклар.

24:19.562 --> 24:27.046
Ләкин, әлбәттә, алар башка яңа платформаларның да
санлы өлкәдә кыенлыкларга очравын тәэмин итәчәкләр.

24:27.046 --> 24:31.773
Һәм мин уйлыйм, без аннары санлы дөньяның инде
шулкадәр әһәмиятле булмаячак, ә аналог

24:31.773 --> 24:34.437
дөньяның яңадан әһәмиятле булачак вакытны күрербез.

24:34.437 --> 24:38.765
Шуңа күрә мин барыгызга да бу
чорга әзерләнергә генә киңәш итә алам.

24:38.765 --> 24:44.773
Бер яктан, мин нык ышанам ки, мәсәлән,
көмеш көндәлек тормышта зур роль уйнаячак.

24:44.773 --> 24:53.224
Чөнки әгәр CBDC кертелеп, кешеләр аңа каршылык белдерсә – ягъни
аны кулланырга теләмәсәләр – яки әгәр CBDC чыннан да инфляция

24:53.224 --> 24:59.512
аркасында кыйммәтен югалтса, кешеләр инде
акчага кире кайта алмаячак, чөнки шул вакытка кадәр

24:59.512 --> 25:02.945
акча тулысынча бетерелгән яки тыелган булачак.

25:02.945 --> 25:09.859
Ләкин минемчә, көндәлек тормышта көмеш
тиеннәр белән түләү яңадан гадәткә әйләнәчәк.

25:09.859 --> 25:15.717
Шуңа күрә мин бүгенге көндә кешеләргә көмеш
тиеннәр запасын тупларга һәм, әлегә, өйдә

25:15.717 --> 25:18.843
билгеле бер күләмдә акча тотарга киңәш итәм.

25:18.843 --> 25:24.710
Чөнки без хәзерге вакытта барлык төп проблемалар
аркасында зур яңа банк кризисы белән очрашабыз.

25:24.710 --> 25:28.242
Шулай итеп, мәсәлән, без «банк бәйрәмнәре»н кичерәчәкбез.

25:28.242 --> 25:31.460
Аннары сез банкоматлардан да акча ала алмаячаксыз.

25:31.460 --> 25:36.920
Һәм бу күчеш чорында өйдә якынча
ике-өч айга җитәрлек акча тоту мөһим.

25:36.920 --> 25:41.860
Ләкин киләсе этап өчен мин сезгә кайбер
көмеш тиеннәр алырга каты киңәш итәм.

25:41.860 --> 25:50.763
Ләкин шәхси мөмкинлекләрдән тыш, безгә көчләрне
берләштерү өчен бер-берсен белгән, санлы булмаган челтәрләр дә

25:50.763 --> 25:56.198
кирәк, анда без авыр чорларда бер-беребезгә ярдәм итә алабыз.

25:56.198 --> 26:00.640
Бу чыннан да бик мөһим. Нетворкинг гаять
мөһим – фикердәш кешеләр белән элемтә урнаштыру.

26:00.640 --> 26:05.347
Минемчә, тормышны ялгыз бүре булып
уздыручы һәркем зур кыенлыкларга очрашачак, чөнки

26:05.347 --> 26:07.882
без мондый зур үзгәрешләр алдында торабыз.

26:07.882 --> 26:16.100
Ләкин минемчә, бүген бу челтәрләрне киңәйтү һәм алар чынлыкта
санлы рәвештә эшләмәячәк дигән фактка әзерләнү бик мөһим.

26:16.100 --> 26:24.155
Шулай итеп, сез мәгълүмат алуның иске ысулларына кире кайтырсыз –
сез, белмим, шул иске буклетларны яңадан куллана башларсыз,

26:24.155 --> 26:32.257
яисә кәгазь бите яки блокнот алып, бөтен интернет чынлап та
тулысынча ябылып калырга мөмкин булган вакытка әзерләнерсез.

26:32.257 --> 26:38.278
Чөнки мин чын күңелдән ышанам, хакимияттәгеләр шулкадәр
кысылып калганнар ки, алар чыннан да, мәсәлән, глобаль

26:38.278 --> 26:42.727
кибер авария кебек экстремаль чараларга мөрәҗәгать итәчәкләр.

26:42.727 --> 26:46.914
Без инде Иранда моның шулай була алуын күрдек.

26:47.234 --> 26:49.671
Әйе, Эрнст Вольф, бәяләвегез өчен бик зур рәхмәт.

26:49.671 --> 26:54.563
Бу бик аңлатулы булды – ул алгы пландагы
сугышлар сине игътибардан читкә бормасын, ә

26:54.563 --> 26:57.437
проблеманың тамырына төшү кирәклеген күрсәтә.

26:57.437 --> 27:02.843
Һәм шулай ук аналог ягын яклап ясаган
соңгы мөрәҗәгатегез өчен дә бик зур рәхмәт!

27:02.843 --> 27:05.325
Рәхим итегез!

27:05.325 --> 27:10.359
Акыллы аналитиклар аша ачыклык – Kla.TV.