די וועלט ענדערט זיך. הײַנט מער יסודי און מער גאַנץ ווי קיינמאָל פֿריִער.
דאָס יאָר 2026 האָט זיך אָנגעהויבן מיט בייזע סימנים פֿון אַ גיכער פֿאַרגיכערונג אין אַנטוויקלונגען:
ערשטנס די אַרעסטאציע פֿון ווענעזועלאַס פּרעזידענט מאַדוראָ, דאַן דער אויפֿשטייגנדיקער קאָנפליקט אין גרינלאַנד, די געוואַלדיקע
אומרוּה אין איראַן, און לעצטנס די זיצונג פֿון דער וועלט־עקאָנאָמישער פֿאָרום מיט סימנים פֿון אַן ענדערונג אין
דער מאַכט־באַלאַנס. ווי זאָל מען פֿאַרשטיין דאָס אַלץ?
הײַנט רעדט Kla.TV מיט עקאָנאָמישן און פינאַנציעלן אַנאַליסט ערנסט וואָלף.
ער האָט זיך באַוויזן צו זײַן באַזונדערס ווייטזעניק און פּינטלעך ווען עס קומט צו אָפּשאַצן
דעם געאָפּאָליטישן קאָנטעקסט פֿון געשעענישן.
הער וואָלף, אַ גרויסן דאַנק פֿאַרן נעמען די צײַט צו דורכפֿירן דעם אינטערוויו.
יאָ, אַ גרויסן דאַנק פֿאַר דער איינלאַדונג.
איר האָט לעצטנס געזאָגט אין איין פֿון אייערע פּובליצירטע אינטערוויוז אָדער ווידעאָס אַז דער WEF פֿון דעם
יאָר (19–23 יאַנואַר 2026) איז געווען "דער אָנהייב פֿון אַ ריזיקער אומשטויס אין אונדזער וועלט".
קענט איר קורץ דערקלערן די הויפּט עלעמענטן פֿון דער טראַנספֿאָרמאַציע וואָס איר האָט באַשריבן?
יאָ, די צוויי וויכטיקסטע יסודות זענען, ערשטנס, דער פאקט אַז אונדזער גלאבאלער פינאנציעלער סיסטעם איז אויף זיינע לעצטע פיס, און
צווייטנס, אַז מיר שטייען אויף דער שוועל צו איינפֿירן אַ נײַע פינאנציעלער סיסטעם באזירט אויף
CBDCs, אָדער צענטראל־באַנק דיגיטאַלע קראַנטן.
און די אַנדערע זאַך איז אַז די אַרבעט־וועלט גייט דורך אַ ריזיקע טראַנספֿאָרמאַציע, ווײַל
קינסטלעכע אינטעליגענץ ווערט אַלץ מער פֿאַרשפּרייט.
אַזוי מוזן מיר דערוואַרטן אַז די אַרבעט־וועלט וועט זיך דראַמאַטיש טוישן און אַז מיר שטייען
פֿאַר אַ ריזיקער כוואַליע פֿון אַרבעטלאָזיקייט.
און דאָס איז פּונקט וואָס די וואָס האָבן מאַכט זיך דערווייַל צוגרייטן.
און די WEF האָט זיכער געהאַט אַ גאַנץ געשיכטע אין די לעצטע צוועלף חדשים.
די פאַרוואַלטונג איז אויסגעטוישט געוואָרן. לאַרי פֿינק איז איצט דער באַפֿעל.
אין פּראַקטיק האָבן די עליטע הינטער די קוליסן זיך טאַקע אַליין איבערגענומען די מאַכט.
גוט, נאָר אַ קורצע וואָרט וועגן דעם לאַרי פינק. ווער איז ער בכלל?
וואָס זאָלן מענטשן דערפֿון מאַכן?
ער האָט אַמאָל געאַרבעט בײַ בלאק־ראָק, אָדער אפֿשר טוט ער דאָס נאָך. וואָס פֿאַר אַ מענטש איז ער דעמאָלט?
יאָ, לאַרי פינק איז דער גרינדער און דער הויפּט־פֿירער (CEO) פֿון בלאק־ראָק.
און בלאקרוק איז אַ פאַרמאָג־פֿאַרוואַלטער, און ווי אַ פאַרמאָג־פֿאַרוואַלטער איז עס די מעכטיקסטע
פינאַנציעלע פֿירמע וואָס די וועלט האָט קיינמאָל געזען.
אין דער לעצטער יאָרהונדערט איז די פינאַנציעלע וועלט דאַמינירט געוואָרן דורך די הויפּט אַמעריקאַנער באַנקען.
בלאקרוק איז איצט דער גרעסטער אַקציע־האַלטער אין אַלע די הויפּט־באַנקען און האָט מער מאַכט ווי אַלע צוזאַמען.
אַזוי איז לאַרי פינק אויך נישט באַזונדערס אינטערעסאַנט ווי אַ מענטש, ווײַל בלאקרוק איצט
פֿאַרלאָזט זיך אויך אויף קינסטלעכע אינטעליגענץ.
זיי האָבן אַ פינאַנציעלע דאַטן־אַנאַליז־סיסטעם גערופֿן אַלאַדין, וואָס לאַרי פֿינק האָט אַרײַנגעפֿירט אין די 1980ער יאָרן.
דאָס איז דער מעכטיקסטער און וויכטיקסטער פינאַנציעלער דאַטן־אַנאַליז־סיסטעם אין דער וועלט.
און אַלע צענטראַלע באַנקען פאַרלאָזן זיך אויף דעם פינאַנציעלן דאַטן־אַנאַליז־סיסטעם. אַלע
גרויסע קאָרפּאָראַציעס פאַרלאָזן זיך אויף אים אויך.
די מערהייט מענטשן ווייסן נישט, אַז הײַנטצוטאָג איז די גאַנצע פינאַנציעלע וועלט מער אָדער
ווייניקער אָפּהענגיק פֿון קינסטלעכער אינטעליגענץ.
יאָ, און וואָס וועט דעמאָלט פּאַסירן מיט דער באַפעלקערונג?
זיי רעדן שטענדיק וועגן אַ דיגיטאַלן טורמע.
וואָס מיינט דאָס פֿאַר דער אַלגעמיינער פּובליקום?
דער גרויסער פּראָבלעם איז אַז מיר אַלע ווערן מער אָדער ווייניקער דורכזיכטיק, אַז מיר ווערן דיגיטאַל
קאָנטראָלירט, אַז מען קען אונדז גאָר איבערוואַכן.
די דיגיטאַלע וועלט האָט איצט דערגרייכט אַ שטאַפּל, וווּ זי קען שאַפֿן פּערזענלעכע
פּראָפֿילן פֿאַר יעדן איינציקן מענטש אויף דער וועלט.
אין דער הינטערגרונט איז אַ פֿירמע: פּאַלאַנטיִר. זיי שפּילן אַ באַזונדער וויכטיקע ראָלע.
פּאַלאַנטיר אָרגאַניזירט דאַטן פֿון אַלע אַמעריקאַנער אינטעליגענץ־אַגענטורן, נעמלעך די CIA, די FBI און די NSA.
דערצו, דער אמעריקאַנער דעפּאַרטמענט פֿון פֿאַרטיידיקונג, וואָס פריער איז געווען באַקאַנט ווי דער דעפּאַרטמענט פֿון מלחמה.
פּאַלאַנטיִר אידענטיפֿיצירט אויך מיליטערישע צילן פֿאַר אוקראַיִנע אין איר קאָנפֿליקט מיט רוסלאַנד, און
אידענטיפֿיצירט מיליטערישע צילן פֿאַר ישראל אין אירע קאָנפֿליקטן מיט לבֿנון, סיריע און דעם עזה־פּאַס.
אַזוי איז דאָס אַ פֿירמע וואָס האָט זיך קאָנצענטרירט אויף צו זאַמלען אַלע די דאַטן.
און איצט האָט דאָנאַלד טראמפ אויך באַפֿעלן געגעבן צו שאַפֿן אַ דאַטאַבאַנק פֿון אַלע אמעריקאנער בירגערס.
זיי פּראָדוצירן שוין די טעקעס פֿאַר די ענגלישע.
אין דײַטשלאַנד ווערט פּאַלאַנטיר איצט גענוצט דורך עטלעכע שטאַט־פּאָליציי־כוחות.
אַזוי מיר לעבן אין אַ וועלט וווּ מיר זײַנען גאָר און גאַנץ אונטער דיגיטאַלער אויפֿפּאַסונג.
און, פֿאַרשטייט זיך, דאָס איז נישט צו אונדזער נוץ, נאָר צו נוץ פֿון די קאָרפּאָראַציעס
וואָס האַלטן די אמתע מאַכט הינטער די קוליסן.
און צי האָסטו מורא אַז דאָס קען האָבן נעגאַטיווע קאַנסעקווענצן פֿאַר דער ציבור?
די מערהייט מענטשן אפילו ניט באַמערקן אַז עס פּאַסירט.
הײַנטצוטאָג זענען דאָ אַלץ מער און מער לויאַליטעט־קאַרטן, אַפּס און אַזוי ווייטער. מען דריקט אײַך ביסלעכווײַז אַרײַן אין דעם.
דער קומענדיקער שריט איז אָן צווייפל דיגיטאַלע געלט – CBDCs. און די מערהייט מענטשן רעאַגירן נישט דערצו.
זיי זאָגן, "גוט, איך קריג אַ אַראָפּרעדוקציע בײַ לידל, אַזוי וועל איך מיטגיין דערמיט."
יאָ, דאָס איז דער גרויסער פּראָבלעם: פילע מענטשן זענען נישט באַוווסט וואָס קען פּאַסירן דערפֿון.
אַזוי, אַזוי באַלד ווי די סי־בי־די־סיס וועלן אַרײַנגעפֿירט ווערן, וועלן זיי קענען אויפֿצווינגען אינדיווידועלע
שטײַער־ראַטעס און צינז־ראַטעס אויף יעדן איינציקן פֿון אונדז.
אונדז קען מען אויפֿלייגן געלטשטראפֿן. דער גאַנץ סיסטעם קען ווערן פֿאַרבונדן מיט אַ
געזעלשאַפֿטלעכן קרעדיט־סיסטעם, מאָדעלירט לויט דעם כינעזישן.
זיי קענען אונדז אויך אָפּשנײַדן פֿון אַלע פֿינאַנצירונג־קוואַלן.
אַזוי זײַנען מיר דאַן גאָר אין דער רחמנות פֿון דער צענטראַלער באַנק.
און עס איז וויכטיק צו פֿאַרשטיין אַז אין דער הײַנטיקער צײַט ווערן די הויפּט־צענטראַלע באַנקען – צי עס איז דער פֿעדעראַלער
רעזערוו, דער אייראָפּעיִשער צענטראַל־באַנק אָדער די באַנק פֿון ענגלאַנד – אַלע איצט קאָנטראָלירט דורך בלאַקראָק.
בלאקרוק איז זײַן הויפּט־ראַטגעבער זינט דער גלאבאַלער פינאַנציעלער קריזיס פֿון 2007–2008.
און זיי זענען אויך פֿאַרבונדן מיט דער אַלאַדין־פּלאַטפֿאָרמע וואָס איך האָב פריער דערמאָנט.
אַזוי וואָלטן מיר אַלע געווען אָפּהענגיק פֿון אַ פּריוואַטער פֿירמע.
און אויף דער אַנדערער זײַט זענען די לענדער וואָס איצט זאָלן דאָס אַרײַנפֿירן און ביסלעכווײַז איבערגעבן מאַכט צו די פינאַנציעלע
קאָנגלאָמערעטן. צי זענען אַלע לענדער דערין באַטייליקט?
מאָל קריגסטו דעם געפיל אַז עס זענען אַ פּאָר אויסנעמונגען, ווי איראַן – אָדער טוען זיי טאַקע צוזאַמען
און, ווי דעיוויד אייק זאגט, שטעלן אויף אַ פּופּעט־שאָו?
ניין, ניין, זיכער, זיי קאָאָרדינירן זיך מיט איינעם דעם אַנדערן.
נו, עס איז אויך דער פֿאַרשפּרייטער מיטאס אַז די בריקס־לענדער פאָרמען אַ פֿאַראייניקטן פראָנט קעגן די פאראייניקטע שטאַטן.
צו פֿאַרשטיין דאָס, דאַרפֿסטו וויסן אַ ביסל וועגן דער געשיכטע.
אַזוי, קודם־כּל, האָבן זיי אונדז געלאָגנט בשעת דער ערשטער וועלט־מלחמה.
אַזוי האָבן זיי אונדז געלאָגנט בשעת דער צווייטער וועלט־מלחמה. און הײַנט לאָגנט מען אונדז פּונקט אויף דער זעלבער אופֿן.
אַזוי איז דער ערשטער וועלט־מלחמה אונדז פאָרגעשטעלט געוואָרן ווי אַ קאמף קעגן דײַטשן מיליטאַריזם.
עס איז וויכטיק צו פֿאַרשטיין אַז דער דײַטשער מיליטאַריזם איז דעמאָלט אויפֿגעקומען אין דער קאַמף קעגן די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
אין פאַקט איז דער ערשטער וועלט־מלחמה געווען וועגן דער נאָכפֿאָלגונג צום בריטישן אימפעריע.
די פארייניקטע שטאַטן האָבן געווינען יענעם שלאַכט בײַם ערשטן וועלט־מלחמה.
דער צווייטער וועלט־מלחמה איז געווען גאָרנישט מער ווי אַ פאָרזעצונג פֿון דער ערשטער וועלט־מלחמה.
און מען מוז זאָגן אַז דאָס זענען געווען די נאַציס וואָס האָבן אָפיציעל אָנגעהויבן דעם וועלט־מלחמה אין דײַטשלאַנד.
די נאַציס וואָלטן קיינמאָל נישט געקומען צו מאַכט אָן דער הילף פֿון די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
דער גרויסער קראַך פֿון 1929 איז געווען דער קאַטאַליזאַטאָר פֿאַר דער אויפֿשטייג פֿון די נאַציס צו מאַכט.
דאָס איז באַוווּסט אָנגעבראַכט געוואָרן דורך די פֿעדעראַלע רעזערוו אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
אַזוי האָט די פֿאַראייניקטע שטאַטן געשפּילט אַ שליסל־ראָלע בײַם אויפֿשטײַגן פֿון אַדאָלף היטלער צו מאַכט,
נאָר כּדי אים שפּעטער צו נוצן ווי אַ שׂונא אין דער מלחמה.
און דאַן, בײַם סוף פֿון דער צווייטער וועלט־מלחמה, צו באַשטימען זייער אייגענע גלאבאַלע דאַמינאַנץ.
און זיי האָבן דאָס בײַם פינאַנצן־אָפּטייל באַזונדערס גוט געטאָן.
זיי האָבן טאַקע דעם דאָלאַר אָנגענומען ווי זייער רעזערוו־וואַלוטע.
וואָס פילע מענטשן טאָן ניט פֿאַרשטיין איז אַז דער באַגריף פֿון אַ רעזערוו־וואַלוטע איז אָריגינעל אויסגעטראַכט געוואָרן
דורך די נאַציס, און די אַמעריקאַנער האָבן עס פּשוט איבערגענומען.
און הײַנט הערשן די אַמעריקאַנער איבער דער גאַנצער וועלט.
אין דער וועלט איז ניטאָ קיין איין רעגירונג וואָס איז נישט לפחות טיילווייז אָפּהענגיק פֿון די
אַמעריקאַנער. און דאָס געלט אפילו פֿאַר איראַן.
אַזוי זענען שטענדיק הינטער־די־קוליסן געשעפֿטן אין גאַנג.
אָבער דאָס געלט אויך פֿאַר גרויסע רעגירונגען.
דאָס געלט פֿאַר די הויפּט־לענדער – אינדיע, כינע און רוסלאַנד – וואָס אַלע אַרבעטן הינטער די קוליסן מיט די פֿאַראייניקטע שטאַטן.
און עס איז אויך אַ בײַװײַז דערפֿון.
אַזוי, די באַנק פֿאַר אינטערנאַציאָנאַלע אויסגלײַכן (BIS) אין באַזעל שפּילט אַ שליסל־ראָלע בײַ
דער אײַנפֿירונג פֿון דער נײַער וואַלוטע, דעם CBDC.
דאָס איז דער צענטראַלער באַנק פֿון אַלע צענטראַלע באַנקען.
אַזוי דאָס איז וווּ די גרויסע נעמען אין פינאַנצן אַרבעטן צוזאַמען.
און אינטערעסאַנטערהייט, די בריקס־לענדער – נעמלעך בראַזיל, רוסלאַנד, אינדיע, כינע און
דרום־אַפֿריקע – זענען אויך פאָרגעשטעלט אין דעם בי־אײַ־עס.
פֿיר פֿון זיי זיצן אפילו אין דער באָרד. אַזוי ווערט אַלץ באַשלאָסן הינטער די קוליסן,
פּונקט ווי עס איז געווען בײַם צווייטן וועלט־מלחמה.
מענטשן האָבן געהאַט דערלויבעניש צו פירן מלחמה איינער קעגן דעם אַנדערן.
אַ ריזיקע צאָל מענטשן – איבער 60 מיליאָן אין גאַנץ – זענען געשיקט געוואָרן צו זייער טויט.
אָבער הינטער די קוליסן האָבן די הויפּט־פֿינאַנצירער זיך קאָנצעפּירט און צוזאַמען געאַרבעט.
אָבער אויפֿן אויסזען איז דאָ אַ קאַמף פֿאַר רעסורסן.
דער פאָקוס איז באַזונדערס אויף אַפֿריקע און דרום־אַמעריקע.
ווי איז דאָס פֿאַרבונדן מיט דער דיגיטאַלער אַגענדע?
יאָ, דער קאמף פֿאַר רעסורסן איז געוואָרן באַזונדערס וויכטיק, ווײַל די דיגיטאַלע אַגענדע איצט
צונויפֿגייט מיט דער אויסברייטונג פֿון קינסטלעכער אינטעליגענץ.
אַזוי, קינסטלעכע אינטעליגענץ – צו פֿאַרבעסערן די קינסטלעכע אינטעליגענץ, ווערן דאַטן־צענטערס געבויט איבעראַל
מיט אַן אומגלויבלעכן גיכקייט און אויף אַ ריזיקן מאָס.
און די צענטער דאַרפֿן באַשטימטע רוי־מאַטעריאַלן, בעיקר זעלטענע ערד־מעטאַלן.
און דאָס, כמובן, האָט אַ שטרײַט אויסגעבראָכן.
אָבער די אמתע מאַכט־האַלטערס הינטער די קוליסן זענען, כמובן, צופרידן אַז די קאָנפליקטן ברעכן אויס צווישן יחיד־לענדער, ווײַל
דאָס אָפּנעמט די מענטשן פֿון דעם פאַקט אַז טאַקע איז דאָ אַ גרופּע הינטער די קוליסן וואָס
שטענדיק קאָאָרדינירט אירע אַקציעס מיט איינאנדער.
יאָ. לעצטנס זענען מאָדעלן אויפֿגעטראָטן וואָס, אַזוי צו זאָגן, טיילן די וועלט אין דריי מאַכט־בלאָקן אָדער השפּעה־געביטן.
דאַוויד אייקע רעדט שוין דעקאַדעס וועגן דעם.
אין 1984 זענען די טיילונגען: אָסעאַניע, אייראָ־אַזיע און מזרח־אַזיע.
און אַ געמיינטע מאַפּע פֿון דער רוסישער גענעראַל־שטאַב איז לעצטנס אַנטדעקט געוואָרן, וואָס דער
דײַטשער דאָקטער הייקאָ שױנינג האָט זי אויפגענומען.
ער רעפֿערירט זיך צו "טראמפּיאַ", וואָס מיינט די פארייניקטע שטאַטן, קאַנאַדע, גרינלאַנד און
דרום־אַמעריקע – אונטער דער השפּעה פֿון וואַנגאַרד.
און דאַן איז פּוטין – איך מײן, רוסלאַנד און אייראָפּע זײַנען אונטער בלאק־ראָק'ס קאָנטראָל, ווי דו האָסט שוין דערמאָנט.
און סיניאַ – דאָס הייסט כינע, אינדיע, אַפֿריקע און סטייט סטריט. דאָס זענען נאָך צוויי וויכטיקע שפּילערס.
וואָס מיינט איר וועגן אַזעלכע מאָדעלן, און ווי שאַצט איר די רעפּרעזענטאַציע?
יאָ, דאָס איז אַ ריזיקער באַטרוג פֿון דער ציבור.
נו, די דרײַ וואָס דו האָסט דערמאָנט – בלאק־ראָק, וואַנגאַרד און סטייט סטריט – זענען טאַקע אין קאָכוטס.
אַזוי איז וואַנגאַרד דער גרעסטער אַקציע־באַזיצער פֿון בלאקרוק, און בלאקרוק און וואַנגאַרד זענען, אין
דער ריי, די גרעסטע אַקציע־באַזיצער פֿון סטייט סטריט.
אַזוי איז דאָ אַ הויפּטקוואַרטיר ערגעץ אויף וואָל סטריט, וואָס אַרבעט צוזאַמען מיט סיליקאָן
וואַלי און ציעט די שטריק פֿון הינטער די סצענעס.
און מענטשן ווערן דאַן געפֿירט צו גלייבן אַז עס זענען די דרײַ הויפּט־בלאָקן, אַזוי אַז זיי זאָלן זיך צוזאַמען שטעלן הינטער איין
בלאָק אָדער דעם אַנדערן, אָן דערקענונג אַז זיי אַלע ווערן געבלאָפֿט דורך דער איין
מאַכט וואָס ציעט די שטריקן הינטער די קוליסן.
און די הויפּט־כּוח הינטער די קוליסן אין דער איצטיקער צײַט איז דער דיגיטאַל־פינאַנציעלער קאָמפּלעקס.
לאָז מיר קורץ דערקלערן וואָס דאָס איז.
אַזוי, אויף דער איין זײַט, באַשטייט דער דיגיטאַל־פינאַנציעלער קאָמפּלעקס פֿון וואָל סטריט, און וואָל סטריט איז
איבערגענומען געוואָרן דורך די הויפּט אַסעט־מאַנאַדזשערס.
די הויפּט־אַסעט־פֿאַרוואַלטער אַרײַננעמען, אויפֿן שפּיץ פֿון דער רשימה, בלאק־ראָק, וואַנגאַרד, סטייט סטריט און פֿידעליטי.
זיי האָבן די גאַנצע גלאבאלע פינאַנציעלע סיסטעם אונטער זייער קאָנטראָל.
און דאַן איז דאָ אַ צווייטע קראַפֿט וואָס איז אויפֿגעשטאַנען זינט די 1970ער יאָרן און זינט איז געוואָרן
אַזוי וויכטיק ווי די הויפּט פינאַנציעלע קאָנגלאָמעראַטן.
און דאָס זענען די הויפּט־IT־פֿירמעס אין סיליקאָן וואַלי.
אין שפּיץ פֿון דער רשימה זענען די אַזוי גערופענע פּרעכטיקע זיבן.
די מאַגניפֿיסע זיבן אַרײַננעמען עפּל, מייקראָסאָפֿט, אַלפֿאַבעט, אַמאַזאָן, נווידיאַ, גוגל און טעסלאַ.
און זיי נוצן זייער מאַכט צוזאַמען מיט די הויפּט־אַסעט־פֿאַרוואַלטערס.
אינטערעסאַנטערהייט, די גרעסטע אַקציע־באַזיצער אין זעקס פֿון די זיבן הויפּט־IT־פֿירמעס
זענען בלאק־ראָק, וואַנגאַרד און סטייט סטריט.
אַזוי איז דאָס אַ קראַפֿט הינטער די קוליסן וואָס איז מער שטאַרק ווי קיין רעגירונג אין דער וועלט, און וואָס, כמובן, קען
דריקן יעדע רעגירונג אין דער וועלט אין דער ריכטונג וואָס זי וויל.
יאָ. אָבער די פֿאַרשיידענע לענדער שפּילן אויך אַ ראָלע.
איך וואָלט געוואָלט דערמאָנען אַ פּאָר געגנטן אָדער לענדער און בעטן אײַער מיינונג וועגן דער ראָלע וואָס די לענדער מוזן שפּילן.
ערשטנס, די דרײַ הויפּט־שפּילערס זענען קלאָר די פֿאַראייניקטע שטאַטן, רוסלאַנד און כינע.
יאָ, פּונקט, ווי איך האָב געזאָגט, אַלע דרײַ זיצן אויף דער עקסעקוטיוו־באָרד פֿון דער באַנק פֿאַר
אינטערנאַציאָנאַלע אָפּרעכענונגען (BIS), און דאָרט ווערט די זעלבע אַגענדע דורכגעפֿירט.
נו, כינע האָט שוין איינגעפֿירט איר CBDC, און איבער 300 מיליאָן כינעזער האָבן איצט אַ בײַטעלע אויף זייערע מאָביל־טעלעפֿאָנען.
רוסלאַנד פֿירט איצט אויך אײַן דעם דיגיטאַלן רובל, מיט דער באַגרינדונג אַז זי דאַרף זיך באַשיצן קעגן אַמעריקאַנער
סאַנקציעס און דעם SWIFT־סיסטעם. און די זעלבע אַגענדע ווערט אויך אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן נאָכגעגאַנגען.
מיר קענען האָבן אַ פּרעזידענט וואָס האָט פֿריִער צוגעזאָגט נישט אײַנצופֿירן קיין CBDC, אָבער אַלע זײַנע
הינטער-די-קוליסן אַקציעס צילן צו גרייטן דעם וועג דערפֿאַר.
אַזוי, ער פֿאָקוסירט זיך טאַקע אויף די דאָזיקע קריפּטאָ־וואַלוטעס, אויף סטאַבילקאָינס .
און סטאַבילקאָינס זענען גאָרנישט מער ווי אַ הינטערטיר־צוגאַנג צו דערפֿירן CBDCs.
אַזוי זענען דאָס דרײַ הויפּט־לענדער וואָס אַרבעטן צוזאַמען הינטער די קוליסן, אָבער אויפֿן
אויסן־בליק קעמפן זיי זיכער איינער קעגן דעם אַנדערן.
וואָס איז דאָ וויכטיק, איז אַז דער אָנגעזאָגטער קאָנפליקט פירט צו דער נייטיקייט זיך צו
באַשיצן קעגן דעם אַנדערן. און וואָס מיינט דאָס?
גאַנץ פּשוט, דאָס מיינט אַז די וואַפן־אינדוסטריע מוז מען נאָך און נאָך פֿאַרגרעסערן.
און ווי מיר זעען איצט, ווערט די וואפן־אינדוסטריע אויף אַ אומפּרעצעדענטירטן מאָס איבער דער גאַנצער
וועלט פֿאַרשטאַרקט, וואָס דערמעגלעכט די שפּילערס הינטער די קוליסן צו מאַכן ריזיקע פּראָפֿיצן.
יאָ. מלחמה איז איצט, למשל, כּמעט אַ רעאַליטעט אויך אין איראַן.
איר זענט איצט אויף דער גרענעץ פֿון אַ בירגער־מלחמה. וואָס פֿאַר אַ ראָלע שפּילט איראַן אין דעם?
איראַן איז אין דעם הינזיכט גאַנץ נוצלעך, ווײַל, נאָך אַלעס, איראַן איז אויך טיילווייז – אָדער בעסער געזאָגט,
אין אַ גרויסן מאָס – אָפּהענגיק פֿון דעם אמעריקאַנער דאָלאַר, ממש ווי יעדער אַנדערער לאַנד אין דער וועלט.
און די פאראייניקטע שטאַטן האָבן געזאָרגט אַז די איראַנישע וואַלוטע איז אונטער שטאַרק דרוק.
דאַן האָבן מענטשן אין איראַן אָנגעהויבן פּראָטעסטירן קעגן דעם מאַנגל און דעם אַראָפּגאַנג פֿון זייער קויפ־קראַפֿט.
און די פאראייניקטע שטאַטן האָבן דאָס דערנאָך געשטיצט דורך שיקן אַגענטן דאָרט און למעשה זיך אַליין דערפֿירן די אומרו.
דאָס איז פּונקט וואָס מיר האָבן דערלעבט אין אוקראַיִנע.
אין אוקראַיִנע איז אויך געווען אומרו. דאָס איז אויך פֿון דרויסן אָנגעצונדן געוואָרן, כּדי דאָרטן ערנסטע אומרו אויפצוברענגען.
און, פֿאַרשטייט זיך, זענען אויך געוויסע חילוקים צווישן די פֿאַראייניקטע שטאַטן און איראַן.
די פֿאַראייניקטע שטאַטן וואָלטן, פֿאַרשטייט זיך, געוואָלט האָבן אַלע איראַנישע נאַפֿט־רעזערוון פֿעסט אונטער זייער קאָנטראָל,
אָן דעם וואָס עמעצער אַנדערש זאָל האָבן אַ וואָרט אין דער זאַך.
און אין דער זעלבער צײַט גיט איראַן נאַטירלעך אַ ווונדערלעכן תירוץ צו פּרוּוון נײַע
וואַפֿן אָדער צו אַנטוויקלען אַ גאַנצע ריי נײַע.
און איך גלייב טאַקע אַז דער מלחמה מיט איראַן וועט טאַקע פּאַסירן אין אַ געוויסן מאָמענט, ווײַל אויב זי
אויסברעכט, וועט דער פּרײַז פֿון אױל שטאַרק העכערן.
און די פֿאַראייניקטע שטאַטן האָבן, אין אַ גרויסן טייל, באַזאָרגט די קאָנטראָל איבער די וועלטס ניט-איראַנישע רעזערוון.
אַזוי ניצן זיי הײַנט פֿליסיקער נאַטירלעכער גאַז; זיי האָבן געבויט טערמינאַלן איבעראַל, אַרײַנגערעכנט דאָ
אין אייראָפּע, למשל. באַזונדערס דאָ אין דײַטשלאַנד.
און אויב עס קומט צו מלחמה מיט איראַן און דער הורמוז־דורכגאַנג ווערט פֿאַרשפּאַרט, וועלן די
אַמעריקאַנער גרייט זײַן מיט זייער אייגענעם גאַז און אױל.
יאָ, דאָס איז אַ אמתדיקע זאָרג. ווי זאָל מען אָפּשאַצן ישראל?
דאָס איז איראַנס הויפּט־ריוואַל, און עס ווערט ווידער שטאַרק געשטיצט דורך די
פארייניקטע שטאַטן. וואָס פֿאַר אַ ראָלע שפּילן זיי?
יאָ, די פֿאַראייניקטע שטאַטן האָבן שטענדיק געשטיצט ישראל פֿון דער ערשטער מאָמענט, אָבער איצט איז עס אויך אַז ישראל
אויסטירט אַ זייער שטאַרק השפּעה אויף דער אמעריקאַנער פּאָליטיק.
אַזוי, מיר האָבן AIPAC, דער אמעריקאנער־ישראלישער קאָמיטעט פֿאַר עפנטלעכע ענינים.
אַזוי, למשל, דאָס געלט שטיצט פּאָליטיקער וואָס האָבן סימפּאַטיע צו ישראל בעת די וואַלן.
דערנאָך זענען דאָ אַ פּאָר מענטשן אין סיליקאָן וואַלי וואָס האָבן אַ זייער גוטע באַציִונג צו
ישראל, אַזױ ווי לאַרי עליסאָן און אילאָן מאַסק.
מען מוז זאָגן אַז ישראל הײַנט האָט אַ זייער באַטײַטנדיקע השפּעה אויף דער אמעריקאַנער אויסערן־פּאָליטיק
און אפילו אויף דער אמעריקאַנער אינערלעכער פּאָליטיק.
יאָ, אינדיע, וואָס מיינסטו?
עס האָט אויך אַ באַזונדערן סטאַטוס, ווי אויב עס קען זיך נישט באַשליסן צווישן כינע און מערב, און פּרוּווט
שפּילן אַ צווייענדיקע ראָלע. וואָס גייט דאָרט פאָר?
יאָ, אינדיע איז איינער פֿון די פֿירערנדיקע פּיאָנירן אין דער אַרײַנפֿירונג פֿון דער נײַער וואַלוטע.
אַזוי, מיט אַמעריקאַנער הילף, האָט אינדיע אין 2016 איבער נאַכט אָפּגעשטעלט מער ווי 80 פּראָצענט
פֿון איר געלט – דאָס הייסט די אַלטע באַנקנאָטן.
אַזוי האָט הער מאָדי דערקלערט אַז עטלעכע באַנקנאָטן זענען אומגילטיק.
און דאָס איז געטאָן געוואָרן אין צוזאַמענאַרבעט מיט, למשל, אַ אָרגאַניזאַציע וואָס איז פינאַנצירט הינטער די
קוליסן דורך ביל גייטס, נעמלעך די בעטער דען קעש אַלייאַנס.
אַזוי, אויף דעם אופֿן, זענען זיי מער ווייניקער געוואָרן פּיאָנערן אין דער אײַנפֿירונג פֿון CBDCs.
דעמאָלט האָבן זיי אויך צוגעזאָגט דעם אינדישן פֿאָלק אַז די דיגיטאַלע רופּיע וועט קיינמאָל נישט זײַן פּראָגראַמירבאַר.
זיי האָבן דאָס איצט געענדערט. איצט איז עס פּראָגראַמירבאַר.
אַזוי איז אינדיע מער אָדער ווייניקער אַ פּרוּוו־פּלאַץ פֿאַר דער גלאָבאַלער אײַנפֿירונג פֿון דער CBDC.
יאָ, זייער אינטערעסאַנט. וואָס וועגן אַפֿריקע?
זעט עס אויס ווי נאָר אַ צושטעלער פֿון רוי־מאַטעריאַלן, אָדער זענען דאָ נאָך אַנדערע פּלענער אין דער פּייפּליין?
יאָ, דרום־אַפֿריקע איז אויך באַטייליקט, ווײַל דרום־אַפֿריקע, כמובן, נאָך האָט ריזיקע גאָלד־רעזערוון.
פֿאַרשטייט זיך, דאָס איז אויך וויכטיק, ווײַל גאָלד וועט אויך שפּילן אַ הויפּט ראָלע אין דער צוקונפֿט.
מיר קענען זען, נאָך אַלעס, אַז דער פּרײַז פֿון גאָלד האָט לעצטנס שטאַרק געשטיגן.
און איך נעם אָן אַז די עקספּלאָזיע איז נאָך אין אירע ערשטע שטאַפּן דערווייַל.
ווײַל ווען דער גאַנץ גלאבאלער פינאַנציעלער סיסטעם וועט צוזאַמענפֿאַלן – און ער וועט צוזאַמענפֿאַלן; אפילו דער נײַער
פינאַנציעלער סיסטעם וועט צוזאַמענפֿאַלן – וועלן מענטשן צוריקפאַלן אויף וואָס מען האָט באַטראַכט ווי געלט איבער דריי טויזנט יאָר.
און זיי זענען געווען גאָלד און זילבער. אַזוי קען איך זען אַ בריליאַנטע צוקונפֿט פֿאַר ביידע.
און די צוויי, כמובן, זענען רוי מאַטעריאַלן וואָס געפֿינען זיך אין גרויסער צאָל אין דרום־אַפֿריקע.
דערפֿאַר איז דרום־אַפֿריקע איצט פֿון גרויס אינטערעס פֿאַר די וואָס האָבן מאַכט.
און אויסער דעם זענען, כמובן, זייער ערנסטע אינטערעסן־קאָנפליקטן אויפֿן אַפֿריקאַנער קאָנטינענט,
אַרײַנגערעכנט צווישן די פֿאַראייניקטע שטאַטן און כינע.
עס גייט אַלעס וועגן קאָבאַלט, ליטיום און אַלע יענע עלעמענטן, אַרײַנגערעכנט די זעלטענע ערד־עלעמענטן.
האָט דאָס עפּעס צו טאָן מיט וואָס דו האָסט פריער געזאָגט – די דיגיטאַלע אויסברייטונג פֿון קינסטלעכער אינטעליגענץ?
יאָ, גאָר. גאָר.
אַזוי דאַרף קינסטלעכע אינטעליגענץ אַלע די מאַטעריאַלן, און איצט גייט אַ ריזיקער קאַמף.
און, כמובן, דאָס ווערט דערמאָוטיקט דורך די וואָס ציען די שטריק הינטער די סצענעס, ווײַל עס שטענדיק אויפֿרײַסט
פּאָליטישע חילוקים און ברענגט מענטשן צו גלייבן אַז זיי טאַקע קענען מאַכן אַ חילוק אויף פּאָליטישן מדרגה.
אָבער מען מוז זאָגן אַז הײַנט איז די פּאָליטיק אונטער אַזאַ שטאַרקן דרוק פֿון די גרויסע קאָרפּאָראַציעס, אַז עס איז גאָר
אוממעגלעך צו ברענגען קיין פּאָליטישע ענדערונג אין דער וועלט.
אַזוי לאַנג ווי דער שטרענגער גריף פֿון די גרויסע קאָרפּאָראַציעס – דאָס הייסט, סיליקאָן וואַלי און וואָל סטריט – אויף דער
וועלט בלײַבט אומגעבראָכן, וועט גאָרנישט אין דער וועלט זיך טוישן.
איר האָט לעצטנס אויך גערעדט וועגן גרינלאַנד, און דערמאָנט אַז די גרויסע דאַטאַ־צענטערס זאָלן דאָרט געבויט
ווערן, ווײַט פֿון דער דערגרייכונג פֿון דער היגע באַפעלקערונג.
איך האָב לעצטנס געזען אַ פּאָסט וואָס זאָגט אַז אילאָן מאַסק פּלאַנירט אויך צו אַריבערפֿירן די גאַנצע זאַך אין קאָסמאָס,
אַזוי צו זאָגן, לויט דער טענה ווײַל דאָרט איז גענוג עלעקטריע.
אָבער דאָס איז קלאָר נאָך ווייטער אַרויס פֿון דערגרייכן. איז דאָס די זעלבע ריכטונג?
יאָ, יאָ, דאָס איז גאָר משוגע.
אָבער אין פאַקט פֿאַרשטיין די וואָס האָבן מאַכט, אַז זיי שטייען קעגן אַן אומגלויבלעכן ווידערשטאַנד.
נו, מען דאַרף נאָר קוקן אויף דעם פאקט אַז די איינפֿירונג פֿון CBDCs איז, למשל, פּרובירט געוואָרן אין ניגעריע, און פריער
דערפון אין דער מזרח־קאַריבישן געלט־יוניע, אין דזשאַמייקע, און אַזוי ווייטער. און אַלע די פּרוּוון האָבן דורכגעפֿאַלן.
און די וואָס האָבן מאַכט דערקענען איצט, אַז ווײַל קינסטלעכע אינטעליגענץ גורם אַז די לעבנס־שטאַנדאַרטן פֿון
מענטשן אַראָפּגיין אַזוי שאַרף איבער דער גאַנצער וועלט, וואַקסט אויך דער קעגנשטעל קעגן איר.
און נאַטירלעך זוכן זיי דאַן ערטער וווּ דער ווידערשטאַנד זיי נישט אַזוי שטאַרק וועט באַווירקן.
און גרינלאַנד איז, כמובן, אידעאַל פֿאַר דעם, ווײַל קיינער קען נישט דערגרייכן גרינלאַנד.
אין גרינלאַנד וועלן נישט זײַן קיין דעמאָנסטראַציעס, און אויך וועלן נישט זײַן קיין אַקטן פֿון סאַבאָטאַזש, ווי די וואָס מען
פֿאַרכט איצט אין ווענעזועלאַ קעגן אַמעריקאַנער נאַפֿט־פֿירמעס.
און דאָס איז ווען זיי האָבן זיך אָפּגעשניטן פֿון דער וועלט.
און ווען דאָס אַלץ וועט ווייטער פֿאָרזעצן אין קאָסמאָס, האָט מען זיך סוף־כּל־סוף אָפּגעריסן פֿון דעם איבעריקן מענטשהייט
און קען דאַן אויסאיבן זײַן מאַכט אָן קיין שום באַגרענעצונגען.
אַזוי איז דאָס די ווילדע פֿאַנטאַזיע וואָס קלאָר האָט אויך געשפּילט אין עלאָן מאַסקס קאָפּ – ער איז איצט געוואָרן דער
רײַכסטער מענטש אין דער וועלט, מיט אַ פֿאַרמעגן פֿון 800 ביליאָן.
יאָ, אָבער דו זאָגסט אַז דער נײַער פינאַנציעלער סיסטעם וועט אויך צוזאַמענפֿאַלן. וואָס פֿאַר סימנים זעסטו דערפֿון?
דער גרויסער פּראָבלעם איז אַז געלט פשוט אַרבעט נישט אַזוי.
געלט איז נישט נאָר אַ זאַמלונג פֿון דאַטן־רעקאָרדן. געלט האָט זיך אַנטוויקלט איבער 3,000 יאָר.
און געלט האָט זיך אַנטוויקלט פֿון דער באַרטער־עקאָנאָמיע. און דאָס איז שטענדיק געווען וועגן פיזישע סחורות.
און דאָס איז דער גרויסער פּראָבלעם פֿון אונדזער צײַט: אַז מיר האַנדלען אויך מיט אומרעאַליסטישע ווערטן.
איין אַזאַ ווירטועלער אַסעט איז, למשל, ביטקאָין .
דאָס איז גאָרנישט מער ווי אַ דאַטאַ־זאַמלונג וואָס איז נישט פֿאַרבונדן מיט קיין פיזישע ווערטן.
די וואָס האָבן מאַכט האָבן איצט פֿאַרשטאַנען אַז דאָס אַרבעט טאַקע נישט.
און דערפֿאַר האָבן זיי זיך איצט איבערגעגאנגען צו סטאַבילקאָינס.
סטאַבעלקאָינס זענען, פֿאַרשטייט זיך, כאַראַקטעריזירט דערמיט, וואָס זיי זענען פֿאַרבונדן צו אַן אַקטיוו פֿון דער רעאַלער וועלט.
און דאָס ווייזט מיר די ריכטונג, אין וועלכער די זאַכן גייען.
אַזוי דער פאַקט אַז מיר איצט טאַקע צוריקפאַלן אויף די אַלטע ווערטן.
און פֿאַר מיר איז דאָס אויך דער הויפּט־טרייבער הינטער דעם אומגלויבלעכן אויפֿשטײַג אין פּרײַזן וואָס מיר האָבן געזען
אין די לעצטע חדשים אין דעם סעקטאָר פֿון די טײַערע מעטאַלן.
עס גייט נישט נאָר וועגן גאָלד און זילבער; עס גייט אויך וועגן קופּער און אַנדערע
מאַטעריאַלן, ווי בראַס און אַנדערע קאָנדאַקטאָרן.
אַזוי פּאַסירט אַ שינוי אין דער געדאַנקען־ווייז פֿון די וואָס האָבן מאַכט, וואָס פּלוצלינג פֿאַרשטיין
אַז מען קען טאַקע נישט הערשן די וועלט בלויז מיט דאַטן.
און דער ווייַטער זאַך איז, ווען מיר אָנהייבן צו זען דעם אַראָפּגאַנג אין אַרבעט־פּלאַץן וועלטווייט צוליב קינסטלעכע
אינטעליגענץ – און דאָס וועט טאַקע באַטרעפֿן מיליאָנען אַרבעט־פּלאַץן, וואָס מיינט אַז מיליאָנען מענטשן איבער דער
גאַנצער וועלט וועלן ווערן אַרבעטלאָז – דאַן וועט נישט זײַן קיין אַנדערע אָפּציע ווי אַן אוניווערסאַלער גרונט־אײַנקאָם.
און דאָס אוניווערסאַלע גרונט־אינקאָם וועט דאַן מוזן ווערן אויסגעגעבן אויף אַ גרויסן מאָס.
און, כמובן, וועלן די פשוט זײַן דאַטן־רעקאָרדן.
דאָס וועט דאַן אַרויסגעגעבן ווערן אין דער פֿאָרעם פֿון CBDCs.
און די אינדוסטריע וועט, כמובן, זייער שנעל פֿאַרשטיין אַז אויב מענטשן האָבן אַ יסוד־אײַנקאָם – וואָס קען גוט
האָבן אַ אויסלויפֿ־דאַטע – וועלן זיי האָבן אַ באַשטימטע סומע געלט וואָס מוז ווערן אויסגעגעבן אין 30 טעג.
און דאַן, כמובן, וועלן זיי זייערע פּרײַזן אַדזשאַסטירן.
און דאָס וועט גלייך אויסלייזן אַ ספּיראַל פֿון אינפלאַציע, וואָס פֿירט פֿון נאָרמאַלער אינפלאַציע צו
גאַלאָפּירנדיקער אינפלאַציע און לעסאָף צו היפּערינפלאַציע.
און דאָס מיינט אַז דער נײַער סיסטעם וועט לעסאָף צוזאַמענפֿאַלן, כאָטש ער וועט אָנהייב ווערן באַגריסט מיט
גרויסן ענטוזיאַזם, בעיקר בײַ די נידעריק־אינקאָם־גרופּעס.
ווײַל זיי וועלן זאָגן: "ווונדערלעך, אויב די רעגירונג גיט מיר 1,000 אָדער 2,000 אייראָס אַ
חודש, וועט מײַן לעבן זײַן אויף אַ זיכערן יסוד."
גאָרנישט פֿון דעם איז אמת. אַזוי וועט דאָס לעבן און דאָס געלט זייער שנעל פאַרלירן זייער ווערט.
מיר וועלן זיך געפֿינען אין אַ סיטואַציע ענלעך צו דער פֿון וויימער, און די קויפֿקראַפֿט וועט זייער שנעל אָפּנעמען.
און אויב מענטשן דעמאָלט אויפֿשטיין קעגן עס, פֿירט דאָס צו בורגער־מלחמה־ווייזיקע צושטאנדן.
דער פאקט איז אָבער אַז די וואָס האָבן מאַכט האָבן זיך פֿאַרשטאַרקט; זיי זענען אין גרינלאַנד אָדער ערגעץ אַנדערש און
זענען נישט אַזוי צוטריטלעך ווי אַ אייגענע רעגירונג, אויף וועלכע מיר קענען דריקן דורך
דעמאָנסטראַציעס אָדער אַנדערע פאָרמען פֿון פּראָטעסט.
וואָס פֿאַר אַ עצה וואָלט איר געגעבן מענטשן, ווי אַזוי זיך צוגרייטן פֿאַר דער סיטואַציע און נעמען שריט צו פֿאַרמײַדן
אַז די דאָזיקע קאָנצענטראַציע פֿון מאַכט זאָל ווײַטער וואַקסן?
די וויכטיקסטע זאַך דאָ איז טאַקע אַ ביסל צוריקצוטרעטן פֿון דער דיגיטאַלער וועלט.
אַזוי די דיגיטאַלע ספערע ווערט קאָנטראָלירט דורך די הויפּט־קאָרפּאָראַציעס און די גרויסע פינאַנציעלע ריזן.
און דאַן מוזטו טאַקע זאָגן אים אַ גוטן בייַ.
און עס איז זיכער אַז מיר וועלן צום סוף זען ווי גרויסע פּאַראַלעלע געזעלשאַפֿטן אַנטשטיין.
אַזוי וועלן מענטשן געפֿינען אַז זייער לעבנס־שטאַנדאַרד ווערט שטענדיק עראָדירט.
און מענטשן וועלן דאַן פֿרעגן: "אַזוי, ווער איז טאַקע שולדיק?"
זיי וועלן דאָס סוף־כּל־סוף פֿאַרשטיין.
און דאַן וועלן זיי זאָגן געזונט צו די הויפּט פּלאַטפֿאָרמעס.
אָבער זיי וועלן, פֿאַרשטייט זיך, זאָרגן אַז אַנדערע נײַע פּלאַטפֿאָרמעס אויך טרעפֿן שוועריקייטן אין דער דיגיטאַלער ספֿערע.
און איך מיין אַז מיר וועלן דאַן זען אַ צײַט ווען די דיגיטאַלע וועלט וועט ניט מער זײַן אַזוי וויכטיק, נאָר
ווען די אַנאַלאָגע וועלט וועט ווידער ווערן וויכטיק.
אַזוי קען איך נאָר רעקאָמענדירן אַז יעדער זאָל זיך צוגרייטן פֿאַר די צײַטן.
נו, צום איין, איך גלייב שטאַרק אַז זילבער, למשל, וועט שפּילן אַ וויכטיקע ראָלע אין דער טאָג־טעגלעכער לעבן.
ווײַל אויב דער CBDC ווערט איינגעפֿירט און מענטשן שטעלן זיך קעגן אים – דאָס הייסט, אויב זיי ווילן אים נישט ניצן – אָדער אויב דער
CBDC פאַרלירט טאַקע ווערט צוליב אינפלאַציע, וועלן מענטשן שוין נישט קענען צוריקפאַלן אויף געלט, ווײַל ביז
יענעם מאָמענט וועט געלט אָדער שוין גאָר אָפּגעשאַפֿט געוואָרן זײַן, אָדער וועט עס זײַן פֿאַרבאָטן.
אָבער דאַן, לויט מײַן מיינונג, וועט ווידער ווערן נאָרמאַל צו באַצאָלן מיט זילבערנע מונעטן אין דער טאָג־טעגלעכער לעבן.
דערפֿאַר ראַט איך הײַנטצײַטיק אַלעמען צו זאַמלען אַ פֿאָרשלאָג פֿון זילבערנע מטבעות און
דערווייַל צו האַלטן אַ געוויסע סומע מזומן אין שטוב.
ווײַל מיר שטייען איצט פֿאַר אַ גרויסער נײַער באַנקירונג־קריזיס, צוליב אַלע די אונטערליגנדיקע פּראָבלעמען.
און אַזוי, למשל, וועלן מיר דערלעבן "באַנק־פֿרײַטעג".
דאַן וועסטו אויך נישט קענען באַקומען געלט פֿון אַטמס.
און אין דער איבערגאַנג־צײַט איז וויכטיק צו האַלטן גענוג געלט אין שטוב, וואָס זאָל דויערן בערך צוויי ביז דריי חדשים.
אָבער פֿאַר די קומענדיקע פֿאַזע, איך רעקאָמענדיר שטאַרק אַז איר זאָלט באַקומען עטלעכע זילבערנע מטבעות.
אָבער אויסער פּערזענלעכע פֿאַרזאָרגונג איז קלאָר אַז מיר דאַרפֿן אויך נעצווערקן מיט וועלכע מיר קענען זיך פֿאַרבינדן –
נעצווערקן וווּ מענטשן זיך קענען, וואָס זענען נישט דיגיטאַל, און וווּ מיר קענען העלפֿן איינער דעם אַנדערן דורך שווערע צײַטן.
דאָס איז טאַקע וויכטיק. נעצווערקן איז אומגלויבלעך וויכטיק – זיך פֿאַרבינדן מיט גלײַכגעזינטע מענטשן.
נו, איך מיין אַז ווער עס גייט דורך לעבן ווי אַ איינצעל־וואָלף, וועט זיך טרעפֿן מיט גרויסע
שוועריקייטן, ווײַל מיר שטייען פֿאַר אַזאַ ריזיקן אומשטויס.
אָבער איך מיין אַז עס איז טאַקע וויכטיק הײַנט צו פֿאַרברייטערן די נעצווערקן און אויך זיך צוגרייטן פֿאַרן
פאַקט אַז די נעצווערקן וועלן טאַקע נישט אַרבעטן דיגיטאַליש.
אַזוי אַז איר זאָלט צוריקפאַלן אויף אַלטע וועגן צו באַקומען אינפֿאָרמאַציע – אַז איר, איך ווייס נישט, ווידער אָנהייבט ניצן
יענע אַלטע בלעטלעך, אָדער נעמט אַ בלאַט פּאַפּיר, אָדער אַ נאָטבוך, צו זיך צוגרייטן פֿאַר אַ צײַט ווען
דער גאַנצער אינטערנעץ קען טאַקע גאָר אָפּגעשטעלט ווערן.
ווײַל איך גלייב טאַקע אַז די וואָס האָבן מאַכט זענען אַזוי אין אַ ווינקל געשטויסן, אַז זיי וועלן טאַקע נעמען
אַזעלכע עקסטרעמע מיטלען, למשל אַ גלאבאלער סײַבער־קראַך.
מיר האָבן שוין געזען אין איראַן אַז דאָס קען פּאַסירן.
יאָ, ערנסט וואָלף, אַ גרויסן דאַנק פֿאַר דיין אָפּשאַצונג.
דאָס איז געווען זייער אויפקלעריש – עס ווייזט אַז מען זאָל זיך נישט לאָזן אָפּלייגן דורך די שלאַכטן אין דער
פאָרגרונט, נאָר זאָל מען קומען צום וואָרצל פֿון דער פּראָבלעם.
און אויך דיין לעצטע בקשה לטובֿת אַנאַלאָג. אַ גרויסן דאַנק דערפֿאַר!
דו ביסט באַגריסט!
קלאָרקייט דורך אינטעליגענטע אַנאַליסטן – Kla.TV.