WEBVTT 00:00.805 --> 00:07.661 Ульрих Вайнер, күп еллар электрогиперсезлек авыруыннан интегкән мобиль телефон активисты, 00:07.661 --> 00:12.296 2025 елның 12 ноябрендә 49 яшендә вафат булды. 00:12.296 --> 00:19.473 Санап бетергесез лекцияләрдә ул расланган физик симптомнары нигезендә 20 елдан артык куркусыз һәм 00:19.473 --> 00:24.468 талмастан мобиль элемтәләрнең куркынычлары турында кисәтте! 00:24.468 --> 00:29.085 Ул меңләгән кунаклар катнашкан зур чараларда чыгыш ясады. 00:29.085 --> 00:37.179 2008 елда узган беренче Цинкка каршы конференциядә доктор Ханс-Кристоф Шайнер белән бергә катнашуы онытылмас. 00:37.179 --> 00:44.304 Аның белгечлеге аркасында аны Европа парламентында 5G турында панель дискуссиясенә чакырдылар. 00:44.304 --> 00:50.634 Ул яңа радио манаралары төзелешенә каршы активлашкан күпсанлы граждан инициативалары белән 00:50.634 --> 00:54.898 тыгыз элемтәдә булды һәм аларны дәртләнеп яклады. 00:54.898 --> 01:00.671 Аның тынгысыз тырышлыклары нәтиҗәсендә ул немец телле бөтен дөньяда югары дәрәҗәдә танылуга иреште. 01:00.671 --> 01:06.786 Аның вафаты белән без аңлылык яклы көрәшчене югалттык, ул көчле физик һәм социаль чикләүләргә карамастан, эре 01:06.786 --> 01:12.843 мобиль телефон компанияләренә каршы бөтен йөрәге белән һәм бернинди компромисска бармастан көрәште. 01:12.843 --> 01:16.320 Балачакта Ульрих радио технологияләренә бик дәртле иде. 01:16.320 --> 01:20.789 Кечкенә Ули радиога кагылышлы барлык нәрсәләр белән кызыксынды. 01:20.789 --> 01:25.170 Аннары ул шөгылен һөнәренә әйләндерде һәм мобиль телефон технигы булды. 01:25.170 --> 01:30.773 20 яшендә Ульрих Вайнер инде якынча 20 хезмәткәр эшләгән компанияне җитәкләде. 01:30.773 --> 01:37.440 Төп эшмәкәрлек юнәлешләре машина телефоннары, мобиль телефоннар, мобиль офислар һәм ISDN телефон системалары иде. 01:37.440 --> 01:44.352 Цифрлы микродулкынлы технологияләрне күбрәк куллана башлагач, ул баш авыртулары һәм игътибар туплау авырлыклары кичерә башлады. 01:44.352 --> 01:50.584 2002 елда ул Франкфурт һава аланында көчле психик җимерелү кичерде, шул вакытта йөрәк ритмы һәм 01:50.584 --> 01:53.718 күрү белән бәйле проблемалары тагын да начарланды. 01:53.718 --> 02:00.680 Ульрих Вайнер 2002 елдан бирле бу микродулкынлы технологиянең куркынычлары турында актив рәвештә хәбәрдарлык күтәрә иде. 02:00.680 --> 02:08.880 Аның беренче телевизион репортажы 2003 елда TV-Südbaden каналында «Качкын ир-ат» исеме астында эфирга чыкты. 02:08.880 --> 02:13.828 Аннан соң төп массакүләм мәгълүмат чаралары компанияләре белән тагын 40 тапкыр телевизион эфирда күренүләр булды. 02:13.828 --> 02:20.390 Аны немец телле бөтен дөнья буйлап санап бетергесез лекцияләргә ихтыяҗлы спикер буларак чакырдылар. 02:20.390 --> 02:28.468 Ул бу куркыныч технологияне кулланучы һәм шуның нәтиҗәсендә еш кына авырый торган балалар һәм яшьләр турында аеруча борчылды. 02:28.468 --> 02:32.415 Шуңа күрә Ульрих Вайнер еш кына мәктәпләрдә лекцияләр укырга тартылды. 02:32.415 --> 02:37.003 Биредә, физик яктан зәгыйфьлекләренә карамастан, ул чәчәк атты һәм мәктәп биремнәре вакытында 02:37.003 --> 02:39.837 укучыларның тулы игътибарын үзенә җәлеп итте. 02:39.837 --> 02:45.140 2002 елда аның җимерелүеннән бирле тормышы яшәп калу өчен көрәш булды. 02:45.140 --> 02:53.000 Әгәр ул вакытында мобиль телефон радиациясеннән еракка китмәсә, игътибар туплау аңа авыр булды, күреү бозылулары, сүз табуда 02:53.000 --> 02:56.804 кыенлыклар, баш авыртулары һәм хәтта йөрәк аритмиясе кичерде. 02:56.804 --> 03:00.319 Бу тулысынча җимерелүгә китерергә мөмкин. 03:00.319 --> 03:07.788 Яңа тапшыру җайланмаларын өзлексез төзү аркасында, урманда караванда төн үткәрү аның өчен даими чишелешкә әйләнде. 03:07.788 --> 03:13.327 Ул ялгыз тормыш алып барды, һәрвакыт соңгы калган сигналсыз урыннарны эзләп йөрде. 03:13.327 --> 03:19.436 Берничә атна элек кенә Ули, мөгаен, тиздән лекцияләр бирүне туктатырга туры киләчәк, дип әйтте. 03:19.436 --> 03:26.483 Кыйпылчыклы радиация шулкадәр көчәйгән иде ки, ул физик яктан сәяхәт итүне бик авыр дип тапты. 03:26.483 --> 03:32.559 Бу ачык күрсәтә ки, сәясәтчеләр һәм матбугат чаралары барлык үле зоналарны нинди генә бәягә булса да 03:32.559 --> 03:36.640 бетерергә чакыруы беркайчан да дөрес алым була алмый. 03:36.640 --> 03:40.642 Электросезтив кешеләр, мәсәлән, Ульрих Вайнер, яшәү хокукына ия! 03:40.642 --> 03:46.790 Шуңа күрә дәүләт мөмкин кадәр күбрәк урыннарда радиациясез зоналар булдырырга да тиеш. 03:46.790 --> 03:54.874 Соңгы елларда Ульрих Вайнер 5G, күзәтү һәм смартфон куллануга альтернатива темаларын өйрәнә. 03:54.874 --> 04:01.593 Ул үз девизына беркайчан да бирешмичә тугры калды: «Мобиль телефон контракты юк – тулы кире кагу». 04:01.593 --> 04:09.275 Ули белән без бу киң таралган микродулкын нурланышына каршы көрәштә иң нык ихтыярлы һәм батыр яклаучыларның берсен югалтабыз. 04:09.275 --> 04:16.638 Шулай да, аның үзенә җәлеп итә торган мирасы кала, ул аны үз интернет платформаларында, 04:16.638 --> 04:21.267 мәсәлән, UL-WE.de һәм Kla.TV сайтында калдырды. 04:21.267 --> 04:29.341 Ул 2025 елның 8 ноябрендә 22-нче AZKда соңгы лекциясен укыды, ул бөтен дөнья буенча 30дан артык телдә туры 04:29.341 --> 04:37.673 эфирда трансляцияләнде һәм 6 декабрьдән башлап Kla.TV сайтында шул телләрдә онлайн карарга мөмкин. 04:37.673 --> 04:45.171 Улинең фидакарьлек белән тапшырган барлык әйберләре өчен зур рәхмәт белән без бүген аның соңгы чыгышын бастырабыз. 04:45.171 --> 04:53.272 Бу мирас кебек. Биредә ул кешелеккә тапшырырга теләгәннәрен кыскача йомгаклады: 04:59.468 --> 05:01.843 Ульрих Вайнер 05:01.843 --> 05:08.697 Элекке мобиль телефон энтузиасты һәм элемтә белгече Ульрих Вайнер интенсив мобиль телефон куллануы аркасында 05:08.697 --> 05:13.866 авырып китте һәм көчле электрогиперсезлеккә (ЭГС) дучар булды. 05:13.866 --> 05:17.531 Балачакта ук Ульрих Вайнер радио технологияләренә гашыйк булган. 05:17.531 --> 05:22.108 20 яшендә ул инде якынча 20 хезмәткәр эшләгән компанияне җитәкләде. 05:22.108 --> 05:28.991 Аның төп эшчәнлек өлкәләре автомобиль телефоннары, мобиль телефоннар, мобиль офислар һәм ISDN телефон системалары иде. 05:28.991 --> 05:36.233 Цифрлы микродулкынлы технологияләрне күбрәк куллана башлагач, ул баш авыртулары һәм игътибар туплау авырлыклары кичерә башлады. 05:36.233 --> 05:41.625 2002 елда ул Франкфурт һава аланында көчле психик җимерелү кичерде, шул вакытта аның йөрәк 05:41.625 --> 05:45.577 аритмиясе һәм күрү бозылулары симптомнары начарланды. 05:45.577 --> 05:53.445 Хастаханәдән чыккач, ул берничә атна авыру ялында булды һәм өйдә тиешенчә савыгып китә алмады. 05:53.445 --> 06:00.177 Ул урманга кереп шунда йокларга карар кылгач кына, ике көннән соң, салкын һәм уңайсыз йокы 06:00.177 --> 06:04.601 торышына карамастан, үзен яхшырак хис итә башлады. 06:04.601 --> 06:10.187 2002 елда җимерелүеннән бирле ул исән калу өчен көрәшә: 06:10.187 --> 06:16.769 Вейнер мобиль телефон радиациясенә озак вакыт дәвамында дучар булганда, ул игътибарын туплауда авырлык кичерә, күреү 06:16.769 --> 06:24.202 бозылулары, сүз табуда кыенлыклар һәм баш авыртулары кичерә, хәтта йөрәк аритмиясе һәм тулысынча җимерелүгә дучар була. 06:24.202 --> 06:30.967 Яңа тапшыру станцияләренең өзлексез төзелүе аркасында караванда яшәү аның өчен даими чишелешкә әйләнде: 06:30.967 --> 06:34.432 Ул хәзер мобиль телефон элемтәсе булмаган урында ялгыз тормыш белән яши. 06:34.432 --> 06:38.652 Ульрих Вайнер – мобиль элемтәләрнең иң билгеле тәнкыйтьчеләренең берсе һәм радио һәм 06:38.652 --> 06:42.177 микродулкынлы технологияләрнең куркынычлары турында укытучы. 06:42.177 --> 06:47.624 Ул бу тема буенча күп лекцияләр укый һәм телевизорда 40 тапкырдан артык күренде. 06:47.624 --> 06:53.906 22-нче AZKда Ульрих Вайнер мобиль телефон технологияләре үсешенең куркыныч хәле турында гына хәбәр 06:53.906 --> 06:58.740 итми, ә шулай ук берничә өметле проект тәкъдим итә. 07:03.562 --> 07:07.695 Рәхмәт, Ульрих, монда булганың өчен. Уңышлар. 07:12.546 --> 07:17.553 Чакыру өчен бик зур рәхмәт. Вакыт кыска, шуңа күрә бүген мин иң югары тизлектә сөйләячәкмен. 07:17.553 --> 07:25.720 Һәм сез «мобиль элемтә» дигәнне ишеткәч, кайберегезнең хәзер үк бәдрәфкә барырга яисә битне ябып куярга уйлавыгызны күрә алам. 07:25.720 --> 07:28.952 Һәм мин сиңа әйтәм, бу лекция хәзер нәкъ синең өчен генә. 07:28.952 --> 07:33.278 Һәрвакыт истә тот: бу радиация беркем өчен дә нейтраль түгел. Иң аздан сиңа. 07:33.278 --> 07:37.715 Һәм хәзер кайбер кешеләрнең башына килергә мөмкин булган күп кенә уйлар: бу аларны бөтенләй 07:37.715 --> 07:40.520 кызыксындырмый, чөнки алар җаваплылыклы вазыйфалар били. 07:40.520 --> 07:46.575 Ул ирекле хезмәттә дә идарә итү ролен башкара ала. Шуңа күрә аңа смартфон кирәк. 07:46.575 --> 07:51.611 Һәм мин сезгә әйтәм, мин бүген сезгә әйтәм: сез үрнәк, сез үзгәреш. 07:51.611 --> 07:55.396 Һәм бүген синең өчен яңа юл бар. Һәм хәзер мин сиңа ничек башларга икәнен күрсәтермен. 07:55.396 --> 08:01.226 Һәм аны кимсетеп бәяләмә; хәзер инде мобиль элемтә турында бөтен тема үзе үк гади, мәгънәсез сүзгә әйләнде. 08:01.226 --> 08:07.426 Без хәзер радио аша аралашмыйбыз. Бүгенге көндә кулланыла торган технология – санлы микродулкынлы технология. 08:07.426 --> 08:11.045 Аның интенсивлыгы теләсә нинди радио сигналныкыннан бөтенләй башкача. 08:11.045 --> 08:18.265 Радио дулкыннары белән уртак булган бердәнбер нәрсә – ул күренми, барлык тәэсирләр әкренләп барлыкка килә, алар вакыт тоткарлыгы 08:18.265 --> 08:22.396 белән килә, алар таралып килә. Ә хәзер моны карап карыйк. 08:22.396 --> 08:27.420 Кара, бөтен илебез, бөтен ил мобиль телефон технологиясе белән капланган. 08:27.420 --> 08:33.567 Һәм бу мобиль телефон технологиясе, бигрәк тә өйләрегездә, зур комачаулыкка әйләнде. 08:33.567 --> 08:36.998 Сездә Wi-Fi маршрутизаторлары бар, сездә сымсыз телефоннар бар, өй буйлап электромагнит 08:36.998 --> 08:39.072 дулкыннарына дучар булуның берничә чыганагы бар. 08:39.072 --> 08:42.947 Моннан тыш, сезнең тәнгә берничә стресс тәэсир итә. 08:42.947 --> 08:46.878 Без моны вакцинация һәм төрле тирә-як мохит токсиннары аша гына ишеттек. 08:46.878 --> 08:53.168 Тәндәге вакцинацияләр генә дә, шулай ук тәүлек буена, атна буена, ел буена өзлексез эшләүче 08:53.168 --> 08:57.189 мобиль телефон нурланышы – бу икесе бергә үтергеч агу. 08:57.189 --> 09:01.128 Һәм безгә бүген шул турыда сөйләшергә кирәк, чөнки бу алдагы чыгыш ясаучыларның сүзләрен куллану турында. 09:01.128 --> 09:07.170 Хәзер сүз шул осьминогның кулы турында бара: ул сезнең кесәгезгә кечкенә сөйләшә торган рәсемне урнаштырырга, сезгә күп уйлар 09:07.170 --> 09:12.004 бүләк итәргә һәм инде булган яки әле яңа гына барлыкка килгән бәйлелекләрне арттырырга өлгерде, шуңа 09:12.004 --> 09:14.784 күрә сез бу әйберне һичшиксез кулдан ычкындырмаячаксыз. 09:14.784 --> 09:19.144 Һәм төгәл киресенчә караш дөрес. Һәм менә шунда без хәзер барабыз. 09:19.144 --> 09:23.295 Мин сиңа тагын бер кисәтү ясыйм. Германиядә генә бездә авыру яллары күрсәткече иң югары. 09:23.295 --> 09:27.276 Якынча барлык Европа илләрендә бездә авыру ялы турында хисаплар саны иң югары. 09:27.276 --> 09:30.308 Радиация йогынтысы, вакцинация һәм әйләнә-тирә мохит токсиннары. 09:30.308 --> 09:35.238 Бу коктейльне идарә итү диярлек мөмкин түгел. Теркәлгән иң югары авыру ялы дәрәҗәсе. 09:35.238 --> 09:42.144 Һәм Германиядә генә дә май аенда хөкүмәт сәламәтлек иминияте фондын 800 миллион евро белән ярдәм итәргә мәҗбүр булды. 09:42.144 --> 09:48.699 Хәзер без бары тик сәламәтлек иминияте компанияләре өчен генә ел ахырына кадәр ике-дүрт миллиардлык җитмәү турында сөйләшәбез. 09:48.699 --> 09:52.370 Әйдәгез, карап чыгыйк. Авыру ялы, хәзерге тикшеренүләр, хәзерге сәламәтлек иминияте 09:52.370 --> 09:54.660 тикшеренүләре – барысы да югары дәрәҗәдә кала. 09:54.660 --> 10:00.363 Һәм табиблар моның нәрсә икәнен белмәгәндә, әлбәттә, без моны һәрвакыт психологик дип кабул итәбез. 10:00.363 --> 10:03.738 Син моны инде беләсең. Бу зур тартма. Анда барысы да сыя. 10:03.738 --> 10:09.273 Һәм бу радиация мөһим, чөнки ул безнең табигатебезне үзгәртә, чөнки аның тоткарлы 10:09.273 --> 10:12.808 тәэсире бар, чөнки ул безгә әкренләп үрелеп килә. 10:12.808 --> 10:17.605 Шуңа күрә моның психологик булуы бик, бик ихтимал. 10:17.605 --> 10:20.074 Һәм хәзерге тәҗрибәм шунда ки, мин бик күп сәяхәт иттем. 10:20.074 --> 10:24.198 Мин быел күптән булмаганча күбрәк лекцияләр укыдым. 10:24.198 --> 10:30.501 Мин игътибар иттем: бу 4G һәм 5G манаралары эшли башлаганнан бирле хәтерсезлек артты. Мин моңа тиздән тукталырмын, 10:30.501 --> 10:37.031 әмма бу хәтерсезлекне мин урамда сизәм: кешеләр берәр нәрсәне зур итеп күтәрәләр, ә биш минуттан соң инде оныталар. 10:37.031 --> 10:42.042 Алар өйләреннән чыгып китәләр, берәр нәрсә алырга телиләр, ләкин шунда җиткәндә нәрсә икәнен оныталар. 10:42.042 --> 10:45.207 Бу акылга сыймаслык оныту. Һәм бу Кракенның бер өлеше. 10:45.207 --> 10:50.272 Ул синең акылыңны, игътибарыңны, карар кабул итү сәләтеңне тартып алырга тели, шуның өчен 10:50.272 --> 10:52.326 син берни дә эшләргә уйлап та карамасын өчен. 10:52.326 --> 10:57.675 Һәм без нәкъ менә шунда һөҗүм итәчәкбез, чөнки ул аның зәгыйфь урыны, һәм шунда без аны эләктерә алабыз. 10:59.878 --> 11:06.820 Яхшы. Барлык психологик мәсьәләләргә өстәп, мин сезгә тиз генә күрсәтеп үтәм: безнең илдә рак авыруы шартлый. 11:06.820 --> 11:11.584 Бер миллион кеше катнашкан иң борынгы яки иң мәшһүр тикшеренүләрнең берсе 2011 елда үткәрелгән. 11:11.584 --> 11:16.203 Шул вакытта Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасына кыска гына вакытка хакны әйтергә рөхсәт иттеләр һәм ул мобиль 11:16.203 --> 11:18.537 элемтәләрне канسر китерүче матдә дип классификацияләде. 11:18.537 --> 11:22.339 Бу дөрес эш булды. Ләкин аннары алар тагын да алга китеп, мобиль телефоннарны тыярга тиеш иделәр. 11:22.339 --> 11:26.182 Ләкин Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы әле шундый дәрәҗәгә барып җитмәде. Без инде бүген ни өчен икәнен ишеттек. 11:26.182 --> 11:32.326 Ярар, алга күчик. Мин сезгә күрсәтергә теләгән иң мөһим нәрсә — бездә турбо ракның кискен артуы. 11:32.326 --> 11:37.440 Һәм «турбо рак», бу инде 2015 елда Vodafone университеты үткәргән тикшеренүдә исбатланган. 11:37.440 --> 11:40.795 Әйтелгәнчә, рак 7–15 елдан соң үсәр. 11:40.795 --> 11:47.972 Хәзер барлык вакцина токсиннары һәм башка токсиннар аркасында безнең илләрдә яман шеш очраклары гаҗәеп югары. 11:47.972 --> 11:53.870 Ярар, хәзер киләсе классикага күчик. Йокы бозылулары шундый дәрәҗәгә җитте. 11:53.870 --> 11:57.240 Бүген аны хәтта абсолют йокы дилеммасы дип атыйлар. 11:57.240 --> 12:02.685 Һәм Элиас мондый гаҗәеп тикшеренүләрне игълан иткәнлектән, мин, әлбәттә, үземдә берничә хәзерге тикшеренү бар. Бу узган атнадан. 12:02.685 --> 12:06.679 Хәзер инде ачыкланды: кешеләр озак вакыт дәвамында тиешенчә ял итә торган йокы алмаса, бу 12:06.679 --> 12:08.959 деменциягә китерүче алдан билге булып тора. 12:08.959 --> 12:12.896 Шулай итеп, йокысызлык деменциягә китерә. Бик яңа тикшеренү. 12:12.896 --> 12:17.341 Һәм Кракен нәкъ менә шуны микродулкынлы нурланышы белән башкара. Ул сине йокысыз итә. 12:17.341 --> 12:22.692 Ул сиңа барысын да онытырга һәм, идеал очракта, аны шунда ук онытырга тели. Менә. 12:22.692 --> 12:26.042 Әйдәгез, тиз генә күз салыйк. 5G-ның төп кулланучылары ничек эшли? 12:26.042 --> 12:31.167 Син һәрвакыт бу ялган яңалыкларны ишетәсең. Төп кулланучылар – сәнәгать һәм икътисад. Ялган яңалыклар. 12:31.167 --> 12:37.373 Хәзер чынбарлыкка күз салыйк. Swisscom үткәргән тикшеренү: төп кулланучылар – 15тән 25 яшькә кадәргеләр. 12:37.373 --> 12:43.490 Һәм бу төп төркем узган атнада Германия Федератив Студентлар Конференциясе формасында 12:43.490 --> 12:46.771 монда гадәттән тыш мөрәҗәгать игълан итте. 12:46.771 --> 12:52.279 Яшьләр бик арыганнар. Шуңа күрә һәрвакыт психик сәламәтлек турында сөйләшәләр. 12:52.279 --> 12:57.529 Һәм кешеләр боларның барысы да коронавирус аркасында дип әйтәләр. Мин сиңа әйтәм, юк, ул шулай түгел. 12:57.529 --> 12:59.723 Мин сезгә монда сәламәтлек иминияте буенча тикшеренү күрсәтермен. 12:59.723 --> 13:04.591 Ул 2018 елда басылып чыкты. Ул 2017 елга кадәр барды. 13:04.591 --> 13:10.044 Бу яшьләр арасында үткәрелгән тикшеренү. Коронавирус алдыннан. Һәм монда инде көйләнеш бозылулары кискен артканын күрергә була. 13:10.044 --> 13:14.096 Балаларда һәм яшүсмерләрдә эмоциональ яну. Депрессия, барысы да инде шартлады. 13:14.096 --> 13:22.158 Һәм хәзер, бу коронавирус чорында, цифрлаштыруның киңәюе белән ул шартлап, бик куркыныч дәрәҗәгә җитә. 13:22.158 --> 13:25.590 Дөрес, нәкъ менә. Аннары минем белән китергән яңа тикшеренү дә бар. 13:25.590 --> 13:29.870 Аннары ул өстәләчәк, Элиас. Норвегия һәм Швециядән соңгы тикшеренү. 13:29.870 --> 13:34.080 Балаларда хәтер бозылуы сизелерлек артканлыгы ачыкланды. 13:34.080 --> 13:41.987 2005 елда 179 булган күрсәткечләр 1522 гә җиткәнен күрә аласыз. Бу 8,5 тапкыр арту. 13:41.987 --> 13:51.784 Һәм Швециядә балалар һәм яшүсмерләр арасында когнитив бозылу 100 000 кешегә 0,68 дән 51,5 кә кадәр артты. 13:51.784 --> 13:55.856 Шулай итеп, гомуми сан 60 тапкыр. Бик яңа яшьләр тикшеренүе. 13:55.856 --> 14:00.606 Яшьләр иң нык зыян күрә, һәм хәзер тыңлап утыручы сез яшьләр өчен бу – сезнең мөмкинлек. 14:00.606 --> 14:04.073 Без бергәләп юллар табачакбыз, шуның белән син смартфоннарыңны артта калдыра алачаксың. 14:04.073 --> 14:06.909 Мин сиңа моны вәгъдә итәм. Һәм 2% инде уңышка ирештеләр. 14:06.909 --> 14:10.386 22 яшькә кадәрге яшьләрнең 2%ында смартфон юк. 14:10.386 --> 14:12.684 Һәм мин сиңа әйтәм, без бу санны шактый арттыра алабыз. 14:12.684 --> 14:20.198 Һәм тагын да күбрәк булачак. Әйе, дөрес. Хәзер дәвам итик. 14:20.198 --> 14:23.928 Рәхмәт. Хәзерге вакытта безнең тикшеренүләр шартлый. 14:23.928 --> 14:29.511 Яшьләр турында яңа тикшеренү диярлек һәр атна саен басылып чыга, нәтиҗәләре аяныч. Хәрәкәткә күчү вакыты җитте. 14:29.511 --> 14:34.593 Һәм хәзер хәтта төп агым матбугаты да яшь миләргә махсус саклау кирәклеген әйтә. Һәм мин ризамын. 14:34.593 --> 14:39.702 Һәм монда да сорау туа: ни өчен балалар үзләре туктый алмый? Бу бик мөһим сорау. 14:39.702 --> 14:44.141 Һәм мин тагын бер кат ассызыклап әйтәм: үзләре генә туктап кала алмаучылар – бары тик балалар 14:44.141 --> 14:46.362 гына түгел, ә ата-аналар һәм әби-бабайлар да. 14:46.362 --> 14:50.825 Чөнки бу бөтен нәрсә — сөйләшүче сурәт, бу сурәт, бу экран — сине үзенә тартып ала. Ул 14:50.825 --> 14:53.393 аның каршында утырган һәркемне үзенә тартып ала. 14:53.393 --> 14:57.265 Һәм аларның качып котылу мөмкинлеге юк. Бердәнбер саклану чарасы — тулысынча баш тарту. 14:57.265 --> 15:01.786 Бу сөйләшүче рәсемнән чыгуның башка юлы юк. 15:06.737 --> 15:10.829 Һәм чөнки һәр җирдә янгыннар бар, мәктәпләрдә дә, һәр җирдә. Хәзер алар мобиль телефоннарны тыярга тырышалар. 15:10.829 --> 15:15.594 Мин сиңа әйтәм, инде бик соң. Мобиль телефоннарны тыю хәзер инде мөмкин түгел. 15:15.594 --> 15:20.754 Эшләүче бердәнбер чара – мәктәпләрне ябу; хәтта Германиянең Радиацион Куркынычсызлык Федераль Идарәсе 15:20.754 --> 15:23.436 башлыгы да моны таләп итә – эшләүче бердәнбер чара: 15:23.436 --> 15:26.436 Әгәр дә сез мәктәпләрне тулысынча радиациядән азат итәргә телисез икән, мәктәпләр 15:26.436 --> 15:28.598 тирәсендәге барлык тапшыру җайланмаларын сүндерегез. 15:28.598 --> 15:32.473 Мәктәпләр, балалар бакчалары һәм башка шундый урыннар радиациядән азат булып, барлык Wi-Fi 15:32.473 --> 15:34.780 челтәрләре сүндерелгәндә генә без яхшыруны күрербез. 15:34.780 --> 15:40.173 Чөнки бу буын, без хәзер күргәнчә, аналык эченнән үк даими радиация тәэсиренә дучар 15:40.173 --> 15:43.447 булган беренче буын. Һәм бу буын моңа түзә алмый. 15:43.447 --> 15:48.475 Һәм мин сиңа әйтәм – бу тагын бер уңай хәл – мин чынлап та ышанам, бу буын безне моннан чыгарачак. 15:48.475 --> 15:53.583 Чөнки алар аны инде яшерә алмыйлар, һәм без аны ачып салачакбыз, без кайда гына торсак та. 15:59.575 --> 16:06.209 Дөрес, вакыт тибә. Мин уйлаган идем, сез барыгыз да беләсездер: табигать безне еллар буе кисәтә, 1990нчы елларда 2G тапшыру 16:06.209 --> 16:12.950 җайланмалары янында инде зур деформацияләр күзәтелде, хәтта менә бу очракка кадәр: Цюрих университетының бозауларда катаракта 16:12.950 --> 16:20.000 буенча бик яхшы тикшеренүе – мобиль элемтә барлыкка килгәнче ул булмаган, мобиль элемтә барлыкка килгәннән соң да булмаган. 16:20.000 --> 16:27.160 Шулай итеп, безне һәрвакыт кисәткәннәр. Һәм хәзер мин сезгә аеруча күрсәтергә теләгән нәрсә — бу бөҗәкләрне өйрәнү. 16:27.160 --> 16:32.375 Миңа ул бик ошый, чөнки бөҗәкләр нәкъ мобиль телефоннар пәйда булганда ватыла. 16:32.375 --> 16:38.669 Шулай итеп, монда без күрәбез: беренче борылыш ноктасы якынча 1991–1992 елларда булды, ул 2G кертелүе иде. 16:38.669 --> 16:46.584 2000 ел тирәсендәге икенче төшү — 3G кертелүе, ә 2010 елдагы дүртенче төшү — 4G кертелүе. 16:46.584 --> 16:51.796 5G өчен әле берни дә юк. Һәм сез күрә аласыз, бөҗәкләр бераз тернәлде, ләкин асылда алар юкка чыккан. 16:51.796 --> 16:57.833 Һәм агачларның иң зур кисәтүе һәм иң матур ягы, минемчә, шунда: алар кача да алмыйлар, берни дә күз алдына китерә алмыйлар. 16:57.833 --> 17:02.702 Бу агачлар. Урманның хәле турында хисап аяныч. 17:02.702 --> 17:06.265 Германиядә биш агачтан бары тик берсе генә әле дә сәламәт. 17:06.265 --> 17:11.398 Һәм кызыклысы шунда ки, алар таныйлар: моның яңгырга бернинди кагылышы юк. Яңгыр күп яуды. 17:11.398 --> 17:13.883 Бу яңгырга да, климат үзгәрешенә дә бернинди кагылышы юк. 17:13.883 --> 17:18.742 Сәбәп башка, ләкин ул турында сөйләшмиләр. 17:18.742 --> 17:23.277 Ярар, бер мизгелгә эчкә керәбез. Минем өчен бик мөһим: син монда чыннан да нәрсә 17:23.277 --> 17:26.545 барганын, Кракен чыннан да нәрсә эшләгәнен күрәсең. 17:26.545 --> 17:33.000 Барысы да шактый гади башланды, шуннан мин мобиль элемтә белән шөгыльләнә башладым. Барысы да шулай башланды. 17:33.000 --> 17:36.709 Бу бер өлкә иде. Аннары ул икенче өлкә ачты. 17:36.709 --> 17:40.482 Бу бөтендөнья 666 челтәре. Анда бездә янә 666 бар. 17:40.482 --> 17:46.561 Шулай итеп, бу WWW челтәре, башта әле диңгез асты кабельләре һәм кабель технологиясен кулланып, бөтен дөньяны колачлаган 17:46.561 --> 17:49.828 интернет булып тора, бөтен дөньяны тоташтырырга мөмкинлек бирә. 17:49.828 --> 17:53.435 Һәм зинһар, интернет сезнең өчен дә, безнең өчен дә булдырылган дип уйламагыз. 17:53.435 --> 17:58.117 Интернет чынлыкта безгә каршы юнәлтелгән. Һәм без аның белән эшләгәндә моны һәрвакыт истә тотарга тиешбез. 17:58.117 --> 18:04.349 Шулай итеп. Аннары ул нишләде? Ул бу акыллы җайланмалар аша мобиль челтәрне һәм интернетны 18:04.349 --> 18:08.084 тоташтырып, максималь тоташу мөмкинлеге тудырды. 18:08.084 --> 18:14.318 Бу бик мөһим адым, чөнки ул аңа мобиль секторда да глобаль контроль бирә. 18:14.318 --> 18:19.601 Башта мобиль челтәрләр бик яхшы булмаганга, ул барысы да йортлар турында гына дип әйтте. 18:19.601 --> 18:22.386 Ул йортларга, компанияләргә, офисларга керергә тели. 18:22.386 --> 18:26.905 Сезгә Wi-Fi маршрутизаторлары бирелде, алар арзан иде, кайберләре башта зур субсидия белән 18:26.905 --> 18:29.440 тәэмин ителгән, һәм барысы да уңайлылык өчен иде. 18:29.440 --> 18:34.237 Шулай итеп, сезнең тирә-юньдә күп Wi-Fi маршрутизаторлары бар, шул исәптән чиста микродулкынлы 18:34.237 --> 18:36.916 технологияле җайланмалар да бар, алар бик куркыныч. 18:36.916 --> 18:43.228 Хәзер бу технология күзәтү өчен, ягъни WiFi сенсинг өчен кулланылуы көннән-көн ачыграк күренә . 18:43.228 --> 18:49.567 Һәм Рим университетының соңгы тикшеренүе, яки дөресрәге иң яңа технологиясе, мин әйткәнчә, якынча сигез еллык тикшеренүләрдән 18:49.567 --> 18:52.701 соң хәзер басылып чыкты. Мин моны инде хәбәр иткән идем. 18:52.701 --> 18:57.206 Хәзер Wi-Fi аша гына сезнең мускул-скелет системагызны карап, сез кем икәнегезне, кайда икәнегезне 18:57.206 --> 18:59.529 һәм башка шундый мәгълүматларны ачыкларга мөмкин. 18:59.529 --> 19:03.435 Шулай итеп, әгәр сездә әле дә Wi-Fi булса: урамга чыгыгыз, детальләр соңрак хәбәр ителәчәк. 19:03.435 --> 19:08.591 Шулай итеп, хәзер соңгы мобиль телефон челтәрләрен ябып куяр вакыты җитте. 19:08.591 --> 19:15.615 Хәзерге бурыч – илнең һәр почмагына кереп була торган өзлексез 5G челтәрен булдыру. 19:15.615 --> 19:19.335 Һәм бу бары тик мобиль телефоннан шалтыратырга гына мөмкинлек турында түгел. 19:19.335 --> 19:25.302 Мобиль телефонлылык – ул сиңа шунда ук сизелмәсен өчен генә буш функция. Ул нәрсә турында борчыла? 19:25.302 --> 19:30.458 Ниһаять, аның максаты – барысын да тоташтырып, сезгә турыдан-туры ирешү. 19:30.458 --> 19:34.873 Бу – Элон Маск – гадәттәге шикләнүчеләр – үзенең Neuralink тарихы белән . 19:34.873 --> 19:40.434 Бу кешеләрне турыдан-туры 5G челтәренә тоташтыру турында. Мақсат шул. 19:40.434 --> 19:47.251 Һәм моңа ирешү өчен арадаш адым шунда ки, чөнки бу кечкенә чиплар, тиздән күрербез, озын арага сигнал 19:47.251 --> 19:51.191 җибәрә алмый, димәк, 5G челтәрен шактый киңәйтергә кирәк. 19:51.191 --> 19:55.434 Биредә, Германиядә беренче этап – 800 000 тапшыру җайланмасы, масштабны аңлату өчен генә. 19:55.434 --> 19:59.338 Мин башлаган вакытта Германия буйлап 800 тапшыру җайланмасы булганга, без теләсә кайда 19:59.338 --> 20:01.360 мобиль телефоннан шалтыратырга мөмкин идек. 20:01.360 --> 20:05.458 Шулай итеп, 800 тапшыру җайланмасы белән мин ил буйлап аналог телефон шалтыратулары ясый алам. 20:05.458 --> 20:11.161 5G өчен миңа таратуның беренче этабында 800 000 кирәк. Моны яхшылап аңлагыз. 20:11.161 --> 20:13.488 Һәм безгә моның нәрсә өчен кирәклеген? Мин сиңа күрсәтәм. 20:13.488 --> 20:17.537 Максат – һәр кешенең тулы канәгатьләнүе. 20:17.537 --> 20:21.240 Һәм моны эшләү өчен ул һәр кешене гамәли яктан ачыкларга тиеш. 20:21.240 --> 20:25.260 Бу санлы шәхесне раслау мәсьәләсенең бөтенесе, ул хәзер барлык илләрдә гамәлгә ашырыла. 20:25.260 --> 20:29.451 Германиядә, әлбәттә, Корона белән бу мәсьәләне Бундестаг аша гади генә үткәреп җибәрделәр. 20:29.451 --> 20:32.458 Швейцариялеләр ул вакытта моңа каршы тавыш бирделәр, Аллаһка шөкер. 20:32.458 --> 20:35.576 Хәзер Швейцария хөкүмәте аны гади генә яңадан кертте. 20:35.576 --> 20:46.780 Һәм соңгы тавыш бирү бик тар булды. Шөкер, кайбер эшләр бара, чөнки минемчә, яклы булганнарның 50,4%ы бөтенләй реаль түгел. 20:46.780 --> 20:53.319 Шулай итеп, дәвам итик: Кракенның максаты – һәр кешене тоташтыру, һәр кешене ачыклау. 20:53.319 --> 20:55.083 Һәм максат – тире астына гади чип кына. 20:55.083 --> 20:59.630 Бәхеткә күрә, RFID күп кенә укытучылар арасында чыннан да яман абруйга ия. 20:59.630 --> 21:02.958 Шуңа күрә, алар акыллы булуларына карамастан, яңа исем уйлап табалар. 21:02.958 --> 21:07.776 Хәзер аны Якын Кыр Элемтәсе (Near Field Communication, NFC) дип атыйлар, ләкин ул RFID 21:07.776 --> 21:10.826 технологиясе. Аннары NFC кайда кулланылганын карагыз. 21:10.826 --> 21:15.215 Әгәр дә сезгә мондый смартфон эләксә, смартфоннарның нинди мөмкинлекләре барлыгын карап чыгыгыз. 21:15.215 --> 21:20.873 Аннары банк карталарыңа кара. Банк карталары һәм дебет карталары инде бу RFID технологиясен үз эченә ала. 21:20.873 --> 21:25.013 Бу технология сезнең тәнегезгә көннән-көн ныграк интеграцияләнергә тиеш. 21:25.013 --> 21:27.863 Аннары яңа сәяхәт документларында... әйе, ул яңа шәхес таныклыкларында. 21:27.863 --> 21:33.060 Безнең барлык илләрдәге яңа паспортларда инде бу RFID технологиясе бар. 21:33.060 --> 21:36.373 ID картаңны микродулкынлы мичтә бераз артык озак калдырганда шундый хәл була. 21:36.373 --> 21:43.091 Ләкин зур антеннаны, зур рамкалы антеннаны күргәч һәм кара тапны күргәч, бик күңелле: ул чип. 21:43.091 --> 21:46.825 Һәм бу рамка антеннасы белән минем ара 300 метрга кадәр. 21:46.825 --> 21:55.279 Һәм шуңа күрә 5G челтәренең максаты — нәкъ менә шушы чипларны тоту өчен йортларга 100–200 метр арада якын килү. 21:55.279 --> 21:59.332 Һәм бу шәхесне раслау карталарындагы чиптан башлана, ләкин максат – тиредәге чип. 21:59.332 --> 22:02.396 Һәм алар моңа ирешү өчен бар көчләрен куеп эшлиләр. 22:02.396 --> 22:05.833 Дөрес. Һәм бүгенге көндә төп ачкыч һаман да смартфон. 22:05.833 --> 22:10.263 Бу хәзерге вакытта NFC технологиясе белән мобиль челтәр арасындагы элемтәне тәэмин итә. 22:10.263 --> 22:15.303 Әйтелгәнчә, максат — ахыр чиктә бу җайланманы искергән итү. 22:15.303 --> 22:18.592 Шулай. Ә моны ничек эшлисең? Барысын да матуррак исем белән. 22:18.592 --> 22:25.782 Аны «Цифрлы министрлык» дип атыйлар. Һәм хәзер бу җайланманы сезнең өчен мөмкин кадәр уңайлы һәм алыштыргысыз итү 22:25.782 --> 22:29.686 өчен барысын да эшлиләр, шуңа күрә сездә башка юл калмый. 22:29.686 --> 22:34.194 Һәм хәзер безнең иң зур, иң зур мөмкинлегебез – «Юк, без моңа килешмибез» дип әйтү. 22:34.194 --> 22:38.132 Без яңа юллар табабыз һәм бер-беребезгә ярдәм итәбез, шуның белән без барыбыз да яхшы юллар таба алабыз. 22:38.132 --> 22:40.952 Һәм бу мөмкин, һәм мин моның өчен монда, һәм юл табылыр. 22:40.952 --> 22:44.749 Мин сиңа шуны әйтәм. Чөнки бүтән берни дә мөмкин түгел. Әйе. 22:49.090 --> 22:57.865 Яхшы. Параллель – кыскача әйткәндә – гамәлдә хәзер алар кәгазьне бетерергә тели. 22:57.865 --> 23:01.587 Күргәнегезчә, беренче компанияләр хәзер бары тик санлы счет-фактуралар гына чыгарырга тиеш, 23:01.587 --> 23:03.576 аннан соң санлы сәламәтлек язмалары да чыгачак. 23:03.576 --> 23:08.093 Шулай итеп, капкын хәзер ябыла бара. Мин берничә мисал гына китерәм: цифрлы йөртү таныклыклары, 23:08.093 --> 23:10.401 цифрлы транспорт чараларын теркәү таныклыклары. 23:10.401 --> 23:18.513 Хәзер ул көннән-көн кысыла бара: цифрлы ID-карта, цифрлы паспорт – вакытны экономияләү өчен гади генә тизләтелгән процедура. 23:18.513 --> 23:22.345 Һәм аннан соң нәрсә булачак, без моны инде күрәбез, хәзер башлана: 23:22.345 --> 23:29.765 Мәсәлән, Бөекбританиягә керү хәзер бары тик смартфон аша гына мөмкин, шуңа күрә без хәзер COVID-19 чорындагы кебек үк хәлдә. 23:29.765 --> 23:33.009 Һәм һәрвакыт истә тот, бу шул ук уртак җеп. 23:33.009 --> 23:37.415 Корона – алдан килүче иде. Алар кешеләрне ни дәрәҗәгә кадәр этәреп була икәнен сынап карадылар. 23:37.415 --> 23:42.236 Хәзер төп этап башлана. Хәзер карар кабул итү вакыты: сез челтәргә кушылачаксызмы? 23:42.236 --> 23:45.829 Яки, коронавирус очрагындагы кебек, сезгә эшләрне уңайсызрак итәләр. 23:45.829 --> 23:48.899 Сез чикләнгәнсез. Хәзер сез һәр җиргә бара алмыйсыз. 23:48.899 --> 23:53.230 Моны күздә тотыгыз: ул нәкъ шул ук иде. Вакцинацияләнгәннәр рәхәт тормышта яшәделәр һәм аларга җиңел булды. 23:53.230 --> 23:55.725 Вакцинацияләнмәгәннәргә санкцияләр кертелде. 23:55.725 --> 23:57.790 Һәм хәзер смартфоннар белән дә нәкъ шулай. 23:57.790 --> 24:01.875 Һәм монда да карар кабул итәргә кирәк: кайнармы, салкынмы. 24:01.875 --> 24:04.329 Коронавирус кебек, урта юл юк. 24:04.329 --> 24:07.672 Яки син вакцинацияләнгәнсең, яки вакцинацияләнмәгәнсең. Уртасы юк. 24:07.672 --> 24:11.504 Һәм менә нәкъ менә икенче этап, ул хәзер тулы көченә керде. 24:11.504 --> 24:18.269 Әйе. Һәм менә – хәтта төп агымда да – 2025 елдан башлап смартфонсыз сәяхәт итү, ким дигәндә чит 24:18.269 --> 24:21.297 илләргә озак вакытлы сәфәрләрдә, мөмкин булмаячак. 24:21.297 --> 24:25.882 Һәм чөнки алар сине контрольдә тотарга тели. Алар шулай ук син күпме электр энергиясе, күпме су 24:25.882 --> 24:28.625 һәм башка шундый әйберләр куллануыңны белергә тели. 24:28.625 --> 24:32.844 Һәм менә ул килә – Кракенның хәйләсе һәрвакыт бер үк. 24:32.844 --> 24:35.290 Ул азык савытларына, су эчү урыннарына бара. 24:35.290 --> 24:39.074 Һәм менә хәзер ул супермаркетлардагы бу бонус кушымталар белән шуны эшли. 24:39.074 --> 24:44.469 Бонус кушымтасы булганнарга ташламалар бирелә. Ә акча белән түли торганнарга бәя югарырак була. 24:44.469 --> 24:47.375 Монда кара: безнең райондагы кечкенә Edeka супермаркетларында да инде ул бар. 24:47.375 --> 24:50.969 Һәм менә шунда алым: бу алдан әзерлек этабы, алар карар кабул итә алсыннар өчен: 24:50.969 --> 24:53.500 Син сатып ала аласыңмы, әллә инде сатып ала алмыйсыңмы? 24:53.500 --> 24:57.368 Һәм бу электр энергиясенә кагыла, суга кагыла, азык-төлеккә кагыла. 24:57.368 --> 25:02.446 Һәм истә тотыгыз, COVID-19 вакытында вакцинацияләнмәгән кешеләрнең кибеткә баруы мөмкин түгел диярлек иде. 25:02.446 --> 25:07.274 Һәм хәзер без нәкъ менә цифрлы смартфон белән киләсе этапкада. 25:07.274 --> 25:11.188 Һәм әлбәттә, сәясәтчеләр ачыктан-ачык әйтәләр: аларга санлы евро кирәк. 25:11.188 --> 25:12.680 Ләкин банклар «Безгә ул кирәкми» диләр. 25:12.680 --> 25:14.265 Гражданнар «Безгә ул кирәкми» дисәләр дә. 25:14.265 --> 25:20.298 Ләкин ул бик ачык итеп гамәлгә ашырыла. Мәсәлән, монда, Көньяк Бавария һәм Югары Австриядә беренче банк инде наличные акча 25:20.298 --> 25:23.684 кабул итүне туктатты. Хәзер бу һәр җирдә көннән-көн тизрәк бара. 25:23.684 --> 25:27.322 Шулай итеп, әгәр банкыгыз моны эшләргә тырышса, чара күрегез: «Мин моны эшли алам, тик 25:27.322 --> 25:29.841 сезнең белән түгел», – дигез. Чара күрегез. 25:29.841 --> 25:34.293 Шулай итеп, бу темадан чыкмыйча әйткәндә, акча юк, кызыл-яшел инде планлаштыра, гафу ит, 25:34.293 --> 25:36.661 кара-кызыл инде санлы капчыкны планлаштыра. 25:36.661 --> 25:39.448 Калганнары да шул ук эшне планлаштыралар, шуңа күрә аны кем башкаруы мөһим түгел. 25:39.448 --> 25:43.449 Һәм мин инде кайбер авыл кибетләрендә бары тик смартфон аша гына кереп була торганлыгын күрдем. 25:43.449 --> 25:46.403 Максат – тулы контроль. 25:46.403 --> 25:49.360 Һәм, әлбәттә, төп агым фикере буенча смартфоны булмаган һәркем читтә кала. 25:49.360 --> 25:51.270 Бу аларның максаты, ләкин без аларны кертмәячәкбез. 25:51.270 --> 25:56.372 Бу аларның максаты, безнең максат башка, без моңа мохтаҗ түгелбез һәм без моны ничек эшләргә икәнен күрсәтербез. 25:56.372 --> 26:02.723 Һәм шул уйга тагын бер кат тукталып, берәү миңа моны җибәрде, һәм миңа ул ошый: 26:02.723 --> 26:09.169 Телефон әле дә кабельгә тоташтырылган чакта кешеләр ирекле иде. Уйлап карагыз, моның эчендә бер нәрсә бар. 26:09.169 --> 26:13.653 Ярар, хәзер мин табибка китәм, аннары мин эшне диярлек тәмамлап куячакмын, кыйммәтле вакытны 26:13.653 --> 26:16.074 саклау өчен, чөнки бүген чыннан да бик мөһим. 26:16.074 --> 26:21.852 Һәм бу синең өчен чыннан да бик мөһим, һәм мин шулай ук сизәм: хәзер кайбер кешеләр ни 26:21.852 --> 26:24.500 өчен әле дә смартфон кирәк икән дип уйлана. 26:24.500 --> 26:27.940 Һәм хәтта син җаваплылык вазыйфасында булсаң да, нинди генә очракта да ул сиңа кирәкми. 26:27.940 --> 26:31.205 Юллар бар, юллар булыр, һәм без юлларны булдырачакбыз. 26:31.205 --> 26:35.260 Һәм мин хәзер сиңа берничәсен күрсәтәм, чөнки без уйлыйбыз: бу зур көч белән нишләргә? 26:35.260 --> 26:39.285 Без моны бүген бөтен көн буена кичердек, һәм бу берни дә әһәмиятле түгел, чөнки бу 26:39.285 --> 26:41.836 өстенлек безне чыннан да тагын да көчлерәк итә. 26:41.836 --> 26:49.063 Ә хәзер без кемне көтәбез? Дөрес, без Путиннымы, Трампнымы көтәбез, чынлап та без кемне көтәбез? НЛОларнымы? Белмим. 26:49.063 --> 26:52.571 Һәм мин сиңа әйтермен, без кемне көтәбез: без — без көткән кешеләр! 26:52.571 --> 26:55.400 Даниеле Гансер бер тапкыр: «Бу без. Бу сез» дигәнме? 26:55.400 --> 27:02.512 Син шунда, һәм әгәр дә син бу язманы тыңлыйсың икән, ул нәкъ синең өчен. Һәм хәзер барысы да синең турында. 27:08.957 --> 27:11.614 Әйе, мин вакыт өчен дәвам итәргә тиеш. 27:11.614 --> 27:15.450 Элиас инде Vetopediaны тәкъдим итте, шуңа күрә миңа аның турында күп сөйләргә кирәкми. 27:15.450 --> 27:19.948 Катнашыгыз, үз мобиль телефоныгызның зыян күргән фотоларын интернетта урнаштырыгыз һәм тагын да күбрәк 27:19.948 --> 27:22.942 тикшеренүләр үткәрергә һәм нәтиҗәләрен бастырырга ярдәм итегез. 27:22.942 --> 27:25.489 Күп нәрсә инде әйтелде, минемчә, бу барысын да аңлата. 27:25.489 --> 27:27.325 Һәм хәзер көндәлек практик мәсьәләләргә. 27:27.325 --> 27:29.344 Монда миңа бу ошады, берәү аны миңа җибәрде: 27:29.344 --> 27:32.300 Протест белдерү беркайчан да шундый җиңел булмаган – бары тик акчалата түләгез. 27:32.300 --> 27:35.297 Яңадан даими рәвештә акчалата түли башла. 27:35.297 --> 27:38.532 Син күрерсең, күп гаҗәпләргә юлыгырсың. 27:38.532 --> 27:43.660 Шулай итеп, бүген өйгә кайткач, безнең арада әле дә өйләрендә өзлексез радиаторлары булган кешеләр бар. 27:43.660 --> 27:49.835 Шул Wi-Fi челтәрләреннән котылыгыз: аларны сүтегез, чыбыксыз телефоннарны ташлагыз яки яңаларын шундый 27:49.835 --> 27:55.657 итеп көйләгез, алар сез чынлап куллана торган вакытта гына тапшырсыннар, тәүлек буе түгел. 27:55.657 --> 27:59.121 Бик, бик мөһим, ул синең көчеңне ала, сине зәгыйфь итә. 27:59.121 --> 28:07.641 Бүген аны аңлатырга вакытым җитми, ләкин мин беренче AZKны киңәш итәм, анда җитди авариягә карамастан катнашу бәхетенә ирештем. 28:07.641 --> 28:11.970 Зур мәсьәлә түгел, ләкин мин сезгә доктор Шайнерның лекциясенә тагын бер кат күз салырга киңәш итәм: беренчедән AZK – аны 28:11.970 --> 28:14.454 һәркем хәтерли ала; әгәр юк икән, сылтамалар текст ахырында. 28:14.454 --> 28:17.224 Һәм моны кара әле, ул аны бик-бик ачык аңлата. 28:17.224 --> 28:22.752 Әгәр бу сезгә артык озын булса, минем белән бергә мәгълүмат гиганты да бар, бездә аның сылтамасы да бар, карап 28:22.752 --> 28:26.063 чыгыгыз, анда барысы да аңлатылган. Ярар, бераз алга күчик. 28:26.063 --> 28:28.230 Минем өчен икенче иң мөһим нәрсә: 28:28.230 --> 28:34.902 Өйләребездә Bluetooth яки Wi-Fi аша эшләүче яшерен тапшыру җайланмалары көннән-көн арта бара. Алар суыткычлар, җылыту 28:34.902 --> 28:42.723 насослары, кер юу машиналары, стерео системалар, аш-су казаннары, чәйникләр, үлчәүләр – хәзерге көндә мондый әйберләр бик күп. 28:42.723 --> 28:48.211 Саклан, чынлап та үлчәү җайланмаларын алып, бу яшерен тапшыру җайланмаларын табарга кирәк. 28:48.211 --> 28:52.270 Мин бу тема буенча күп видеолар ясадым, һәм яңа видеолар даими өстәлеп тора. Түбәндә карап чыгу өчен кирәк булган 28:52.270 --> 28:54.508 бөтен нәрсәне, шул исәптән сылтамаларны да таба аласыз. 28:54.508 --> 29:00.133 Шулай итеп, моны алгач, өйдәге барлык җайланмаларны тоташтырырга онытмагыз: телефоннарыгызны, компьютерларыгызны 29:00.133 --> 29:03.488 һәм, монда күргәнегезчә, смартфоныгызны да тоташтыра аласыз. 29:03.488 --> 29:10.068 Ләкин смартфон мәсьәләсендә иң мөһиме шул: сез мобиль телефон килешүләрегезне һәм язылуларыгызны өзәсез, чөнки 29:10.068 --> 29:13.993 шулай итеп «октопус» сезнең акчагызны ала, ә бу кирәкми. 29:13.993 --> 29:19.942 Ярар, мин монда гына кушылам. Әлбәттә, өстәл компьютерлары да мөһим. Барысын да чыбыклап тоташтырырга кирәк. Әйе, нәкъ менә 29:19.942 --> 29:23.063 шул. Мин моны тагын бер кат бик нык басымлап әйтергә тиешмен: 29:23.063 --> 29:28.618 Смартфоныңны сүндереп кую — контрактсыз, язылусыз, мобиль телефон килешүе булмау дигән сүз, һәм мин хәтта шундый дәрәҗәгә 29:28.618 --> 29:31.551 барып әйтер идем: мин мобиль телефон номерына да шалтыратмыйм. 29:31.551 --> 29:36.875 Бу минем бик ачык стратегиям. Мин артык күп беләм. Мин аларның берсен дә мобиль телефон радиациясенә дучар итә алмыйм. 29:36.875 --> 29:40.633 Ярар, без инде тәмамланырга якын, һәм онытма – миңа әле тиз арада Һиндларны китерергә кирәк: 29:40.633 --> 29:45.469 Индийлар ачык әйтә: проблеманы белеп тә, аны чишү өчен берни дә эшләмәгән һәркем үзе дә проблеманың бер өлеше булып тора. 29:45.469 --> 29:48.621 Шулай итеп, әгәр дә син хәзер дә смартфонга мохтаҗлыгыңны аклау өчен сәбәпләр эзлисең икән, син 29:48.621 --> 29:50.430 үзе проблеманың бер өлеше, һәм без моны теләмибез. 29:50.430 --> 29:55.684 Без сезгә безнең белән бергә чишелеш булып торырга ярдәм итәчәкбез. Шуннан гына тора. 30:03.730 --> 30:08.210 Әйе. Рәхмәт, вакыт бетә бара, миндә тагын берничә слайд гына калды, мин тиздән тәмамлыйм. 30:08.210 --> 30:13.993 Элемтә өчен альтернатив ысуллар булдыру өстендә без бергә эшлибез. Смартфоннарсыз ничек аралаша алабыз? Моны 30:13.993 --> 30:19.641 ничек нәтиҗәлерәк итәргә? Минем бик күп идеяләрем бар, ә сез хәл итегез: сез кайда булырга теләр идегез? 30:19.641 --> 30:25.455 Күпчелек ягында, уңайлылык ягында, ахмаклык ягында, юк, күрмәүчелек ягында, чөнки бу 30:25.455 --> 30:28.387 ахмаклыктан бигрәк күрмәүчелек мәсьәләсе. 30:28.387 --> 30:32.381 Кешеләр ахмак түгел, ләкин алар моны күрә алмыйлар, һәм бу бүген минем өчен тагын да мөһим: 30:32.381 --> 30:37.496 Сез, хәзер моны караучылар, монда сез шуңа килгәнсез, чөнки сезгә бу әйберләрне, шул исәптән бүген без тыңлаган 30:37.496 --> 30:40.395 барлык лекцияләрне тагын бер кат ишетергә мөмкинлек бар. 30:40.395 --> 30:41.832 Сездә хәзер тагын бер мөмкинлек бар. 30:41.832 --> 30:50.637 Акылың ачык чакта бу ирекне файдалан, тирәнрәк үтеп, тормышыңны нигездән үзгәртеп, Ходаең белән янәдән тынычлык урнаштыр. 30:50.637 --> 30:55.894 Барлык нәрсәләрне яратучы Иҗатчы белән тынычлыкка кил, һәм аннары чыгу юлы табылыр, мин сиңа вәгъдә итәм. 30:55.894 --> 30:59.620 Чөнки барлык нәрсәне яратучы һәрвакыт тормышны саклап калу юлларын таба. 30:59.620 --> 31:03.254 Ярар, тагын берничә слайд гына, аннары мин тәмамлыйм. 31:03.254 --> 31:08.849 Дөрес, үзләрегезне шәхсән саклагыз. Сез барыгыз да минем кебек радиациядән саклау костюмнарында йөрергә тиеш түгел, ләкин моны 31:08.849 --> 31:14.489 эшләү бик яхшы. Ятакларыгыз өстенә саклагыч челтәрләр эләгез, тәрәзәләргә чебеннән саклаучы экраннар куегыз, үзләрегезне – менә 31:14.489 --> 31:20.040 тагын бер йокы капчыгы – ятакларыгызны җыештырыгыз, пәрдәләр эләгез. Анда бик яхшы әйберләр бар. Сылтамалар тагын да түбәндә. 31:20.040 --> 31:25.894 Без моны хәзер эшли алмыйбыз. Мин бик күп лекцияләр укыдым, сез аларның барысын да тыңлый аласыз, ләкин бүген моңа вакыт юк. 31:25.894 --> 31:32.104 Шулай итеп, өйләрегезне саклау өчен, әлбәттә, саклагыч буяу белән буягыз, бүлмәләрегезне фольга белән каплагыз, 31:32.104 --> 31:37.941 төрле вариантлар бар, без түбәндә сылтамалар да китердек. Хәзер без тәмамладык, диярлек тәмамладык. 31:37.941 --> 31:40.349 Син дә калганнарга үрнәк итеп берсен башкарасың. 31:40.349 --> 31:45.644 Мин ышанам, безнең башкаларга да шаһит булуыбыз бик мөһим. Без бүген инде ишеттек: тоз һәм яктылык булу бик мөһим! 31:45.644 --> 31:50.721 Ишеккә янә «Мобиль телефоннарны сүндерү» дигән язу эл һәм болай ди: «Дустар, зинһар, минем өйдә аяк киемегезне салыгыз һәм мобиль 31:50.721 --> 31:53.473 телефоннарыгызны сүндерүне онытмагыз, барысы да шулкадәр гади». 31:53.473 --> 31:56.762 Һәркем аяк киемен салырга тиеш, моны һәркем белә, шуңа күрә без дә шулай эшлибез. 31:56.762 --> 32:00.793 Һәм сезнең чынлап торганыгызга ышанмаучылар өчен мин шулай ук мобиль телефонны сүндерүне тәкъдим итәм. 32:00.793 --> 32:05.629 Мобиль телефон сүндерелгәч, барысы да әйтелде, димәк, барысы да әйтелде. 32:05.629 --> 32:11.772 Шулай итеп, бу сезнең вәкаләтегезне раслый. Хәзер мин эшне тәмамлаганмын дип уйлыйм, әгәр сездә әле бераз мөмкинлек булса, 32:11.772 --> 32:17.663 зинһар, тагын берничә брошюра чыгарыгыз. Барлык брошюраларны монда, «Unverstrahltes Land»тан ала аласыз. Брошюраларны 32:17.663 --> 32:23.887 бушлай заказ итә аласыз, һәм без аларны теләсә кайсы урынга җибәрәбез. Без бу мәгълүматны халыкка җиткерергә телибез. 32:23.887 --> 32:28.238 Ярар, димәк, минем соңгы бер соравым бар, ул хәзер минем шәхси мавыгуым. 32:28.238 --> 32:33.349 Хәзер без һәр җирдә яңа элемтә нокталары урнаштырабыз, бу телефон будкаларының бөтенләй юкка чыгуын аңлата, һәм 32:33.349 --> 32:37.887 хәзер безнең өйләребездә барысы да бар, шулай ук Интернетка бердәм түләүле тоташу мөмкинлеге бар. 32:37.887 --> 32:43.875 Минем идея шуннан гыйбарәт иде: без бу кечкенә тартмаларны ясыйбыз, аларны хәзерге вакытта җитештерү якынча 100 32:43.875 --> 32:50.121 фунт стерлинг тора, һәм алар безнең бердәм тарифларга тоташа, бу чит кешеләргә дә шалтыратырга мөмкинлек бирә. 32:50.121 --> 32:56.441 Һәм сез моны киңәйтә аласыз; кайберләрендә интернет тоташуы бар, ә кайберләрендә S&G тарату тартмасы да кертелгән. 32:56.441 --> 33:00.793 Нәкъ менә шул чишелеш, һәм күбрәк кеше кушылган саен яхшырак. 33:00.793 --> 33:07.233 Ярар, хәзер мин тәмамладым. Әгәр син боларның барысын да эшләп, Рут әйткәнчә, бу кыска презентацияне 0,75 33:07.233 --> 33:10.910 тизлектә тыңлаган булсаң, димәк, син ялга китәргә әзер. 33:10.910 --> 33:15.223 Һәм монда мин тагын бер кат ASZA сайтын – ASZA.org – тәкъдим итәргә телим. 33:15.223 --> 33:20.935 Биредә сез бер-ике Wi-Fiсыз торак урын таба аласыз, шул исәптән мобиль элемтә булмаган районнарда да 33:20.935 --> 33:24.285 берничәсе бар, шуңа күрә моны мөмкин кадәр файдаланыгыз. 33:24.285 --> 33:29.214 Әгәр дә сез берәр башка урынга барып, ял итсәгез һәм анда ял фатиры булуын күрсәгез, 33:29.214 --> 33:32.012 аңлы һәм уяу кешеләргә тәкъдим итеп әйтегез: 33:32.012 --> 33:38.828 Нигә ял фатирыгызны Wi-Fiсыз тәкъдим итмәссез? Сез аны монда ASZAда бушлай игълан итә аласыз 33:38.828 --> 33:43.074 һәм хезмәтләрегезне дә бушлай тәкъдим итә аласыз. 33:43.074 --> 33:49.288 Шулай итеп, сезнең бушлай ASZA; минемчә, хуҗа, әлбәттә, ял фатиры өчен нәрсәдер алырга тели, 33:49.288 --> 33:52.207 ләкин кешеләргә бу сайтның барлыгын белдерегез. 33:52.207 --> 33:57.542 Ялга кит, радиациясез ял ит, аннары син киләсе бурычың өчен яңадан сәламәт һәм көчле булырсың. 33:57.542 --> 34:01.496 Шулай итеп, шул гына, һәм әйе, миңа да шуны җибәрделәр. 34:01.496 --> 34:08.043 Кемдер миңа «Мин үзем нишли алам?» дип сораганда, бу миңа кыюлык өсти. Без бүген инде шул классик шайтанча мантраны ишеттек: «Син 34:08.043 --> 34:13.423 берни дә эшли алмыйсың». Ә мин сезгә болай дим: «Әйе, син чыннан да берни дә эшли алмыйсың, ләкин син үзең 34:13.423 --> 34:18.090 нәрсәдер эшли аласың, күпләрне рухландыра аласың, һәм бүген — синең көнең, хәзер эшкә керешү вакыты». 34:18.090 --> 34:23.193 Мин сезгә вакыт өчен, монда булуның искиткеч тәҗрибәсе өчен рәхмәт әйтәм һәм иң изге теләкләр юллыйм. Аллаһы сезне 34:23.193 --> 34:27.140 бәрәкәтле итсен, хәзер эшли башлыйк. Бүген сез иң мөһим кешеләр. 34:32.965 --> 34:50.137 Рәхмәт, Ули. Рәхмәт. Бу яңарту һәм сәхнәдән турыдан-туры килгән практик чишелешләр өчен рәхмәт. 34:50.137 --> 34:57.059 Ләкин мине шулай ук чыннан да бик дулкынландырганы — Ули ахырда тәкъдим иткән бу ASZA ял фатирлары өчен система иде. 34:57.059 --> 35:01.059 Мин берьюлы дүрт клапанның тибелүен күрә алам. 35:01.059 --> 35:08.738 Беренчедән, без халык арасында хәбәрдарлыкны арттыра алабыз; бездә торак урыннарда кешеләрдән 35:08.738 --> 35:13.144 радиациядән саклану зонасын булдыруны сорарга сәбәп бар. 35:13.144 --> 35:21.807 Шулай итеп, хәбәрдарлык арта, радиациягә сизгер кешеләр өчен ял итү урыны барлыкка килә, һәм торак тәэмин итүчеләр өчен дә өстәмә 35:21.807 --> 35:28.187 кыйммәт туа: алар үзләрен башкалардан аерып, башка тәэмин итүчеләрдә булмаган мөмкинлек тәкъдим 35:28.187 --> 35:31.435 итә алалар, бу шулай ук бик кызыклы якын килү. 35:31.435 --> 35:40.504 Веб-сайт та бик оста эшләнгән, шуңа күрә аны карап чыгыгыз һәм бу проектны мөмкин булган барлык юллар белән хуплагыз. 35:45.526 --> 35:46.757 Бу чыгарылышлар Швейцариядәге Цинксезлеккә каршы коалиция конференциясе уңаеннан әзерләнде. AZK бернинди финанс 35:46.757 --> 35:47.998 мәнфәгатьләрен дә кузгатмый. Бу язма өчен инициаторларга да, чыгыш ясаучыларга да, Kla.TVга да бернинди түләү дә 35:47.998 --> 35:49.398 бирелмәде. Без аерым билгеләп үтәбез: бу видеоны үзгәртмичә теләсә ничә тапкыр күчереп ясарга һәм бушлай таратырга мөмкин. 35:49.398 --> 35:50.873 AZK бернинди дә өлешләрнең эчтәлеге өчен җаваплы түгел. AZK сәяси һәм дини яктан нейтраль, шуңа күрә спикерларны бәяләми. Өлешләр 35:50.873 --> 35:52.292 бары тик мәгълүмати максатларда гына тәкъдим ителә һәм AZK фикерен чагылдырмый. AZK һәр яктан нейтраль мәгълүмат үзәге булып 35:52.292 --> 35:53.287 тора. Һәр чыгыш ясаучы үз чыгышы өчен генә җаваплы, башка чыгышлар өчен дә, AZK өчен дә 35:53.112 --> 35:54.599 Мөһим искәрмә: Биредә тәкъдим ителгән мәгълүмат безнең иң яхшы белем һәм ышануларыбыз нигезендә тикшерелде. Шулай да, чыгыш 35:53.287 --> 35:54.599 түгел, чөнки алар арасында бернинди бәйләнеш юк. 35:54.599 --> 35:56.110 ясаучылар һәм җитештерүчеләр бу видео эчтәлеге белән бәйле гамәлләр яки гамәл кылмаулар нәтиҗәсендә барлыкка килгән нәтиҗәләр 35:56.110 --> 35:57.609 өчен җаваплылыкны үз өсләренә алмыйлар. Һәркем ишеткәннәрен ничек кабул итүе һәм ничек эшкәртүе өчен бары тик үзе җаваплы.