Bato ebele bakopaka kaka mpe bakangisaka uta na dpa, liloba na liloba.
Na sima omoni na zulunalo ete sikoyo masolo ezali kaka ndenge moko bisika nyonso.
atángamaki na ndenge ya solo na interview moko ete tozali kobika na eleko ya bozoba ya media ya bato ebele
mpe Gustave Le Bon akomaki "Psychologie ya Bato Ebele" eleki sikoyo mbula koleka 130.
Ezali na kati na yango nyonso oyo osengeli koyeba mpo na ndenge ya kokamba bato ebele.
ozali lokola moombo, kasi oyebi te ete ozali mpenza na kati ya lopango.
Bato mosusu batɛlɛmisaka lopango mpo na yo mpe bayebisaka yo ete sima ya mbula minei nyonso,
ozalaka na likoki ya kopona langi ya lopango.
Maloba na ngai oyo nalingaka mingi ezali mpenza: Baoyo batalaka televizyo moke, bamonaka polele koleka.
Bandimelaka yango. Lokola ezali lolenge moko ya makanisi. Makanisi ya bokomuni ezali likambo ya
malamu, baboyaka kondima biloko mosusu nyonso.
Bazali ebele na media, ebele mpenza.
Okoyoka nsɔ́ni ya nzoto soki omoni ndenge bato kuna batalelaka yango.
Mpe esengeli mpenza biso nyonso tósangana elongo na ngonga oyo ya mpasi.
Iyo, batalani na biso ya bolingo, Heiko Schrang, nani ayebi ye te?
Azali mokomi oyo babuku na ye etekamaka mingi, mobimisi ya babuku, molobi na AZK ya 15, azali na chaîne ya YouTube
na balandi 170 000, mpe lokola moto oyo alingaka kimya, azali moko ya bato bayebani mingi na makambo ya mateya.
Boyeyi bolamu na Kla.TV, Heiko ya bolingo, toyei na esengo ya kozala na yo awa.
Mbote, Mathias ya bolingo. Matondi mpo na koyamba ngai, mpe natombeli batalani makambo nyonso ya malamu, solo. Matondi mingi.
Heiko ya bolingo, okomi buku, mpe buku na yo ya sika ekomami "Lokuta ya Milenio."
Na kati na yango, olobelaka makambo ya nsoni mpe otalelaka yango na bozindo ya kokamwa.
Ata bongo, kotánga yango ezali pɛtɛɛ mpenza mpe ebendaka motángi makasi.
Buku ekomamaki nsima ya pandemi ya coronavirus. Eleko oyo nde epesaki yo mposa ya kokoma buku? To ezalaki ntina mosusu?
Te mpenza, ezali ya sika mingi te.
Buku ebimaki pene na mbula moko eleki, yango wana, solo, ebele ya ntango sima ya Corona.
Corona ezali 2020/2021 – tozali na boyokani na yango?
Kasi motuna na yo ezali kaka na ntina.
Na suka, ezalaki mpenza kaka ntina moko:
Nabimisaki babuku na ngai ya kala, na likambo oyo "Lokuta ya Ekeke".
Nalingaki kotala ba sources ya kala mpe nakamwaki na nsomo komona ete ebele na yango ezalaki lisusu te na internet.
Namɔnaki yango likambo ya kotungisa mpenza, mpo ezali ligboma.
Yango elingi koloba ete sikoyo ezali na bokeseni te kuna, na nzela ya Google, mpe sikoyo ezali kokoba na ChatGPT.
Bongo nakanisaki ete, soki bakobi kolongola biloko nyonso, solo moko kaka nde ekotikala: oyo ya
Ministère ya Solo, lokola na buku "1984" ya Orwell.
Mpe na nsima nakanisaki, ekoki te kozala boye.
Bongo nakanisaki, ok, na suka suka, okokoma buku mosusu mpo na bato ya mikolo ekoya.
Mpo nandimi ete bazali kokende mingi na ngambo wana, na AI, ete ozalaka kaka na likanisi oyo etiyami liboso,
oyo – na bolingo ya bakonzi – etindami na lisolo moko.
Mpe ngai mpe nazali na bana, mpe nazali na mokumba, na ndenge na ngai ya kokanisa, kaka te mpo na bana mpe bankoko na ngai, kasi
mpe mpo na bato mosusu, na boye ete moto akoka koloba: Malamu, tala buku ya reference – otangi yango – lokola encyclopaedia.
Tokolobela mwa makambo.
Bongo okoki kozwa biloko nyonso kuna, ndenge bitumba nyonso ebandaki: banani bazalaki na sima na yango,
bankombo na bankombo ya mabota epesami, bobomi ya ba Kennedy, coronavirus – nini esalemaki kuna?
Nalingi koloba, buku na ngai esili koleka ngonga.
Liboso, nakomaki makambo oyo sikoyo ebimi nyonso.
Na ntango yango, sango ya kokamwa moko nsima ya mosusu ezali kobima.
Mpe ezali bongo nde esalemaki mpenza ete naloba, oké, oyo ezali moninga ya masolo nyonso.
Bon, nakanisi te ete esengeli nakoma lisusu eloko mosusu, mpo sikoyo biloko nyonso ekomami.
Mpe soki tii sikoyo ososani kososola te, kokanisa mabe te – okoki lisusu kosalisa bango te.
Ya solo, olobelaki makambo ebele ya ndenge na ndenge mpe okotaki na mozindo na yango.
Na lisolo oyo, sikoyo nalingi totia mwa makanisi na likambo ya media.
Olobelaki media na lisolo moko, kasi mpe mbala na mbala na kati ya buku mobimba.
Bato ebele bakanisaka ete bapanzi-sango minene epesaka makanisi ya ndenge na ndenge mpe ete moto
nyonso akoki kozwa likanisi na ye moko esika moko.
Kasi, na buku na yo, olakisi media na lolenge mosusu moke.
Bongo, omoni ete mokakatano nini ezali na media?
Na makanisi na ngai, oyo ezali likambo ya sika te; ezalaka kaka wana banda kala.
Soki otali mwa lisolo na yango, okomona ete Edward Bernays – nakoki kaka kolakisa botalisi Eddie Bernays –
akomaki buku "Propaganda" eleki sikoyo mbula nkama moko.
Moto oyo nde solo mobandisi ya ba agences ya relations publiques (...) apesi bakonzi banzela ya kokosa bato.
Mpe nakoloba ete, ezala mpo na Adolf Hitler to bato mosusu, makambo oyo ezali naino kosalelama
kino lelo. Na maloba mosusu, ezali eloko ya sika te.
Ya solo, oyokaka lokola, bon, na GDR ezalaki na ba chaînes mibale, DDR1 na DDR2. Mpe génération na ngai mpe
ekanisaka tango oyo ezalaki kaka na mwa ba chaînes moke.
Na 1987, ba televizyo ya privé lokola Sat.1, RTL, mpe bongo na bongo, ebimaki.
Kala, ezalaki kaka na motango moke ya ba chaines ya televizyo.
Mpe na suka, ba chaines nkama ebele ebimaki.
Bato balobaki, "Eh, sikoyo tokoki mpenza kozwa bansango ya mozindo mpe ya bonsomi."
Mpe natunaka motuna oyo mbala na mbala, ata banda koleka mibu 20 eleki, mpo namonaki ete ntango ezalaki makambo ya nsango ya ntina
mingi – elingi koloba, makambo ya motuya, ezala Etumba ya mibale ya Golfe na 2003 to ata Etumba ya yambo ya Golfe
na 1991 – bilili kaka moko ezalaki komonana bisika nyonso.
Ata bongo, otalaka CNN, omonaka bilili yango kaka na nsango ya mokolo na mokolo, omonaka
bilili yango kaka na ba chaines misusu mpe.
Kaka mosakoli ya televizyo nde amonanaki ekeseni, kasi sango ezalaki kaka moko bisika nyonso.
Mpe ata na ntango wana, namitunaki: Ndenge nini yango ekoki kozala?
Mpo tango biloko nyonso ezali na lipanda na yango mpe moto nyonso azali koloba na yo: "Tozali na bapanzi sango na
biso moko mpe bazali kokende kuna na kuna sikoyo" (...).
Kasi ntango likambo ya ntina mingi ekomaki, ezalaki mpenza kaka na likanisi moko ya kokata.
Mpe na makanisi na ngai, sikoyo ezali mabe koleka liboso.
Oyanolaki na yango na kolobaka: Ezali na tina ata moke te soki ezali na bankoto ya ba chaines to te.
Ezali kaka na ba agences de presse minei, ndenge olobaki: AP, Associated Press, sima AFP, Reuters, nyonso eyebani malamu.
Reuters ezali pene na mbula 150, kanisá kaka yango, mpe lisusu ezali dpa, Agence de Presse ya Allemagne.
Mpo na batalisi oyo bazali na mposa – esengeli bótia likebi na likambo oyo – mbala mingi bomonaka na Allemagne: dpa –
ekomami na balɛtrɛ ya moke mpenza – dpa, dpa, dpa lapolo.
Yango elingi koloba ete bango bapesaka oyo esengeli komema.
Bato ebele bakopaka kaka dpa, liloba na liloba.
Na sima omoni na zulunalo ete sikoyo masolo ezali ndenge moko bisika nyonso.
Iyo, bongo mpo na batalani lisusu, olobaki sika te na ntina ya bokeseni monene ya ba media, mpe sikoyo ozali koloba ete ba media
wana ya ndenge na ndenge – ndenge emonanaka na liboso, mpo ete ezali na ba format ebele ya bokeseni – kasi na bosolo,
ezali kaka kokopia uta na ba agence minei wana, to mpe mingi mpenza kokopia epai na bango, ezali bongo te?
Iyo, esalami na mayele. Tika naloba yango boye: lokola nalobaki, mbala mingi, nalingi te kowangana ete ekoki
kozala na mwa bokeseni ya bisika na kati ya balapolo ya momeseno. Ekoki mpenza kozala bongo.
Kasi na suka suka, esengeli okanisa yango boye: gymnase moko monene, mpe na kati ya gymnase yango ezali na molili mwa moke,
mpe na litumu moko, miinda nyonso ya makasi ezali kongenga kaka na litumu wana, mpe na litumu
wana, na ndakisa, ezali etumba na Ukraine to na Gaza.
Bato nyonso bazali kotala kaka na coin oyo, bapanzi sango nyonso bazali kolobela kaka likambo ya coin oyo, kasi na gymnase yango
moko, na mikili misusu, ndakisa na Yemen, mpe na bisika bisusu, bitumba mpe ezali, bobomi ya bato ebele mpe
ezali, kasi balobelaka yango te, lokola nde ezali te.
Ya sikoyo, kaka ya sikoyo, nazali kutu kolobela makambo ya kala te.
Soki tokanisi ete etumba na Ukraine ebandaki na 2014, yango eyebani malamu.
Mpe soki okanisi ete moko ya bapanzi sango ya minene koleka, oyo ngai mpe natángaka maloba na ye na buku na ngai mpe natyaka ye na
lokumu mingi, Peter Scholl-Latour, oyo akufaki na mawa na mobu 2014, alobaki polele na interview moko ete tozali na
eleko ya bozoba ya media ya bato ebele; likambo oyo emonanaki polele mpenza sima ya etumba ya Ukraine.
Bongo nde ezalaki na tango wana. Bazalaki kolakisa bilili ya lokuta. Na ndakisa, nTV elakisaki motó ya sango monene oyo
ezalaki koloba ete mituka ya bitumba ya ba tanki ezalaki kokɔta na Ukraine, kasi na solo ezalaki elili ya mobu 2008.
Bakangaki yango na Caucase, ezalaki myango ya basoda ya Russie, yango wana basakolaki yango na ndenge ya mabe.
Kasi solo, bato bakanisaki ete, oh, ba Russes bakoti kuna na ba chars, kasi basalaki yango te!
Wana ezali kaka ndakisa moko. Mpe ezalaka bongo ntango nyonso.
Na tango wana, ezalaki mpe lokola lisapo ntango balobaki na Berlin ete, oh, sikoyo tosengeli kosala molongo ya bato
mpo na bakimi-mboka ya mawa – oyo bakomaki kuna kouta na Syrie na mobu 2015 – mpe yango mpe ezalaki lokola lisapo.
Na sima, balakisaki na nzinga-nzinga ya Berlin, batɛlɛmaki mabɔkɔ na mabɔkɔ na ba bougies mpo na bakimi-mboka babola.
Na sima, emonanaki ete bato 50 000 te bazalaki kuna, ndenge balobaki, kasi kaka 5 000, mpe
motango wana ekokaki te mpo na chaîne humaine.
Bongo bazwaki bafɔtɔ ya mobu 2003, ya etumba ya mibale na Ukraine, tango bato ebele babimaki na balabala mpe
bankama ya bankóto batɛlɛmaki – babongisaki yango kaka elongo.
Na sima, oyebi, mpe balobi, oh, mawa, tozwaki na libunga foto ya mabe longwa na archive ya dpa.
Bazali kosala likambo moko na Trump sik'oyo, likambo wana ya BBC oyo azali kofunda bango na
tribinale. Mpe likambo yango ezali kaka kokoba.
Likambo ya ntina ezali ete ba agences ezali moke, oyo batalisi basengeli kokanisa to bákoka kolukaluka.
Mpe yango ezali mayele, mpo bato moke mpenza bayebi yango, kasi bango nyonso bazali na likanisi moko.
Soki okoki kozwa bango lisusu ezali lisolo mosusu, na Bilderbergers mpe bibongiseli nyonso ya sekele-sekele
epai wapi bafandaka mpe basololaka makambo na bango.
Ezali kaka théorie ya complot, solo, Mathias, oyebi.
Ya solo mpenza, ntembe ezali te. Tika totia bilembo ya citation na yango, ɛɛ, solo mpenza.
Na buku na yo, okomi mpe ete otie maloba ya Jörg Haider:
Oyo aponi maloba, azali mpe kokamba makanisi – makambo ya ntina ekomaka tabou na politiki
mpe lokuta etombolamaka lokola liteya ya kotosa.
Iyo, bitumba oyo ya makanisi, ndenge yo obengi yango, esalaka ndenge nini na bosolo, to ozali na bandakisa ya
sikisiki uta na makambo oyo ezali koleka sik'oyo na mokili?
Iyo, soki nalobi solo, nakoki koloba mwa makambo, kasi esengeli naloba ete sikoyo nasepelaka lisusu te na maye batalani balingaka
koyoka, kasi ezalaka bongo soki osali yango ntango molai.
Tolobaka ntango nyonso mpo na kondima, kasi mpo na nini kobongwana?
Ozali kaka na kati ya mokili ya koyeba, koyeba kaka ntango nyonso, mpo na ngonga moko okokoma ligboma, mpo na
sango oyo elandi, oyo elandi, oyo elandi, oyo elandi...
Mpo lokuta yango, esengeli okanisa, ezali monene mingi, mpe ezali kobangisa ngai ndenge bato balandaka lokuta wana.
Bongo, na ndakisa, soki oyoki na media ete, kolanda Ministère ya Défense, likambo oyo mpe oyo esalemi.
Boyebaka ntango nyonso ete bango nde bazali sima na yango, to ete ba rapports ya renseignement elobi boye na boye.
Bongo, yango elingi koloba ete tokoki kososola yango, lokola basalaka elongo pene pene mpe na maloba nyonso ya mosala...
Yango wana ezali kolɛmbisa sikoyo, ezala kaka liloba "mwana mboka na nkanda", oyo ezalaki te liboso, "mwana mboka ya Reich", liloba
oyo bakelaki na mabɔkɔ mpo na kobebisa lokumu ya bato, "esoteric ya lobɔkɔ ya mobali", oyo ngai nazali, ezalaki mpe te liboso.
Esengeli ozwa dictionnaire, ezali mpenza kitoko.
Nalobelaki likambo oyo mbala moko, nakanisi ezalaki na ndako na bino, na AZK, na ntina ya ba termes. Yango
esalemaki kala, mpe ba termes yango etangami ata te kuna.
"Batomboki", ah, batomboki – batomboki bazali lokola ba Indiens moko. Balobaka bazali na mayele, balobaka: "mpo na
kopekisa likama monene ya bato" – yango eyokani malamu – "mampinga ya bokengi ya kimya" basengeli ...
Oyo nyonso ezali maloba oyo ebimisami mpo na kopalanganisama na ba media ya minene, oyo pene na pene ezali ya ba agences moke.
Na suka suka, bampate oyo balali babungaka mpenza na maloba wana, bongo esengeli ete "mampinga ya kobatela kimya"
bakende na mboka X to Y, bakende kuna na mabele mpo na kobunda mpo na demokrasi mpe bonsomi.
Na likambo mosusu, liloba "collateral damage" ebimaki na ntango ya Etumba ya Kosovo na mobu
1999, na ndakisa, mpe ezalaki te liboso na yango.
Bongo na ntango ya Etumba ya Vietnam, ezalaki na makama ya pembeni te. Omɔnaki bilili ya babɔmbi ya napalm ezali kokwea, mpe
yango ezali bilili ya mawa oyo eyebani na mokili mobimba: bana mike oyo loposo na bango ezali
mpenza kozika lokola gel likolo ya nzoto na bango moko.
Bongo balobaki na mitema na bango, "Malamu, toyekoli liteya, tokoki lisusu kosala makambo ya ndenge wana te, sikoyo esengeli
tosala eloko lokola lisano ya video... drone moko epumbwaka, na sima eloko moko ebimaka, mpe na nsima toyebisaka bango
ete, boni, ezalaki mpe na 'bato oyo bakufaki na libunga'."
Na polele, bato ya mpamba, basi, bana mpe bongo na bongo bazali kobomama.
Mpe bongo nde ezalaka ntango nyonso, kobebisa makambo mobimba, parti ya "extrémiste ya droite" mpe oyo ezali na
boyokani na yango, yango wana ezali kaka kofinga lokuta.
Mpo liloba nyonso, na mozindo ya molimo, ezalaka na koningana na yango.
Soki sikoyo nalobi, Mathias bolingo, ozali mobali ya kokamwa, to nalingi yo, to nalobi, Mathias, nayini yo.
Oh, maloba ekoki koboma, soki tokoki koloba bongo. Liloba nyonso ezali na lolenge na
yango ya koningana, bayebi yango malamu mpenza.
Mpe yango wana naboyi kokamata makambo oyo.
Yango wana okomona ata video moko te epai nalobeli liloba "Schwurbler" ata mbala moko.
Mpo na ngai, yango nde likambo ya bozoba koleka, mpo liloba yango ezalaki te liboso.
Lokola bato ebele bazali kokanisa, basengeli komona bango lokola makako, oyo mpe ekopaka biloko nyonso.
Nazali koloba te ete bato nyonso bazali bongo, te na kati na bino, solo, ezali na bato ya makanisi ya bonsomi.
Kasi mawa, bongo nde bato ebele bazalaka; bandimaka yango, mpe Gustave Le Bon akomaki
"Psychologie ya Bato Ebele" eleki sikoyo mbula koleka 130.
Elakisi yo makambo nyonso osengeli koyeba mpo na ndenge ya kokonza bato ebele. Kasi na lolenge moko, esalaka ntango nyonso.
Iyo, solo mpenza ozali na niveau mosusu mpenza mpo boye mpe oyekoli likambo yango na mozindo.
Nakoki kokanisa malamu ete olembi mpenza na mwa maloba oyo.
Kasi nakanisi ezali na ntina, mpe mpo na motali, ete asosola ndenge likambo ya boye esalaka, ntango tozali
na bibongiseli minei oyo na nko epanzaka maloba mosusu.
Bango mpe babebisaka lokumu ya bato, balobaka ete bazali bato ya ba théories du complot, ba extrémistes ya droite,
ba ésotéristes, lokola kaka olobi, bato ya ba sectes to nionso mosusu. Ezali na maloba mabe ebele.
Tózwa Björn Höcke lokola ndakisa. Nasengeli koloba mbala moko ete nazali na mposa mingi te na parti AfD.
Kasi na nsima bakoloba: Björn Höcke, oyo azali na dossier ya mabe mpe na bosembo bakoki
kobenga ye fasciste, asalaki boye na boye lelo.
Kasi bokoyoka ata mokolo moko te moto aloba, "Sikawa, mwasi oyo azali na mokumba moko ya bitumba ebele, oyo
asalaki ndai ya lokuta, oyo asalaki likambo oyo, wana mpe mosusu..." Sikawa Angela Merkel azali koya.
Yango wana, okoyoka politicien mosusu ata moko te, ezala ya parti Vert to ya gauche, aloba ete bokozwa solution, na ndakisa Lars
Klingbeil, moto ya kala ya Antifa, Lars Klingbeil, oyo sikoyo azali Ministre ya Mambi ya
Bapaya, to azali nani, Ministre ya Makambo ya Nkita?
Azali koloba na yo sikoyo. Okoyoka yango te.
Bokoyoka te: Friedrich Merz, oyo azalaki kala na BlackRock, membre ya kala ya komite ya Atlantikbrücke, oyo
abukaki liloba na ye mikolo mibale sima ya kolapa ndai lokola Chancelier, sikoyo azali koloba na bino.
Yango esalemaka te. Kasi bato mosusu nyonso, ata ngai moko – soki okomi nkombo na ngai – bakopesa yo etanda bisika
nyonso: moto ya politiki ya loboko ya mobali oyo aleki ndelo, moto ya makanisi ya politiki ya loboko ya mobali.
Kaka lokola na ba magasins ya minene: bakitisi! Bakitisaka yo, bakitisaka yo mpe. Balingi kosala yango.
Mpe yango wana ezali na ntina mpo na biso nyonso tóyeba lolenge oyo ezali kosalema kuna.
Iyo, bazali kokitisa bino. Na ngambo mosusu, bazali mpe kokanga makambo makasi mpenza.
Yango elingi koloba ete likanisi na yo ezali kobunga mpenza.
Bokangoli ezali makasi mpenza. Batyaka ba programmes na nsima na nko mpe ekoki kozwama te.
Olobaki mbala moko na SchrangTV ete likambo moko esengeli kopesa Orwell lokumu ezali ete akitisaki makambo.
Wana ezali moko ya maloba na yo oyo olingaka mingi, boye te?
Iyo, ezali solo. Asalaki yango mpenza.
Soki namoni George sikoyo, nakoloba, George, okitisi yango mpenza.
Ata ndenge nini alobaki, "Ezali solo."
Lokola Sarrazin. Alobaki makambo na nse mpenza ntango alobaki "Allemagne ezali komiboma yango moko".
Iyo, ezali likambo ya ligboma. Nalingi koloba, ezali mpenza likambo ya ligboma. Soki otali mitó ya makambo
nyonso oyo olobeli na buku na yo, mpe ezali mpenza ebele.
Tozali na nkita mobimba ya etumba, sikoyo tozali na nkita ya mokili mobimba, tozali mpe na
industrie ya nkisi, makambo ebele ya ndenge na ndenge.
Na mokuse, ata domaine moko te kati na oyo ekokaki kozala ya kolongobana soki bapanzi sango
bazalaki na bonsomi mpe bazalaki kotengama te, boye te?
… "Biloko ya ntina" – bato ebele bazali naino na yango na makanisi na bango, yango ezali na ntina.
Badyama esalemaka mpe liloba "fond spécial" esalelamaka mpamba.
Boye ozali koloba ete mpo na etumba, sikoyo tosengeli na £2 trillion na misolo ya ntina.
Merz alamukaka kaka na tongo mpe alobaka te, "Nakokela liloba ya sika." Oyoki?
Ezali kaka lisano ya teatre, lokola ba acteurs bazali kosala role.
Mpe ezali mpenza na esika wana nde bato bakangaka ntina te mpe balobaka, te, ezali complot.
Akomona yango te. Ezali na ba agences mosusu oyo bakanisaka yango mokolo mobimba: Liloba nini
tosalela lisusu – "fond spécial" eyokani malamu koleka.
Mpe bongo ezali kokoba ntango nyonso, nasengeli koloba likambo oyo mpo ezali kozonga
sikoyo, kobebisa makambo mobimba na bisika nyonso.
Iyo, mbala mosusu ozali mpe kolobela ba departema ya PR oyo esalemi mpenza mpo na kobimisa maloba oyo, mpo na
kobimisa likambo mobimba, mpo na kotambwisa makanisi.
Na tango wana, Sigmar Gabriel ... tango crise ya bakimi-bibundi ebandaki, ba manifestations ezalaki na
Hanau – ezalaki mbala ya liboso bato babimaki na balabala.
Na tango wana, ezalaki likambo etali ndako moko ya Bauhaus oyo esengelaki kobongolama
mpo ekoma ndako ya liboso ya bakimi-bibundi.
Bato bazalaki kaka kosala manifestation. Na nsima, Sigmar Gabriel asalelaki liloba "rabble".
Lisusu, liloba "rabble" ezalaki mpe te liboso; abengaki bato banso "rabble" mpe apesaki bango nkombo "bato ya mboka ya nkanda".
Mpe "Monyɛlɛ ya marron" na maloba mosusu ya ndenge wana, nyonso wana euti na ba agences moko. Pona koyeba kaka.
Iyo, yango ezali ya kokamwa.
Mpe yango wana, na ndenge biso tomoni, esengeli tóboya, esengeli tótyela likebi mingi na lokota na biso, mpo lokota ezali polele
mpenza, mpe liloba "sango" elakisi biloko nyonso na bosikisiki, mpo ete "bapesaka sango". Yango wana babengaka yango sango.
Iyo, ezali likambo ya kokamwa! Bongo, Heiko, tózonga na likambo na mokuse, kasi mpe na motuna oyo etunamaki sik'oyo: soki totali
lisusu makambo oyo nyonso, nkita ya bitumba, pandemi oyo ebongisamaki awa na kuna, mpe industrie ya nkisi – soki tozalaki
na media ya bonsomi, likambo oyo nyonso elingaki naino kosalema?
Soki bato bazalaki kokende na bitumba na bitumba oyo ya ligboma, tolingaki kotika ete ba pandɛ́mi ya
bisika mosusu ebangisa biso to kutu ekamwisa biso?
Motuna malamu. Na mokuse, elingaki kozala bongo te, kasi ngai nazali komona yango bongo te mpo nandimi ete nzela yango
esengeli koleka na kati ya moto ye moko. Yango elingi koloba...
Soki na suka suka batiki yo moke, mpe ondimelaka yo moko te, mpe opesaka yo moko makasi te, ndenge balobaka, elingi koloba, pesá
yo moko nguya ya komikangola, mpo ozali na bonsomi te, ozali solo solo na bomoi ya moombo,
oyebi kaka te ete na suka suka ozingami na efelo.
Bato mosusu batɛlɛmisaka lopango mpo na yo mpe bayebisaka yo ete sima ya mbula minei nyonso,
ozalaka na likoki ya kopona langi ya lopango.
Soki omoni, lokola Yesu alobaki, lokola bango nyonso balobaki, ete ozali na bonsomi, ete ozali na mposa ya lopango oyo te, ete
ozali na mposa na yango te, bongo na suka suka ozali na mposa ya media ata moko te, mpo ata media nini, ozali na mongongo ya kimya
na kati na yo oyo moto nyonso azali na yango, boyebi wana ya kati, mongongo wana ya bonzambe oyo elobaka na yo, epai
wapi olobaka, moto, eloko ezali sembo te na moto oyo, hein?
Kasi soki, na makanisi na ngai, ozali na yango te, bakoki ntango nyonso kokosa yo, mpo
ngambo nyonso mibale ezali na kati na biso.
Goethe mpe alobelaki yango: ozali na ngambo moko mpe mosusu mpamba te, pole na molili, ezali na bilembo wana ya yin na yang.
Bon, oyo ozali koloba ezali malamu, ezali kaka ba media ya ofele, ee, kasi nani azali nkolo ya media sikoyo?
Mokano ya moto oyo azali kokanga programme yango ezali nini?
Ntina na ngai na buku oyo ezali nini, mpo na nini naponaki kotia masolo oyo na kati ya "Lokuta ya
Milenio", mpe mpo na nini masolo mosusu mazali te?
Oyebi nalingi koloba nini? Tosengeli komikangola na yango!
Yango wana, liloba na ngai ya bolingo ezali nde: Soki otalaka televizyo moke, omonaka polele koleka.
Ya solo, esengeli tómitungisa mingi te na makambo oyo.
Yango wana nalobaki mbala na mbala, mpe ezali na eteni ya mibale na buku na biso oyo elobeli mpenza likambo oyo:
Polarité, ndenge nini okoki komikangola na biloko oyo, yo ozali nani mpenza, nini ntina ya bomoi?
Na makanisi na ngai, oyo nde mituna ya ntina koleka.
Nayoki yo, solo, bozali na lolenge ya programme oyo etalelaka makambo oyo, kasi esengeli te bokangama kaka na yango.
Bongo, mpo na koyanola lisusu na motuna na mokuse: Ezali mpasi mpo na ngai kondima ete kaka mpo tozali sikoyo na
media ya ofele, tozali mpe kobika na mokili ya bonsomi.
Okay, ezali na makambo mosusu.
Bongo soki bapanzi sango ya bonsomi batikaki kopesa sango sik'oyo, tolingaki kozala na mokakatano
monene, kasi nakanisi biso nyonso tondimi na yango.
Soki okomaki buku ya boye te mpe ba programmes ya mateya ezalaki te, tolingaki kozala na mokakatano ya solo.
Sik'oyo tozali kotala émission ya Lois Sasek "1024 Témoin", oyo elobeli bato nyonso oyo bazwi mpasi na makambo ya mambi ya mposo.
Oyo ezali domaine moko epai wapi tozali kosala bolukiluki ya mozindo mpe kopesa mongongo na
bato oyo soki te balingaki kozala na yango te.
Ozali kosala mosala ya malamu mingi. Mpo na koloba solo, esengeli koloba ete soki ezalaki bino na
basusu te, makambo ebele elingaki kobimela polele te.
Boyokani ya bapaya, na ndakisa, ezalaki likambo mosusu ya ndenge wana.
Boyokani ya bapaya eyebisamaki na ndenge ya solo ata moke te.
Ezali media ya bonsomi nde epesaki sango na likambo oyo na tango wana.
Na sima, Oliver Welke ayaki, oyo azali na émission "heute-show", mpe azalaki kotonga ngai, na ndakisa, mpe bato mosusu moke.
Bongo babalolaki likambo yango mobimba lisusu.
Yango elingi koloba ete bazali na mwa bobangi, nakoki koloba, ete bato lokola biso – bazali kobunda na biso, bino
mpe, biso mpe – na suka suka tokomema pole na mokili oyo ya molili, mpe yango wana ozali na ntina.
Iyo, yo mpe, biso nyonso elongo, batalani nyonso oyo bamipesi na likambo oyo – mpe liboso olobelaki Yesu.
Alobaki lisusu ete solo ekokangola bino, mpe nandimi ete yango nde likambo ya ntina:
esengeli kaka boyoka lisusu mongongo wana ya kati.
Ngai mpe namonaka bongo, ete intuition eteyaka yo yango, yango wana esepelisaki ngai lisusu mpenza komona ete
oyebi na kati-kati nini ezali solo mpe nini ezali solo te.
Mbala mosusu nakoki kokende na conclusion, kasi na maloba ya ebandeli ya buku na yo, Lisa Fitz akomaki – likambo oyo ngai mpe
namonaki ete ezali ya kosepelisa mingi – ete mopanzi-sango nyonso oyo akoyoka nkanda, komimona malamu to ata lofundo
ntango atangi makambo oyo ezali na kati ya buku na yo, abengami sikoyo atala makambo yango na mozindo.
Yo moko, ondimi ete ezali naino na bapanzi sango ya minene oyo bakondima libyangi oyo?
Olobelaki ba agences ya likolo liboso.
Kasi yango ezali moke mpenza, 0.00. Nakoloba te, na ndenge ya monene.
Bato oyo babukaka molongo bazalaka ntango nyonso, mpe Eva Herman azalaki moko na bango.
Boni, nkombo mosusu ezali te? Uwe Stein, oyo tokoki kozongela sima, azali mpe na kati ya projet ya sika
mpe amonanaka lisusu te na kati ya bato bayebani mingi.
Bon, ezali na mwa bato moke, kasi soki tolobi solo, ebele bandimi yango mobimba.
Bongo, ba media ya leta ezali eteni ya système. Nalingaki kondima yango te; nazalaki na motema pɛtɛɛ, bambula eleki.
Nakanisaki na motema na ngai, moto moko te akoki kozala zoba boye, esengeli bazwaki mbongo – esengeli bazwaki mbongo!
Bato ebele batunaka ngai nini namoni, ezali lokola makanisi moko.
Bongo, kaka lokola na ntango ya communisme na eleko ya Mao Tse-tung, Pol Pot, Stalin to na Allemagne ya Est
(RDA), epai bato bazalaki koloba ete bato nyonso bazalaki basungi ya SED na 100% – te, te, bango bazali mpenza.
Bandimelaka yango. Lokola ezali lolenge moko ya makanisi. Makanisi ya bakoministe ezali likambo
ya malamu, baboyaka kotala biloko mosusu nyonso.
Bazali ebele na media, ebele mpenza.
Iyo, kasi ezali kitoko mingi ndenge bazali mpe na kati na bango mongongo oyo olobelaki.
Nazali mpenza kolobela bapanzi sango ya nse, oyo bakoki kozala kaka bazali kolanda mitindo, kolanda
ba agences, mpe kolanda maloba nyonso ya mosala.
Okanisi te ete elikya moko etikali ete bakoyoka to bakolamuka, to mpe ete bakondima libyangi oyo.
Nyonso nakoki koloba na bango ezali ete, esengeli bokanisa likambo yango sikoyo noki koleka liboso.
Mpo AI ekokitana bino nyonso kaka. Ezali déjà kosalema.
Babatoli ya makomi batikali lisusu mingi te, mpo AI nde ekomaka masolo nyonso.
Esengeli bábima na masuwa oyo ezali kokita na mai, na ngonga moko boye – kasi lokola te bato ebele oyo bazali
kokanisa ete bazali kaka na Titanic mpe bazali kosepela mpe kobyaka. Kasi ezali pene ya kokita na mai!
Système oyo ekokweya na suka, ata na bisika nini.
Okoki kozwa nionso olingi. Ezala soki VW ezali sikoyo kolongola na mosala bato 35 000 oyo bakosamaki mpe batɛkamaki bango nyonso
– na tango wana, parti SPD ezalaki naino moko ya bakolo ya VW na Lower Saxony – okoki kozwa makambo mosusu nyonso, okoki kozwa
makambo ya bakimi-mboka mpe ya bato oyo bazali kokɔta na mboka...
Mbongo ezali te mpo na ba Allemands, mpo na banzela, na Berlin esili nyonso!
Okoki kozwa bisika nyonso. Ezali likambo ya malamu, nasengeli koloba, mpo biloko nyonso ezali kobima sikoyo.
Ezali soit namona yango mpe naloba, nakondima lisusu likambo oyo te. To nakanisi, nakokoba kondima
yango kino na suka mpe nakokoba kokosa mpe koyiba.
Karma, nandimaka na yango makasi. Kasi mokolo moko, karma ekokanga yo, mbangu koleka liboso.
Na makanisi na ngai, tozali sikoyo na eleko oyo ba nguya oyo ya pole, to mpe tobenga yango solo, ezali komonana
polele mingi koleka. Mpe yango ezali likambo ya malamu.
Ezali malamu, kaka bongo. Okoki komona yango epai ya bato ebele koleka.
Ekamwisaka ndenge boyokani ezali kopanzana mingi, ndenge ezali na ba lolenge ebele, mpe ndenge ezali na bituluku ebele.
Eza malamu mingi. Heiko ya bolingo, matondi mingi. Yango epesi biso elikya mpo na mikolo mizali koya.
Nayoki ete yo mpe buku na yo ya sika ekobima.
Nayoki malamu? Okoki koloba mwa maloba mosusu na likambo wana?
Iyo, na suka suka ezali likambo moko. Ezali likambo ya buku moko te, kasi esengeli okanisa ete slogan nsima ya Etumba ya Mibale
ya Mokili Mobimba ezalaki "Etumba lisusu te". Etumba lisusu te!
Soki nakanisi yango, na mouvement ya kimya oyo babengaki bongo na ebandeli ya bambula ya 1980,
slogan ezalaki "tósala kimya kozanga bibundeli".
Bato wana kaka sikoyo bazali kotambola bipai na bipai koloba ete, "Kimia ekoki kozwama kaka na bibundeli."
Yango ezali mbongwana ya solo mobimba na lolenge ya Orwell.
Yango elingi koloba ete na suka suka, likambo ezali kaka moko: etumba to kimya.
Na makanisi na ngai, tozali na bileko ya ligboma mpenza, esika ezali likambo ya ligboma ete mokolo na mokolo – tala kaka na
basango – sikoyo tolingi... boni, moto lokola Jens Spahn, oyo azali na kati ya makambo ya mombongo ya ba maske mpe biloko
mosusu ebele, oyo asalá ata mokolo moko te na mampinga, azali sikoyo koyebisa biso ete esengeli mpenza...
ekoki kozala ete mobeko moko ekotiyama, nakoloba yango na bokebi... Bazali kosala likolo na yango.
Yango elingi koloba ete tosengeli kolobela kimia. Kasi kaka te kolobela kimia, tosengeli mpe kobikela yango.
Mpe sikoyo, bato ebele bayangani esika moko, ezali bongo nde osengeli kokanisa yango.
Mpe yango ezali likambo oyo okoki kolimbola na pɛtɛɛ te; ezali likambo ya kokanisa te.
Projet moko oyo, na makanisi na ngai, ezali moko ya biloko ya ntina mingi koleka na mibu zomi oyo eleki: "Kimya na
suka – bato 100 ya lokumu" balakisi mpiko ya bizaleli malamu.
Bato oyo mbala mosusu bazalaka na makanisi ekeseni kasi, atako bongo, kolanda ndakisa ya "We Are the World", na tango wana Band
Aid, epai Bob Geldof ayanganisaki ba nkombo nionso ya minene na Stade Wembley – oyebi yo moko – Queen, David Bowie, bango nionso
bazalaki wana, George Michael, moto nionso azalaki wana mpo bazalaki na mokano moko, ezalaki mpo
na Ethiopie, mpo na kosangisa mbongo mpo na yango.
Mpe oyo etali kimya. Mpe bato ya lokumu bazali na kati, nakotánga mwa ndambo kati na bankama: Sucharit Bhakdi, Philipp Hopp,
Daniele Ganser azali kuna, Markus Krall azali kuna, Kayvan Soufi-Siavash (Ken Jebsen), Dr Michael Nehls, Ulrike Guérot,
Prof. Max Otte, champion ya kala ya mokili ya ndembo Thomas Berthold, Gerald Hüther, Ruediger Dahlke, Lisa Fitz,
Marco Rima, Tom Lausen, Andreas Popp, Marc Friedrich, Hans-Joachim Maaz, Jürgen Fliege, Uwe Steimle mpe ebele mosusu.
Mpe yango nde likambo ya esengo, ete tolobaki, bato oyo bakeseni mpenza basangisaki bato.
Nazali na likambo mingi na yango te, ebimi kaka na ndako na biso ya bobimisi.
Kasi, nakoki kaka koloba ete, ezali monene mingi mpe bato mingi babangi yango. Babangi mpenza, mpenza.
Mpo bato balingaka ntango nyonso kokabola basusu. Oyo azali kotɛmɛla wana.
Na ndakisa, ezali na moto moko ya Moyuda oyo akomaka kuna, kolimbola ntina oyo tosengeli kaka kosolola na Bapalestina.
Moto mosusu, éditeur moko ya lokumu, oyo nakotanga nkombo na ye te, oyo balongolaki na
radiotélévision ya Leta, azali mpe kolobela likambo oyo.
Baminganga, bato ya siansi, bato ya bourse – oyebi mwa bankombo – bango nyonso bazali na kati. Oyo ezali mpenza likambo ya kimya!
Mpe yango wana, na makanisi na ngai, projet oyo ezali na ntina mingi mpenza.
Mpe moto nyonso oyo azali na bana to ayebi moto oyo bakoki kobenga na mosala ya soda, asengeli kotanga buku oyo liboso.
Nzoto na yo ekotɔngwa ntango okomona ndenge bato batalelaka yango kuna.
Mpe esengeli mpenza biso nyonso tósangana na ngonga oyo ya mpasi.
Kasi lokola nalobaki, ekozala disponible te kino mokolo ya 28 Novɛ́mbɛ. Liboso ya mokolo wana, ezali naino sekɛ́lɛ, oyo
nazali sikoyo kofungola awa. Bokokuta yango esika mosusu te.
Soki okoki, zela kino mokolo ya 28. Ekozala disponible na magazini ya Macht-steuert-Wissen Verlag.
To mbala mosusu mpe na bamagazini mosusu ya minene kobanda na sanza ya zomi na mibale, na ebandeli ya sanza ya zomi na mibale.
Heiko, nalingi kopesa yo matondi na ngai ya solo mpo na ntango ozwaki mpo na komema biso na mobembo oyo ya mokuse,
longwa na likambo oyo tozali kolobela kino na bibongiseli minei.
Nandimi ete tokokoba kolanda likambo oyo. Esengeli tokoba kobimisa solo na polele; nzela ya kolamuka ekoki lisusu kokangama te.
Matondi mingi. Natombeli yo bolongi na makambo nyonso oyo osali, mpe makasi mingi na nyonso!
Mpe nazali kozela na esengo komona yo lisusu kala te.
Matondi mingi na ekipi na bino. Matondi mpo na kopesa ngai nzela nazala awa – mpe na batalani na bino. Makambo malamu!
Matondi – yo mpe.
Tolingi koyeba makanisi ya bato na balabala na likambo oyo. Likanisi na yo moko ezali nini na likambo oyo? -
Bon, nakoki sé kondima na yo.
Boni, yo mpe olembi na masolo ya bapanzi-nsango ya minene oyo ebongolami? Kla.TV – ya bonsomi, ya ofele
mpe bakangaka yango te! Komisa nkombo sikoyo ofele!