Бисёре аз одамон танҳо аз dpa нусхабардорӣ карда, калима ба калима мегузоранд.
Пас шумо дар рӯзнома мебинед, ки ҳоло дар ҳама ҷо ҳамон мақолаҳо ҳастанд.
Дар як мусоҳиба расман зикр шуд, ки мо дар давраи масткунии васоити ахбори омма зиндагӣ мекунем ва Густав Ле
Бон беш аз 130 сол пеш «Психологияи омма» навиштааст.
Он ҳама чизеро, ки шумо бояд дар бораи тарзи идора кардани оммаҳо донед, дар бар мегирад.
дар асл ту мисли ғулом зиндагӣ мекунӣ, танҳо намефаҳмӣ, ки дар асл бо девор иҳота шудаӣ.
Одамони дигар барои шумо девор мегузоранд ва мегӯянд, ки ҳар чор сол шумо имконият доред ранги онро интихоб кунед.
Аслан, ибораи дӯстдоштаи ман ин аст: «Касоне, ки камтар телевизион тамошо мекунанд, равшантар мебинанд.»
Онҳо ба он бовар доранд. Мисли як навъ идеология. Идеологияи коммунистӣ дуруст аст, онҳо ҳама чизи дигарро нодида мегиранд.
Дар ВАО онҳо хеле зиёданд, хеле зиёд.
Вақте мебинед, ки мардум он ҷо ба он чӣ гуна менигаранд, пӯсти шумо мурғзада мешавад.
Ва мо воқеан бояд дар ин соати душвор ҳама якҷоя истоем.
Бале, тамошобинони азиз, Ҳайко Шранг, кист, ки ӯро намешиносад?
Ӯ муаллифи бестселлер, нашркунандаи китоб, суханрон дар 15-умин AZK, соҳиби канали YouTube бо 170 000 обуначӣ ва ҳамчун шахси
дӯстдори сулҳ яке аз чеҳраҳои барҷаста дар соҳаи маориф аст.
Хуш омадед ба Kla.TV, Ҳайкои азиз, хушҳолем, ки шумо дар инҷо ҳастед.
Салом, Матиаси азиз. Ташаккур, ки маро қабул кардед, ва албатта ба тамошобинон беҳтарин таманниёт. Ташаккур бисёр.
Ҳайкои азиз, шумо китоб навиштаед ва китоби нави шумо «Дурӯғи ҳазорсола» ном дорад.
Дар он шумо мавзӯъҳои ҳассосро баррасӣ мекунед ва онҳоро бо чуқурии назаррас таҳлил мекунед.
Бо вуҷуди ин, он хеле осон хонда мешавад ва воқеан хонандаро ба худ мекашад.
Китоб пас аз пандемияи коронавирус навишта шудааст. Оё ҳамин давра шуморо илҳом бахшид, ки китобро нависед? Ё сабаби дигаре буд?
Не, воқеан, он қадар нав нест.
Китоб қариб як сол пеш нашр шуд, бинобар ин дар асл хеле пас аз Корона нашр шуд.
Корона 2020/2021 аст – оё мо бо он алоқа дорем?
Аммо саволи шумо ҳанӯз ҳам дуруст аст.
Дар ниҳоят, воқеан танҳо як сабаб вуҷуд дошт:
Ман китобҳои куҳнаамро пайдо кардам, дар ин ҳолат «Дурӯғи аср».
Ман мехостам манбаъҳои қадимиро бинам ва ба даҳшат афтодам, ки аксари онҳо дар интернет дигар вуҷуд надоранд.
Ман инро хеле нооромкунанда ёфтам, зеро ин девонагӣ аст.
Пас ин маъно дорад, ки ҳоло тавассути Google дар он ҷо яксонӣеи бузург вуҷуд дорад ва ҳоло бо ChatGPT идома меёбад.
Пас ман фикр кардам, агар онҳо ҳама чизро ҳамеша ҳазф кунанд, пас танҳо як ҳақиқат боқӣ мемонад:
ҳақиқат аз Вазорати Ҳақиқат, монанди дар «1984»-и Оруэлл.
Ва сипас ман фикр кардам, ки ин тавр намешавад.
Пас ман фикр кардам: хуб, дар ниҳоят ту боз як китоб барои наслҳои оянда хоҳӣ навишт.
Зеро ман бовар дорам, ки онҳо бо ёрии зеҳни сунъӣ рӯз то рӯз бештар ба ҳамин самт ҳаракат мекунанд, ки шумо танҳо як
назари пешакӣ муайяншуда доред, ки ба завқи онҳое, ки дар қудрат ҳастанд, аз ҷониби як нақл муқаррар шудааст.
Ва ман низ фарзандон дорам ва, ба назари ман, масъулият дорам на танҳо дар назди фарзандонам, набераҳоям ва дигар
одамон, то ки касе бигӯяд: «Хуб, ин як асари истинодӣ аст – шумо онро хондаед – як навъ энциклопедия.»
Мо чанд мавзӯъро баррасӣ хоҳем кард.
Пас шумо метавонед дар он ҷо ҳама чизро пайдо кунед: чӣ гуна ҳамаи ҷангҳо оғоз ёфтанд, кӣ дар паси онҳо буд, номҳо ва насабҳо оварда
шудаанд, қатли Кеннеди, коронавирус – дар он ҷо чӣ рӯй дод?
Яъне, китоби ман аллакай кӯҳна шудааст (...).
Пештар ман чизҳоро навишта будам, ки ҳоло ҳамаашон ошкор шудаанд.
Дар ҳамин ҳол, як бомбаи ҳайратангез паси дигараш таркиш мекунад.
Ва ҳамин тавр воқеан рӯй дод, ки ман гуфтам: «Хуб, ин ҳамроҳи ҳамаи мавзӯъҳост.»
Хуб, ман фикр намекунам, ки бояд чизе бештар нависам, зеро ҳоло ҳама чиз навишта шудааст.
Ва агар то ҳол инро нафаҳмида бошед, нодуруст нафаҳмед – дигар наметавонед ба онҳо кӯмак кунед.
Шумо воқеан мавзӯъҳои зиёдеро баррасӣ карда, онҳоро ба таври амиқ таҳлил намудед.
Дар ин гуфтугӯ ман ҳоло мехоҳам каме ба мавзӯи ВАО тамаркуз кунам.
Шумо инчунин дар як мақола ба васоити ахбори омма ишора кардед, аммо дар тӯли китоб борҳо ба онҳо ишора кардед.
Бисёре аз мардум гумон мекунанд, ки васоити ахбори омма назариҳои гуногун пешниҳод мекунанд ва ҳар
кас метавонад дар ҷое назари худро ташаккул диҳад.
Аммо дар китоби шумо тасвири расонаҳо то андозае дигар аст.
Пас шумо мушкили васоити ахбори оммаро дар чӣ мебинед?
Ба назари ман, ин мушкили нав нест; он ҳамеша вуҷуд дошт.
Агар шумо каме ба таърихи ин мавзӯъ назар кунед, хоҳед фаҳмид, ки Эдвард Бернайс – ман метавонам танҳо Эдди
Бернайсро ба тамошобинон тавсия диҳам – беш аз 100 сол пеш китоби «Пропаганда»-ро навиштааст.
Дар асл, ҳамин мард он касест, ки агентиҳои робитаҳои ҷамъиятиро таъсис додааст (...) вай ба онҳое, ки дар қудрат
ҳастанд, механизмҳое барои манипулятсияи мардум додааст.
Ва ман мегӯям, ки новобаста аз он ки ин Адолф Гитлер буд ё дигарон, ин чизҳо то имрӯз низ истифода
мешаванд. Ба ибораи дигар, ин ҳеҷ чизи нав нест.
Албатта, шумо эҳсос мекунед, ки дар ҶИР ду канал — DDR1 ва DDR2 — вуҷуд дошт. Ва насли ман
низ он замонро ёд дорад, ки танҳо чанд канал буд.
Дар соли 1987 телевизиони хусусӣ, аз ҷумла Sat.1, RTL ва ғайра, пайдо шуд.
Пештар танҳо шумораи маҳдуди каналҳои телевизионӣ вуҷуд дошт.
Ва ниҳоят садҳо каналҳо пайдо шуданд.
Одамон гуфтанд: «Эй, ҳоло мо воқеан метавонем маълумоти ҳамаҷониба ва мустақил ба даст орем.»
Ва ман борҳо инро зери шубҳа бурдаам, ҳатто бештар аз 20 сол пеш, зеро пай бурдам, ки вақте сухан дар бораи гузоришҳои муҳими
хабарӣ мерафт – яъне масъалаҳои асосӣ, хоҳ Ҷанги дуюми Халиҷ дар соли 2003 ё ҳатто Ҷанги аввали Халиҷ дар
соли 1991 – ҳамон тасвирҳо дар ҳама ҷо пайдо мешуданд.
Дар ҳар сурат, шумо CNN-ро тамошо мекунед, дар хабарҳои ҳаррӯза ҳамон тасвирҳоро мебинед,
дар каналҳои дигар низ ҳамон тасвирҳоро мебинед.
Танҳо диктор дар телевизион дигар менамуд, аммо паём дар ҳама ҷо яксон буд.
Ва ҳатто он вақт ман аз худ мепурсидам: Ин чӣ гуна метавонад бошад?
Зеро вақте ҳама чиз ин қадар мустақил аст ва ҳар кас ба шумо мефурӯшад: «Мо хабарнигорони худро
дорем ва онҳо ҳоло инҷо ва онҷо мераванд» (...).
Аммо вақте ки сухан дар бораи масъалаҳои ҳалкунанда мерафт, дар асл танҳо як назари ҳалкунанда вуҷуд дошт.
Ва ба назари ман, ҳоло аз ҳарвақта бадтар аст.
Шумо ба ин ҷавоб додед: «Асло фарқ надорад, ки ҳазорҳо каналҳо ҳастанд ё не.»
Чуноне ки шумо зикр кардед, танҳо чор агентии хабарӣ вуҷуд доранд: AP, Associated Press,
сипас AFP ва Reuters, ки ҳамаашон хуб маълуманд.
Ройтерс қариб 150 сол дорад, тасаввур кунед, ва сипас dpa, Агентии матбуотии Олмон.
Ба тамошобинони манфиатдор – шумо бояд ба ин диққат диҳед – дар Олмон шумо аксар вақт мебинед: dpa – бо
ҳарфҳои хеле хурд чопшуда – dpa, dpa, dpa гузориш.
Ин маънои онро дорад, ки онҳо он чизеро, ки бояд оварда шавад, тақсим мекунанд.
Бисёре аз одамон танҳо аз dpa калима ба калима нусхабардорӣ мекунанд.
Пас шумо дар рӯзнома мебинед, ки ҳоло дар ҳама ҷо ҳамон мақолаҳо ҳастанд.
Бале, пас боз як бор барои тамошобинон: шумо дар бораи гуногунии бузурги ВАО ҳарф задед ва ҳоло мегӯед, ки ин ВАО-и гуногун – ки
дар аввал ба назар хеле форматҳои гуногун доранд – дар асл танҳо аз ҳамин чор агентиҳо нусхабардорӣ
мекунанд, ё аксаран аз онҳо нусхабардорӣ мекунанд, дуруст?
Бале, ин зирак аст. Бигзор онро ба ин шакл бигӯям: чунон ки гуфтам, одатан ман намехоҳам рад кунам, ки дар
гузоришҳои стандартӣ чанд тағйироти минтақавӣ вуҷуд дошта бошад; ин комилан имконпазир аст.
Аммо дар ниҳоят шумо бояд онро чунин тасаввур кунед: як толори калони варзишӣ, ва дар дохили он нисбатан торик аст, ва дар
як кунҷ ҳамаи чароғҳои равшанӣ ба он кунҷ равона шудаанд, ва дар он кунҷ, масалан, ҷанг дар Украина ё Ғазо қарор дорад.
Ҳама танҳо ба ҳамин кунҷ менигарад, ҳама танҳо дар бораи ҳамин кунҷ гузориш медиҳанд, аммо дар ҳамон толори варзишӣ, дар
кишварҳои дигар, масалан дар Яман ва дигар ҷоҳо низ ҷангҳо ҳастанд, қатлҳои оммавӣ ҳастанд, аммо дар бораи
онҳо гузориш дода намешавад, гӯё ки онҳо вуҷуд надоранд.
Ҳозира, танҳо ҳозира, ман ҳатто дар бораи чизҳои таърихӣ гап намезанам.
Агар мо тахмин кунем, ки ҷанг дар Украина соли 2014 оғоз ёфтааст, ин хуб маълум аст.
Ва вақте ки шумо ба назар мегиред, ки яке аз бузургтарин рӯзноманигорон, ки ман дар китоби худ аз ӯ иқтибос кардаам ва ба
ӯ хеле эҳтиром дорам, Питер Шолл-Латур, ки мутаассифона дар соли 2014 даргузашт, дар як мусоҳиба расман зикр кард, ки мо
дар асри беақлии васоити ахбори омма зиндагӣ мекунем; ин махсусан пас аз ҷанг дар Украина равшан ба назар мерасид.
Он вақтҳо ҳамин тавр буд. Тасвирҳои бардурӯғ нишон дода мешуданд. Масалан, nTV сарлавҳаи калонеро нишон дод, ки гуфта
мешуд конвоҳои танкҳо ба Украина ворид мешаванд ё онро убур мекунанд, аммо дар асл он аксе аз соли 2008 буд.
Он дар Қафқон филмбардорӣ шуд, он як машқи низомии русӣ буд, бинобар ин он танҳо нодуруст гузориш шуда буд.
Аммо, албатта, мардум фикр мекарданд: «Оҳ, русҳо бо танкҳояшон ба он ҷо ворид мешаванд», вале онҳо ҳеҷ гоҳ ин корро накарданд!
Ин танҳо як мисол аст. Ва ҳамеша ҳамин тавр давом мекунад.
Он замон низ афсонавӣ буд, вақте дар Берлин мегуфтанд: «Оҳ, ҳоло мо бояд барои паноҳҷӯёни камбизоат — ки дар
соли 2015 тавассути Сурия омада буданд — занҷири инсонӣ ташкил кунем», ва ин низ афсонавӣ буд.
Сипас онҳо дар атрофи Берлин эътироз карданд, даст ба даст истода, шамъҳоро барои паноҳҷӯёни камбизоат афрӯхтанд.
Сипас маълум шуд, ки дар он ҷо, бар хилофи гузоришҳо, на 50 000 нафар, балки танҳо 5 000 нафар
буданд ва ин барои занҷираи инсонӣ кофӣ набуд.
Пас онҳо тасвирҳоро аз соли 2003, аз замони ҷанги дуюм дар Украина, вақте ки эътирозҳои оммавӣ баргузор
шуда ва садҳо ҳазор нафар ба кӯчаҳо баромаданд, гирифта, онҳоро танҳо якҷоя таҳрир карданд.
Пас шумо мефаҳмед ва онҳо мегӯянд: «Оҳ, мутаассифона, мо тасодуфан аз бойгонии dpa акси нодурустро гирифтем.»
Онҳо ҳоло бо Трамп ҳамин корро мекунанд, ҳамон чизеро, ки бо Би-би-сӣ рӯй дод, ва аз ҳамин
сабаб ӯ даъво мебарад. Ва ҳамин тавр идома меёбад.
Ягона чизе, ки аҳамият дорад, ин аст, ки танҳо чанд агенти вуҷуд доранд, ки тамошобинон бояд
онҳоро дар ёд дошта бошанд ё озодона таҳқиқ кунанд.
Ва ин зирак аст, зеро хеле кам одамон инро медонанд, аммо ҳамаи онҳо як ақида доранд.
Оё шумо метавонед онҳоро боз пайдо кунед, ин ҳикояи дигар аст, бо Бильдербергерҳо ва ҳамаи созмонҳои нимпинҳон,
ки дар онҳо нишаста барномаҳои худро муҳокима мекунанд.
Албатта, ин назарияи табаддулот аст, Матиас, ту медонӣ.
Албатта, дар ин ҳеҷ шубҳа нест. Биёед инро бо кавичкаҳо ифода кунем, ҳа, дақиқ.
Дар китоби шумо низ навиштаед, ки шумо иқтибосе аз Йёрг Ҳайдерро дохил мекунед:
Ҳар касе, ки мафҳумҳоро муайян мекунад, фикрро назорат мекунад – масъалаҳои муҳим сиёсӣ
табу мешаванд ва дурӯғҳо ба догма табдил меёбанд.
Бале, ин ҷангҳои равонӣ, ки шумо онро чунин меномед, дар амал чӣ гуна кор мекунад, ё оё шумо ягон мисоли мушаххас аз
рӯйдодҳои кунунии ҷаҳон, аз он чи ҳозир рӯй медиҳад, доред?
Бале, росташро гӯям, метавонам чанд чиз бигӯям, аммо бояд бигӯям, ки дигар ба он чи тамошобинон мехоҳанд бишнаванд,
ман воқеан таваҷҷӯҳ надорам; вале ҳамин тавр мешавад, вақте ки ту дар ин кор муддати тӯлонӣ ҳастӣ.
Мо ҳамеша дар бораи эътироф кардан гап мезанем, аммо чаро бояд тағйир диҳем?
Шумо ҳамеша дар ҳудуди шинохтан мемонед, ҳамеша мешиносед, зеро дар як лаҳза девона мешавед,
зеро паёми навбатӣ, навбатӣ, навбатӣ, навбатӣ...
Зеро дурӯғ, шумо бояд тасаввур кунед, хеле калон аст ва барои ман хеле тарсовар аст, ки мардум ин дурӯғҳоро пайравӣ мекунанд.
Пас, масалан, агар шумо дар ВАО бишнавед, ки, ба гуфтаи Вазорати дифоъ, ин ва он рӯй додааст.
Шумо ҳамеша медонед, ки онҳо дар паси ин қарор доранд, ё гузоришҳои истихборотӣ гуфтаанд, ки ин ва он.
Пас, ин маънои онро дорад, ки мо шояд онро фаҳмем, зеро онҳо нисбатан наздик ҳамкорӣ мекунанд ва тамоми истилоҳот...
Аз ҳамин сабаб ҳоло инҳо дилгиркунандаанд: оё ин танҳо як истилоҳ бошад — «шаҳрванди хашмгин», ки қаблан вуҷуд надошт; «шаҳрванди
Райх», истилоҳи сунъӣ барои бадном кардани мардум; ё «эзотерияи ростгаро», ки ман ҳастам ва он низ қаблан вуҷуд надошт.
Шумо бояд як луғатнома бихаред, он воқеан ҷолиб аст.
Ман як бор дар ин бора лексия додам, ба назарам он дар ҷойи шумо, дар AZK, дар бораи истилоҳот буд. Ин чанд
вақт пеш буд ва он ҷо ҳатто ин истилоҳот зикр нашудаанд.
«Шӯришгарон», аҳ, шӯришгарон – шӯришгарон як навъ ҳиндҳоянд. Онҳо зирак ҳастанд, мегӯянд: «барои пешгирӣ аз фоҷеаи
гуманитарӣ» – ин хуб садо медиҳад – «неруҳои ҳифзи сулҳ» бояд ...
Инҳо ҳама калимаҳое ҳастанд, ки барои пахш дар ВАО-и асосӣ эҷод шудаанд, ки то андозае ба чанд агентии калидӣ тааллуқ доранд.
Гӯсфандони хобида ниҳоятан бо истилоҳҳое монанди «неруҳои ҳифзи сулҳ» бомборд мешаванд, ки бояд ба кишвари X ё Y
раванд ва дар он ҷо барои демократия ва озодӣ мубориза баранд.
Ҷолиб аст, ки истилоҳи «зарари иловагӣ» (collateral damage) масалан дар Ҷанги Косово дар соли
1999 ихтироъ шуд ва то он замон вуҷуд надошт.
Пас, дар давраи Ҷанги Ветнам ҳеҷ зарари ғайринақдӣ вуҷуд надошт. Шумо тасвирҳои партофтани бомбаҳои напалмро дидед, ва
онҳо тасвирҳои афсонавӣ ва фоҷеабор буданд: кӯдакони хурдсол, ки пӯсташон мисли гел дар баданҳояшон месӯхт.
Пас онҳо ба худ гуфтанд: «Хуб, мо дарс гирифтем, дигар наметавонем чунин корҳоро анҷом диҳем; ҳоло бояд чизе мисли
бозии видеоӣ созем… дрон меояд, сипас чизе пайдо мешавад, ва баъд ба онҳо мегӯем: "Хуб, инчунин зарари ғайринамоён буд"».
Ба забони содда, шаҳрвандони осоишта, занон, кӯдакон ва ғайра кушта мешаванд.
Ва ҳамеша ҳамин тавр аст: таҳрифи пурра, ҳизби «экстремистии рост» ва ҳизби дигаре, ки бо
он дар тамос аст, пас ин танҳо бадномсозӣ аст.
Зеро ҳар калима, аз нигоҳи рӯҳонӣ, ҳар калима дорои ларзиш аст.
Агар ман ҳоло бигӯям, эй Матиас, ту марди аҷоиб ҳастӣ, ё «ман туро дӯст медорам», ё бигӯям, «ман аз ту нафрат дорам», Матиас.
Оҳ, суханҳо метавонанд бикушанд, гӯё. Ҳар як сухан намуди ларзиш дорад, онҳо инро хеле хуб медонанд.
Ва ҳамин аст сабаби он, ки ман аз бар дӯш гирифтани ин чизҳо саркашӣ мекунам.
Барои ҳамин шумо ягон видеоро аз ман намебинед, ки дар он ҳатто як бор калимаи «Schwurbler» зикр шуда бошад.
Барои ман ин беш аз ҳама хандаовар аст, зеро ин калима қаблан вуҷуд надошт.
Чунон ки бисёриҳо такрор мекунанд, онҳо, тасаввур кунед, мисли маймунанд, ки ҳама чизро нусхабардорӣ мекунад.
Ман намегӯям, ки ҳамаи одамон чунинанд; дар миёни шумо, албатта, озодандешон ҳастанд.
Аммо, мутаассифона, омма ҳамин тавр аст; онҳо онро қабул мекунанд, ва Густав Ле Бон беш аз
130 сол пеш «Психологияи оммаҳо»-ро навишта буд.
Он ба шумо ҳама чизеро мегӯяд, ки барои идора кардани омма лозим аст. Аммо ба ҳар сурат он ҳамеша кор мекунад.
Бале, албатта, шумо дар сатҳи комилан дигар ҳастед, зеро шумо ин мавзӯъро низ ба таври амиқ омӯхтаед.
Ман хуб тасаввур карда метавонам, ки шумо аз баъзе аз ин истилоҳот воқеан хаста шудаед.
Аммо ман фикр мекунам, ки ин барои тамошобин низ муҳим аст, то фаҳмад, ки чунин чиз чӣ гуна кор мекунад, вақте ки
чор ниҳод ҳадафмандона калимаҳои муайянро паҳн мекунанд.
Онҳо инчунин одамонро ба унвони назариячиёни табаддулот, экстремистони рост, эзотерикҳо, чунон ки
шумо ҳоло гуфтед, сектантҳо ё ҳар чи бошад, бадном мекунанд. Истилоҳҳои манфӣ хеле зиёданд.
Биёед Бьёрн Ҳокеро ҳамчун намуна бигирем. Ман бояд фавран бигӯям, ки ман махсусан ба AfD таваҷҷӯҳ надорам.
Аммо сипас онҳо мегуфтанд: «Бийорн Ҳокке, ки дар сабти ҷиноятии худ сабт дорад ва бо ҳақ фашист
номида мешавад, имрӯз ин корро кард ва он корро кард.»
Аммо шумо ҳеҷ гоҳ касеро намешунавед, ки гӯяд: «Ҳоло суханронест аз ҷониби он зан, ки қисман масъули чандин ҷанг аст,
ки сохтакори содиқӣ кардааст, ки ин корро кардааст, он корро кардааст ва ғайра...» Ҳоло Ангела Меркел меояд.
Пас шумо ҳеҷ гоҳ аз ягон сиёсатмадори дигар, хоҳ аз Ҳизби Сабз бошад, хоҳ аз ҷониби чап, намешунавед, ки гӯянд шумо ба ҳалли
масъала мерасед; масалан Ларс Клингбейл, собиқ фаъоли Антифа, Ларс Клингбейл, ҳоло вазири корҳои
хориҷӣ, ё чӣ вазифа дорад, вазири корҳои иқтисодӣ?
Вай ҳоло бо шумо сӯҳбат мекунад. Шумо инро намешунавед.
Шумо нахоҳед шунид: собиқ корманди BlackRock, узви собиқи Шӯрои Atlantikbrücke, ки ду рӯз пас аз савгандёдкунӣ ҳамчун канцлер
ваъдаашро шикаст, ҳоло бо шумо сӯҳбат мекунад, Фридрих Мерц.
Ин рӯй намедиҳад. Аммо ҳар каси дигар, новобаста аз он ки ин ман бошам — агар шумо номи маро ворид кунед — ҳамчун экстремисти
рост, идеологии рост, дар ҳама ҷо ба шумо тамға мезананд.
Ҳамин тавр, мисли дар мағозаҳои шӯъбаӣ: арзон! Онҳо туро арзон мекунанд, онҳо туро низ
арзон мекунанд. Онҳо мехоҳанд ин корро кунанд.
Ва ҳамин аст, ки барои ҳамаи мо муҳим аст, ки ин намунаеро, ки он ҷо рӯй медиҳад, шиносем.
Бале, онҳо шуморо кам мекунанд. Аз тарафи дигар, онҳо низ хеле шадидан сензура мекунанд.
Ин маънои онро дорад, ки шумо бо назари худ комилан нопадид мешавед.
Сензураи хеле сахт вуҷуд дорад. Барномаҳоро қасдан ба пасзамина тела медиҳанд ва онҳоро пайдо кардан ғайриимкон аст.
Шумо як бор дар SchrangTV гуфтед, ки яке аз чизҳое, ки бояд ба Орвелл эътибор дод, ин аст, ки ӯ ҳама чизро камтар нишон дод.
Ин яке аз ибораҳои дӯстдоштаи ту аст, не?
Бале, дуруст аст. Ӯ воқеан ин корро кард.
Агар ман ҳоло Ҷорҷро мебинам, мегӯям: «Ҷорҷ, ту воқеан онро кам нишон додӣ.»
Ӯ эҳтимолан мегӯяд, ки ин воқеан дуруст аст.
Мисли Сарразин. Ӯ воқеан бо ибораи «Олмон худро барҳам медиҳад» ҳама чизро хеле кам нишон дод.
Бале, ин девонагист. Яъне, воқеан девонагист. Агар шумо ба ҳамаи мавзӯъҳое, ки дар китоби шумо
баррасӣ шудаанд, назар афканед, онҳо воқеан хеле зиёданд.
Мо тамоми иқтисоди ҷангиро дорем, ҳоло иқтисоди ҷаҳониро дорем, инчунин саноати дорусозиро дорем, бисёр мавзӯъҳои гуногун.
Дар асл, агар ВАО озод ва мустақил мебуданд, ҳеҷ кадоме аз ин соҳаҳо устувор намемонд, не?
… «Активҳои махсус» – бисёриҳо ҳанӯз инро дар хотир доранд, ки ин муҳим аст.
Қарзҳо ба вуҷуд меоянд ва истилоҳи «фонди махсус» танҳо истифода мешавад.
Пас шумо мегӯед, ки барои ҷанг ҳоло ба мо 2 триллион фунт стерлинг дар фондҳои махсус лозим аст.
Мерз на танҳо барвақт бедор мешавад ва мегӯяд: «Ман як калимаи нав эҷод мекунам». Мефаҳмӣ?
Ин чизе ҷуз як намоиши театрӣ нест, мисли актёроне, ки нақш мебозанд.
Ва ҳамин дақиқ он нуқтаест, ки мардум намефаҳманд ва мегӯянд: «Не, ин як табаддулот аст.»
Ӯ наметавонад онро фаҳмад. Агентӣҳои дигаре ҳастанд, ки тамоми рӯз дар бораи он фикр мекунанд: кадом калимаро бояд
дубора истифода барем – «фонди махсус» хеле беҳтар садо медиҳад.
Ва ҳамин тавр ҳамеша идома меёбад, ман бояд инро зикр кунам, зеро ҳоло пайваста ба миён меояд, таҳрифи комил дар ҳама соҳаҳо.
Бале, эҳтимолан шумо низ ба шуъбаҳои PR ишора мекунед, ки махсус ташкил шудаанд, то ин калимаҳоро эҷод кунанд,
тамоми масъаларо баён кунанд ва андешаҳоро шакл диҳанд.
Он вақт, вақте ки буҳрони паноҳандагон оғоз ёфт, дар Ҳанау эътирозҳо баргузор шуданд
– аввалин бор мардум ба кӯчаҳо баромаданд.
Дар он замон сухан дар бораи бинои Баухаус мерафт, ки бояд ба аввалин хонаи паноҳандагон табдил дода мешуд.
Мардум танҳо эътироз мекарданд. Сигмар Габриэл сипас калимаи «галаи мардум»-ро истифода кард.
Ҳамчунин, истилоҳи «rabble» қаблан вуҷуд надошт; ӯ аҳолиро «rabble» номид ва онҳоро «шаҳрвандони хашмгин» гуфт.
Ва «Шарқи қаҳваранг» ва ҳамаи ин гуна шиорҳо ҳамаашон аз як созмон меоянд. Танҳо барои маълумоти шумо.
Бале, ин ҳайратангез аст.
Ва ҳамин аст сабабе, ки мо, аз назари худ, бояд рад кунем ва бояд ба забони худ бодиққат бошем, зеро забон хеле дақиқ аст
ва калимаи «хабар» ҳама чизро хеле дақиқ ифода мекунад, зеро он «гузориш» шудааст. Аз ин рӯ онро «хабар» меноманд.
Бале, ин воқеан ҳайратангез аст! Пас, Ҳайко, биёед кӯтоҳ ба нуқта баргардем, вале ҳамчунин ба савол: агар мо боз ба ҳамаи ин соҳаҳо
назар кунем — иқтисоди ҷангӣ, пандемияи тарҳрезишуда дар ин ҷо ва он ҷо ва саноати дорусозӣ — агар мо ВАО-и озод
медоштем, оё умуман имкон мешуд, ки ҳамаи инро нигоҳ дорем?
Агар одамон дар ин низоъҳои девонавор ба ҷанг мерафтанд, оё мо иҷозат медодем, ки аз пандемияҳое, ки дар ҷое дур
рух медиҳанд, тарсидем ё ҳатто ба онҳо таассурот гирем?
Саволи хуб. Ба таври содда, ин тавр намешавад, аммо ман ҳанӯз ҳам онро ин тавр намебинам, зеро бовар дорам, ки ин раванд
бояд дар даруни худи инсон сурат гирад. Ин маънои онро дорад...
Агар дар ниҳоят туро хурд нигоҳ дошта бошанд ва ту ба худ бовар надошта бошӣ ва худро, ба ибораи дигар, қувват набахшӣ — яъне ба
худ қудрат надиҳӣ, ки худро озод созӣ — зеро ту озод нестӣ ва аслан мисли ғулом зиндагӣ мекунӣ, ту
танҳо намедонӣ, ки дар ниҳоят бо девор иҳота шудаӣ.
Одамони дигар барои шумо девор мебардоранд ва мегӯянд, ки ҳар чор сол шумо имконият доред ранги онро интихоб кунед.
Вақте ки шумо дарк мекунед, чунон ки Исо гуфт, чунон ки ҳама гуфтанд, ки шумо озодед, ки аз ин девор мустақил ҳастед, ки ба он
ниёз надоред, пас дар ниҳоят ба ягон васоити ахбори омма ниёз надоред, зеро новобаста аз он ки кадом васоити ахбор аст, дар
даруни шумо ин овози ором вуҷуд дорад, ки ҳар инсон дорад, ин интуиция, ин овози илоҳӣ, ки бо шумо сӯҳбат мекунад, ки
шумо мегӯед, мард, чизе дар ин мард дуруст нест, оқилона?
Аммо, ба назари ман, агар шумо онро надошта бошед, ҳамеша метавонед манипулятсия
шавед, зеро ҳар ду ҷониб дар даруни мо ҳастанд.
Гёте низ инро тавсиф кардааст: шумо беасос як тараф ва тарафи дигарро надоред, рӯшноӣ
ва торикӣ ҳастанд, рамзҳои инь ва ян ҳастанд.
Пас он чи шумо мегӯед хуб садо медиҳад, танҳо ВАО-и озод ҳаст, ҳа, аммо ҳоло кӣ соҳиби ВАО аст?
Нияти шахсе, ки барномаро сабт мекунад, чист?
Ниёти ман аз ин китоб чист, чаро ман ин мавзӯъҳоро дар «Дурӯғи ҳазорсола» дохил карданро интихоб
кардам ва чаро мавзӯъҳои дигар дохил нашудаанд?
Мефаҳмӣ, ки ман чӣ мехоҳам бигӯям? Мо бояд худро аз ин озод кунем!
Аз ин сабаб, аслии гуфтаи дӯстдоштаи ман чунин аст: онҳое, ки камтар телевизион тамошо мекунанд, равшантар мебинанд.
Дар асл, мо бояд камтар ба ин масъалаҳо аҳамият диҳем.
Барои ҳамин ман борҳо гуфтаам ва дар китоби мо қисми дуюме низ ҳаст, ки дақиқан ба ҳамин масъала бахшида шудааст:
Полярита, чӣ гуна метавонӣ худро аз ин чизҳо озод кунӣ, воқеан ту кӣ ҳастӣ, маънои ҳаёт чист?
Ба назари ман, инҳо дар асл саволҳои муҳимтаранд.
Ман шуморо мефаҳмам, албатта, шумо формати барнома доред, ки ба ин масъалаҳо расидагӣ мекунад, аммо набояд дар онҳо банд шавед.
Пас, бори дигар ба савол кӯтоҳ ҷавоб диҳам: Ман бовар кардан душвор медонам, ки танҳо аз он сабаб, ки ҳоло мо
ВАО-и озод дорем, мо низ дар як ҷаҳони озод зиндагӣ мекунем.
Хуб, мавзӯъҳои муайян ҳастанд.
Пас, агар ВАО-и озод ҳоло аз гузориш додан даст мекашиданд, мо бо мушкили бузург рӯбарӯ мешудем, аммо
ман фикр мекунам, ки ҳамаи мо дар ин бора мувофиқем.
Агар шумо китоби монанди инро навишта намебудед ва барномаҳои таълимӣ вуҷуд надоштанд,
мо воқеан бо мушкили ҷиддӣ рӯбарӯ мешудем.
Мо ҳоло барномаи «1024 Шоҳидон»-и Лоис Сасекро, ки дар бораи ҳамаи қурбониёни хушунати маросимӣ аст, тамошо мекунем. Ин
соҳаест, ки мо дар он кори зиёди таҳқиқотиро анҷом медиҳем ва ба онҳое, ки дар акси ҳол овозе надоранд, овоз медиҳем.
Шумо кори аъло мекунед. Барои адолат бояд гуфт, ки бидуни шумо ва дигарон бисёр чизҳо ҳеҷ гоҳ ошкор намешуданд.
Пакти муҳоҷират, масалан, боз як чунин масъала буд.
Пакти муҳоҷират умуман расман эълон нашуд.
Он вақт маҳз ВАО-и озод дар ин бора гузориш дода буд.
Пас Оливер Велке пайдо шуд, ки барномаи «heute-show»-ро дорад, ва ӯ, масалан, маро ва чанд нафари дигарро таҳқир мекард.
Пас онҳо боз тамоми масъаларо таҳриф карданд.
Ин маънои онро дорад, ки онҳо, метавонам бигӯям, каме метарсанд, ки одамоне мисли мо – бар зидди мо ва шумо
меҷанганд – дар ниҳоят ба ин ҷаҳони торик нур меоранд, ва ҳамин аст сабаби муҳимияти шумо.
Бале, шумо низ, ҳамаи мо якҷоя, ҳамаи тамошобиноне, ки ба ин содиқанд – ва шумо қаблан Исоро ба ин мавзӯъ ворид кардед.
Ӯ инчунин гуфт, ки ҳақиқат шуморо озод хоҳад кард, ва ман бовар дорам, ки ҳамин аст нуқтаи асосӣ:
шумо бояд боз як бор ба он овози ботинӣ гӯш кунед.
Ман низ ҳамин таассуротро дорам, ки интуиция ҳаминро ба ту меомӯзонад, ва аз ин рӯ боз барои ман хеле писанд омад,
ки ту дар амиқи дилат медонӣ, ки чӣ дуруст аст ва чӣ не.
Шояд ман метавонам ба хулоса расам, аммо дар пешгуфтори китоби шумо Лиза Фитц навиштааст – ки ман низ онро хеле ҷолиб ёфтам – ки
ҳар рӯзноманигоре, ки ба мундариҷаи китоби шумо бо норозигӣ, худбаландӣ ё ҳатто ғурур вокуниш нишон медиҳад, дар ин ҷо
даъват мешавад, ки ба заминаи он бодиққаттар назар афканад.
Оё шумо шахсан бовар доред, ки ҳанӯз ҳам дар ВАО-и асосӣ рӯзноманигорон ҳастанд, ки ин даъватро қабул хоҳанд кард?
Шумо қаблан дар бораи агентӣҳои баланд зикр кардед.
Аммо он дар 0,00 ночиз аст. Ман мегӯям, умуман не.
Ҳамеша онҳое ҳастанд, ки аз саф мебароянд, Эва Ҳерман яке аз онҳо буд.
Оё номҳои дигар ҳам нестанд? Уве Штайн, ки мо метавонем баъдтар ба ӯ баргардем, низ ҷузъи як
лоиҳаи нав аст ва дигар дар ҷараёни асосӣ намеояд.
Хуб, чанд нафар ҳастанд, аммо агар рост гӯем, аксарият пурра ҷонибдорӣ мекунанд.
Пас васоити ахбори давлатӣ ҷузъи ин система ҳастанд. Ман ҳеҷ гоҳ намехостам ба ин бовар кунам; солҳо пеш ман содда будам.
Ман ба худ гуфтам, ҳеҷ кас наметавонад ин қадар беақл бошад, онҳоро бояд харида бошанд – онҳоро бояд харида бошанд!
Бисёре аз одамон аз ман мепурсанд, ки ман чӣ мушоҳида кардаам; ин мисли як идеология аст.
Пас, ҳамон тавр, мисли коммунизм дар он замон дар давраи Мао Тсэ-дунг, Пол Пот, Сталин ё дар ГДР, ки мардум мегуфтанд
100% тарафдорони SED ҳастанд – не, не, онҳо воқеан вуҷуд доранд.
Онҳо ба он бовар доранд. Мисли як навъ идеология. Идеологияи коммунистӣ дуруст аст, онҳо ҳама чизи дигарро нодида мегиранд.
Дар ВАО онҳо хеле зиёданд, хеле зиёд.
Бале, аммо чӣ зебост, ки онҳо низ дар худ ҳамин овозеро, ки шумо дар бораи он гуфтед, доранд.
Ман воқеан дар бораи рӯзноманигорони сатҳи поёнӣ гап мезанам, ки шояд танҳо фармонҳоро иҷро мекунанд, аз
агентӣҳо пайравӣ мекунанд ва ҳамаи истилоҳотро риоя мекунанд.
Шумо фикр намекунед, ки дигар умеде боқӣ мондааст, ки онҳо бедор ё барангехта шаванд, ё ин даъватро қабул кунанд.
Ҳама чизе, ки метавонам ба онҳо бигӯям, ин аст, ки беҳтар аст ҳоло зудтар дар бораи он фикр кунед, на пештар.
Зеро ИИ дар ҳар сурат шуморо иваз хоҳад кард. Ин аллакай рӯй дода истодааст.
Ҳоло танҳо чанд муҳаррир боқӣ мондаанд, зеро ҳамаи мақолаҳоро зеҳни сунъӣ менависад.
Онҳо бояд дар як лаҳза киштии ғарқшавандаро тарк кунанд – на мисли бисёриҳо, ки ҳанӯз фикр мекунанд, ки дар «Титаник» ҳастанд ва
ҷашн мегиранд ва шод мешаванд. Аммо он ба ғарқ шудан наздик аст!
Ин система ниҳоятан ба нокомӣ маҳкум аст, новобаста аз он ки дар кадом соҳаҳо ҷалб шудааст.
Шумо метавонед ҳар чизеро, ки мехоҳед, бигиред. Новобаста аз он ки ҳоло VW 35 000 нафарро, ки ҳама ба онҳо дурӯғ гуфта ва хиёнат
шудааст, аз кор ихроҷ мекунад – дар он замон SPD ҳанӯз дар Зайфти Верхна-Саксония ҳаммолик VW буд – шумо метавонед
ҳамаи соҳаҳои дигарро бигиред, шумо метавонед масъалаҳои паноҳандагон ва муҳоҷиратро бигиред...
Барои олмонҳо пул нест, барои роҳҳо ҳам пул нест, ҳама чиз дар Берлин тамом шуд!
Шумо метавонед ҳамаи соҳаҳоро фаро гиред. Ин мусбат аст, бояд бигӯям, зеро ҳоло ҳама чиз пайдо мешавад.
Ё ман инро дарк мекунам ва мегӯям, ки дигар бо ин розӣ намешавам. Ё ман фикр мекунам, ки то охир бо он ҳамроҳ
мешавам ва дурӯғ гуфтан ва фиреб доданро идома медиҳам.
Ман ба карма сахт бовар дорам. Аммо дар як лаҳза карма ба ту мерасад, тезтар аз ҳарвақта.
Ба назари ман, мо ҳоло дар даврае ҳастем, ки ин қувваҳои нур, ё онҳоро ҳақиқат ном баред,
рӯз то рӯз бештар ошкор мешаванд. Ва ин хуб аст.
Ин хуб аст, дақиқ ҳамин тавр. Шумо мебинед, ки одамони бештару бештар ҳамин тавр ҳастанд.
Аҷиб аст, ки шабакасозӣ то чӣ андоза паҳн шудааст, чӣ қадар форматҳо ва чӣ қадар ҳаракатҳо вуҷуд доранд.
Ин аъло аст. Ҳайкои азиз, бисёр ташаккур. Ин ба мо умед барои оянда медиҳад.
Ман шунидам, ки шумо низ китоби нав мебароред.
Оё ман инро дуруст фаҳмидам? Метавонед дар ин бора чанд калимаи дигар бигӯед?
Бале, дар ниҳоят ҳама чиз ба як чиз бармегардад. Ин дар бораи ягон китоб нест, аммо шумо бояд тасаввур кунед,
ки шиори пас аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ «Ҳеҷ гоҳ ҷанг такрор нашавад» буд. Ҳеҷ гоҳ ҷанг такрор нашавад!
Вақте ки ман дар бораи он фикр мекунам, дар он чизе, ки дар аввали солҳои 1980 ҳаракати сулҳ
меномиданд, шиор «сулҳро бе силоҳ таъмин кунед» буд.
Ҳамин одамон ҳоло дар кӯчаҳо мегарданд ва мегӯянд: «Сулҳро танҳо бо силоҳ ба даст овардан мумкин аст.»
Ин як таҳрифи пурраи орвеллист.
Ин маънои онро дорад, ки воқеан ҳама чиз ба як чиз бармегардад: ҷанг ё сулҳ.
Ба назари ман, мо дар замонҳои комилан девонавор зиндагӣ мекунем, ки абсурд аст: ҳар рӯз – танҳо ба хабарҳо нигоҳ кунед – ҳоло мо
мехоҳем… хуб, шахсе мисли Йенс Шпан, ки дар муомилоти ниқобҳо ва ҳама гуна корҳои дигар даст дорад, ҳеҷ гоҳ дар артиш хидмат
накардааст, ҳоло ба мо мегӯяд, ки мо аслан… метавонад талаботе ҷорӣ шавад, ман бо эҳтиёт мегӯям… Онҳо дар ин самт кор мекунанд.
Ин маъно дорад, ки мо бояд дар бораи сулҳ сӯҳбат кунем. На танҳо дар бораи сулҳ сӯҳбат
кунем, балки бояд онро дар зиндагӣ татбиқ кунем.
Ва ҳоло одамони зиёде ҷамъ омадаанд, ҳамин тавр шумо бояд онро тасаввур кунед.
Ва ин чизе нест, ки шумо онро ба осонӣ шарҳ диҳед; он ғайритасаввурнопазир аст.
Лоиҳае, ки ба назари ман яке аз муҳимтарин лоиҳаҳои даҳ соли охир аст: «Ниҳоят сулҳ –
100 шахсият» ҷасорати ахлоқиро нишон медиҳанд.
Одамоне, ки баъзан назари гуногун доранд, вале боз ҳам, пайравӣ карда ба намунаи «We Are the World», он замон Band Aid, ки Боб
Гелдоф ҳамаи номҳои бузургро дар Варзишгоҳи Уэмбли ҷамъ овард – шумо худатон медонед – Queen, David Bowie, онҳо ҳама онҷо
буданд, George Michael, ҳама онҷо буданд, зеро онҳо ҳадаф доштанд: ин ба Эфиопия рабт дошт, то барои он пул ҷамъ кунанд.
Ва ин дар бораи сулҳ аст. Ва шахсиятҳое дар инҷо ҳастанд, ман чанд нафарро аз садҳо мехонам: Sucharit Bhakdi, Philipp Hopp,
Daniele Ganser ҳаст, Markus Krall ҳаст, Kayvan Soufi-Siavash (Ken Jebsen), Доктор Майкл Нелс, Улрике Геро, профессор Макс Отте,
собиқ қаҳрамони ҷаҳон дар футбол Томас Бертолд, Жералд Хютер, Рудигер Далке, Лиза Фитц, Марко Рима, Том
Лаусен, Андреас Попп, Марк Фридрих, Ханс-Йоахим Мааз, Юрген Флиге, Уве Штаймле ва бисёри дигар.
Ва ҳамин чизест, ки ҳаяҷоновар аст: мо гуфтем, ки одамони комилан гуногун одамонро ба ҳам оварданд.
Ман бо он чандон кор надорам, он танҳо тасодуфан аз ҷониби нашриёти мо нашр шудааст.
Аммо ман танҳо метавонам бигӯям, ки он хеле калон аст ва ҷараёни асосӣ аз он метарсад. Воқеан, воқеан метарсад.
Зеро одамон ҳамеша мехоҳанд дигаронро тақсим кунанд. Ин як нафарро бар зидди нафари дигар мегузоранд.
Масалан, дар он ҷо касе ҳаст, ки яҳудӣ аст ва менависад, ки чаро мо бояд ҳанӯз бо фаластиниён сӯҳбат кунем.
Каси дигар, як муҳаррири маъруф, ки номашро ман зикр намекунам ва аз радиои давлатӣ ихроҷ
шуда буд, низ дар бораи ин парванда ҳарф мезанад.
Духтурон, олимон, савдогорони бозори саҳҳомӣ – шумо чанд номро мешиносед – ҳамаашон дар ин
кор даст доранд. Ин воқеан дар бораи сулҳ аст!
Ва ҳамин аст, ки ба назари ман, ин лоиҳа бениҳоят муҳим аст.
Ҳар касе, ки фарзанд дорад ё касеро мешиносад, ки метавонад барои хидмати ҳарбӣ даъват шавад, бояд аввал ин китобро бихонад.
Вақте мебинед, ки мардум он ҷо ба он чӣ гуна менигаранд, дар баданатон муйҳои бадан меистанд.
Ва мо воқеан бояд дар ин лаҳзаи душвор ҳама якҷоя истоем.
Аммо, чунон ки гуфтам, он то 28 ноябр дастрас нахоҳад шуд. То он вақт он ҳанӯз сиррест, ки ман ҳоло дар ин
ҷо ошкор мекунам. Шумо онро дар ҷои дигар нахоҳед ёфт.
Лутфан то 28-ум мунтазир шавед. Дар мағозаи Macht-steuert-Wissen Verlag дастрас аст.
Ё эҳтимолан аз декабр, аввали декабр дар дигар фурӯшандагони асосӣ низ.
Ҳайко, ман мехоҳам миннатдории самимии худро баён кунам, ки вақт ҷудо кардед, то моро дар ин саёҳати кӯтоҳ
аз масъалаи мавриди назар то чор ниҳод ҳамроҳӣ кунед.
Ман фикр мекунам, ки мо ба ин идома хоҳем дод. Мо метавонем ба ошкор кардани чизҳо идома
диҳем; раванди бедоршавӣ дигар қатъ намешавад.
Бисёр ташаккур. Ман ба шумо дар ҳама корҳоятон комёбиҳои беандоза ва нерӯи фаровон таманно дорам!
Ва ман интизори он ҳастам, ки ба зудӣ боз шуморо бубинам.
Ба дастаи шумо бисёр ташаккур. Ташаккур, ки ба ман иҷозат додед, дар ин ҷо бошам – ва ба тамошобинони шумо. Ҳама беҳтаринҳоро!
Ташаккур – шумо ҳам.
Мо мехоҳем бидонем, ки мардум дар кӯча дар ин бора чӣ мегӯянд. Ақидаи шахсии шумо дар ин бора чист? -
Хуб, ман танҳо метавонам бо шумо розӣ шавам.
Оё шумо низ аз гузоришҳои асосии хабарӣ, ки таҳрир ва сохта шудаанд, хаста шудаед? Kla.TV –
мустақил, ройгон ва бе цензура! Ҳоло ройгон обуна шавед!