1
00:00:00,000 --> 00:00:00,164


2
00:00:00,164 --> 00:00:04,601
Күп кешеләр dpa-дан сүзбе-сүз генә күчерәләр.

3
00:00:04,601 --> 00:00:08,950
Аннары газетада карасаң, хәзер һәр җирдә
дә шул ук мәкаләләр икәнлеген күрәсең.

4
00:00:08,950 --> 00:00:16,618
рәсми рәвештә бер әңгәмәдә без массакүләм мәгълүмат чараларының
тупасландыру чорында яшибез дип әйтелде һәм Густав Ле

5
00:00:16,618 --> 00:00:20,864
Бон 130 елдан артык элек «Күбеләр психологиясе» китабын язган.

6
00:00:20,864 --> 00:00:25,214
Ул массаларны ничек манипуляцияләргә кирәклеге
турында белергә тиеш булган бөтен мәгълүматны үз эченә ала.

7
00:00:25,214 --> 00:00:30,644
син чынлыкта кол булып яшисең, тик үзең чынлап
та койма белән уратып алынганыңны аңламыйсың.

8
00:00:30,644 --> 00:00:36,248
Башка кешеләр синең өчен койма куялар һәм һәр дүрт
ел саен син койманың төсен сайлый аласың дип әйтәләр.

9
00:00:36,248 --> 00:00:40,524
Минем иң яраткан әйтемем чынлыкта:
телевизорны аз караучылар ачыграк күрә.

10
00:00:40,524 --> 00:00:50,089
Алар моңа ышана. Ниндидер идеология кебек. Коммунистик идеология
дөрес дип саныйлар, калган бөтен нәрсәне игътибарга алмыйлар.

11
00:00:50,089 --> 00:00:53,527
Массакүләм мәгълүмат чараларында алар бик күп, бик күп.

12
00:00:53,527 --> 00:00:56,385
Анда кешеләр моны ничек кабул итүен
күргәч, синдә мурашкалар йөгерәчәк.

13
00:00:56,385 --> 00:00:59,651
Һәм без чыннан да бу авыр вакытта барыбыз да бергә торырга тиеш.

14
00:00:59,651 --> 00:01:03,667
Әйе, кадерле тамашачылар, Хайко Шраңны кем белми?

15
00:01:03,667 --> 00:01:12,065
Ул бестселлер автор, китап нәшриятчысы, 15-нче AZKда чыгыш ясаучы,
170 000 язылучысы булган YouTube каналы бар һәм тынычлыкны

16
00:01:12,065 --> 00:01:17,077
яратучы буларак мәгариф өлкәсендә иң күренекле шәхесләрнең берсе.

17
00:01:17,077 --> 00:01:20,452
Хөрмәтле Хайко, Kla.TV-га рәхим ит,
сине монда күрүебезгә бик шатбыз.

18
00:01:20,452 --> 00:01:28,040
Сәлам, кадерле Матиас. Мине кабул иткәнегез өчен рәхмәт,
һәм, әлбәттә, тамашачыларга иң изге теләкләр. Зур рәхмәт.

19
00:01:28,040 --> 00:01:32,558
Хөрмәтле Хайко, син китап язгансың, һәм
синең яңа китабың «Миллениум ялганы» дип атала.

20
00:01:32,558 --> 00:01:37,043
Анда сез сизгер темаларны күтәрәсез һәм
аларны гаҗәеп тирәнлек белән өйрәнәсез.

21
00:01:37,043 --> 00:01:41,081
Шулай да, аны уку бик җиңел, һәм ул укучыны чыннан да җәлеп итә.

22
00:01:41,081 --> 00:01:49,268
Китап коронавирус пандемиясеннән соң язылды. Бу чор сезне
китап язарга илһамландырдымы? Яисә башка сәбәп бар идеме?

23
00:01:49,268 --> 00:01:50,580
Чынлап әйткәндә, ул шулкадәр яңа түгел.

24
00:01:50,580 --> 00:01:54,380
Китап бер елдан да азрак вакыт элек басылып чыкты,
шуңа күрә чынлыкта ул Коронадан күп соңрак чыкты.

25
00:01:54,380 --> 00:01:58,901
Корона – 2020/2021 елларныкы,
безнең аның белән бәйләнешебез бармы?

26
00:01:58,901 --> 00:02:01,330
Ләкин сезнең сорау әле дә нигезле.

27
00:02:01,330 --> 00:02:04,715
Ахыр чиктә чынлап та бары тик бер генә сәбәп бар иде:

28
00:02:04,715 --> 00:02:08,668
Мин иске китапларымны чыгарып
алдым, бу очракта «Йөзъеллык ялганы».

29
00:02:08,668 --> 00:02:16,042
Мин иске чыганакларны карарга теләдем һәм аларның
күбесе интернетта юклыгын ачыклагач, куркып калдым.

30
00:02:16,042 --> 00:02:18,690
Мин моны бик борчулы дип таптым, чөнки бу акылсызлык.

31
00:02:18,690 --> 00:02:25,050
Димәк, хәзер анда Google аша зур бертөрлелек
бар, һәм хәзер бу ChatGPT белән дә дәвам итә.

32
00:02:25,050 --> 00:02:30,084
Шулай уйладым: әгәр алар барысын да бетереп
барсалар, бер генә хакыйкать калачак — Оруэллның

33
00:02:30,084 --> 00:02:33,090
«1984»ендәге кебек Хакыйкать министрлыгының хакыйкате.

34
00:02:33,090 --> 00:02:35,035
Аннары мин уйладым: болай булмас.

35
00:02:35,035 --> 00:02:40,800
Шулай итеп, мин уйладым: ярар, син ахыр чиктә
киләчәк буыннар өчен тагын бер китап язачаксың.

36
00:02:40,800 --> 00:02:45,982
Чөнки мин ышанам, алар ясалма интеллект белән бу юнәлешкә
көннән-көн күбрәк хәрәкәтләнәләр, һәм син бары тик

37
00:02:45,982 --> 00:02:51,276
алдан билгеләнгән фикергә генә ия, ул
хакимияттәгеләрнең теләге буенча бер сюжет тарафыннан дикталган.

38
00:02:51,276 --> 00:02:56,791
Минем дә балаларым бар, һәм мин үземне җаваплы дип тоям, бу
җаваплылык бары тик балаларым һәм оныкларыма гына түгел,

39
00:02:56,791 --> 00:03:03,329
башка кешеләргә дә кагыла, шуңа күрә кеше әйтә ала: Ярар, менә
белешмә әсәре – син аны укыгансың – бер төрле энциклопедия.

40
00:03:03,329 --> 00:03:04,771
Без берничә теманы караячакбыз.

41
00:03:04,771 --> 00:03:09,838
Шулай итеп, анда барысын да таба аласың: бөтен сугышлар ничек
башланганы, алар артында кемнәр торганы, исемнәре һәм фамилияләре

42
00:03:09,838 --> 00:03:12,383
күрсәтелгән, Кеннедины үтерү, коронавирус – анда нәрсә булган?

43
00:03:12,383 --> 00:03:14,297
Мин әйтәм, ул инде искергән, минем китабым (...).

44
00:03:14,297 --> 00:03:17,008
Элек мин язган әйберләр хәзер барысы да ачыкланды.

45
00:03:17,008 --> 00:03:20,320
Шул арада бер-бер артлы бомба шартлый.

46
00:03:20,320 --> 00:03:24,967
Шулай итеп, чыннан да, мин: «Ярар, бу
барлык темаларның да юлдашы», – дип әйттем.

47
00:03:24,967 --> 00:03:28,580
Ярар, миңа тагын берни дә язарга кирәкми дип
уйлыйм, чөнки хәзер инде барысы да язылган.

48
00:03:28,580 --> 00:03:32,340
Әгәр дә син моны әлегәчә аңламаган булсаң, ялгыш
аңлама – ярдәм итү өчен сиңа инде берни дә эшләп булмый.

49
00:03:32,340 --> 00:03:37,060
Чыннан да сез бик күп төрле темаларга
мөрәҗәгать иттегез һәм аларны тирәнтен өйрәндегез.

50
00:03:37,060 --> 00:03:41,420
Бу сөйләшүдә мин хәзер медиа
темасына бераз игътибар юнәлтергә телим.

51
00:03:41,420 --> 00:03:47,683
Сез бер мәкаләдә матбугатка ишарә ясадыгыз, ләкин
китап буена даими рәвештә берничә тапкыр телгә алдыгыз.

52
00:03:47,683 --> 00:03:52,544
Күп кешеләр массакүләм мәгълүмат чаралары төрле
фикерләрнең киң ассортиментын тәкъдим итә дип уйлыйлар һәм

53
00:03:52,544 --> 00:03:55,560
һәркемнең кайдадыр үз фикерен формалаштыра алуына ышаналар.

54
00:03:55,560 --> 00:03:59,555
Ләкин сезнең китабыгызда матбугат
турында бераз башка сурәт төшерелгән.

55
00:03:59,555 --> 00:04:04,782
Массакүләм мәгълүмат чараларында нинди проблема бар дип уйлыйсыз?

56
00:04:04,782 --> 00:04:07,488
Минемчә, бу яңа проблема түгел; ул һәрвакыт булган.

57
00:04:07,488 --> 00:04:12,411
Әгәр дә сез моның тарихын бераз өйрәнсәгез, сез Эдвард Бернайсның
– тамашачыларга мин бары тик Эдди Бернайсны

58
00:04:12,411 --> 00:04:16,688
гына тәкъдим итә алам – 100 елдан артык элек
«Пропаганда» исемле китап язганын табарсыз.

59
00:04:16,688 --> 00:04:24,757
Бу кеше чынлыкта җәмәгатьчелек белән элемтә
агентлыкларын нигезләгән кеше (...) ул

60
00:04:24,757 --> 00:04:31,621
хакимияттәгеләргә кешеләрне манипуляцияләү механизмнарын биргән.

61
00:04:31,621 --> 00:04:36,364
Мин әйтер идем, Адольф Гитлер булсынмы, башкалар
булсынмы, бу әйберләр бүгенге көнгә кадәр

62
00:04:36,364 --> 00:04:39,612
кулланыла. Башка сүз белән әйткәндә, бу берни дә яңа түгел.

63
00:04:39,612 --> 00:04:46,850
Әлбәттә, синдә шундый хис барлыкка килә: ГДРда
ике канал – DDR1 һәм DDR2 – булган. Һәм минем

64
00:04:46,850 --> 00:04:51,112
буын да каналлар саны бик аз булган чорны хәтерли.

65
00:04:51,112 --> 00:04:55,180
1987 елда Sat.1, RTL һ.б. шәхси телевидение пәйда булды.

66
00:04:55,180 --> 00:04:58,782
Элек телевидение каналлары саны чикле генә иде.

67
00:04:58,782 --> 00:05:02,500
Һәм ниһаять, йөзләгән канал пәйда булды.

68
00:05:02,500 --> 00:05:09,541
Кешеләр әйттеләр: «Әй, хәзер без чынлап
та тулы һәм бәйсез мәгълүмат ала алабыз».

69
00:05:09,541 --> 00:05:17,441
Мин моны еш кына сорап килдем, хәтта 20 ел элек тә күбрәк, чөнки
мөһим хәбәрләр – ягъни иң әһәмиятле вакыйгалар, 2003 елгы

70
00:05:17,441 --> 00:05:25,655
Икенче Голф сугышы булсынмы, 1991 елгы Беренче Голф сугышы
булсынмы – чыкканда, һәр җирдә бер үк сурәтләр күренүен сиздем.

71
00:05:25,655 --> 00:05:30,417
Шулай да син CNNны карыйсың, көндәлек
яңалыкларда шул ук күренешләрне күрәсең, башка

72
00:05:30,417 --> 00:05:33,705
каналларда да шул ук күренешләрне күрәсең.

73
00:05:33,705 --> 00:05:40,371
Бары тик телевидение алып баручысы гына
башкача күренде, әмма хәбәр һәр җирдә бер үк иде.

74
00:05:40,371 --> 00:05:43,199
Һәм хәтта шул вакытта да мин үземнән сорадым: Бу ничек була ала?

75
00:05:43,199 --> 00:05:48,609
Чөнки барысы да шулкадәр бәйсез, һәм һәркем сиңа: «Безнең үз
хәбәрчеләребез бар, алар хәзер монда да, анда да йөриләр» (...).

76
00:05:48,609 --> 00:05:52,968
Ләкин хәлиткеч мәсьәләләргә килгәндә,
чынлап та бер генә хәлиткеч фикер булды.

77
00:05:52,968 --> 00:05:56,319
Минемчә, хәзер ул элеккегә караганда да начарак.

78
00:05:56,319 --> 00:06:01,378
Сез моңа болай дип җавап бирдегез: меңләгән
каналлар булуы да, булмавы да бөтенләй әһәмиятле түгел.

79
00:06:01,378 --> 00:06:12,478
Сез әйткәнчә, бары дүрт кенә хәбәр агентлыгы бар: AP,
Associated Press, AFP һәм Reuters, барысы да яхшы билгеле.

80
00:06:12,478 --> 00:06:18,107
Ройтерс инде якынча 150 ел, моны гына күз алдына
китер, ә аннары dpa — Германия матбугат агентлыгы бар.

81
00:06:18,107 --> 00:06:22,817
Кызыксынган караучыларга – моңа игътибар итегез –
Германиядә сез еш кына күрәсез: dpa – бик кечкенә

82
00:06:22,817 --> 00:06:25,540
хәрефләр белән бастырылган – dpa, dpa, dpa хәбәре.

83
00:06:25,540 --> 00:06:31,548
Бу алар китерергә тиешле әйберләрне бирәләр дигәнне аңлата.

84
00:06:31,548 --> 00:06:36,029
Күп кешеләр DPAдан сүзбе-сүз генә күчерәләр.

85
00:06:36,029 --> 00:06:40,370
Аннары газетада карасаң, хәзер һәр җирдә
дә шул ук мәкаләләр икәнлеген күрәсең.

86
00:06:40,370 --> 00:06:48,844
Әйе, тамашачылар өчен сез медианың зур төрлелеге турында
сөйләдегез, ә хәзер әйтәсез: бу төрле медиа – беренче карашка бик

87
00:06:48,844 --> 00:06:54,400
күп төрле форматлар булуга карамастан –
чынлыкта шушы дүрт агентлыктан гына, яки

88
00:06:54,400 --> 00:06:58,520
күбесенчә шулардан гына күчермә ясый, шулай бит?

89
00:06:58,520 --> 00:07:04,443
Әйе, бу зирәк. Мин моны болай әйтим: әйткәнемчә, гадәттә мин
стандарт хисапларда кайбер төбәк үзенчәлекләре булырга

90
00:07:04,443 --> 00:07:08,018
мөмкинлеген инкарь итәсем килми, чыннан да шулай булырга мөмкин.

91
00:07:08,018 --> 00:07:14,372
Ләкин ахыр чиктә моны шулай күз алдына китерегез: зур спорт залы,
һәм анда шактый караңгы, бер почмакта барлык

92
00:07:14,372 --> 00:07:20,420
прожекторлар шул почмакка юнәлгән, һәм шул
почмакта, мәсәлән, Украина яки Газадагы сугыш бара.

93
00:07:20,420 --> 00:07:26,408
Һәркем бары тик шушы почмакка гына карый, бары тик шушы почмак
турында гына хәбәр итә, әмма шул ук спортзалда, башка илләрдә,

94
00:07:26,408 --> 00:07:30,480
мәсәлән Йәмәндә һәм башка җирләрдә дә
сугышлар бар, массакүләм үтерүләр дә бар, ләкин

95
00:07:30,480 --> 00:07:33,405
алар турында хәбәр ителми, алар булмаган кебек.

96
00:07:33,405 --> 00:07:37,170
Хәзерге, бары тик хәзерге, мин
тарихи әйберләр турында да сөйләмим.

97
00:07:37,170 --> 00:07:41,780
Әгәр без Украинадагы сугышның 2014 елда
башланганын фараз итсәк, бу яхшы билгеле.

98
00:07:41,780 --> 00:07:49,249
Һәм сез иң бөек журналистларның берсе — мин китабымда да китергән
һәм зур ихтирам белән караган Питер Шолл-Латур, кызганычка каршы,

99
00:07:49,249 --> 00:07:56,662
2014 елда вафат булган, бер интервьюда без массакүләм мәгълүмат
чаралары чорында яшибез дип рәсми рәвештә әйткәнен исәпкә алсагыз,

100
00:07:56,662 --> 00:08:00,811
бу, бигрәк тә Украина сугышы нәтиҗәсендә, аеруча ачык күренде.

101
00:08:00,811 --> 00:08:11,706
Ул вакытта шулай иде. Ялган сурәтләр күрсәтелде. Мәсәлән, nTV
зур хәбәр чыгарып, танк колонналары Украинагә керә яисә чикне

102
00:08:11,706 --> 00:08:17,784
уза дип күрсәтте, әмма ул чынлыкта 2008 елдан алынган сурәт иде.

103
00:08:17,784 --> 00:08:25,643
Ул Кавказда төшерелгән, ул рус хәрби күнегүләре
иде, шуңа күрә аны гади генә ялгыш хәбәр иткәннәр.

104
00:08:25,643 --> 00:08:32,320
Ләкин әлбәттә, кешеләр уйлады: «Ох, руслар анда танклар
белән керәләр», – диделәр, ләкин алар беркайчан да кермәделәр!

105
00:08:32,320 --> 00:08:36,626
Бу бары тик бер генә мисал. Һәм ул һәрвакыт шулай дәвам итә.

106
00:08:36,626 --> 00:08:44,449
Ул вакытта да легендар булды: Берлинда «Ох, хәзер безгә
мохтаҗ качаклар өчен кеше чылбыры төзергә кирәк» диделәр —

107
00:08:44,449 --> 00:08:48,551
алар 2015 елда Сүрия аша килде — һәм бу да легендар булды.

108
00:08:48,551 --> 00:08:55,419
Аннары алар Берлин тирәсендә ярлы качаклар
өчен шәмнәр тотып, кулдан-кул тотышып йөрделәр.

109
00:08:55,419 --> 00:09:03,530
Аннары ачыкланды ки, хәбәр ителгәнчә анда 50 мең кеше түгел, ә
бары тик 5 мең генә булган, һәм бу кеше чылбыры өчен җитмәгән.

110
00:09:03,530 --> 00:09:08,312
Шулай итеп, алар 2003 елда, Украинадагы икенче сугыш вакытында
массакүләм демонстрацияләр булган һәм

111
00:09:08,312 --> 00:09:13,280
йөзләгән мең кеше урамнарга чыккан чактагы
фотоларны алып, гади генә итеп бергә монтажладылар.

112
00:09:13,280 --> 00:09:20,680
Аннары син моны беләсең, һәм алар: «Ох, кызганычка каршы,
без dpa архивыннан ялгыш рәсемне чыгарып алганбыз», – диләр.

113
00:09:20,680 --> 00:09:28,016
Алар хәзер Трамп белән дә шул ук эшне кабатлыйлар — ул
BBCга каршы дәгъва белдергән шул хәл. Һәм бу шулай дәвам итә.

114
00:09:28,016 --> 00:09:34,780
Иң мөһиме шул: караучылар истә тотарга яки ирекле
рәвештә өйрәнергә мөмкин булган берничә генә агентлык бар.

115
00:09:34,780 --> 00:09:39,861
Һәм бу зирәк, чөнки моны бик аз кеше
белә, ләкин алар барысы да бер үк фикердә.

116
00:09:39,861 --> 00:09:45,566
Аларны яңадан таба аласыңмы — бу инде башка хикәя:
Бильдербергерләр һәм аларның көн тәртибен тикшерү

117
00:09:45,566 --> 00:09:48,841
өчен утырып сөйләшүче барлык яртылаш яшерен оешмалар.

118
00:09:48,841 --> 00:09:51,052
Әлбәттә, бу — заговор теориясе, Матиас, син бит беләсең.

119
00:09:51,052 --> 00:09:55,900
Әлбәттә, монда бернинди шик тә юк. Әйдәгез,
моны кавычкаларга алыйк, әйе, нәкъ менә шулай.

120
00:09:55,900 --> 00:09:59,983
Китабыгызда сез шулай ук Йёрг
Хайдердан цитата китерүегезне язасыз:

121
00:09:59,983 --> 00:10:06,826
Терминнарны билгеләүче уйлауны контрольдә тота – мөһим
мәсьәләләр сәяси табуга әйләнә, ялганнар догмага күтәрелә.

122
00:10:06,826 --> 00:10:13,164
Әйе, сез әйткәнчә, бу психологик сугыш практикада
ничек эшли, яки хәзерге дөнья вакыйгаларыннан, хәзерге

123
00:10:13,164 --> 00:10:17,339
вакытта барган хәлләрдән конкрет мисалларыгыз бармы?

124
00:10:17,339 --> 00:10:22,530
Әйе, дөресен әйткәндә, мин берничә сүз әйтә алам, ләкин хәзер
тамашачылар нәрсә ишетергә теләүләре мине

125
00:10:22,530 --> 00:10:27,320
чынлап та кызыксындырмый, ләкин мондый хәл
озак еллар бу эш белән шөгыльләнгәндә була.

126
00:10:27,320 --> 00:10:28,991
Без һәрвакыт танырга кирәклеге
турында сөйлибез, әмма ни өчен үзгәртергә?

127
00:10:28,991 --> 00:10:33,153
Син һәрвакыт танылу дөньясында каласың, һәрвакыт
танып торасың, чөнки бер мәлдә син акылдан

128
00:10:33,153 --> 00:10:35,824
язарсың, чөнки киләсе хәбәр, киләсе, киләсе, киләсе...

129
00:10:35,824 --> 00:10:41,100
Чөнки ялган, син күз алдына китер, шулкадәр зур,
минем өчен шактый куркыныч, кешеләр шул ялганнарга иярә.

130
00:10:41,100 --> 00:10:51,468
Мәсәлән, әгәр дә сез матбугатта Саклану министрлыгы
хәбәр итүенчә, мондый да, теге дә булган дип ишетсәгез.

131
00:10:51,468 --> 00:10:56,585
Син һәрвакыт беләсең, алар моның артында
торалар, яки разведка хисаплары моны һәм болай дигән.

132
00:10:56,585 --> 00:11:03,860
Димәк, без моны ачыклый алырбыз, чөнки алар
чагыштырмача тыгыз хезмәттәшлек итәләр һәм бөтен терминология...

133
00:11:03,860 --> 00:11:11,123
Шуңа күрә хәзер ул кызыксыз: «ачулы гражданин» дигән термин да
элек булмаган, «Рейх гражданины» дигән ясалма термин

134
00:11:11,123 --> 00:11:18,098
кешеләрне каралау өчен уйлап табылган, ә мин булган
«уң канат эзотерикасы» да элек беркайчан да булмаган.

135
00:11:18,098 --> 00:11:20,488
Син үзеңә сүзлек ал, ул чыннан да бик кызыклы.

136
00:11:20,488 --> 00:11:27,285
Мин бер тапкыр моның турында лекция укыдым, уйлыйм,
ул сезнең урында, AZKда терминология турында иде. Бу

137
00:11:27,285 --> 00:11:31,099
күптән булды, һәм анда терминнар хәтта телгә алынмаган.

138
00:11:31,099 --> 00:11:42,403
«Баш күтәручеләр», әх, баш күтәручеләр – баш күтәручеләр бер төр
Һиндстанлылар. Алар акыллы, диләр: «гуманитар фаҗигане булдырмас

139
00:11:42,403 --> 00:11:47,033
өчен» – бу яхшы яңгырый – «тынычлык саклау көчләре» ...

140
00:11:47,033 --> 00:11:57,761
Бу сүзләр барысы да төп массакүләм мәгълүмат чараларында тарату
өчен ясалган, алар күбрәк яки азрак берничә агентлыкка карый.

141
00:11:57,761 --> 00:12:07,254
Йоклап яткан сарыклар ахыр чиктә «тынычлык
сакчылары» дигән шартлар белән бомбалана: алар X яки Y

142
00:12:07,254 --> 00:12:13,403
илләренә барып, демократия һәм ирек өчен көрәшергә тиеш.

143
00:12:13,403 --> 00:12:21,788
Мәсәлән, «коллатераль зыян» термины 1999 елда Косово
сугышы вакытында барлыкка килгән һәм моңа кадәр ул булмаган.

144
00:12:21,788 --> 00:12:29,000
Вьетнам сугышы вакытында бернинди ян зыян булмады. Сез напалм
бомбаларының төшүен күргән сурәтләрне күргәнсездер,

145
00:12:29,000 --> 00:12:36,237
һәм алар легендар дәрәҗәдә аянычлы: кечкенә
балаларның тиреләре үз гәүдәләрендә гель кебек янып тора.

146
00:12:36,237 --> 00:12:41,778
Шулай итеп, алар үз-үзләренә әйттеләр: «Ярар, без дәрес алдык,
мондый эшләрне тагын кабатлый алмыйбыз, хәзер безгә видеоуен

147
00:12:41,778 --> 00:12:48,223
кебек нәрсә эшләргә кирәк… дрон очып килә, аннары берәр нәрсә
пәйда була, һәм без аларга: "Әйе, шулай ук корбаннар да булды"».

148
00:12:48,223 --> 00:12:51,274
Гади итеп әйткәндә, цивильләр,
хатын-кызлар, балалар һәм башкалар үтерелә.

149
00:12:51,274 --> 00:12:58,718
Һәм һәрвакыт шулай бара: тулысынча бозып күрсәтү, «уң
канат экстремист» партиясе һәм аның белән элемтәдә торган

150
00:12:58,718 --> 00:13:02,779
партияне шунда ук телгә алу – бу бары тик клевета гына.

151
00:13:02,779 --> 00:13:07,023
Чөнки һәр сүз, бик рухи яктан, һәр сүзнең үз тибрәнеше бар.

152
00:13:07,023 --> 00:13:13,291
Әгәр мин хәзер әйтсәм, кадерлем Матиас, син гаҗәеп кеше,
яки мин сине яратам, яки мин сине нәфрәт итәм, Матиас.

153
00:13:13,291 --> 00:13:19,745
Әй, сүзләр үтерә ала, диярсең. Һәр сүзнең
тибрәнү үрнәге бар, алар моны бик яхшы беләләр.

154
00:13:19,745 --> 00:13:23,069
Шуңа күрә мин бу эшләрне үз өстемә алырга баш тартам.

155
00:13:23,069 --> 00:13:27,733
Шуңа күрә син минем бер генә видеода да
«Schwurbler» сүзен бер тапкыр да әйткәнемне ишетмәссең.

156
00:13:27,733 --> 00:13:31,338
Минем өчен бу иң көлкеле нәрсә, чөнки бу сүз элек булмаган.

157
00:13:31,338 --> 00:13:37,974
Күп кешеләр попугай кебек кабатлыйлар, алар, син күз
алдына китер, маймылга охшаганнар, ул да бөтен нәрсәне күчерә.

158
00:13:37,974 --> 00:13:41,317
Мин барлык кешеләр дә шундый, дип әйтмим,
сезнең арада әлбәттә ирекле фикер йөртүчеләр бар.

159
00:13:41,317 --> 00:13:46,915
Ләкин кызганычка каршы, халык шундый: алар
моны үзләренә кабул итәләр, ә Густав Ле Бон 130

160
00:13:46,915 --> 00:13:49,979
елдан артык элек «Күбеләр психологиясе»н язган.

161
00:13:49,979 --> 00:13:53,816
Бу сезгә массаларны ничек манипуляцияләргә
кирәклеге турында белергә тиеш булган бөтен

162
00:13:53,816 --> 00:13:56,067
нәрсәне сөйли. Ләкин ничектер ул һәрвакыт эшли.

163
00:13:56,067 --> 00:13:58,731
Әйе, әлбәттә, сез бөтенләй башка дәрәҗәдә,
чөнки сез бу теманы бик тирән өйрәнгәнсез.

164
00:13:58,731 --> 00:14:03,488
Мин яхшы гына күзаллый алам, син бу
шартларның кайберләреннән чыннан да туйгансыңдыр.

165
00:14:03,488 --> 00:14:09,153
Ләкин минемчә, караучы өчен дә шундый әйбер ничек
эшләвен аңлау мөһим, бигрәк тә бездә дүрт агентлык

166
00:14:09,153 --> 00:14:12,290
махсус рәвештә кайбер сүзләрне чәчеп тарата торганда.

167
00:14:12,290 --> 00:14:18,330
Алар шулай ук кешеләрне конспирологлар, уң канат
экстремистлар, эзотериклар, син әйткәнчә сектантлар яки башка

168
00:14:18,330 --> 00:14:21,135
төрле итеп клевета эшлиләр. Бик күп тискәре терминнар бар.

169
00:14:21,135 --> 00:14:25,916
Мисал өчен Бьёрн Хёккәне алыйк. Мин шунда ук
әйтергә тиешмен: мин AfDга аеруча кызыксынмыйм.

170
00:14:25,916 --> 00:14:31,646
Ләкин аннары алар әйтерләр: җинаять эше буенча
язмага ия һәм хаклы рәвештә фашист дип аталырга мөмкин

171
00:14:31,646 --> 00:14:34,836
булган Бьёрн Хёке бүген моны да, тегене дә эшләде.

172
00:14:34,836 --> 00:14:42,610
Ләкин сез беркемнән дә «Хәзер чыгыш ясаячак хатын-кыз — берничә
сугыш өчен өлешчә җаваплы, ялган шаһитлек

173
00:14:42,610 --> 00:14:50,492
биргән, моны да, тегене дә эшләгән...» дип әйткәнен
беркайчан да ишетмәссез. Хәзер Ангела Меркель килә.

174
00:14:50,492 --> 00:14:57,137
Шулай итеп, сез беркайчан да башка бер сәясәтчедән — яшелме ул,
сулмы — сезгә мәсьәлә хәл ителәчәк дип әйтүен

175
00:14:57,137 --> 00:15:06,035
ишетмәссез, мәсәлән, элекке Антифа кешесе, хәзерге чит ил эшләре
министры Ларс Клингбайль, әллә ул икътисади секретарьмы?

176
00:15:06,035 --> 00:15:08,730
Ул хәзер сиңа сөйли. Син моны ишетмәссең.

177
00:15:08,730 --> 00:15:15,243
Сез ишетмәссез: элекке BlackRock хезмәткәре, Atlantikbrücke
оешмасының элекке идарә әгъзасы, канцлер

178
00:15:15,243 --> 00:15:21,910
итеп ант биргәннән ике көн соң сүзеннән
тайган, хәзер сезгә мөрәҗәгать итә — Фридрих Мерц.

179
00:15:21,910 --> 00:15:27,608
Бу беркайчан да булмый. Әмма калган һәркем,
минме — исемемне язып карасаң — уң канат

180
00:15:27,608 --> 00:15:31,795
экстремисты, уң канат идеологы дип һәр җирдә ярлык тагалар.

181
00:15:31,795 --> 00:15:38,691
Департамент кибетләрендәге кебек: арзандатылган! Алар сине
арзандаталар, алар сине дә арзандаталар. Алар моны эшләргә тели.

182
00:15:38,691 --> 00:15:43,215
Шуңа күрә безнең барыбыз өчен дә
анда бара торган бу үрнәкне тану мөһим.

183
00:15:43,215 --> 00:15:47,612
Әйе, алар сезне киметәләр. Икенче
яктан, алар бик каты цензура да куялар.

184
00:15:47,612 --> 00:15:50,667
Бу сезнең фикерегез бөтенләй юкка чыга дигән сүз.

185
00:15:50,667 --> 00:15:56,649
Бик көчле цензура бар. Программалар
махсус рәвештә артка этәрелә һәм табып булмый.

186
00:15:56,649 --> 00:16:02,900
Сез бервакыт SchrangTVда әйткән идегез, Оруэллга бер
нәрсә өчен хөрмәт күрсәтергә кирәк: ул хәлләрне киметкән.

187
00:16:02,900 --> 00:16:04,879
Бу синең иң яраткан әйтемнәреңнең берсе, шулай бит?

188
00:16:04,879 --> 00:16:08,261
Әйе, дөрес. Ул чыннан да шулай эшләде.

189
00:16:08,261 --> 00:16:12,538
Әгәр мин хәзер Джорджны күрсәм, мин әйтер идем:
«Джордж, син моны чыннан да бик ким бәяләгәнсең».

190
00:16:12,538 --> 00:16:13,804
Ул, мөгаен, «бу дөрес» дип әйтер иде.

191
00:16:13,804 --> 00:16:18,699
Сарразинга охшаш. Ул «Германия үзен юкка
чыгара» дип әйтеп, хәлләрне чыннан да ким күрсәтте.

192
00:16:18,699 --> 00:16:26,213
Әйе, бу гаҗәп. Мин әйтәм, бу гаҗәп. Әгәр дә сез китабыгызда
караган барлык темаларга күз салсагыз, алар чыннан да бик күп.

193
00:16:26,213 --> 00:16:33,779
Бездә бөтен сугыш икътисады бар, хәзер бездә глобаль икътисад бар,
шулай ук фармацевтика сәнәгате дә бар, бик күп төрле темалар.

194
00:16:33,779 --> 00:16:40,860
Чынлыкта, әгәр массакүләм мәгълүмат чаралары ирекле һәм бәйсез
булса, бу өлкәләрнең берсе дә тотрыклы булмас иде, шулай бит?

195
00:16:40,860 --> 00:16:45,392
… «махсус активлар» – күп кешеләр
әле дә моны истә тота, бу мөһим.

196
00:16:45,392 --> 00:16:48,212
Бурычлар барлыкка килә, һәм «махсус
фонд» термины гади генә кулланыла.

197
00:16:48,212 --> 00:16:56,363
Димәк, сугыш өчен безгә хәзер махсус
фондларда 2 триллион фунт кирәк, дисең.

198
00:16:56,363 --> 00:17:01,090
Мерц гади генә иртән торып «Мин яңа сүз
уйлап табам» дип әйтми. Син аңлыйсыңмы?

199
00:17:01,090 --> 00:17:07,207
Бу бары тик театр тамашасы гына,
актерлар рольне башкаралар кебек.

200
00:17:07,207 --> 00:17:11,207
Һәм нәкъ менә шул ноктада кешеләр
аңламыйлар һәм «юк, бу – заговор» диләр.

201
00:17:11,207 --> 00:17:16,504
Ул моны аңламаячак. Моның турында бөтен көн уйлана
торган башка агентлыклар бар: «кайсы сүзне кабат

202
00:17:16,504 --> 00:17:19,245
кулланыйк – "махсус фонд" күпкә яхшырак яңгырый».

203
00:17:19,245 --> 00:17:25,240
Һәм ул һәрвакыт шулай дәвам итә, мин моны әйтергә тиешмен, чөнки
хәзер ул даими рәвештә кабатлана, барлык өлкәләрдә тулы бозылу.

204
00:17:25,240 --> 00:17:32,231
Әйе, сез, мөгаен, шулай ук бу сүзләрне булдыру,
бөтен мәсьәләне ачып салу, фикерләүне формалаштыру өчен

205
00:17:32,231 --> 00:17:36,537
махсус оештырылган PR бүлекләренә дә ишарәлисездер.

206
00:17:36,537 --> 00:17:41,369
Ул вакытта Сигмар Габриэль ... качаклар
кризисы башлангач, Ханау шәһәрендә протестлар булды

207
00:17:41,369 --> 00:17:43,820
– кешеләр урамнарга чыккан беренче очраклар.

208
00:17:43,820 --> 00:17:48,274
Ул вакытта бу беренче качак йортына
әйләндереләсе Баухаус бинасы турында иде.

209
00:17:48,274 --> 00:17:53,977
Халык бары тик демонстрация үткәрә иде. Аннары
Сигмар Габриэль «халык калдыгы» дигән сүзне кулланды.

210
00:17:53,977 --> 00:18:00,979
Әйткәндәй, «rabble» термины элек тә булмаган; ул халыкны
«rabble» дип атады һәм аларны «ачулы гражданнар» дип йөртте.

211
00:18:00,979 --> 00:18:08,262
Һәм «коңгырт Көнчыгыш» һәм шундый төр шигарьләрнең барысы
да бер үк агентлыклардан килә. Сезгә генә мәгълүмат өчен.

212
00:18:08,262 --> 00:18:09,043
Әйе, бу гаҗәеп.

213
00:18:09,043 --> 00:18:15,615
Һәм шуңа күрә без, үз карашыбыздан чыгып, баш тартырга тиешбез,
телебезгә бик нык игътибар бирергә тиешбез, чөнки тел бик

214
00:18:15,615 --> 00:18:22,704
төгәл, һәм «хәбәр» сүзе барысын да бик төгәл җиткерә,
чөнки ул «хәбәр ителә». Шуңа күрә аны «хәбәр» дип атыйлар.

215
00:18:22,704 --> 00:18:28,485
Әйе, бу гаҗәеп! Хайко, кыскача төп мәсьәләгә кире кайтыйк, ләкин
шулай ук сорауга: әгәр без бу барлык өлкәләрне яңадан карасак –

216
00:18:28,485 --> 00:18:33,092
сугыш икътисады, төрле җирләрдә планлаштырылган
пандемия һәм фармацевтика сәнәгате – әгәр бездә ирекле

217
00:18:33,092 --> 00:18:35,931
матбугат булса, боларның берсе дә әле дә мөмкин булыр идеме?

218
00:18:35,931 --> 00:18:40,457
Әгәр кешеләр бу акылга сыймаслык низагларда
сугышка китсәләр, без читтәге пандемияләрдән куркырга

219
00:18:40,457 --> 00:18:43,008
яки хәтта сокланырга үзебезгә рөхсәт итәр идекме?

220
00:18:43,008 --> 00:18:49,370
Яхшы сорау. Гади әйткәндә, болай булмас иде, ләкин
мин һаман да моны шулай кабул итмим, чөнки минемчә,

221
00:18:49,370 --> 00:18:52,733
процесс кешенең үзендә үтәргә тиеш. Бу дигән сүз...

222
00:18:52,733 --> 00:19:02,226
Әгәр сине ахыр чиктә кечкенә итеп тотканнар, үзеңә ышанмыйсың һәм
үзеңне, әйтергә кирәк, көчләндермисең — ягъни үзеңне азат итәрлек

223
00:19:02,226 --> 00:19:08,458
көч бирмисең — чөнки син ирекле түгелсең,
нигездә кол булып яшисең, тик син ахыр чиктә

224
00:19:08,458 --> 00:19:11,903
койма белән уратып алынганыңны аңламыйсың.

225
00:19:11,903 --> 00:19:17,877
Башка кешеләр синең өчен койма куялар һәм һәр дүрт
ел саен син койманың төсен сайлый аласың дип әйтәләр.

226
00:19:17,877 --> 00:19:25,379
Син, Гайсә әйткәнчә, алар барысы да әйткәнчә, ирекле икәнлегеңне,
бу коймадан бәйсез икәнлегеңне, аңа мохтаҗ түгеллегеңне аңлагач,

227
00:19:25,379 --> 00:19:32,305
ахыр чиктә сиңа бернинди дә массакүләм мәгълүмат чаралары
кирәкми, чөнки нинди генә матбугат булмасын, һәр кешедә булган

228
00:19:32,305 --> 00:19:37,268
тыныч эчке тавыш – интуиция, сиңа сөйләшә
торган изге аваз – эчтән шулай ди: «абба, бу

229
00:19:37,268 --> 00:19:40,440
кеше белән нәрсәдер дөрес түгел, аңлыйсыңмы?

230
00:19:40,440 --> 00:19:48,338
Ләкин минемчә, әгәр синдә ул булмаса, сине һәрвакыт
манипуляцияләргә мөмкин, чөнки ике як та безнең эчебездә.

231
00:19:48,338 --> 00:19:54,413
Гёте моны да тасвирлаган: синдә ике як – якты да,
караңгы да – сәбәп белән бар; менә шушы инь һәм ян символлары.

232
00:19:54,413 --> 00:20:00,296
Син әйткәннәр матур яңгырый, хәзер бары тик ирекле
матбугат гына бар, әйе, ләкин хәзер ул матбугатны кем ия?

233
00:20:00,296 --> 00:20:03,145
Программаны төшерүче кешенең нияте нәрсә?

234
00:20:03,145 --> 00:20:07,403
Минем бу китаптан максатым нәрсә, ни өчен мин
«Миллениум ялганнары» китабына бу темаларны

235
00:20:07,403 --> 00:20:09,946
кертүне сайладым, ни өчен башка темалар кертелмәде?

236
00:20:09,946 --> 00:20:13,688
Мин әйткәнне аңлыйсыңмы? Без моныңнан котылырга тиеш!

237
00:20:13,688 --> 00:20:18,324
Шуңа күрә минем иң яраткан әйтемем чынлап та болай:
«Әгәр телевизорны азрак карасаң, син ачыграк күрәсең».

238
00:20:18,324 --> 00:20:22,152
Чынлыкта безгә бу мәсьәләләр белән азрак шөгыльләнергә кирәк.

239
00:20:22,152 --> 00:20:26,995
Шуңа күрә мин моны берничә тапкыр әйттем, һәм безнең
китапта нәкъ менә бу мәсьәләгә багышланган икенче өлеш тә бар:

240
00:20:26,995 --> 00:20:33,511
Полярлык, син үзеңне бу әйберләрдән ничек азат итә
аласың, син чынлап кем, тормышның мәгънәсе нәрсә?

241
00:20:33,511 --> 00:20:36,227
Минемчә, болар чыннан да мөһимрәк сораулар.

242
00:20:36,227 --> 00:20:39,722
Мин сине аңлыйм, әлбәттә, синең бу
мәсьәләләрне хәл итүче программа форматың бар, ләкин

243
00:20:39,722 --> 00:20:41,680
син шулар белән тыгылып калырга тиеш түгелсең.

244
00:20:41,680 --> 00:20:46,845
Шулай итеп, сорауга тагын бер кат кыскача җавап
бирәм: хәзер бездә ирекле матбугат бар дип кенә

245
00:20:46,845 --> 00:20:49,600
без ирекле дөньяда яшибез дип ышану миңа авыр.

246
00:20:49,600 --> 00:20:52,166
Ярар, кайбер темалар бар.

247
00:20:52,166 --> 00:20:54,924
Шулай итеп, әгәр ирекле матбугат хәзер хәбәр
итүне туктатса, бездә зур проблема барлыкка килер

248
00:20:54,924 --> 00:20:56,440
иде, ләкин минемчә, без барыбыз да моңа килешәбез.

249
00:20:56,440 --> 00:21:01,023
Әгәр дә син мондый китап язмасаң һәм белем бирү
программалары булмаса, безнең чын проблема барлыкка килер иде.

250
00:21:01,023 --> 00:21:07,728
Без хәзерге вакытта Лоис Сасекның «1024 шаһит» программасын
карыйбыз, ул ритуаль көч куллану корбаннарының барысы

251
00:21:07,728 --> 00:21:15,135
турында. Бу өлкәдә без күп тикшеренү эше башкарабыз һәм
башкача тавышсыз калыр иде торган кешеләргә тавыш бирәбез.

252
00:21:15,135 --> 00:21:21,689
Син бик яхшы эш башкарасың. Гадел булсын өчен әйтергә кирәк: син
һәм башкалар булмаса, күп нәрсәләр беркайчан да ачыкланмас иде.

253
00:21:21,689 --> 00:21:24,087
Миграция пакты, мәсәлән, тагын шундый бер мәсьәлә иде.

254
00:21:24,087 --> 00:21:27,605
Миграция пакты турында рәсми рәвештә бөтенләй хәбәр ителмәде.

255
00:21:27,605 --> 00:21:30,876
Бу вакытта бу хакта ирекле матбугат хәбәр иткән иде.

256
00:21:30,876 --> 00:21:36,195
Аннары Оливер Велке килеп чыкты, аның
«heute-show» исемле тапшыруы бар иде, һәм ул,

257
00:21:36,195 --> 00:21:39,793
мәсәлән, мине һәм тагын берничә кешене көлдерә иде.

258
00:21:39,793 --> 00:21:41,801
Шулай итеп, алар бөтен нәрсәне тагын бер кат боздылар.

259
00:21:41,801 --> 00:21:47,552
Бу аларның бераз куркуы бар, дип әйтер идем: безнең кебек
кешеләргә – сезгә дә, безгә дә – каршы

260
00:21:47,552 --> 00:21:53,543
көрәшәләр, әмма ахыр чиктә без бу караңгы дөньяга
яктылык китерәчәкбез, һәм шуңа күрә сез мөһим.

261
00:21:53,543 --> 00:22:00,373
Әйе, син дә, без барыбыз да бергә, бу эшкә багышланган
барлык караучылар – һәм син алдан сөйләшүгә Иисусны керттең.

262
00:22:00,373 --> 00:22:04,610
Ул шулай ук дөреслек сине азат итәчәк, диде, һәм
мин ышанам, нәкъ менә шунда төп мәгънә ята: сиңа

263
00:22:04,610 --> 00:22:07,008
бары тик тагын бер кат эчке тавышыңны тыңларга кирәк.

264
00:22:07,008 --> 00:22:13,044
Миндә дә шундый тәэсир бар: интуиция сиңа моны өйрәтә,
шуңа күрә миңа тагын да ныграк ошады, чөнки син чыннан да

265
00:22:13,044 --> 00:22:17,181
тирәннән нәрсәнең дөрес, нәрсәнең дөрес түгеллеген беләсең.

266
00:22:17,181 --> 00:22:23,390
Мөгаен, мин нәтиҗәгә күчә алам, ләкин сезнең китапның кереш
өлешендә Лиза Фиц язган – миңа да бик кызыклы тоелган – теләсә

267
00:22:23,390 --> 00:22:29,446
кайсы журналист, сезнең китап эчтәлегенә рәнҗү, үз-үзенә
канәгатьләнү яки хәтта горурлану хисе белән җавап бирсә, монда

268
00:22:29,446 --> 00:22:33,004
аңа вакыйгаларның асылын якыннанрак өйрәнергә чакыру ясала.

269
00:22:33,004 --> 00:22:39,580
Сез шәхсән төп агымдагы матбугатта әле дә бу
чакыруны кабул итәрлек журналистлар бар дип ышанасызмы?

270
00:22:41,422 --> 00:22:43,953
Сез алдан югары агентлыкларны телгә алган идегез.

271
00:22:43,953 --> 00:22:48,523
Ләкин ул 0,00 дәрәҗәдә игътибарга лаек
түгел. Гомумән алганда, мин юк дияр идем.

272
00:22:48,523 --> 00:22:54,980
Һәрвакыт сафтан чыгучылар була,
һәм Эва Херман шуларның берсе иде.

273
00:22:54,980 --> 00:23:02,355
Башка исемнәр дә юкмы? Уве Штайн, без соңрак аңа кире кайтырбыз,
ул да яңа проектта катнаша һәм төп агымда инде күренми.

274
00:23:02,355 --> 00:23:10,225
Ярар, берничәсе бар, ләкин гадел
булсын өчен күпчелеге тулысынча хуплый.

275
00:23:10,225 --> 00:23:15,537
Дәүләт матбугаты системаның бер өлеше. Мин моңа
ышанырга теләмәдем; еллар элек мин наив идем.

276
00:23:15,537 --> 00:23:21,737
Мин үземә уйладым: беркем дә шундый ахмак була алмый,
аларны сатып алганнардыр – аларны сатып алганнардыр!

277
00:23:21,737 --> 00:23:27,873
Күп кеше миңа нәрсәгә игътибар
иткәнмен дип сорый, бу идеология кебек.

278
00:23:27,873 --> 00:23:34,298
Шулай ук ул чакта Мао Цзэ-донг, Пол Пот, Сталин яки
ГДР чорындагы коммунизм кебек: анда 100% SED

279
00:23:34,298 --> 00:23:38,276
яклылар бар дип әйтәләр иде – юк, юк, алар чыннан да бар.

280
00:23:38,276 --> 00:23:47,720
Алар моңа ышана. Ниндидер идеология кебек. Коммунистик идеология
дөрес дип саныйлар, калган бөтен нәрсәне игътибарга алмыйлар.

281
00:23:47,720 --> 00:23:51,308
Массакүләм мәгълүмат чараларында алар бик күп, бик күп.

282
00:23:51,308 --> 00:23:55,565
Әйе, ләкин алар синең әйткән тавышны
да үзләрендә йөртүләре нинди гаҗәеп.

283
00:23:55,565 --> 00:24:00,112
Мин чынлап та иң түбән дәрәҗәдәге журналистлар
турында сөйлим, алар гади генә боерыкларны,

284
00:24:00,112 --> 00:24:03,392
агентлыкларны һәм бөтен терминологияне үтәп баралар.

285
00:24:03,392 --> 00:24:09,329
Син аларның уянырларына яки кузгатылырларына, шулай ук бу
чакыруны кабул итәрләр дигән өмет әле дә бар дип уйламыйсың.

286
00:24:09,329 --> 00:24:13,436
Мин аларга бары тик шуны гына әйтә алам: хәзер
моны элеккегә караганда тизрәк уйлап куярга кирәк.

287
00:24:13,436 --> 00:24:16,702
Чөнки ясалма интеллект сезне
барыгызны да алыштырачак. Бу инде бара.

288
00:24:16,702 --> 00:24:21,340
Редакторлар бик аз гына калды, чөнки
барлык мәкаләләрне ясалма интеллект яза.

289
00:24:21,340 --> 00:24:26,792
Алар бер мәлдә батып баручы корабтан китәргә тиеш –
әле дә үзләрен «Титаник»та дип уйлап, бәйрәм итеп

290
00:24:26,792 --> 00:24:30,065
шатланучылар күп булганда. Әмма ул тиздән батып барачак!

291
00:24:30,065 --> 00:24:34,893
Бу система нинди генә өлкәләрне үз эченә алса да,
ахыр чиктә һичшиксез уңышсызлыкка дучар булачак.

292
00:24:34,893 --> 00:24:42,811
Сез теләсә нинди теманы ала аласыз. VW хәзер ялганга һәм хыянәткә
дучар ителгән 35 000 кешене эштән куамы — шул вакытта SPD әле

293
00:24:42,811 --> 00:24:47,986
Түбән Саксониядә VWның уртак хуҗасы иде — сез
башка барлык өлкәләрне дә ала аласыз,

294
00:24:47,986 --> 00:24:51,271
качаклар һәм миграция мәсьәләләрен дә ала аласыз...

295
00:24:51,271 --> 00:24:55,064
Германиялеләр өчен дә, юллар өчен дә
акча юк, барысы да Берлинда тәмамланды!

296
00:24:55,064 --> 00:25:00,431
Сез барлык өлкәләрне ала аласыз. Бу уңай күренеш,
дияргә кирәк, чөнки хәзер барысы да пәйда була.

297
00:25:00,431 --> 00:25:05,620
Яисә мин моны аңлыйм да: «Мин моңа инде
ризалашмыйм», – дим. Яисә уйлыйм: «Ахыргача шулай

298
00:25:05,620 --> 00:25:09,051
дәвам итәрмен, ялганлап һәм алдап торачакмын».

299
00:25:09,051 --> 00:25:13,967
Карма, мин аңа нык ышанам. Ләкин бер мизгелдә карма
сине эләктереп алачак, элеккегә караганда тизрәк.

300
00:25:13,967 --> 00:25:19,253
Минемчә, без хәзерге вакытта яктылык көчләре,
яки аларны хакыйкать дип атыйк, көннән-көн

301
00:25:19,253 --> 00:25:22,322
ачыграк күренә торган чорда яшибез. Һәм бу яхшы.

302
00:25:22,322 --> 00:25:25,485
Бик әйбәт, нәкъ менә шулай. Сез моны
көннән-көн күбрәк кешедә күрә аласыз.

303
00:25:25,485 --> 00:25:29,300
Челтәрләшүнең ни дәрәҗәдә киң таралганын,
күпме формат һәм күпме хәрәкәт булуын күрү гаҗәп.

304
00:25:29,300 --> 00:25:36,291
Бик әйбәт. Кадерле Хайко, бик зур
рәхмәт. Бу безгә киләчәккә өмет бирә.

305
00:25:36,291 --> 00:25:39,541
Мин ишеттем, синең дә яңа китабың чыгачак икән.

306
00:25:39,541 --> 00:25:43,163
Мин моны дөрес аңладыммы? Бу хакта
тагын берничә сүз әйтә аласызмы?

307
00:25:43,163 --> 00:25:48,311
Әйе, ниһаять, барысы да бер нәрсә турында гына. Бу бернинди дә
китап турында түгел, әмма сез икенче бөтендөнья сугышыннан

308
00:25:48,311 --> 00:25:54,411
соңгы лозунг «Тагын беркайчан да сугыш булмасын» булуын күз
алдына китерергә тиешсез. Тагын беркайчан да сугыш булмасын!

309
00:25:54,411 --> 00:26:01,938
Мин моны уйлаганда, 1980 еллар башындагы «тынычлык хәрәкәте» дип
аталган хәрәкәттә шигарь «Коралларсыз тынычлык урнаштыру» иде.

310
00:26:01,938 --> 00:26:06,079
Шул ук кешеләр хәзер урамда йөреп, «Тынычлыкка бары тик
кораллар ярдәмендә генә ирешеп була», – дип сөйлиләр.

311
00:26:06,079 --> 00:26:08,850
Бу тулысынча Орвеллча бозып күрсәтү.

312
00:26:08,850 --> 00:26:12,040
Бу чыннан да бары тик бер нәрсә турында гына: сугыш яки тынычлык.

313
00:26:12,040 --> 00:26:20,459
Минемчә, без чын мәгънәсендә акылга сыймаслык чорда яшибез: көн
саен – хәбәрләргә генә карагыз – без хәзер… әйтик, маска

314
00:26:20,459 --> 00:26:27,377
килешүләре һәм башка төрле эшләрдә катнашкан, беркайчан да хәрби
хезмәттә булмаган Йенс Шпан кебек кеше

315
00:26:27,377 --> 00:26:33,887
безгә нигездә… таләп кертелергә мөмкин, дип
сак кына әйтер идем… Алар моның өстендә эшли.

316
00:26:33,887 --> 00:26:37,900
Бу безгә тынычлык турында сөйләшергә кирәк дигән сүз.
Тынычлык турында гына сөйләшеп калмыйча, без аны яшәргә тиеш.

317
00:26:37,900 --> 00:26:42,560
Һәм хәзер күп кешеләр җыелган, син
аны шулай күз алдына китерергә тиешсең.

318
00:26:42,560 --> 00:26:44,520
Һәм моны җиңел аңлатып булмый; ул күз алдына да китереп булмый.

319
00:26:44,520 --> 00:26:56,297
Минемчә, бу соңгы ун елдагы иң әһәмиятле проектларның
берсе: «Ниһаять тынычлык – 100 шәхес» әхлакый кыюлыкны күрсәтә.

320
00:26:56,297 --> 00:27:04,438
Кайчакта фикерләре төрлечә булса да, «We Are the World»
үрнәгендә, элек Band Aid кысаларында Боб Гелдоф Вембли

321
00:27:04,438 --> 00:27:13,616
стадионында Queen, David Bowie, George Michael кебек бөтен зур
йолдызларны берләштерде – син үзе дә беләсең – алар барысы да

322
00:27:13,616 --> 00:27:18,915
шунда иде, чөнки аларның максаты бар иде: Эфиопия өчен акча җыю.

323
00:27:18,915 --> 00:27:27,373
Һәм бу тынычлык турында. Һәм монда шәхесләр дә катнаша, мин
йөзләгән арасыннан берничәсен укыйм: Sucharit Bhakdi, Philipp

324
00:27:27,373 --> 00:27:36,111
Hopp, Daniele Ganser бар, Markus Krall бар, Kayvan Soufi-Siavash
(Ken Jebsen), Д-р Майкл Нельс, Ульрике Герот, профессор Макс

325
00:27:36,111 --> 00:27:43,521
Отте, элекке футбол буенча дөнья чемпионы Томас Бертольд,
Джеральд Хютер, Руедигер Дальке, Лиза Фиц, Марко

326
00:27:43,521 --> 00:27:51,770
Рима, Том Лаузен, Андреас Попп, Марк Фридрих, Ханс-Йоахим
Мааз, Юрген Флиге, Уве Штаймле һәм башка бик күпләр.

327
00:27:51,770 --> 00:27:58,538
Һәм менә шул иң мавыктыргыч нәрсә: без
әйткәнчә, бөтенләй төрле кешеләр кешеләрне берләштерде.

328
00:27:58,538 --> 00:28:03,173
Минем моның белән күп элемтәм юк, ул гына
безнең нәшрият тарафыннан басылып чыккан.

329
00:28:03,173 --> 00:28:08,796
Ләкин мин бары тик шуны гына әйтә алам: ул бик зур,
һәм төп агым моңа курка. Чыннан да, чыннан да курка.

330
00:28:08,796 --> 00:28:12,296
Чөнки кешеләр һәрвакыт башкаларны бүлүне
телиләр. Бу кешене шул кешегә каршы куялар.

331
00:28:12,296 --> 00:28:19,985
Мәсәлән, анда бер яһүди кеше яза, ни өчен безгә әле
дә палестиналылар белән сөйләшергә кирәклеген аңлата.

332
00:28:19,985 --> 00:28:27,481
Тагын бер кеше, исемен әйтмим, җәмәгать тапшыруларыннан
эштән куылган танылган мөхәррир, бу очрак турында да сөйли.

333
00:28:27,481 --> 00:28:36,197
Табиблар, галимнәр, фонд базары вәкилләре – сез берничә исемне
беләсез – алар барысы да катнаша. Бу чыннан да тынычлык турында!

334
00:28:36,197 --> 00:28:38,604
Һәм шуңа күрә, минемчә, бу проект гаять мөһим.

335
00:28:38,604 --> 00:28:44,195
Һәм балалары булган һәркем, шулай ук хәрби
хезмәткә чакырылырга мөмкин кешеләрне белгән

336
00:28:44,195 --> 00:28:47,341
һәркем бу китапны беренче чиратта укырга тиеш.

337
00:28:47,341 --> 00:28:50,254
Анда кешеләр моны ничек кабул итүен
күргәч, синдә мурашкалар йөгерәчәк.

338
00:28:50,254 --> 00:28:53,629
Һәм без чыннан да бу авыр вакытта
барыбыз да бергә торырга тиешбез.

339
00:28:53,629 --> 00:29:00,676
Ләкин мин әйткәнчә, ул 28 ноябрьдән башлап гына булачак; шул
вакытка кадәр ул юк. Бу, әйтергә кирәк, сер, һәм мин аны

340
00:29:00,676 --> 00:29:04,654
хәзер монда ачам. Сез аны башка беркайда да таба алмаячаксыз.

341
00:29:04,654 --> 00:29:10,053
Зинһар, 28-нче көнгә кадәр көтегез.
Macht-steuert-Wissen Verlag кибетендә сатыла.

342
00:29:10,053 --> 00:29:15,937
Яки, мөгаен, декабрь башыннан
башлап башка эре сәүдә челтәрләрендә дә.

343
00:29:15,937 --> 00:29:22,261
Хайко, безне бу кыска сәяхәткә – каралып торган
мәсьәләдән дүрт агентлыкка кадәр – алып бару өчен

344
00:29:22,261 --> 00:29:25,487
вакыт тапканыгыз өчен ихлас рәхмәтемне белдерәм.

345
00:29:25,487 --> 00:29:29,135
Мин ышанам, без моны эзләүне дәвам итәрбез.
Без хакыйкатьне ачуны дәвам итәргә тиешбез;

346
00:29:29,135 --> 00:29:31,219
уяну процессын хәзер инде туктатып булмый.

347
00:29:31,219 --> 00:29:37,313
Зур рәхмәт. Сезгә бар эшләрегездә зур
уңышлар һәм һәрнәрсәдә күп көч-куәт телим!

348
00:29:37,313 --> 00:29:39,500
Һәм мин сине тиздән яңадан күрергә түземсезлек белән көтәм.

349
00:29:39,500 --> 00:29:43,391
Командагызга зур рәхмәт. Мине монда булырга рөхсәт иткәнегез
өчен рәхмәт – һәм караучыларыгызга да. Иң изге теләкләр!

350
00:29:43,391 --> 00:29:46,006
Рәхмәт – сезгә дә.

351
00:29:46,006 --> 00:29:51,925
Без урамдагы кешеләрнең моңа ни диюләрен
беләсебез килә. Сезнең моңа шәхси фикерегез нинди? -

352
00:29:51,925 --> 00:29:55,453
Ярар, мин синең белән генә килешә алам.

353
00:29:55,453 --> 00:30:03,906
Сез дә манипуляцияләнгән төп агым хәбәрләреннән туйдыгызмы? Kla.TV
– бәйсез, бушлай һәм цензурасыз! Хәзер үк бушлай язылыгыз!