Pragadagi Alternative WEFda ikki ta'sirchan kundan so'ng, Kla.TV endi eng muhim lahzalar va eng hayajonli bayonotlarning
qisqacha mazmunini taqdim etadi. Biz bilan bo'ling.
Men A-WEF qisqartmasini noto'g'ri tushundim.
Men har doim buni Jorj Sorosning Jahon Iqtisodiy Forumi uchun muqobil deb o'ylardim.
Xo'p, men nutqim uchun kutib olishni allaqachon tayyorlab qo'ydim.
Aziz do'stlarim, Georg Sorosning hurmatga sazovor do'st bo'lmaganlarim.
Biz uchun juda yaxshi va yoqimli, siz konferensiyangiz o'tkaziladigan joy sifatida Pragani, mening tug'ilgan
shahrimni, umrim davomida yashagan shahri tanlaganingiz.
Bir tomondan, bu Pragani ayni paytda ushbu maqsad uchun munosib qilishini ko'rsatadi, bu esa mamlakatimizda hali
ham mavjud bo'lgan nisbiy erkinlik belgisi hisoblanadi.
Boshqa tomondan, bu boshqa narsani ko'rsatadi: Germaniyadagi erkinlik yetishmasligi, bu menga juda xavfli tuyuladi.
Bu nafaqat nemislar, balki biz, Chexiya Respublikasidagilar uchun ham xavotirli.
Biz uchun Germaniya tarix davomida har doim eng muhim, eng ta'sirli va eng yirik qo'shnimiz bo'lib kelgan.
Har doim eng do'stona bo'lmasa ham.
Bu borada men bugun Pragada "Tinchlik uchun hamma narsa" nomli qo'shma deklaratsiyani imzolash haqidagi g'oyangizni ijobiy deb
bilaman – ayniqsa, bu yil Germaniyada saylovlardan keyingi voqealar va, mening fikrimcha, Friedrich
Merz hamda uning urushparastligini inobatga olsak.
Bugungi tadbir siyosiy faoliyatimizda amalga oshirishimiz mumkin bo'lgan yangi va aniq g'oyalarni bizga taqdim etishi kerak.
Sizga ijobiy va konstruktiv muhokamalar tilayman va taklifingiz hamda bugungi fikrlarimga e'tibor
berganingiz uchun yana bir bor rahmat. Juda katta rahmat.
Globalistlar urush propagandasini baland ovozda tarqatib, mulkni tortib olish va so'z erkinligini yo'q qilish haqida gapirayotgan
bir paytda, biz shu kunda demokratiya, erkinlik va tinchlikni himoya qilish uchun alohida sa'y-harakat qilmoqchimiz.
Va siz, aziz tomoshabinlar, uyda ekranlaringiz oldida bo'lsangiz ham, bu yerda konferensiya markazida bo'lsangiz ham,
bilasizki, erkinlik va demokratiya tomoshabinlar o'yini emas.
Erkinlikni himoya qilish, uchun kurashish kerak, va aynan shuni biz bu dam olish kunlari bu yerda birga qilamiz.
Zalga yig'ilgan xonimlar va janoblar, uyda ekranlaringiz oldida o'tirgan aziz tomoshabinlar.
Jamiyatimiz koronavirus bo'yicha favqulodda holat davrida birlashdi.
Bosim ostida biz juda turlicha yo'nalishlardan kelib, umumiy maqsadni angladik va shu maqsad yo'lida birlashdik.
Korona bizga kun tartibini majburan o'tkazishga kelganda kafolatlangan insoniy va fuqarolik huquqlarimizning
qadri nimadan iborat ekanini ko'rsatdi: hech narsa.
Biroq koronavirus pandemiyasi kuchimizni birlashtirganimizda qanchalik kuchli ekanligimizni ham ko'rsatdi.
Va hozir, 2025 yil oxirida, biz butunlay yangi bir muammoga duch kelmoqdamiz.
Chunki Yevropada, Yevropada yana bir urush bo'ladi. Hech bo'lmaganda, bizga shunday aytishyapti.
Ursula von der Leyen urush iqtisodiyoti haqida ochiqchasiga gapiradi.
Keir Starmer boshchiligidagi britaniyaliklar jangga tayyor va zirhli davlatga aylanmoqda.
Va Germaniya mudofaa vaziri Boris Pistorius 2029 yilga kelib urushga tayyor bo'lishni xohlaydi.
Rasmiy bayonot to'liq U-burilish qildi.
To'satdan urush va zo'ravonlik, qurollar va tanklar yana siyosiy iroda ifodasi bo'lib qoldi.
Hatto o'nlab yillar davomida yomon ko'rilgan atamalar, masalan, vatan, yana ishlatilmoqda, agar
siz Jens Spahnning noyabrdagi nutqini eshitsangiz.
Biz vatanimiz uchun kurashishimiz kerak, deydi u.
Va shuning uchun siz harbiy xizmatga yaroqli bo'lasiz, shuning uchun qurolli kuchlarga qo'shilasiz.
Ha, ehtimol vatan uchun. Ammo, janob Jens Spahn, siz vatan emassiz.
Va biz Spahn va von der Leyen uchun urushga bormaymiz.
Va biz Yevropa Ittifoqining yulduzlar bilan bezatilgan bayrog'iga aldanishni yoki vatanimiz tutun
ichida yo'q bo'lib ketishini ko'rishni istamaymiz.
Biz urushga qat'iy va hech qanday kompromissiz yo'q deymiz.
Va shuning uchun biz bu yilgi Ikkinchi Alternativ WEF dasturini quyidagi savolga e'tibor qaratishga bag'ishlayapmiz:
Yevropada urush boshlanishining oldini qanday olishimiz mumkin?
Mana bugungi birinchi panel mavzusi: Tinchlikni o'ylang, sog'lom yashang.
Bu raunddagi mehmonlarimizning barchasi shifokorlar, tibbiyotga ishtiyoqli mutaxassislar bo'lib,
ular eng avvalo holistik yondashuvni tarafdori.
Chunki ular, xuddi barchamiz kabi, tan, ong, ruh va jismoniy alomatlarning barchasi ajralmas bog'liqligini to'liq anglaydilar.
Biz buni hammamiz eshitganmiz, lekin bu hayot tarzimiz uchun aniq qanday ma'no anglatadi, ayniqsa oldimizda turgan qiyin yillar va
oylarni, ularni katta sinovlar deb bilgan holda, hisobga olsak?
Shunday qiyin davrlarda haqiqatan ham qanday qilib sog'lom qolishimiz mumkin?
Sog'liq holat emas, balki jismoniy, hissiy va aqliy darajada uyg'unlikni yaratishning doimiy jarayonidir.
Jismoniy darajada biz oqilona ovqatlanish va muntazam jismoniy mashqlar orqali muvozanatga erishamiz.
Biz uni hissiy jihatdan qarama-qarshiliklarni tanib, hal qilish orqali yaratamiz, va aqliy
jihatdan kim ekanligimizni bilish orqali tan olamiz.
An'anaviy tibbiyot faqat tanani ko'radi; u boshqa darajalarni ko'rmaydi.
Va u faqat tanani ko'rgani uchun uni faqat jismoniy usullar bilan davolaydi va qolganini e'tiborsiz qoldiradi.
Va bu an'anaviy tibbiyotni juda cheklangan qiladi.
Men an'anaviy tibbiyotga qarshi emasman; bizga u kerak, lekin uning cheklovlari bor va
uni sezilarli darajada kengaytirish zarur.
Yondashuvingiz an'anaviy tibbiyot amaliyotchisidan qanday farq qiladi?
Bog'liqlik shundaki, insonlar har doim butun mavjudot sifatida qaralishi kerak, lekin so'nggi o'n yilliklarda tibbiyot tobora
ixtisoslashgan yo'nalishga intilib, kichikroq bo'limlarga bo'linib ketdi; ularni birga
ko'rganda ham haqiqatan butun insonni qamrab ololmaydi.
Va men, albatta, buni juda ravshan ko'rdim, chunki kasbiy faoliyatimni texnik shifokor sifatida o'tkazdim.
Va texnik tibbiyot, albatta, ruh yoki ong tasvirlarini emas, balki tananing ichki qismidan olingan tasvirlarni
yaratadi va shu bilan kasallik sababini aniqlash mumkin, deb hisoblaydi – bu esa, albatta, mutlaqo imkonsiz.
Va keyin sog'liq uchun aslida eng muhim vositamiz nima ekanligini o'ylab ko'ring?
Bu uyqu. Uyqu somatik muammo ham emas, tanamiz taklif qiladigan somatik yechim ham emas, balki
aql bilan boshlanadigan sog'lom, osoyishta uyqudir.
Agar boshimizda, ruhimizda yoki psixikamizda nimadir noto'g'ri bo'lsa, unda osoyishta uyqu bo'lmaydi va u
qandaydir psixotrop dorilar bilan majburan keltirib chiqariladi.
Biroq, bu har kuni bir necha soat uxlab sog'liqni ta'minlaydigan yoki tiklaydigan vosita emas.
Endi har ikki kishidan biri tibbiy aralashuvlar natijasida vafot etadi.
Agar buni e'tiborsiz qoldirsangiz, va bu aslida uzoq umr haqidagi barcha kitoblarda e'tiborsiz qoldirilgan bo'lsa – bu sog'lom
ovqatlanish, toza havo haqida – bularning barchasi muhim.
Agar uzoq muddat sog'lom bo'lib qolish uchun zarur bo'lgan dorilarning ahamiyatini e'tiborsiz qilsangiz, sog'lom
ovqatlanish va oziq-ovqat qo'shimchalari umuman foydasiz bo'ladi.
Haqiqat shundaki, agar siz 100 yoshdan oshgan keksa odamlarga so'rasangiz, ular hayoti davomida
juda turlicha narsalarni yegani haqida aytishadi.
Ular ham juda turlicha hayot kechirgan, ko'p vaqtni ochiq havoda o'tkazgan va yetarlicha jismoniy mashq qilgan,
lekin ularning barchasi tibbiy muolajalar bilan deyarli aloqasi bo'lmaganiga rozi bo'ladi.
Tana, aql, ruh – aytganimdek, zamonaviy an'anaviy tibbiyotda kamdan-kam hollarda asosiy mavzular hisoblanadi.
Men bir marta bir jumlani o'qigan edim: "Davolangan bemor – yo'qotilgan mijozdir." Boshqacha qilib
aytganda, davolangan bemor – yo'qotilgan mijozdir.
Bu zamonaviy maktab tizimimizning markaziy asosiymi?
Ha, to'g'ri. Siz aytayotgan narsa va ilgari ham tilga olingan narsa shuki, biz sog'liqni
saqlash tizimi doirasida faoliyat yuritmoqdamiz.
Sog'liqni saqlash, shifokorlar va hokazolar masalasida biz yolg'iz emasmiz.
Bu – biz boshqalarga borganimizda o'zimiz bilan olib yuradigan ijtimoiy tuzilma.
Va mana shu yerda xavf tug'iladi: o'zimizni, masalan, shifokorlar kabi boshqalarning qo'liga
topsiraganimizda. Bu ham ilmiy jihatdan isbotlangan.
Oldingi ma'ruzachi shifokorlar ham o'lim sababi ekanini, xuddi ko'plab dorilar va ularning yon ta'sirlari kabi, to'g'ri aytgan.
Va ha, koronavirus bilan biz endi aralashuv, ayniqsa sog'lom odamlarga – va keyin jiddiy kasalliklarga, hamma
uchun bitta davolashni majburlaganda – mutlaqo noo'rin, noto'g'ri va xavfli ekanligini ham ko'rdik.
Men yillar oldin do'stim birinchi o'g'li tug'ilganda yoki homiladorlik davrida menga shunday degandi: "Xudo
uchun, homilador bo'lish inson boshiga keladigan eng yomon narsa ekanini men umuman tasavvur ham qilmagan edim."
Yosh ota-onalarga va homilador ota-onalarga qanday vahima stsenariylari taqdim etilmoqda?
Shifokor sifatida, bu muayyan vaziyatda odamlarning qo'rquvini qanday yengillashtirasiz va ularni to'g'ri
yo'nalishga qanday yo'naltirasiz? Sizda maxfiy formula bormi?
Ha, ehtimol bu sirli retsept emas, lekin menimcha, mas'uliyatini anglagan har bir shifokor aslida qo'rqib ishlashga haqli emas.
Va homiladorlik, albatta, hayotdagi mutlaqo normal bosqich bo'lib, umuman kasallik emas.
Va men, afsuski, ginekologiya va homiladorlikni kuzatishda ham bu dramatizatsiya yanada kuchaytirilishini ko'raman: ota-onalar
homiladorlik tashxisi bilan murojaat qilganda, ularga bolada Daun sindromi yoki boshqa trisomiya va shunga
o'xshash holatlarni istisno qilish uchun mavjud bo'lgan barcha tahlillar ko'rsatiladi.
Siz darhol salbiy natijadan boshlaysiz va keyin minglab testlar o'tkaziladi, chunki homilador ayolda yashirin shakardorlik
yoki shunga o'xshash boshqa holatlar bo'lishi mumkin.
Va aslida nima normal, ya'ni normal narsa, orqaga surib qo'yiladi.
Shuning uchun menimcha eng muhim narsa homilador ayollarni qo'rqitmaslik, ularga hammasining odatda
yaxshi va muammosiz ketayotganini ko'rsatishdir.
Va men, hozir tushunib turganimdek, ko'plab homilador ayollar butunlay boshqacha turdagi
tug'ishni tanlayotgani ham yaxshi deb o'ylayman.
Koronadan beri odamlar buni o'ylab kelishyapti. Korona davrida akusherlik ham o'zini shon-shuhratga burkamadi: hatto homilador
ayollarga tug'ruq paytida niqob taqishni tavsiya qilgan edi.
Men uni juda dahshatli, asosan jirkanch deb topdim.
Ayolga deyarli har bir kislorod molekulasi o'zi va tug'ishga yaqin bo'lgan bolasi uchun kerak.
Va keyin u niqob taqishi kerak! Shuning uchun ayollar aslida yiqilib tushishdi.
Va bu aslida an'anaviy tibbiyotning, ya'ni akusherlikning obro'siga juda salbiy ta'sir ko'rsatdi, shuning
uchun koronavirus davrida ko'plab odamlar homiladorlik va tug'ruqqa boshqacha yondashish haqida o'ylashmoqda.
Va hozir ko'pchilik ham akusherlarga ishonadi, bu esa menimcha juda yaxshi.
Ular o'z tergovlarida biroz ehtiyotkorroq.
Masofalarga endi qat'iy rioya qilinmaydi.
Bemorlar yanada xotirjam, o'zlari bilan tinchlikda, va shifokor sifatida men buni faqat qo'llab-quvvatlay olaman.
Men hozirda ko'plab odamlarni ko'ryapman, ular o'z farzandlarini uyda, akusher hamrohligida yoki akusherlik tug'ish markazida
dunyoga keltirishga harakat qilmoqda, va men shunday shifokorlardanman: men bunga hech qachon qarshi
gapirmayman, balki bemorlarimni buni qilishga rag'batlantiraman.
Menimcha, agar biz hammamiz Iso ham belgilagan bu qoidalarga rioya qilsak, masalan, boshqalarga ular sizga qanday
muomala qilishlarini xohlasangiz, shunday muomala qiling, deb, unda siz ham boshqalarga xuddi shunday muomala qilardingiz.
Bu taxminan u Tog'dagi xutbada aytgan gap edi.
Boshqalarga o'zingizga qanday muomala qilishlarini xohlasangiz, shunday muomala qiling.
Va bu boshidanoq buyruqdir: sen o'ldirmasliging kerak.
Menimcha, bu ham insonlarga tug'ma xususiyatdir.
Men har bir inson tinchlikni intaladi, deb ishonaman.
Biz shunchaki asosiy masalaga qaytishimiz kerak. Va tinchlikka bo'lgan bu istakni ifodalashda, siyosatchilarimizga
urushga tayyorlik haqida gapirish va xayol qilishga yo'l qo'ymaslikda yanada jasur bo'lishimiz lozim bo'lishi mumkin.
Kim bunga xohlaydi? Kim bunga hech qanday tarzda foyda ko'radi? Biz qat'iy turib, bunga qarshi ovoz chiqarishimiz kerak.
Kecha guruhimizda tinchlikni targ'ib qilish uchun nima qilishimiz mumkinligini birinchi marta o'ylaganimizda, aslida
aynan ayollar – ya'ni sog'liq masalalari bo'yicha uyda asosiy aloqa nuqtasi ayollar ekanligi g'oyasi paydo bo'ldi.
Onalar sog'liqning himoyachilari, onalar hayotning himoyachilari.
Va menimcha, ayollar endi ongli ravishda "biz bolalarimizni jang maydonida qurbon
bo'lishini istamaymiz" deb aytishlari yaxshi bo'lardi.
Ular birlashib, "Tinchlik uchun ayollar, onalar, buvilar" nomli guruhni tashkil qilishlari mumkin.
Menimcha, agar bu butun Yevropa bo'ylab va butun dunyo bo'ylab amalga oshirilsa, bu yaxshi bo'lardi.
Aslida kuchli elitalar, xususan pul mafiyasi nazoratida bo'lib, har qanday narxda urush olib borish vazifasi
yuklatilgan siyosatchilarga qat'iyan qarshi turish kerak. Men buni insonlar ma'nosida aytmayapman.
Agar biz hammamiz buni qilsak va ko'pchilik ham shunday qilsa, men ularning urushni qo'zg'ashlari o'z tasavvurlaridagidek
muvaffaqiyatga erishmasligini tasavvur qilaman.
Heiko, siz kitob yozgansiz. Oxirgi kitobingiz "Game Over – Part 2"da, boshqa narsalar
qatorida, shunday yozgansiz: "Siz yeganingizsiz."
Siz bizning mikrobiomimizga hujum bo'lishidan ogohlantirdingiz.
Sizningcha, sog'lom bo'lish uchun nima yeyishimiz yoki nima yemashimiz kerak?
Ha, ehtimol qisqa ta'rif. Mikrobioma nima?
Bu aslida inson organizmidagi foydali va yordamchi mikroorganizmlar
hamjamiyatidir: asosan bakteriyalar va asosan ichakda.
Demak, bu biz bilan simbiozda, ya'ni yaxshi hamjamiyatda, hayotiy hamjamiyatda yashaydigan kichik yordamchilar.
Ularsiz biz omon qololmas edik. Ular oziq-ovqatimizni parchalaydi va bu jarayonda bizga yordam beradi.
Bizning tanamizda deyarli ikki kilogramm chet organizmlar bor, ular bilan yashaymiz. Ya'ni, aytish mumkinki, bu mikrobiom.
Va keyin haqiqatan ham hujum boshlanadi.
Bu mikrobiom, nihoyatda ajoyib darajada xilma-xil va sog'lom – xilma-xillik sog'lomdir –
uni monopoliyalash, uni standartlashtirish.
Shunday qilib, buning eng yaxshi yechimi va qanday ovqatlanishimiz kerakligi – turli-tuman, rang-barang parhez. Bu
faqat supermarketdan olinadigan bir xil eski narsalar, bir ovqatni takror-takror yeyish emas, va har doim faqat
siz ishonadigan narsalar ham emas, balki xilma-xillikdir.
Aholi o'rtasida tarqatilayotgan hamma narsani darhol qabul qilmaslik, balki o'zlari tanqidiy bo'lishlari kerakligi
haqidagi sog'lom xabardorlikni qanday rivojlantirishimiz mumkin?
Odamlarni o'z sog'lig'iga nisbatan tanqidiy xabardorlikni rivojlantirishga qanday undashimiz mumkin?
Ha, tibbiyotda juda uzoq vaqtdan beri mavjud bo'lgan, ammo biroz bostirib qo'yiladigan bir
tasavvur bor. Bu shunday deyiladigan ichki shifokor.
Agar shifokor aholi tomonidan allaqachon ijobiy baholangan bo'lsa, unda har bir kishi shuni ham bilishi kerakki,
ularning shaxsiy shifokori, o'z murabbiyi haftaning yetti kuni, har kuni ertalabdan kechgacha ularning yonida bo'ladi.
U unga g'amxo'rlik qiladi va boshqa hech bir shifokor undan ham yaxshiroq g'amxo'rlik qila olmaydi, chunki u uning ichida bo'lib,
tanani va ongni uyg'unlashtiradi hamda laboratoriya ko'rsatkichlari va tasviriy tekshiruv usullari
bilan aniqlanmaydigan nozik tafsilotlarni ham payqaydi.
Men boshidanoq aniq bo'lgan narsaning hozir 250 ta ilmiy tadqiqot bilan isbotlangani menga ayon: butun bu koronavirus
dasturida zarar yetkazish niyati boshidanoq rejalashtirilgan.
Xo'p, endi bu juda ravshan!
Xabarni odamlarga qanday yetkazishimiz mumkin? Bu juda muhim savol. Ommaviy axborot
vositalari albatta bu borada o'z rolini o'ynashi kerak.
Koronavirus pandemiyasi bilan kurashish borasida hozir ko'rishni istaganimiz, mening fikrimcha,
faqatgina cheklangan darajada amalga oshmoqda.
Demak, biz hali ham maqbul ... dan ancha uzoqmiz
Bu hanuzgacha yomon ko'riladi. Bu hanuzgacha yomonlanadi va bu masala hal qilinishini talab qiladi.
Ha, albatta, hamma narsa hanuzgacha bostirib qo'yilmoqda, chunki, albatta, hokimiyatda hanuzgacha o'sha odamlar –
butun ish ortida turgan va hech bo'lmaganda bu narsalarni bu yerda amalga oshirgan ergashuvchilar – turibdi.
Va, albatta, ular o'zlarining salbiy harakatlari tekshirilishidan qochishadi.
Shu sababli, menimcha, hozirda bostirilishi kerak bo'lgan narsa oddiygina bostirilmoqda.
Ammo men oldingi ma'ruzachiga javob bermoqchiman.
Bularning barchasidagi yaxshi yangilik shundaki, endi bizga zudlik bilan yangi dori kerakligini anglay olamiz.
Ko'rishimiz mumkinki, tizim bilan hech qanday yutuqqa erisha olmayapmiz va shifokorlarga ishonib bo'lmaydi.
Va men yaqinda eshitdimki, Avstriya Tibbiyot Assotsiatsiyasining shiorlaridan biri quyidagicha bo'lgan:
Sog'liq shifokoringizdan boshlanadi.
Va bu butunlay noto'g'ri, avvalgi ma'ruzachi Gerd Reuther aytganidek.
Bizda ajoyib o'zini tartibga soluvchi, o'zini tiklovchi tizim mavjud. Va buni tan olish muhimdir.
Va sog'liq har bir insondan boshlanadi.
Menimcha, koronavirus pandemiyasidan o'rganishimiz kerak bo'lgan narsa shundaki, biz yana o'z sog'ligimiz uchun mas'uliyatni o'z
zimmamizga olishimiz kerak. Biz unvonlarga yoki oq xalatlarga ortiqcha ishonmasligimiz, balki birinchi
navbatda o'zimizga va o'z kuchimizga tayanishimiz kerak.
Va men tibbiyotda omon qolish uchun eng muhim tamoyillardan biri shunday deb hisoblayman: zarur
bo'lganicha, imkon qadar kam. Kamroq – ko'proq.
Va muhim maqol – primum non nocere, ya'ni birinchi navbatda zarar yetkazma, ya'ni foydadan ko'ra ko'proq zarar
keltiradigan choralarni qo'llama – agar shunga rioya qilsangiz, ko'p narsaga erishishingiz mumkin.
Men katta uyatni ko'ryapman. Odamlar ko'pchilik shifokorlar koronavirus va emlash propagandasiga aldanib,
noto'g'ri yo'lda bo'lganini tan olishni istashmaydi.
Va men bunda uyalishni ham ko'raman, chunki ko'pchilik byudjetdan tashqari mablag'lar bilan
boyib ketdi va ko'pchilik bunga rozi bo'ldi.
Faqat shifokorlar emas, albatta, shuningdek kasalxonalar va niqoblar, test markazlari va hokazolardan pul topgan yana
ko'plab boshqa tashkilotlar ham. Aytgancha, siyosatchilar ham.
Afsuski, Germaniyada siyosiy korrupsiya jinoyat hisoblanmaydi.
Ular hanuzgacha buni qonunga kiritishmadi.
Biz barchamiz shu yerdamiz: davlat rivoyatiga qarshi chiqqanlar, uni inkor etganlar va hokazo.
Shuning uchun biz hujumga o'tdik – meni BGA tomonidan aybdor deb topishdi.
Tibbiy guvohnoma yozganingiz uchun bir yil o'n oylik shartli qamoq jazosiga hukm qilinishingizni tasavvur qiling.
Buni qabul qilishingiz kerak. Men 55 yildan beri bu ishni qilaman va 80 000 ta sertifikat
berganman. Va birdaniga bu noto'g'ri bo'lib qoldi.
Keyin siz poyabzal soling qiluvchi ustani ham poyabzal soling qilishdan taqiqlash va buni jinoiy
javobgarlikka tortiladigan huquqbuzarlik deb belgilashni ham uddalaysiz. Demak, bu shunchaki ahmoqona sirk.
Va biz shunchaki sabr qilishimiz va tinch, zo'ravonliksiz ravishda doim aytib turishimiz
kerak: "Yo'q, bu to'g'ri edi va shunday bo'ladi."
Biz, bu yerda o'tirganlar, kamchiliklarga duch kelishga tayyor bo'ldik, shu bilan boshqalarni ham
turib qarshilik harakatiga qo'shilishga undadik.
Va men mutlaqo ishonamanki, u eksponensial o'sadi va bu butun sirk juda tez orada qulab tushadi.
Endi men o'z lavozimim vakolati bilan sizlarni, u yerda o'tirgan barchangizni, Sog'liqni saqlash vazirlari etib tayinlayman.
Ular milliard funt sterlinglik byudjet, cheksiz vakolatlar bilan jihozlangan va asosan ilgari mavjud bo'lmagan
narsalarni boshlash imkoniyatiga ega. Shuning uchun ular o'z qarorlarini mustaqil qabul qilishlari mumkin.
Janob Reuther, kelajakda chidamlilik nuqtai nazaridan birinchi chorangiz qanday bo'lardi?
Shuningdek, ustimizda turgan urush qo'rquvi ham bor.
Birinchi qadamda nima qilardingiz? Bu Lauterbachdan qutulishni hisobga olmaganda. Siyosiy jihatdan, siyosiy jihatdan.
Xo'sh, men pulning aksariyatini darhol qaytarardim.
Juda oddiy: sog'liqni saqlash tizimiga ehtiyoji borligiga ishonadigan jamiyat kasal jamiyatdir.
Sog'lom jamiyatga tizim kerak emas.
Agar men sog'liqni saqlash vaziri bo'lganimda, rag'batlantirishni o'zgartirardim. Rag'batlantirish tibbiyotdan keladi.
Biz hammamiz patogenezni, ya'ni kasalliklarni o'rganishni o'rgandik. Va rag'batlantiruvchi omil kasallikdir.
Qancha ko'p bemorlarni davolsam, shuncha ko'p pul ishlayman.
Buni patogenezisdan salutogenezisga o'tkazish kerak.
Savol nima sizni kasal qiladi emas, balki nima sizni sog'lom qiladi va nima sizni sog'lom saqlaydi.
Va rag'bat shu yo'nalishda bo'lishi kerak.
Agar menda ko'p sog'lom bemorlar bo'lsa, ko'p pul ishlashim kerak.
Xitoyda ilgari bo'lgani kabi, u yerda shifokorlar bemor sog'lom bo'lsa haq olishar, kasal bo'lsa haq olmaydilar.
Keyin u o'zini haqiqatan ham siqib chiqarishi mumkin edi.
Urushga tayyor bo'ling, qurollanishni kuchaytiring, majburiy harbiy xizmatni joriy eting va favqulodda holat e'lon qiling –
aynan shunday gaplarni Yevropa bo'ylab siyosatchilar aytishmoqda.
Bu e'lon qilingan urushdir. 2029 yilda gibrid urush issiq urushga aylanishi kutilmoqda.
Bu Germaniya Qurolli Kuchlari, NATO va Germaniya mudofaa vazirining bashoratidir.
Koronavirus bo'yicha favqulodda holat aholiga deyarli kutilmaganda zarbasi bo'lgan bo'lsa, bu safar u oldindan e'lon qilingan
va unga mos tayyorgarlik muddati bo'lgan favqulodda holatdir.
Yillar davomida woke, gender va iqlim neytralligiga e'tibor qaratgan Yevropa Ittifoqi
endi to'satdan qurolli mojaroga tortilmoqda.
Va hatto barcha shoshilinchlikka qaramay, bu bir necha yilni oladi va zirh avvalo mustahkamlanishi
kerak. Lekin uyg'onganlar qanday munosabat bildiradi?
Koronavirus pandemiyasi davomida yanada sezgir bo'lib qolgan erkinlik harakati bu oldindan
bashorat qilingan tahdidga qanday javob bermoqda?
Agar urushdan foyda ko'rishni umid qilayotgan hokimiyatni hisobga olmasak, aholi hozirda quyidagi guruhlarga bo'linadi: urushni
Putinga qarshi adolatli sabab deb biladiganlar, chunki ular o'ylashicha, urushda o'zlari azob chekmaydi yoki halok bo'lmaydi.
Shartlarsiz urushni rad etishda davom etadiganlar, ammo ular uchun urush mavhum va real bo'lmagan darajada uzoq bo'lib,
shuning uchun ular passiv qoladi. Va yana xavfni va atigi bir necha yillik qisqa tayyorgarlik muddatini anglab,
allaqachon unga qarshi faol kampaniya olib borayotgan va fuqarolarini hushyor qilishga intilayotganlar ham bor.
Oxirgi guruh eng kichik, lekin ehtimol eng muhim guruhdir.
Chunki o'zgarish faqat faollardan kelishi mumkin, lekin faqat ular passivlarni o'z ortida safarbar eta olsalar.
Demak, biz 2029-yilga, birinchi bombalar tushguncha va o'lganlar ko'chalarni to'ldirguncha kutaylikmi?
Ilon oldidagi quyon kabi muzlab kutamizmi? Yoki vaqtdan foydalanib biror ish qilamizmi?
Va biz biror ish qilganimizda, eng muhim savol shuki: aynan nima qilayapmiz?
Shunday ekan, biz koronavirus pandemiyasi davrida bo'lganimizdan ham jasur, faol va ehtimol yanada chidamli bo'lishimizga
to'g'ri keladi, chunki xavf aslida ancha katta: iqtisodiy jihatdan jamiyat uchun ham, shuningdek, yaqinlarimiz uchun ham.
Va menimcha, bu haqda xabardorlikni oshirish va uni amaliyotga, jasur harakatlarga
aylantirish eng muhim va yakuniy maqsad bo'lishi kerak.
Siz ilgari bergan intervyuda hozirda deyarli butunlay qo'rqmasligingizni aytgansiz.
Yillar davomida siz urushga qarshi va tinchlik uchun charchamaydigan ta'lim beruvchi va himoyachi bo'lib keldingiz.
Agar bu avvalgi ikki so'zlovchilar aytganidek bo'lsa, sizningcha, hozirgi paytda odamlarni uyg'otish hali ham mumkinmi, yoki xavfni
anglagan har bir kishi Nuh kemasini qurib, kelayotgan toshqindan panoh izlashi kerakmi, yoki, boshqalar aytganidek, rus tilini
o'rganishi yoki benzin bakini to'ldirib qochib ketishi kerakmi?
Avvalo, taklif uchun katta rahmat. Savol shuki, raqiblarimizdan nima o'rganishimiz mumkin, va menimcha, raqiblarimizdan
o'rganadigan narsamiz – koronavirus misolida ko'rib turganimizdek – shuki, odamlarning ongiga dalillar bilan yetib
borishga harakat qilgan zahotimiz… Lekin qo'rqitilgan aholi bilan biz muvaffaqiyatsiz bo'lamiz.
O'sha paytda koronavirusga qarshi eng samarali dori shunchaki Bergamodan kelgan tabutlar edi.
Bu ish berdi; odamlar buni tasavvur qila oladilar.
Keyin siz statistikani keltirasiz va "tinglang, bu sizga ham ta'sir qiladi" deysiz, shunchaki sun'iy nafas apparatida
yotgan odamlarni, qayerdan kelishidan qat'i nazar, ko'rsatasiz – qo'rquv holatidagi odamlar birinchi bo'sh somonga yopishadi.
Bu sotsiologik tadqiqotlarning ham asosiy g'oyasi shuki, qo'rqish fikrlashni jiddiy cheklaydi.
Shunday ekan, o'zimizga savol berishimiz kerak: aniqki, hech kim urushni yoqlamaydi, bu ravshan, lekin tahdid
shundaki, Putin yolg'iz o'zi harakat qilib, hammamizni o'ldirishi mumkin. Buni qanday hal qilamiz?
Va men shunchaki ishonamanki, biz hissiyotlar orqali muloqot qilishimiz kerakligini tan olishimiz lozim.
Siz Edward Bernays yoki Gustave Le Bonning "Ommaviy psixologiya" asariga murojaat qilishingiz mumkin.
Agar bu ishlamaganida, reklama bo'lmas edi.
Biz ham buni qila olamiz, chunki bu biz ham faollashtira oladigan ta'sir.
Shuning uchun men raqibimizning qo'liga o'ynashimiz kerak, ular bizga sotishga harakat qilayotgan narsani yoqtirishimizni
aytib, buni yana bir bor ta'kidlashimiz lozim, deb hisoblayman.
Bu ba'zi odamlarni ranjitadi, lekin maqsad aynan shu.
Siz soxta Bundesvyer kampaniyasini yaratishingiz mumkin, uni kazarmalar oldiga osib qo'yib, masalan, haqiqiy qurol
ushlab turgan askar libosidagi bolalarni ko'rsatib, "Mashq mukammallikka yetkazadi" degan yozuvni qo'yishingiz mumkin.
Yoki Bundesvher askarlari: "Endi urush jinoyatchilariga aylaning."
Shunday hikoyalar. Siz koronavirus pandemiyasi davomida olib borilgan kampaniyani ham moslashtirishingiz mumkin.
Ko'plab brend ishlab chiqaruvchilari o'z logotiplarini o'zgartirdilar.
Menga McDonald's esga tushadi: emlash, men uni yaxshi ko'raman.
Va mana shunday qilib, McDonald's kamuflyajda: Kill, men uni yaxshi ko'raman.
Hatto cherkovlar ham: emlanish – muhabbatdir. Xochni ikki raketa bilan almashtiring, kommuniya
paytida hamma forma kiygan: endi o'ldiring. Urush yaxshi.
Yoki Hornbach reklamasida: askarlar ommaviy qabr qazishyapti – va keyin uni o'z loyihangizga aylantiring.
Bu albatta uning bir qismi. Menimcha, ko'pchilik odamlar urush nima ekanligini oddiygina bilishmaydi.
Ko'pchilik odamlar, xususan yoshlar, endi urushni faqat televideniyadan bilishadi.
Va keyin urush qahramonlari va buyuk urush filmlari bor, ular oxir-oqibat qizni qo'lga kiritadimi yoki nima bo'ladi.
Shunday qilib, u yerda urush juda boshqacha tasvirlanadi.
Va men chin dildan ishonamanki, odamlarni urushning haqiqiy, dahshatli mohiyati bilan tanishtirish
juda muhim va bu ularni ham larzaga solishi kerak.
Ammo bu yechim bo'la olmaydi, chunki aynan shu men ilgari aytgan muammo: agar kimnidir shunchaki shokka solib, ularni
allaqachon his qilayotganlaridan ham yomonroq his qilishga majbur qilsangiz, ular o'zini osib qo'yadi.
Rostini aytsam, agar uning hech qanday chiqish yo'li bo'lmasa, gaplashadigan odami, jamoasi bo'lmasa, 'keling, birga chiqish
yo'llarini va yechimlarni topaylik' deb aytadigan hech kim bo'lmasa, unda siz uni shu shok lahzalari va shok tasvirlari
bilan yolg'iz qoldiryapsiz, yana unga singdirayotgan qo'rquvingiz bilan va menimcha, uni
yanada ojizroq his qilishga majbur qilyapsiz.
Albatta, koronavirus pandemiyasi davomida biz ko'plab psixologik hodisalarni o'rgandik, Le Bon va boshqalar tilga olindi.
Biz hammamiz aslida nima bo'lganini bilishni xohlagan edik.
Va bu borada, menimcha, biz davlatning keyingi bosqiniga qanday javob berishimiz mumkinligi borasida biroz aqlliroq
bo'ldik, shunda yana bizdan foyda ko'rishlariga yo'l qo'ymaymiz.
Va bu borada meni eng ko'p hayratga solgani shuki, o'ng tomonda turishlari aytiladiganlar ham
haddan tashqari qo'rquv ostida harakat qilishadi.
Ba'zi odamlar COVID-19 ga qarshi emlanishdan qo'rqishdi, boshqalari esa ozodliklaridan mahrum bo'lishdan
qo'rqishdi. Oxir-oqibat, bularning barchasi faqat qo'rquv edi.
Va hozir hammasi yana xuddi shunday: ba'zilari urush boshlanishidan qo'rqadi, boshqalari esa ruslardan qo'rqadi.
Shunday qilib, yana ikkala tomonda ham turli qo'rquvlar mavjud.
Va men har doim qo'rqishni yomon yo'lboshchi deb bilaman.
Bu shuni anglatadiki, avvalo men odamlarni nimagadir qarshi bo'lishga emas, balki
nimagadir taraf bo'lishga undashni xohlayman.
Va bu kambag'allikka qarshi kurashish degan atama ahmoqona, chunki nima qilishing kerak? Kambag'al odamlar bilan kurashasanmi?
Unda kambag'allikka qarshi kurashishdan ko'ra boylikka e'tibor qaratish yaxshiroq bo'lardi.
Agar siz tinchlikni xohlasangiz, urush ustida emas, balki tinchlik ustida ishlashingiz kerak.
Va keyin uning aslida nimasi o'ziga xosligini va inson qadr-qimmati aslida
qayerdan kelib chiqishini ko'rib chiqish kerak.
Biz Xudo tomonidan yaratilganmiz; bizda inson qadr-qimmati bor.
Va bu inson qadr-qimmati abstrakt tushuncha emas; har bir inson muhim va qimmatli, taxmin qilingan dushman ham doimo yonimda
turadigan taxmin qilingan ittifoqchi kabi ahamiyatga ega.
Vijdoniy qarshilik bayonot berishning juda oddiy usuli bo'lib, butun harbiy apparatni band qiladi,
statistikani oshiradi va quyidagilarni aniq ko'rsatadi:
Biz butun bir yosh guruhidanmiz. Va biz har yili yangi go'sht bo'lib qo'shiladigan taxminan
500 000 nafar yosh yigit haqida gapiryapmiz.
Agar aholining chorak qismi shunchaki: "Urush o'ynashga xush kelibsiz, lekin men bu yerdan ketaman. Agar o'ynashni
xohlasangiz, meni konservalar fabrikasiga joylashtiravering, lekin men oldingi chiziqda bo'laman deb kutmang", desa.
Bu juda katta bayonot va bu fuqarolar haqiqatan ham farq yaratishi mumkinligini ko'rsatadi, chunki bu albatta taassurot
qoldiradi – axir askarsiz urush yuritish qandaydir qilib qiyin.
Siz asosiy ommaviy axborot vositalari dedingiz, lekin men endi ularni davlat ommaviy axborot vositalari deb atayman.
Bu holat to'rtinchi hokimiyat ertagi, jurnalistikaning mustaqil va ob'ektiv bo'lishi mumkinligi haqidagi
rivoyat hamda barchamizga tegishli ekani aytiladigan efir xizmati ertagi bilan yashirilgan.
Men yaqinda ushbu mavzu bo'yicha Staatsfunk (Davlat efirida) nomli kitob yozdim.
Bu, ehtimol, aytishga hojat bo'lmasa-da, davlat korporativ ommaviy axborot vositalariga ham ta'sir ko'rsatadi.
Bizda aylanuvchi eshiklar bor: yetakchi muharrirlar hukumat vakillariga, hamkasblar esa
Frank-Walter Steinmeier vakillariga aylanadi.
Bizda to'g'ridan-to'g'ri yoki bilvosita subsidiyalar mavjud. Bizda reklama kampaniyalari bor, bizda har bir yirik tahririyat
idorasida o'z ko'prik boshlariga ega maxfiy xizmatlar bor, ularning odamlari ma'lum
bir hikoyalarni ilgari surishni ta'minlaydi.
Bizda tegishli intervyular uchun zarur lug'at va tayyor, kutib turgan xodimlarni ta'minlaydigan propaganda mashinalari mavjud.
Demak, bizda mustaqil jurnalistika yo'q, bu esa shuni anglatadiki, bu yerda oladigan hikoyalarimizga, siyosatni
tanqid qilishi mumkin bo'lgan narsaga ishonmasligimiz kerak.
Demak, odamlarga nima kerak, adolatsizlikka qarshi va tinchlik hamda erkinlik uchun ko'proq
turib kurashish uchun ularga nima zarur bo'ladi?
Va buning dastlabki xulosasi shuki, uzoq muddatli va zudlik bilan ko'riladigan chora-tadbirlar olinishi mumkin.
Uzoq muddatda bu biroz havoda qal'alar qurishga o'xshaydi. Albatta, uzoq muddatda biz sog'liqni saqlash tizimini keng
ko'lamda isloh qilib, qayta tuzishimiz kerak bo'ladi, avvalgi panelda muhokama qilinganidek, uni odamlarning
salomatligini mustahkamlash yo'nalishiga yo'naltirish uchun.
Psixologiyada e'tibor asosan odamlarning ruhiga yoki ularning psixologik jihatdan zaif, qudratsiz, o'zini samarali his
qilmasligi hamda bolalik yoki maktab davridan olgan ko'plab ichki yaralariga qaratilgan; bu esa ularga itoatkor bo'lishni, yaxshi
bo'lishni, qarshi chiqmaslikni va isyon qilmaslikni aytadi.
Shunday qilib, boshlang'ich nuqta odamlarning ichki kuchini qayta tiklash, ularni ichki tomondan mustahkamlash, maktab tizimida
ularni rivojlantirish va ruhiy salomatlikka ko'proq e'tibor beradigan, odamlarning ruhiy holatini hurmat qiladigan sog'liqni
saqlash tizimida ularga o'ziga bo'lgan ishonchni berish bo'lishi kerak. Shunda jamiyatning o'zi
ham ancha kuchli va bardoshliligi yuqori bo'ladi.
Har bir kishi jamiyatning faqat bitta qismi.
Endi holat quyidagicha: ko'p kichkina, jarohatlangan bolalar, qo'rqib ketishgan va ular o'zaro bahslashadi, ba'zan
bog'chadagi kabi, kattalar jamiyatiga esa kamroq o'xshaydi.
Shunday qilib, siz juda kuchli boshlashga to'g'ri kelardi. Aynan shu butun ishni menga juda hayajonli qilgan edi.
Siz bunga intilishingiz kerak. Mana bu shu narsani xohlashlarini sizga bildirganlar.
Va keyin ular buni haqiqatan ham bajarishlari kerak. Va ikkisi o'rtasida sezilarli bo'shliq mavjud.
Shuning uchun ularga imkon qadar oson bo'lishini ta'minlashingiz kerak.
Demak, siz ularga aytishingiz kerak: masalan, veb-sayt mavjud, ro'yxatdan o'ting; yoki bizda joyida tuzilma bor; yoki
namoyishga keling – masalan, biz qilganimizdek, har oyning birinchi shanbasida Vena shahridagi Federal kanselyariya oldida.
Ammo bu faqat xavfni aniq va ko'zga ko'rinadigan qilib ko'rsatganimizda, Kayvan to'g'ri aytganidek, ish
beradi, va keyin odamlarga: "Xo'p, endi buning uchun biror narsa qiling", deb aytishimiz kerak.
Va keyin biz o'zimizni orqaga tortishga yo'l qo'yamiz, chunki ommaviy axborot vositalari ustimizda turibdi va biz "yordam,
yordam, endi ismim buzilmoqda, endi to'xtashim kerak" deymiz.
Yoki men shahrimda yaxshi tanilganman va endi men ishdan ketmoqdaman.
Xo'p, unday bo'lsa, katta rahmat, siz urush tarafdorisiz.
Odamlarga aniq tushuntirishimiz kerakki, biz qilayotgan ish, hattoki ko'chalarga chiqishni
anglatadigan bo'lsa ham, yakka shaxslar uchun ham oson emas.
Va bu asl ma'noda hech qanday zavq keltirmaydi, chunki biz nafaqat Korona rejasini, balki 2015-yilgi migratsiya kun
tartibini va 2008-yildagi bank inqirozini rejalashtirgan, balki III Jahon urushini ham rejalashtirayotgan
odamlar bilan o'ynayapmiz. Ular bilan hazillashib bo'lmaydi.
Agar ularga aralashsang, oldindan bilib qo'yish kerakki, buning uchun narx to'lashga tayyor bo'lishing kerak.
Va agar siz "oldinda nima bor"dan "men qanday hissa qo'sha olaman" va "men qancha to'lashga
tayyorman"gacha bo'lgan taranglik arkasini hisobga olsangiz
Ah, bu charchatadi, ah, bu xavfli bo'lishi mumkin, ah, qo'shnim kelib, namoyishda yoki mitingda nima qilayotganimni so'rashi
mumkin, shuning uchun men bunga oldindan tayyorlanishim kerak, va biz tinchlik uchun bu kurash ekanligini aniq tushunishimiz kerak
– va endi, albatta, tinchlik uchun "kurashish" kulgili bo'lib qoladi – bu tinchlikka sodiqlik – globalistlar tomonidan
barcha mavjud vositalardan foydalangan holda to'xtatib qolinadi, chunki ular Uchinchi jahon urushini xohlashadi.
Nega o'zingizni tekshirish uchun protezli soxta stend bo'lmasin?
Shunday qilib, odamlarni uyg'otishning ko'plab usullari bor, lekin kamroq kinik bo'lish uchun.
Oxirgi yillarda ko'chalarda nega shunchalik kam ishlar bo'lib o'tganini, garchi ko'plab o'qituvchilar ham
ma'ruzalar o'qiyotgan bo'lsalar, o'zimdan so'radim.
Va shunda menga tushundiki, biz, ko'p PowerPoint va hokazolar bilan taqdimot qilayotganlar,
oxir-oqibat maktab formatiga xizmat qilayapmiz.
Quyida odamlar o'tiribdi, yuqorida esa o'z ishini yaxshi biladigan, ravon nutq
so'zlaydigan va yaxshi tayyorlangan bir ma'ruzachi bor.
Quyida olqishlaydigan, u to'g'ri, deyishadigan, lekin passiv qoladigan odamlar o'tirishadi.
Shuning uchun men dedim: yaxshi, men bunday ma'ruzalarni endi bera olmayman, chunki odamlar buni bilmaydigan emas.
Demak, odamlar bu haqda bilishmagan emas.
Bizda Radio London juda ko'p. Ammo odamlarni harakatga qanday undashimiz kerak?
Va biz barchamiz maktab tizimidan – bolalar bog'chasiдан boshlab …gacha o'tganimizni va o'sha yerda
ko'rinmas navbatchilik jadvalini, ya'ni itoatkorlikni o'rganganimizni tan olishimiz kerak.
Biz juda, juda qattiq tarbiyalanganmiz va buni tsivilizatsiya deb bilamiz. Men har doim
aytaman: bu "haddan tashqari tsivilizatsiya".
Shunday qilib, biz itoat qilamiz va buyuk itoatkorligimiz uchun mukofot olamiz. Eng itoatkor bo'lganlar esa Büxdan
Ursula von der Leyenigacha namunali o'quvchilarimizga aylanadi.
Ular shunchaki daraxtlardan tushib qolmagan, balki shunday yaratilgan.
Va shuning uchun odamlarni haqiqiy hayotlariga qaytara olishimiz uchun, chunki ular ilgari oyog'ini tepib
turadigan uch-to'rt yoshli bolalar kabi edilar, men dedim: yaxshi, men odamlarni sahnaga chiqaraman.
Men sahnaga ilgari bunday kartoteka qutisiga biror gap, biror mantra yoki qo'rquv yozgan odamlarni olib chiqaman.
Va keyin ular sahnaga chiqib, 2, 3, 4, 500 kishi oldida o'zlari haqida gapiradilar.
Va shunda uyalish to'sig'i ham yo'qoladi, chunki ko'pchilik odamlar, masalan koronavirus pandemiyasi paytida, qanday uyatga
qolganliklari, qanday zarar ko'rganliklari haqida gapirishadi.
Va tomoshabinlar orasida hech kim hech kimga yomon niyat qilmayotganini, balki odamlar bunga jur'at etgani
uchun hayrat bilan olqishlar yangrayotganini his qilishadi.
Va har bir kishi bu hikoyalarni o'ziga yaqin his qilishi mumkin.
Biz aslida qayerga borishni xohlayotganimizni aniq tasavvurga ega bo'lishimiz kerak, va qayerga borishni xohlayotganimiz haqidagi
bu g'oya yana bir bor juda oddiy: qo'shningni o'zingdek sev!
Agar biz jamiyat sifatida bir-birimizga munosib muomala qilib, yo'qolgan poydevorni qayta tiklashga
muvaffaq bo'lsak, o'zimiz uchun xohlagan kelajakni tasavvur qilish imkoniyatiga ega bo'lamiz.
Faqatgina "ha, men kasal bo'lishni xohlamayman, urushni xohlamayman va kambag'al bo'lishni
xohlamayman" deb aytish – bu vizion emas, bu noaniq umiddir.
Va menimcha, aslida hammasi shundan iborat: birinchidan, bularning barchasini nima uchun qilayotganimni, shaxsiy va
jamiyat sifatida haqiqatan qayerga borishni xohlayotganimni bilish; ikkinchidan, o'zim samarali ekanligimni tan olish va
qanday bo'lishidan qat'i nazar, shunchaki ishni bajarishim kerakligini anglash, chunki buni oldindan
belgilash shart emas – biz insonlar nihoyatda ijodkormiz.
Supermarketga yoki dorixona do'koniga boring va odamlar o'ylab topgan barcha narsalarga nazar soling – bu texnologiya do'koni,
biz insonlar nimaga qodir ekanmiz, bu mutlaqo aql bovar qilmas!
Va biz bunday primitiv usullardan foydalanadigan urush kabi banal narsa bo'yicha hech narsa qila olmaymiz. Bu hatto qog'oz kesmasi
kabi ham emas: u xom-xom o'yib yasalgan va asrlar davomida bir xil yog'och bo'lagi bo'lib kelmoqda, unda
bizga bir xil ahmoqona gaplar takror-takror aytiladi.
Endi bu haqiqatan ham yetarli!
Xo'sh, men chin dildan ishonamanki, muqobil WEF bu yerda ham yaxshi maqsadlarda foydalanilishi mumkin
va kerak, biz kuchlarimizni birlashtirib, keng ko'lamli ittifoqlar tuzishimiz lozim.
Qurgan ko'priklarimiz qancha keng bo'lsa, ittifoqlarimiz qancha keng bo'lsa, hozirda kimnidir aniq
nishonga olish yoki topib hujum qilish shuncha qiyinlashadi.
Va men ishonamanki, faqat biz juda yaxshi tashkil etilgan bu ozchilikka tabassum bilan
qarshi tura olsak, qarshilik ham maroqli bo'ladi.
Aks holda, bu har doim tishlaring orasida pichoq bo'lgandek bo'ladi va unda hech qanday zavq bo'lmaydi.
Biz bu kichik guruhga qarshi qarshilikni qanday qilib qiziqarli qilish mumkinligini ko'rishimiz kerak, shunda
keyingi avlod ham jalb etiladi, chunki ular bizdan aqlliroq emas, ular shunchaki yaxshiroq tashkil etilgan.
Qurilmalarni barpo etishni boshlaganimizda aynan shu bosqichdamiz; ular yakka shaxs erisha
oladiganidan ham barqarorroq. Va bu kelajak.
Sizni kutayotgan repressiyadan qanday qochasiz?
Kayvan buni juda chiroyli qilib jamladi. Gap narsalarga biroz yengillik bilan va yuzingizda tabassum bilan
yondashish, qat'iyat va qo'rqinch bilan emas, balki Xudoga bo'lgan ishonch bilan yondashish haqida.
Menga ham xuddi shunday. Men bunga hech qanday qo'rqmasdan yondashaman. Men shunchaki
bu vazifani bajarishim kerakligini bilaman.
Men buni qilishim kerak. Men boshqa tomonning qanday ishlashini bilaman. Men bularning barchasini juda kuchli his qildim.
Hamburger Sparkasse, Apotheker- und Ärztebank menga nechta hisobni yopdi?
Ular sizga kelib: "Janob Böning, biz sizning siyosiy qarashlaringizga qarshi emasmiz,
lekin iltimos, boshqa bank toping", deyishadi.
Va ular barchasi ketma-ket shunday qilishadi. Keyin Volksbank Lüneburger Heide keladi, xayrlashadi, Sparkasse
Hamburg-Buxtehude esa: "Yo'q, bizda ish qila olmaymiz."
Keyin PayPal kabi to'lov xizmati provayderi paydo bo'ladi va taxminan bir soat o'tgach: "Yo'q, siz bilan emas", deydi.
Yoki Stripe juma kechasi ARD jurnalistidan qo'ng'iroq oladi — bu qanday odam ekanini bilasizmi? — va
birdaniga shanba ertalab mening hisobim bloklanadi.
Demak, siz shunchaki tushunishingiz kerakki, ijtimoiy tarmoqlarda mening senzuralanishim va
auditoriyam cheklanishi mutlaqo normal holat.
So'z erkinligi yetib borish erkinligidan ancha uzoq; bu allaqachon odatiy holga aylangan.
Bizga erkin kelajak uchun adolatli pul tizimi kerak.
Hozirgi hukmron pul tizimi, biz hammamiz uni fiat pul deb bilamiz, o'zini global ahtapot kabi ko'rsatadi, uning
nazarimizcha deyarli barcha hukumatlar rahm-shafqatiga muhtoj.
Iplarni faqat ozchilik odam tortadi, va bu haqiqiy moliya ustalari albatta hokimiyatni ham boshqaradi.
Bugungi pul tugma bosilishi bilan havodan yaratiladi, uning hech qanday kafolati yo'q, va
tizimimiz murakkab foizlar bilan yuklangan.
Buning natijasi, albatta, tobora ko'proq narsaga bo'lgan cheksiz ochko'zlikdir, va bu tizim o'zining oldindan dasturlashtirilgan
oxiriga yetganda, uni har bir necha o'n yilda qayta ishga tushirish kerak bo'ladi, aynan shu jarayonni hozir biz boshdan
kechirmoqdamiz, yoki aniqrog'i, Buyuk Qayta Tiklash (Great Reset) deb ataladigan bu
jarayonni boshdan kechirishga majbur bo'lyapmiz.
Ko'pchilik odamlar tabiiy ravishda bu pul tizimini barcha yomonliklarning, xoh inflyatsiya, xoh qashshoqlik, xoh ochlik
yoki urush bo'lsin, asosiy sababi deb biladi. Agar hamma narsa doimiy o'sishga qaratilmaganida,
zamonamizdagi ko'plab inqirozlar yuzaga kelmas edi.
O'tgan yili biz pul-kredit tizimi bo'yicha panelimizda mumkin bo'lgan yechimlarni
muhokama qildik va barchamiz aslida kelishib oldik.
Bir tomondan, davlat yanada ixcham bo'lishi, paternalizmdan voz kechishi va o'zining asosiy vazifalariga e'tibor
qaratishi kerak. Boshqa tomondan, pul-kredit tizimi yanada adolatli va, albatta, haqqoniyroq bo'lishi lozim.
Eng muhimi, hozirgi holatdagidek inflyatsion tarzda pulni xohlagancha bosib
chiqarib bo'lmaydigan aniq qamrov bo'lishi kerak.
Xo'sh, bu yil biz yanada aniq bo'lishni xohlaymiz, chunki faqat aniq yakun chizig'ini ko'ra
oladiganlar u yerga borish yo'lini egallay oladi.
Va biz iqtisodiy ekspertlar guruhimiz orasida ushbu masalada umumiy til topa olishimizni ko'rishga intilmoqdamiz.
Xo'sh, bu aslida foizsiz ishlaydigan pul, chunki foiz muammo, lekin bugungi kunda bu muammo sifatida qabul
qilinmaydi. Foiz muammo, chunki u eksponensial o'sadi.
Hamma maktabdan murakkab foiz haqida biladi; bu eksponensial funksiya.
Shunday qilib, u sekin boshlanadi, tobora tiklashib boradi, oxir-oqibat abadiy davom etadi.
Va pul tizimidagi bu murakkab foiz butun iqtisodiyotni eksponensial, ya'ni tobora tezroq rivojlanishga majbur qiladi.
Shuning uchun bizga doimiy iqtisodiy o'sish kerak.
Shunday qilib, tizimimiz barqaror bo'lib qolishi uchun har yili kamida 3% iqtisodiy o'sish
zarur, aks holda u erta yoki kech qulab tushadi.
Va buning sababi shundaki, biz doimiy ravishda ushbu foiz stavkalarini quvib yurishga majbur bo'lamiz.
Shunday qilib, bu foiz stavkalari moliyaviy aktivlarning tobora ko'proq qadrlanishiga olib keladi.
Ular shuningdek kambag'allarning yanada kambag'allashiga va boylarning yanada boylashiga olib keladi.
Boy odamda shunchaki ko'p pul bo'ladi, uni foiz evaziga qarzga beradi, buning natijasida yanada boyib ketadi,
qolgan aholi esa buning uchun to'lashga majbur bo'ladi.
Shunday qilib, foiz orqali pul avtomatik ravishda omma orasidan tobora kamroq odamlar qo'liga
o'tadi. Bu pul-kredit tizimidagi asosiy muammo.
Yo'q, biz tarix davomida inflyatsiyaning dahshatli oqibatlarini ko'rganmiz.
1920-yillar tilga olingan, va har bir urush, har bir imperiyaning katta inqirozi har doim
pulning beqarorligiga asoslanganligi albatta rost.
Bu shuni anglatadiki, pul beqaror bo'lgan har safar urushlar boshlangan va imperiyalar inqirozga uchragan, chunki
odamlar firibgarlikdan e'tiborni chalg'itmoqchi bo'lgan.
Firibgarlikdan e'tiborni chalg'itishingiz kerak edi. Agar men endi to'lay olmasam, demak, men to'g'ri gapirib, insoniyatga
sizni aldaganimni aytishim kerak bo'ladi – siyosatchilar bunga nihoyatda qarshi – yoki siz undan ham yomonroq
bir voqea yaratib, keyin "xuddi shunday bo'lib qoldi" deb aytasiz. Hamma biladi... bu men emas edim.
Va aslida muammo shundaki, biz endi bu inflyatsiyaga yo'l qo'ymasligimiz kerak, deb aytamiz.
Men sizni pul taklifi, pul taklifi o'sishi va inflyatsiya o'rtasida aniq farq qilishga chaqiraman.
Agar buni odamlarning daromadlari kontekstiga qo'ysak, bugungi kunda Germaniyadagi o'rtacha ishchi oltin unsi uchun 1999
yildagiga qaraganda yetti baravar ko'proq ishlashi kerak bo'ladi.
Va aynan shuni Eike Hamer allaqachon tasvirlab bergan. Bu shunday deyiladigan Kantillon effekti bo'lib, unga ko'ra yangi yaratilgan
pulning dastlabki qabul qiluvchilari hali ham amal qilayotgan qulay narxlarda xarid qilish imkoniga ega bo'lib foyda ko'radi.
Keyin bozorda tobora ko'proq pul paydo bo'ladi, bu talabni rag'batlantiradi, narxlar ko'tariladi va oxir-oqibat
nafaqaxo'rlar, xodimlar va hokazolarning daromadlari oshadi.
Va aynan shu qayta taqsimlash effekti erishiladi.
Endi bizga oltin standarti kerakmi yoki yo'qmi? Bu yaxshimi, yomonmi yoki nima bo'lsa ham?
Bu muhokama bizni hech qayerga olib bormayapti. U mutaxassislar o'rtasidagi bo'linishni yanada chuqurlashtirmoqda. Buning
o'rniga, biz oddiygina odamlarning haqiqiy samaradorligiga yana bir bor haqiqiy bog'liqlikka ega
bo'lgan pul-kredit tizimini yaratishimiz kerak.
Savol shuki, buni hozir qanday amalga oshiramiz yoki qaysi yo'nalishda o'zgartirishni
xohlaymiz? Biz bunga odamlarni ham jalb qilishimiz kerak.
Agar faqat iqtisodiy nazariyachilar buni odatda to'g'ri yo'l deb hisoblashsa, biz ham odamlarni bu g'oyaga jalb
qilishimiz kerak! Va odamlar haqiqatda nima boshdan kechirmoqda?
Ular shunchaki turmush darajasining pasayishini boshdan kechirmoqda, narxlarning oshishini boshdan
kechirmoqda va qarz yukining bosimi tobora og'irlashmoqda.
Bu yil boshida professor Raffelhüschen menga haqiqatan ham hayratda qoldirgan bir raqamni keltirdi.
Professor Raffelhüschenning aytishicha, Germaniyaning haqiqiy milliy qarz miqdori 17,3 trillion yevro
bo'lib, bu rasmiy milliy qarzdan bir necha baravar yuqori.
Albatta, shuningdek norasmiy milliy qarz, kapital fondlari hisobiga kiritilmagan davlat xizmatchilari pensiyalari,
TARGET2 balanslari, ESM, ESF kabi soyabon byudjetlar va yana qanday nom bilan ataladigan yordam paketlari ham mavjud.
Hozir ham bizda hali ko'p maxsus aktivlar bor.
Shunday ekan, hozirgi tizimimiz – menimcha, hammamiz bunga rozi bo'lamiz – baribir qulab, vayron bo'ladi.
Chunki qarzni qaytarish imkoniyatiga yaqinlashish uchun keyingi 50 yil davomida barcha mamlakatlarda
global iqtisodiy o'sish 10–15 foiz bo'lishi kerak bo'ladi.
Va hukumatlarning ham milliy qarzni biror paytda to'lab qo'yish rejalari yo'q; aksincha, vaziyat buning teskarisi.
Agar biz hozir valyuta almashtirish, valyuta islohotlari va shunga o'xshash jarayonga qarab ketyotgan bo'lsak,
menimcha bu juda real, unda tarixan odamlarning barchasi o'ylaydigan narsa rost emasligini yodda tutishimiz kerak:
Umid qilamanki, tez orada valyuta islohotlari bo'ladi, shunda men qarzlarimdan qutulaman.
Aksincha, holat butunlay boshqacha. Bizda qarzni qayta baholash qonunlari mavjud, ya'ni ipoteka spekulyatsiya foydalari
masalasi va kredit foyda spekulyatsiyasi solig'i masalasi.
Bu taxminan 50 foizga teng, chunki aktivlar sof pul qiymatlaridan boshqacha tarzda konvertatsiya qilinadi.
Va albatta, bu davlat va banklarga tegishli emas, lekin kompaniyalarga va bizning
fuqarolarimizga shu tarzda tatbiq etiladi.
Qonunlar hanuz kuchda, va bu aslida pul tizimlari sohasida men uchun eng muhim masalalardir,
ularni endi biz ham ko'rib chiqishimiz kerak.
Va biz oltin standarti bilan yoki undan mahrum valyuta olamizmi... Ehtimol, biz moslashuvchan oltin
standarti joriy qilamiz, ya'ni global pul massasining faqat ma'lum bir foizi moddiy aktivlar bilan qoplanadi.
Bu oltin bo'ladimi, kumushmi yoki boshqa narsa ekanligi hali aniq emas, lekin men qat'iy ishonamanki, bizga haqiqiy iqtisodiy
samaradorlikka bog'lovchi biror aloqa zarur va shuningdek, faqat o'sishga asoslangan hozirgi
iqtisodiy tizimimizdan ham voz kechishimiz kerak.
Ehtimol, buni tarixiy kontekstda ham ko'rsatish mumkin.
Mening idrok etishimcha, moliyaviy masalalarda bu faqat yuzaki qarash bo'lsa-da, ort fonida bir paytlar
aynan shu tizimni o'ylab topgan ma'lum kuchlar bor.
Bu bizni 1913 yilda Jekyll oroliga olib keladi, o'sha paytdagi hukumat tomonidan Federal Rezervni tashkil etish to'g'risidagi
qaror deyarli davlat to'ntarishiga o'xshash tarzda qabul qilingan edi – barcha deputatlar Rojdestvo ta'tilida,
senatorlar ham yo'q edi. Butun ish keyin faqat bir nechta tanlangan kishi bilan amalga oshirildi.
Shuningdek, Titanikda bu tizimga bir nechta tanqidchi bo'lgan va ular ham shu tarzda yo'q qilingan, degan fikr ham tarqalgan.
Bu kuchlar, hozircha nomini ayta olmaydigan, sahna ortida turib, bu tizimni ataylab shunday tashkil qilishganmi,
natijada biz turli qarashlar bo'yicha deyarli bo'linib qolganmiz va haqiqiy hukmdorlar esa ko'rinmas bo'lib qolmoqda?
Ehtimol, siz bu g'oyani biroz rivojlantirishingiz mumkin.
Ha, ha, avvalo, men o'zimni biroz bezovta his qilaman, chunki moliyaviy va iqtisodiy nuqtai nazardan bu yerda ancha tartibsizlik
yuzaga kelgan, uni balki biroz tartibga solish kerak.
Shunday qilib, inflyatsiya, deflyatsiya, iqtisodiy o'sish, inqirozlar kabi ko'plab narsalar birga qo'shilib, go'yo ularning
yagona sababi inflyatsiya yoki deflyatsiya yoki shunga o'xshash biror narsa ekanligi kabi
ko'rilmoqda, holbuki bu aslida shunday emas.
Buning o'rniga, biz tan olishimiz kerakki, manipulyativ aralashuv bo'lgan har safar bir tomon ustunlikka ega bo'ladi,
ikkinchi tomon esa noqulay ahvolga tushadi. Bu mantiqiy.
Agar men kimdir uchun pulning qiymatini, ya'ni deflyatsiyani oshirsam, qarz olgan va qaytayotganda real
qiymati yuqoriroq bo'lgan boshqa birov muammoga duch keladi.
Endi Jekyll oroli va boshqa masalalarga o'tamiz.
Fuqarolar nuqtai nazaridan aynan shunday bo'lmasligi kerak.
Ya'ni, kichik bir guruh, kartel, yig'ilib: "Biz pul yaratishga ruxsat olamiz va faqat biz olamiz", deydi, va davlat
nafaqat bizga ruxsat beradi, balki boshqalarni ham faqat biz pul yaratishimizni qabul qilishga majbur qiladi.
Bu xuddi men ziyofatda kupon qutisi bo'lsa, kimga qaysi kupon berilishini men belgilashim mumkinligiga o'xshaydi.
Do'stlarim va tanishlarim kuponlarni bepul olishadi, shunchaki olishadi, boshqalar esa ular uchun biroz ko'proq pul to'laydi, va
oxir-oqibat alkogol yoki boshqa narsa tugagach, men boshqalarga boshqa narsalar uchun ko'p kuponlar beraman, chunki
ular uchun hech narsa olinmasligini bilaman, chunki alkogol yoki ziyofat allaqachon deyarli tugagan bo'ladi.
Mana shu tartibsizlik. Jekyll orolida yig'ilgan bankirlar aynan shu imkoniyatni yaratdilar.
Va ular shuningdek aytishdiki, biz yagona pulga ega bo'lganlarmiz va hozirda davlatni faqat iqtisodiy maqsadlarda pulimizni
ishlatishga hamda asosan oltinni muomaladan chiqarishga undayotganimiz sababli, davlat har doim bizni
qutqaradi va har doim bizga bog'liq bo'lib qoladi.
Va bu haqiqiy tartibsizlik. Bu yerda sodir bo'lgan shuki, pul yaratuvchilari, o'sha yerda yig'ilgan bankirlar hech
qanday mas'uliyatni o'z zimmalariga olish xavfidan ozod qilindi.
Va 1971 yilda Nikson AQSh nomidan bankrotlik e'lon qildi va dedi: "Quloq soling, biz sizni aldadik, va'damizni bajara olmaymiz, biz
borimizdan ko'proq pul chiqardik va oltinni yetkazib bera olmaymiz, shuning uchun hozircha
dollarni oltindan vaqtincha ajratib qo'yaman."
U shunchaki bankrotlik e'lon qildi.
Va shu to'lov qobiliyatining yo'qligidan odamlar aytishdi – endi menda hech qanday bog'liqlik qolmadi, endi Nyu-Yorkdagi
bankirlarning xususiy karteli xohlagancha pul ishlashi mumkin, ular endi hech qanday xavf ostida emas. Chunki
ular evaziga hech narsa berishlari shart emas, hech narsa!
Cheklarni, kassadagi chek chiqarishda bo'lgani kabi, chop etishni davom ettirishingiz mumkin...
Bu shuni anglatadiki, agar odamlar endi uyga borib, vaucher qutisida... "Endi biz sizga bergan yevro yoki
dollarlarimni qaytarib bering", desa, siz esa: "Yo'q, yo'q, bu yerda faqat vaucherlar qaytarilishi ko'rsatilgan", deysiz.
Chekni o'zingiz bilan olib ketishingiz mumkin, men esa sizga yangi chek beraman.
U hazil tariqasida: "Keyingi yili yana bir ziyofat bo'ladimi, bilasanmi?" dedi. Keling, ko'raylik, biz
bilmaymiz, sen uni o'zing bilan olib ketishing mumkin.
Va aslida bu aynan tartibsizlik! Va oltin aslida shunga qarshi himoya qiladi. Boshqa narsalar ham shunga qarshi
himoya qilishi mumkin. Ammo oltin tarix davomida har doim ayniqsa ishonchli ekanini isbotlagan.
Va oltin tarix davomida hech qachon ishonchni oqladi.
Va bu oddiygina reklama argumenti bo'lib, oltin ham birinchi navbatda valyutaga bo'lgan ushbu asosiy
ishonchni tiklash uchun qayta ishlatilishi mumkin.
Bu hozirgi valyutalar bilan yaqinda yo'q qilindi.
Biz odamlarning boshqa odamlar ustidan hukmronlik qilishini tanqid qilishimiz kerak. Bu haqiqiy muammo.
Va AQSh Federal Zaxirasining ko'rinishicha qonuniylashtirilishiga nisbatan aytishimiz mumkin bo'lgan narsa
shuki, bugungi kunda qonun dunyoga qanday kiritilayotganidir.
Bizda ulug'vor huquqiy tizim bor.
Ha, qonun oddiygina bir guruh tomonidan yaratiladi, keyin esa isitish endi majburiy ekanligini aytadi.
Va albatta, agar mening isitish tizimim endi mos kelmasa, men bundan xursand emasman.
Ha, va o'sha paytlarda ham aynan shunday edi. Yevro bizga qarshi chiqish imkoniyati bo'lmay turib majburan joriy
qilindi. Boshqacha qilib aytganda, bu majburan joriy qilingan qonun. Va majburan joriy qilingan qonun adolatsizdir.
Qonun shartnoma tuzuvchi tomonlar o'rtasida kelishiladi, va bu kelishuvlar yoki shartnomalar shuni nazarda tutadiki, barcha
tomonlar shartnomalarda hisobga olinadi, shartnomaga rozi bo'lish ixtiyoriy ravishda amalga oshiriladi va
qonun odamlarga bir guruh tomonidan majburan yuklatilmaydi.
Kelajakda yaxshiroq va adolatliroq pulni kim chiqaradi? Ehtimol, bu Yevropa Markaziy Banki
bo'lmaydi, to'g'rimi? Erich, sen nima deb o'ylaysan?
Ha, mutlaqo yo'q, chunki hattoki hozirgi oltin standartsiz pul-kredit tizimida ham biz oz sonli qudratli odamlarga
bog'liqmiz, ularni men NWOlites deb atayman – nafaqat elitalar, balki Yangi Jahon
Tartibi va elitalar, sahnaning ortidagi kuchlar.
NWOlites bugun pul yaratishni nazorat qiladi va geosiyosat yo'nalishini, Uchinchi Guruhni hamda markaziy
banklarning litsenziyalash siyosatini ham belgilaydi.
Bu mustaqil markaziy banklar emas; ularning barchasi xususiy muassasalardir. Bu amaliyot, menimcha, 1792 yilda Angliya
banki davriga borib taqaladi, o'shanda Britaniya hukumati o'z valyutasini chiqarish huquqini xususiy shaxslarga o'tkazgan.
Demak, bu masala ancha qadimga borib taqaladi. ECB yoki FED kerakmi-yo'qmi, bizga
shunchaki barqaror kompensatsiya tizimlari kerak.
Biz uni oddiygina moliyaviy tizim yoki pul tizimi yoki valyuta tizimi deb ataymiz; bizga shunchaki
valyuta yoki samaradorlikni sozlash printsipi kerak.
Siz buni hozir qo'llab-quvvatlanmagan pul bilan ham, qo'llab-quvvatlangan pul bilan ham qilishingiz
mumkin, lekin oltin davlat masalasiga qisqacha qaytsak,
Men Rim imperiyasini eslayman, u yerda men bir unsiya oltin evaziga menga maxsus tikilgan erkak kiyim
to'plamini oldim: tunika, charm sandallar, laurel gulchambar va unga mos qizil kamon.
Va bugun bir unsiya oltin evaziga men shuningdek o'lchamga mos, ajoyib erkak kostyum va munosib poyabzal ham ololaman.
Shunday qilib, oltin har doim bir xil qiymatga ega; faqat valyutalarning qiymati oshadi yoki kamayadi.
Shunday qilib, oltin endi ikki barobar oshadi, o'n barobar yoki hatto yuz barobar ko'payadi, kumush va boshqa metallar
ham xuddi shunday bo'ladi, degan g'oya mutlaqo illuziya.
Aynan so'nggi paytlarda fiat valyutalari katta qiymatini yo'qotdi, va menimcha, agar xalqining farovonligini chin dildan
o'ylaydigan haqiqiy davlat bo'lganida, u pulni munosib, adolatli va teng huquqli tizim orqali sarflashga ham qodir bo'lardi.
Bu albatta bir imkoniyat bo'lishi mumkin, lekin boshqa tomondan, insoniyat, aytganingizdek, juda ijodkorki, biz
har doim yechimlar topamiz va bunday yechimlar mavjud.
Demak, savolingizga oldindan nazar tashlasak, pulni to'g'ri sarflayotgan Robert kim? Yoki biz uni nimaga sarflayapmiz?
Buning misollari mavjud. Tizimlarni bir-biri bilan raqobatlashishiga yo'l qo'ying va qarorni xalq o'zi qilsin.
Va bu bizni, menimcha, joriy etilishi yaqin bo'lgan tizimga olib keladi.
Bizda moliyaviy tizimda darhol hal etilishi lozim bo'lgan muammolar mavjud.
Bizda odamlar aldanganligi va xavfsiz kreditlar tarqatish yoki pul yaratish mumkinligiga
ishonganligi sababli yuzaga kelgan nomutanosibliklar mavjud.
Ular Ukrainaga kreditlar ajratishlari mumkin edi va hech kim pul qanday qaytarilishini so'ramas edi;
ular shunchaki yana ko'proq pul yaratib qo'yishardi.
Va endi bunday mablag'larni yozib tashlashga to'g'ri kelishi mumkin, chunki pulni olgan qarzdor
shunchaki: "Men uni endi qaytara olmayman", deydi.
Bu hozirda faqat Germaniyada yiliga 20 000 dan ortiq kompaniyalarda sodir bo'lmoqda.
Kichik miqdorlar, katta miqdorlar, biz bilmaymiz, lekin bu bo'shliqlarga olib keladi.
Endi bank balansida muammo paydo bo'ldi, chunki ular pul qaytib keladi deb umid qilishgandi: hozirda bankrot bo'lgan tadbirkor
XYZ, shaxsiy bankrotlikka tushgan qarzdor, pulni qaytarmayotgan Ukraina, ehtimol tez orada ham qaytara olmaydigan
Fransiya va hokazo. Ularning bank balansi endi to'g'ri emas.
Yoki ularning o'zlarida endi hech qanday kapital qolmaydi, bu esa majburiyatlar tomonida aks etadi, chunki agar ular faqat aktivlar
tomondagi aktivlarni yo'qotsalar – chunki ular hali ham boshqa tomondan olishni umid qilayotgan pul ular
uchun aktiv bo'lsa-da, bank uchun esa – unda ular buning uchun chora ko'rishlari kerak bo'ladi.
Xuddi shu narsa markaziy banklarga ham tegishli, va markaziy banklar o'z balansidagi yagona baholab bo'ladigan
aktiv – oltin – qiymatini qayta baholash orqali vaziyatdan nafislik bilan chiqib ketishlari mumkin.
Siz nima taklif qilardingiz, kelajakdagi pul tizimi haqidagi ideal tasavvuringiz nima bo'lardi, u
qanday qilib tinchlik va harakatga olib keladi?
Har kim "Vörgl mo'jizasi" filmni tomosha qilishi mumkin. Bu juda go'zal film va juda haqiqiy ham.
Men Vörgl haqidagi hikoyani yaxshi bilaman va foizsiz tizim qanday qilib birdaniga Vörglning kichik jamoasini
global iqtisodiy inqirozdan chiqarib olgani juda haqiqiy.
Keyin yuzlab boshqa jamoalar ham qo'shilmoqchi bo'ldi, lekin butun jarayon kuch bilan to'xtatildi.
Oxir-oqibat hammasi foiz stavkalariga bog'lanadi. Foizga asoslangan tizim har doim urushga olib keladi.
Prof. Gustav Ruhland bu haqda 150 yil oldin "Siyosiy iqtisodiyot tizimi" kitobida yozgan.
U urush boylarning pul topish usuli ekanligini yozdi.
U shuningdek yozadi: manfaatlarga asoslangan kapitalizm mavjud ekan, har doim urush bo'ladi.
Juda oddiy: foiz stavkalari avtomatik ravishda eksponensial darajada qarzga botishga olib keladi va oxir-oqibat
bu mamlakatlarning bir-biri bilan urushiga sabab bo'ladi.
Oltin standarti bilan esa vaziyat yanada yomondir, chunki oxir-oqibat hammasi oltin haqida bo'ladi.
Doimiy pul ta'minoti bilan emas, chunki shunda u eksponensialga aylanolmaydi...
Pul taklifi doimiy qololmaydi, chunki iqtisodiyot o'smoqda va pul taklifi iqtisodiyotga moslashtirilishi kerak.
Aynan shu inqirozga olib kelmoqda. Aynan shu inqirozga olib kelmoqda. Muammo shunda.
Biz hozirgina Shotlandiya va Buyuk Britaniya misolida bu shunday emasligini ko'rdik.
Ammo buning inqiroz va urushga olib kelgan ko'plab misollari bor.
Xususan, global iqtisodiy inqiroz va uning ortidan Ikkinchi jahon urushi yuz bergani tasodif emas –
bu voqealar shunchalik tez ketma-ket sodir bo'lgan.
Shunday qilib, AQSh 1939-yilgacha global iqtisodiy inqirozda edi. Ular undan faqat Ikkinchi jahon urushida
qurollanish orqali chiqib ketishdi; aks holda, ular bugungi kunda ham global iqtisodiy inqirozda bo'lar edi.
Bunday deflyatsion inqirozdan urushsiz chiqib bo'lmaydi.
Shunday qilib, hamma narsa har doimgidek davom etadi.
Deflatsiya bo'ladi, keyin buyuk urush keladi – hamma narsa vayron qilinadi va keyin qayta quriladi.
Bu yana bo'ladi. Men uchinchi jahon urushi kelayotganini ko'ryapman, xuddi ikkinchi jahon urushi kelgani kabi.
Protsedura bugungi kunda bizda bo'lgani kabi aynan bir xil.
Hozir ulkan spekulyativ pufakcha paydo bo'lmoqda.
Odamlar ochko'zlikka undalmoqda: aksiyalar sotib olishingiz, sarmoya kiritishingiz, pul ishlashi
kerak va hamma boy bo'lib qoladi, deb va'da berishadi.
Agar u 1929-yildagidek portlab ketsa, unda bizda o'sha paytdagi kabi aynan bir xil voqealar ketma-ketligi bo'ladi.
Ehtimol, avvalo yaxshiroq Yevropani qanday tasavvur qilishingizni qisqacha bayon qilib bera olasizmi?
Mamnuniyat bilan, janob Magnet. Avvalo, taklif uchun katta rahmat – bu yerda bo'lishimdan xursandman.
Menimcha, bu yerda, Ikkinchi Alternativ Forum, Ikkinchi Alternativ WEF deb hisoblaydigan
tadbirda bo'lish men uchun katta sharafdir.
Germaniya Yevropadagi suveren davlatlar ittifoqining bir qismi sifatida ko'rilishi kerak.
Biz bir modelni himoya qilamiz. Biz mustaqil, suveren milliy davlatlar modelini, boshqacha qilib
aytganda, shu atalgan vatanlar Yevropasini himoya qilamiz.
Va biz islohotlarni, xususan, bu byurokratik dahshatni butunlay yo'q qilishni va Yevropa Ittifoqini uning
asosiy mohiyatiga qaytarishni qo'llab-quvvatlaymiz.
Va bunga faqat byurokratiyani qisqartirish, xalqni ezayotgan va tadbirkorlik hamda xususiy iste'molchilarga
taqiqlar joriy qilayotgan o'n minglab byurokratlar va davlat xizmatchilaridan qutulish orqali erishish mumkin.
Bu mutlaqo erkin raqobat, erkin tadbirkorlik va fuqarolik erkinliklari g'oyasiga
zid. Ammo ehtimol, birozdan shunga kelamiz.
Bu dahshatli kansler Friedrich Merz boshchiligidagi hukumat qayerda turibdi, men uni mutlaqo malakatsiz, bu mamlakatga
doimiy zarar yetkazayotgan mutlaqo malakatsiz shaxs deb bilaman?
Bu umuman shunchalik murakkab emas.
Bizning energiya narxlarimiz juda yuqori. Biz har joyda xalqaro raqobatda ortda qolyapmiz.
Bizning tayanagimiz avtomobil sanoati, ya'ni ichki yonish dvigatelidir.
Yana Yevropa Ittifoqi darajasida ichki yonish dvigatellarini taqiqlash masalasi ko'tarilmoqda. Ammo bu
nemis hukumati tomonidan qo'llab-quvvatlanayotgani uchun umuman hech narsa qilinmayapti!
Keyin Bizda Bino Energiya Tartibi bor. Biz buni ham ajoyib deb o'ylaymiz.
Va agar CSU Bavariyada yadro elektr stansiyalarini portlatishni boshlasa.
Siz uni tasavvur qilishingiz kerak, u vahshiy bo'ron kabi.
Bu bizning mamlakatda mashina bo'roni, texnologiya bo'roni.
Tarixan, bu menga kommunistik Xitoydagi Mao Zedongning yagona kampaniyasini eslatadi.
Oldin Mao ismli bir kishi bo'lgan, u "mana shunday qilinadi" deb aytgan, va keyin hamma unga ergashib, xuddi shunday qilgan.
Kalit so'z: Buyuk sakrash. Bugungi kunda Germaniyada nimasi boshqacha, u yerda nima qilinmoqda?
Milliardlab qiymatdagi asosiy vositalar amortizatsiyadan so'ng oddiygina portlatilib,
qaytarib bo'lmaydigan darajada yo'q qilinadi.
Funktsionallik qilayotgan yadro elektr stansiyalari, aytish kerakki, uglerod-neytral izga ega, portlatilmoqda, va Germaniya
kabi sanoatlashgan mamlakat o'zgaruvchan elektr ta'minotiga yopishib, energiya
narxlari osmonga ko'tarilgan sharoitda qolmoqda.
Qayta tiklanuvchi energiya manbalarining bu zaifligi ilgari arzon rossiyalik gaz bilan qoplab kelingan.
Demak, bu meni Yevropa masalasiga qaytaradi.
Yevropa rahbarlariga nima bo'ldiki, ular shu darajada aralashib, Rossiyaga qarshi shu darajada turishyapti-ki, bizning milliy
manfaatlarimiz umuman hisobga olinmayapti, balki zarar ko'rmoqda?
Chunki biz tushunishimiz kerak bo'lgan ikki narsa bor. Birinchisi, biz Rossiyasiz Yevropada urush olib bora
olmaymiz, ikkinchisi esa iqtisodiyotimiz Rossiya tabiiy gazisiz raqobatbardosh emas – bu juda oddiy hisob-kitob.
Raqamlashtirish hokimiyatdagilar uchun imkoniyat bo'lishi mumkin. Kamida bugun bu yerda muhokama qilinganidek, raqamli
shaxsiyatga bog'langan raqamli markaziy bank pul fuqarolarga va muxolif guruhlarga qarshi bosim vositasi bo'ladi.
Albatta shunday, va shuning uchun odamlar buni xohlaydi. Ya'ni, hammasi o'zaro bog'langan.
Xo'sh, men koronavirus choralari davrida ko'rganlarimiz siyosat ekaniga, bu kattaroq
narsa uchun sinov bo'lganiga qat'iy ishonaman.
Tizimlar fuqarolik huquqlarini cheklash uchun repressiv chora-tadbirlar qanchalik uzoqqa borishi va odamlar
manipulyatsiya, agitatsiya hamda ommaviy axborot vositalaridagi propaganda orqali buning qaysi darajada rozi bo'lishlarini
aniqlash maqsadida juda ehtiyotkorlik bilan sinovdan o'tkazildi.
Bularning barchasi siyosiy-ommaviy axborot kompleksining eng katta yolg'onlardan biri bilan
odamlarni oddiygina yo'q qilish uchun uyushtirilgan.
Bu iqlim o'zgarishi qo'rqishi bilan aynan bir xil mexanizmdir.
Demak, endi ish shunga kelib qoldi: oh, endi biz fuqarolarni nazorat qilishimiz kerak! Bu
kuzatuv davlatiga qarab tashlangan qadam. Nega?
Ha, siz hech qanday yoqimsiz fuqarolarni xohlamaysiz! Siz buni Jorj Orvellning "1984" asaridagidek bo'lishini
xohlaysiz – bu aniq ko'rinadi – unda tashqi, tasavvuriy dushman yaratilib, odamlar nazorat qilinadi.
Aldous Huxley ham juda, juda qiziqarli, xuddi Ray Bradbury kabi, uning Fahrenheit 451 kitobi bilan – ajoyib kitoblar bo'lib,
ular kelajakning distopik manzarasini tasvirlaydi, va men aytardimki, biz to'liq tezlik bilan ana shunga qarab ketayapmiz.
Von der Leyen tunlarda bizning xabarlarimizni o'qiy olishini orzu qiladi, shuning uchun mening xabarlarim barchasi o'qilmoqda, va
menimcha, siznikilari ham. Bu biroz noqulay, lekin qanchalik yaxshi bo'lardi agar ikkovimiz ham naqd pul bilan to'lay olmasak
– rostini aytsam, bu yerda hech kim naqd pul bilan to'lay olmas edi – chunki shunda sizni nazorat qilish mumkin bo'lardi.
Va endi asosiysi shuki: agar siz hokimiyatdagilar ohangiga raqsga tushmasangiz, agar koronavirus pandemiyasi paytida "Ey, men
emlanmayman" degan bo'lsangiz, ularning bunga imkoniyati bo'lganida, Bavariyadagi Söder kabi yoki Lauterbach kabi
kimdir emlanmaganlarga nima qilgan bo'lardi, deb o'ylaysiz...
Hisoblar bloklandi, keyin ko'prik ostida uxlab qolgan bo'larding, chunki raqamli yevro
siyosiy bostirish vositasidan boshqa narsa emas.
Agar siz dissident bo'lsangiz, sizni blok qilishlari va mol-mulkingizni tortib olishlari mumkin;
agar ular faqat elektron shaklda mavjud bo'lsa, ularni oddiygina musodara qilishlari mumkin.
Oxir-oqibat hammasi shu haqida! Biz shunchaki boshqa panelning mulk haqida gaplashayotganini eshitdik: G'arbiy mulk bo'lmaydi.
Biri mulk sotib olishni xohlaydi, ikkinchisi bunga qarshi maslahat beradi.
Men ham ikkinchisiga qo'shilaman, unda men aniq aytaman: hozir mulk sotib oladigan har kim majburiy ipoteka shartiga bo'ysunadi.
Biz 1950-yillarda Germaniyada Yuklarni tenglashtirish to'g'risidagi qonun bilan
buni qanchalik tez sodir bo'lishini ko'rdik.
Unda majburiy ipoteka bo'ladi, shuning uchun uni ham to'lab qo'yishingiz mumkin, va bu barcha mablag'lardir.
Keyin oltin taqiqlanishi ham kuchga kiradi; oltin taqiqlanishi kapital nazoratining oldi.
Agar yevro qulashda davom etsa, va albatta shunday bo'ladi. Yevro faqat markaziy banklar, xususan chet el markaziy banklari
tomonidan amalga oshirilayotgan qo'llab-quvvatlovchi sotib olishlar evaziga omon qolmoqda; ular o'z milliy valyutalarini,
ya'ni kuchli valyutalarni yevroga nisbatan sotmoqdalar.
Ular hanuzgacha bu axlatni, barcha bu yumshoq valyutani qabul qilishlari kerak. Keyin esa oltinning taqiqlanishi bo'ladi.
Ya'ni, biz buni Birinchi jahon urushi arafasida va urush davomida urush obligatsiyalari va oltinga almashtirish orqali ko'rdik.
Ammo keyin ular buni yana uddalay olmadilar, shuning uchun u endi almashtirib bo'lmaydigan bo'lib qoldi, va bu
odamlar milliy valyutalardan chiqa olmayotganlari bilan bog'liq.
Va shuning uchun odamlar raqamli yevroni xohlashadi.
Biz bilamizki, bu qimmatsiz valyuta, bu fiat pul, faqat elektron ko'rinishda, va ular odamlarga bosim
o'tkazishni xohlashadi, shunda ular o'z fikrlarini bildirish imkoniyatidan mahrum bo'ladilar.
Keyin ularning hisoblari muzlatib qo'yiladi. Va boshqa tomondan, ular bu valyutadan, bu fiat puldan chiqa olmaydilar.
Chap va o'ng o'rtasidagi bu spektr aslida endi muammo emas, yoki hech bo'lmaganda bugungi kunda muammo emas.
Bizning davrimizning muammosi aslida erkinlik va davlat bosimi o'rtasidagi taranglikdir.
Shu, rostdan ham! Mening shaxsiy fikrimcha.
Va men har doim keyin nima bo'lishini bilaman, oh ha, ya'ni, nega aynan AfD, nega ular shunday deyishyapti, biz
bu yerda o'ng qanotdagilarmiz va shunga o'xshash gaplar.
Ha, men ham o'ng qanot konservativman, lekin har doim ustuvorliklarni belgilash kerak.
Va mening shaxsiy ustuvorligim fuqarolik erkinliklarimizni saqlab qolish maqsadida haddan
tashqari hokimiyatga qarshi turishga intilishdir.
Aynan shu meni siyosatga kirishishga undadi.
Mana shu sababli men bugun bu yerda o'tiribman.
Men buni umrim oxirigacha hech qachon unutmayman.
Va 'urush' so'zini beparvo ishlatadiganlarning barchasi shunday oldingi chiziqqa borishi kerak.
Ular oldingi chiziqda bevosita bo'lganlarga va orqa hududda bo'lganlarga u yerda nima bo'lishini ko'rishlari kerak.
Bu tasavvurga sig'maydi, va bunday narsani yana boshlashni o'ylash ham juda mas'uliyatsizlikdir.
Ideal Yevropa tasvirini chizayotganingizda, avvalo qayerdan boshlardingiz?
Yevropa Ittifoqi ketishi kerak. Bu mening mutlaq talabim.
Yillar davomida, shartnomalar va inqirozlar orqali Yevropa Ittifoqi o'zini Yevropada bosib oluvchi kuch sifatida o'rnatdi va
mening fikrimcha, bu qit'ani shafqatsiz, avtoritar uslubda bosib olmoqda, uning madaniyatlarini bostirmoqda, erkinlikni
bostirmoqda, fikr erkinligini bostirmoqda – va bu qit'ani aslida uni qutqarishni
xohlagan vayronagohlariga qaytarib olib kelmoqda.
Va aynan shu yerda Yevropa Ittifoqi Yevropani yana boshqarayapti. Va bu Yevropa Ittifoqi bekor qilinishi kerak.
Bu endi Yevropa bilan hech qanday aloqasi bo'lmagan abstrakt tushuncha.
Bu Brüsselda, o'z enklavlarida, o'z pufaklarida sodir bo'layotgan voqealardan boshqa Yevropada nima bo'layotganini
ehtimol endi bilmaydigan, sovuqqon byurokratlar guruhidir.
Bu mening birinchi talabim bo'lardi va men bu borada hech qanday kompromissga bormas edim.
Chunki siz bu Yevropa Ittifoqini isloh qila olmaysiz; bunday holda tizimni butunlay buzib tashlashingiz kerak.
Buning natijasi nima bo'lishi katta savol, lekin u faqat yaxshilanishi mumkin.
Va Yevropa davlatlari o'nlab yillar davomida ushbu Yevropa Ittifoqining buyruqlariga bo'ysunib kelishdi.
Va men siyosatchilarimizni xoinlikda, Yevropa fuqarolariga xiyonat qilishda ayblayman, chunki ular bizni sotib
yuborishdi va xiyonat qilishdi, qaysi manfaatlari bo'lmasin.
Evropa hozirda haqiqatan ham yovuzlikning qal'asidir.
Bu barcha yomonliklarning kelib chiqadigan joyidir. Yevropani isloh qilish mumkin emas.
Bugun biz topayotgan bu Yevropa albatta butunlay yo'q bo'lib ketishi kerak.
Bu nuqtai nazardan men Evropaning, bu byurokratik maxluq, o'z-o'ziga murojaat qiluvchi paternalistik tuzilmaning ashaddiy
tarafdori emasman; men uni AQShning imperialistik loyihasi deb bilaman, u Evropa davlatlariga majburan yuklatilgan.
Yaxshi rejalashtirilgan, ajoyib tayyorlangan – imkon bo'lganda biroz ko'proq gapiraman.
Demak, men Evropaga juda sodiq emasman. Haqiqatan ham emas, sen ham bo'lolmaysan.
Ko'z o'ngimizda sahnalashtirilayotgan bu soxta parlamentarlik haqida aytadigan hech qanday yaxshi gap yo'q.
Bu bo'shliq bosqichi.
Nutqlarga qarasangiz, deputatlarga ikki-uch daqiqa beriladi, keyin mikrofon o'chiriladi, ayniqsa ular von der Leyen
xonimning fikriga to'g'ri kelmaydigan narsa aytsa, u esa Yevropa Ittifoqi razvedka rejalarini o'ylash bilan band.
Siz unda hammasini ko'rishingiz mumkin, ko'zlaridan o'qiy olasiz, miyasidan o'tayotgan totalitar fikrlarni.
Bu hech kim xohlagan Yevropa bo'la olmaydi, albatta men ham xohlamayman.
Men bunday Yevropani kim xohlashini tasavvur ham qila olmayman, faqat hokimiyat va imperialistik ambitsiyalarga qiziqqanlar,
yangi urushlarga yoki hech bo'lmaganda ma'lum bir harbiy salohiyatga tayyorlanishga
intilayotganlar bundan mustasno. Bu mening Yevropam emas.
Men bu savolga o'zim uchun juda oson javob bera olaman: barcha Yevropa Ittifoqi
organlarini darhol, to'liq va almashtirmasdan yopish.
Barcha Yevropa rasmiylari ishdan bo'shatildi, to'liq va almashtirmasdan. Bizga bu byurokratiya umuman kerak emas.
Va men ishonamanki, biz bu podyumda – bu o'zimizga yo'naltirilgan umumiy tanqid – ilgari tilga olgan
propagandaga aldanib, bu Yevropa, bu Yevropa Ittifoqini isloh qilish mumkin, deb o'ylayapmiz.
Yevropa Ittifoqini isloh qilish, ta'mirlashga muhtoj to'liq band mehmonxodaga o'xshab, deyarli imkonsiz.
Bu mumkin emas; biz bu yerda hech narsani isloh qila olmaymiz.
Biz uni faqat almashtirmasdan haqiqatan ham bekor qila olamiz!
Fuqarolarga buning hech biri kerak emas, chunki hech biri hayotga, erkinlikka yoki mulkka hissa qo'shmaydi.
Mana garovga qo'yiladigan qadriyatlar.
Yevropa Ittifoqi hech narsani tegishli darajada yaxshilamadi, balki hamma narsani yanada qiyinlashtirdi.
Serge, siz Martin Sellnerning yonida o'tirgansiz.
Siz bu yerda uning bilan podyumda o'tirib, qayta ko'chirish masalasi haqida gaplashishingiz kerak bo'lganda, turli
teri rangiga ega barcha odamlarni darhol qayta ko'chirishni xohlayotganlikda ayblanayotgan Martin'dan qo'rqmaysizmi?
Xo'p, bu yerda, Pragada, Chexiyada, albatta yo'q, chunki hozirda biz ikkovimiz ham u yerda chet
ellikmiz. Shuning uchun u meni deport qila olmaydi.
(...) Ayniqsa siyosat, qochqinlar siyosati, qayta ko'chirish va integratsiya kabi mavzularda Martin Sellnerga
yillar davomida adolatsiz munosabatda bo'linganiga ishonaman.
Ha, yetarlicha o'qigan va diqqat bilan tinglaydigan har kim... va bu yigit ham, aytish kerakki, juda jozibali, chiroyli ko'rinadi,
shuning uchun u nafaqat ravon gapiradi, balki tashqi ko'rinishi ham jozibali – yo'q, lekin uning g'oyalari, fikrlari aniq.
Martin, siz remigratsiya haqida ko'p iqtibos keltiriladigan va tez-tez muhokama qilinadigan kitob yozgansiz.
Sizning nazariyalaringiz qizg'in muhokamalarni keltirib chiqardi.
Ular "Compact" taqiq jarayonida ham muhokama mavzusi bo'ldilar.
Bugungi kunda chet elliklarni vatanlariga qaytarish haqida gapirish deyarli huquqiy tor kamon bo'ylab yurishga o'xshaydi.
Demak, asosiy argumentlaringiz qanday? Mana qisqacha xulosasi.
Men bu haqda uzoq gapira olaman, butun bir kitob yozishim mumkin, va aslida men bunday kitobni yozganman, u CORRECTIV va Potsdam
shahri tufayli bestseller bo'ldi – shuning uchun ularning demonizatsiya qilishida, bu atamani yo'q qilishga
bo'lgan urinishida ular uni katta darajaga olib chiqdilar.
Bugungi kunda Trump undan foydalanadi, Musk undan foydalanadi, Portugaliyadagi Chega'dan Italiyadagi
Lega'gacha. Va asosiy tamoyillari nimalardan iborat?
Aslida, bu migratsiya siyosatida oddiy holatga qaytishdan boshqa narsa emas. Bu esa repatriatsiyani anglatadi.
Chunki biz 2015 yildan beri nima bo'lganidan ham bexabarmiz.
Chap qanot bizga mutlaqo ahmoqona bahsni taqdim etdi, ya'ni: noqonuniy migratsiya noqonuniymi?
Albatta, bu noqonuniy. Noqonuniy migratsiya bilan nima bo'ladi?
Albatta, u uyga qaytishi kerak. Nuqta, bu mutlaqo aniq.
Buni o'n yil davomida muhokama qilish mutlaqo ahmoqlik. Va remigratsiya bu bahsni normallashtiradi.
Bosqin tugadi, qochqinlar bo'yicha vahshatni to'xtating, Qal'a Yevropa.
Men Shimoliy Afrikada qabul zonalarini va markazlarini yaratishni qo'llab-quvvatlayman, u yerda odamlar
qadr-qimmati va xavfsizligi bilan yashab, hunar o'rganishlari mumkin, lekin Yevropaga kelolmaydilar.
Qonuniy bo'lsin-bo'lmasin, almashtirish migratsiyasi to'xtatilishi kerak.
Biz o'z bolalarimiz va o'z oilalarimiz uchun iliq kutib oladigan madaniyatga muhtojmiz.
Shuningdek, parallel jamiyatlarga moslashish uchun bosim o'tkazilishi kerak. Islomiylashuvni to'xtating.
Bu mening qaytib ko'chib kelish taklifimning tamoyili bo'lib, u ixtiyoriy ishtirok, majburlash o'rniga takliflar va
mahalliy qo'llab-quvvatlash bilan birgalikda amalga oshiriladi.
Biz ilgari mahalliy darajada istiqbollar bo'lishi kerakligini muhokama qilgan edik.
Agar biz Suriya va Nigeriyadan barcha shifokorlarni chaqirib olsak, odamlar tabiiy ravishda bizga kelishadi.
Biz mahalliy darajada imkoniyatlar yaratishimiz, mahalliy darajada yordam ko'rsatishimiz kerak, lekin Yevropaga
kirishning iloji yo'qligini aniq ko'rsatishimiz lozim.
Va keyin, ikki yil ichida emas, uch yil ichida emas, balki 15, 20, 30 yil ichida Germaniya bugungidan ham
ko'proq nemis bo'ladi. Va bu, qisqasi, remigratsiya.
Biz shunchaki Berlin ko'chalariga chiqdik.
Men chiroyli klipbord oldim, o'tib ketayotganlarga yaqinlashib, "Uyda muhojirni qabul qilarmidingiz?" dedim.
Omborlar to'la, kvartiralar to'la.
Jamoa uchun biror ish qilib, bu muhojirlarni qabul qilsangiz bo'larmidi? – Ha, ha, albatta bunga tayyormiz!
Keyin men Feroz Xonni burchakdan olib chiqdim va dedim: "Mana u. Uni hoziroq o'zingiz bilan olib ketishingiz mumkin!"
Va keyin: "Yo'q, yo'q, yo'q, bizda joy yo'q!"
Albatta, biz hazildan foydalanib, Germaniya va jamiyat doimo "bizda joy bor, bizda joy bor, hammaga joy topa olamiz"
deb aytishiga e'tiborni tortmoqchi edik. Yo'q, bizda joy yo'q.
Va albatta, bu butun migratsiya siyosati muvaffaqiyatsiz bo'ldi.
Va baribir takror-takror aytiladiki, biz kimni bo'lsa ham qabul qila olamiz, ular o'zlari integratsiya bo'lib ketishadi.
Yo'q, hamma bu yerga integratsiya bo'lmaydi. Va biz bunga e'tiborni qaratmoqchi edik.
Va odamlarning qanday munosabat bildirganini ko'rish juda qiziqarli bo'ldi.
Xo'sh, avvalo, ha, albatta, men qatnashaman.
Va keyin Feroz haqiqatan ham chiroyli kurtka va zo'r shlyapa kiyib keladi: "Salom, men keldim!"
Va keyin juda tezda kimdir dedi: "Yo'q, bu ishlamaydi, bu ishlamaydi!"
Sizningcha, Germaniya yoki Avstriyada islomlashuvning keyingi terror hujumlariga olib kelish xavfi qanchalik katta?
Ha, yaqin yillarda ilgari bo'lgani kabi yirik hujumlar yoki hatto ko'plab urinishlar bo'lmayapti, balki asosan pichoq bilan
hujumlarga o'tganini ko'rishimiz mumkin; ommaviy axborot vositalari esa albatta buni ruhiy kasal odam qilgandek,
ortida hech qanday mafkura yo'qdek ko'rsatishga harakat qiladi.
Va bu odamlar nima uchun buni qilayotganini ta'kidlash va bunga e'tibor qaratish juda, juda muhim.
Bu nihoyatda muhim jihat, chunki ayniqsa ommaviy axborot vositalari buni yashirishga, aholiga xavotir olmaslikni
ta'minlashga harakat qilmoqda, shunda biz uning kelib chiqishini bilib olmasligimiz, bu oddiygina mafkura – ya'ni siyosiy islom,
islomchilik ekanligini, bu mafkura nafaqat Germaniya va Avstriyani, balki butun Yevropani islomlashtirishni maqsad
qilganini anglamasligimiz uchun. va bu kun tartibi turli darajalarda, turli usullar, jumladan
terrorizm yordamida qat'iy amalga oshirilmoqda.
Va men aytmoqchimanki – baribir Rojdestvoda buni ko'ramiz – biz allaqachon barcha xavfsizlik choralari kuchaytirilayotganini va
oddiy fuqarolar o'zlarini nisbatan xavfsiz his qilishlari uchun Rojdestvo bozorlarini qattiq qo'riqlashga to'g'ri
kelayotgan bu achinarli manzarani ko'ryapmiz – chunki, albatta, haqiqiy xavfsizlik degan narsa yo'q.
Men aytardimki, hozircha sayohat hujjatlari yoki vizasiz mamlakatga kirish bo'yicha bu kun
tartibini targ'ib qilishni to'xtatishimiz kerak.
Biz odamlar bilan o'ynashni to'xtatamiz, chunki hatto juda qoramtir terili bo'lgan kishi kam
rangli terili kishi bilan gaplashganda ham...
… Xo'p, men shunchalik kam pigmentlangan emasman …
To'g'ri, to'g'ri, aniq aytishim kerak, bu muhojirlar Germaniyaga, Yevropaga qanday yo'l topishadi?
Ha, ular chegaralarimizda tanklar bilan turib, "chegarani oching, aks holda o'q uzamiz" demayapti.
Ha, bu odamlar ataylab Yevropaga, Germaniyaga kiritilgan; ular aldab olib kelingan.
Men atigi ikki hafta oldin Kongo Demokratik Respublikasida edim, va u yerda Germaniyada bolalar nafaqasi qancha
ekanini, nimalarni kutish mumkinligini va hokazolarni aniq biladigan kontraband tarmoqlari ham mavjud.
Xo'sh, men butun boshpana va migratsiya inqirozini hal qilish uchun juda oddiy yechimga egaman.
Menimcha, siyosatchilarning villalari yonida boshpana markazlari oddiygina qurilsa, bu ish tezda tugardi.
Bu juda tez hal bo'lardi, lekin hazilni chetga qo'yib.
Bu shunchaki birinchi qadam, itarish va tortish omillarining teskari o'zgarishi.
To'g'ri, aytganingizdek, odamlarni bu yerga jalb qilish uchun berilayotgan barcha rag'batlantirishlar
to'xtatilishi kerak. Ya'ni, biz qayerda ekanmiz, iltimos?
Odamlar Bangladeshdan Libiyaga kelib, Yevropaga yetib borish uchun kontrabandachilarga pul to'laydi – bu ularning vatani tark
etish bilan bog'liq emas, bu iqtisodiy migratsiya, chunki biz bu yerda imtiyozlar taklif qilamiz.
Albatta, ularning barchasi darhol ketishi kerak.
Bu yerga noqonuniy kelgan muhojirlar ham ketishlari kerak.
Va bu, albatta, mamlakatga noqonuniy kirgan barcha shaxslarga tegishli. Noqonuniy kirishga qodir bo'lgan
har kim qonuniy ravishda chiqib ketishi ham mumkin.
Men ham buni ayniqsa kulgili deb bilaman – chap qanot jamoalari: "Keng ko'lamli migratsiya bo'yicha hech
narsa qila olmaymiz, chegaralarni ochishimiz kerak."
Albatta, bu yerda millionlab odamlar kelishini anglatadi.
Ammo deport qilinishi kerak bo'lgan har bir kishi, deyishlaricha, Mount Everesti zabt etishga o'xshaydi.
Oddiy va aniq yechimlar kerak.
1945 yildan beri biz ayb tuyg'usi madaniyatida yashashda davom etmoqdamiz. Ha. Biz, nemislar, aybdor.
Biz odamlarni qabul qilishimiz kerak, chunki bu bizning burchimizdir.
Bizda bunday majburiyat yo'q! Biz hech kimni ham qabul qilishga majbur emasmiz.
Biz yordamga muhtoj, jamiyatga moslashuvchi va bu yerda ikkinchi uy topgani uchun minnatdor bo'lgan odamlarni
qabul qilishimiz mumkin. Va ular evaziga bizga ko'rsatadilar:
Meni qabul qilganingiz uchun rahmat, men bu yerda o'zimni moslashtiraman!
Agar siz ham, masalan, men kabi, oilaviy tarixga ega bo'lsangiz, jumladan Germaniyaga kelgan muhojirlar, bu yerda tilni o'rgangan,
ishlashga majbur bo'lgan, hech narsa bepul berilmagan... Ularga juda kichik kvartira berishgan, oltasi bitta xonada uxlagan.
Ular mehnat qilib yuqoriga ko'tarildilar va hanuzgacha bu mamlakatni sevib, hurmat
qilardilar. Bugungi kunda esa bunday bo'lmaydi.
Va men faqat aytishim mumkinki, bu ayb tuyg'usi madaniyatidan kelib chiqadi va biz undan uzoqlashishimiz kerak.
Bu yerda hammaga joy berish bizning vazifamiz emas, va albatta dunyoni qutqarish ham emas.
Va bizning birinchi rag'batimiz shuki, agar siz bunga minnatdor bo'lsangiz, agar bizga moslashayotganingizni ko'rsatsangiz,
biz sizni mamnuniyat bilan qabul qilamiz. Va bu yaxshi narsa.
Ammo shunchaki bu yerga integratsiya bo'lmaydigan ko'p odamlar bor.
Va men buni juda, juda katta fojia deb bilaman.
Men, Kongodan chiqqan "qora bombardimonchi", "Leopard", ha, jasoratimni nemis xalqiga ham yetkazib, ularga
qo'rqmaslikni aytmoqchiman. Qo'rqish yomon hamrohdir.
Men Kongoning Demokratik Respublikasidan qochqin bola sifatida Yevropaga keldim, o'z yo'limni topdim va sizning
mamlakatingizni sevishni o'rgandim. Mening farzandlarim nemis.
Men hozir bu missiyani amalga oshirish uchun siz bilan qo'lma-qo'l ishlashga tayyorman.
Va aynan shu narsani men kelasi yili targ'ib qilmoqchiman.
Juda yaxshi, Stefan Magnet, bu, deyish kerakki, ulkan tadbir mezboni – ikkinchi Alternative WEF hozirda Pragada bo'lib o'tdi.
Panel sessiyalari yakunlandi, ko'plab muhokamalar bo'lib o'tdi va bu yerda juda, juda
qimmatli, yaxshi kontaktlarning ajoyib soni o'rnatildi.
Qalaysiz? Natijadan mamnunsizmi?
Men juda mamnunman, chunki hammasi ajoyib chiqdi.
Jiddiy hodisalar bo'lmadi, buzuvchi harakatlar bo'lmadi.
Barcha ma'ruzachilar keldi, nutqlarini so'zladilar va bir-birlari bilan tinchlik va do'stona munosabatda bo'ldilar.
Albatta, sahnada bahs-munozara bo'ldi, aynan shuni xohlaymiz. Bu yaxshi – birinchi yilga qaraganda yaxshiroq edi.
Va men so'zning haqiqiy ma'nosida buni uddalaganimizdan juda xursandman.
Va men juda kamtar va minnatdorman, chunki bizda shu qadar ko'p ajoyib hissa qo'shuvchilar va turli yo'llar bilan sadoqat bilan
xabar beradigan buyuk ommaviy axborot vositalari hamkorlari bor.
Men chin dildan juda xursandmanki, biz bu yerga birga yig'ildik va buni ikkinchi marta ajoyib tarzda amalga oshirdik.
Ajoyib, juda yaxshi. Stefan, sizning shioringizda "Tanqiddan kuchga" iborasi bor edi.
Siz bu yerda qaysi turdagi quvvat haqida gapirayotganingizni tushunishimiz uchun 'quvvat' so'zini biroz aniqlab bera olasizmi?
Ha, men yakuniy so'zlarimda ham bu bizning irodalarimizni birlashtirish haqida ekanligini aytgan edim.
Maqsadga erishishga rozi bo'lganimizda, umumiy ishni ilgari surmoqchi bo'lganimizda, biz kuchni
rivojlantira olamiz. Va aynan shu biz uchun muhim.
Bu aniq yechimlar va aniq g'oyalar haqida gapirish hamda biz birgalikda erisha oladigan maqsadlarni belgilash haqida.
Va umumiy, tartibli vasiyat tog'larni siljitishi mumkin.
Biz buni COVID-19 misolida ko'rdik, u yerda yuz minglab, oxir-oqibat millionlab odamlar: "Biz gen terapiyasiga
majbur qilinishni istamaymiz, biz sanjishni istamaymiz, biz jismoniy yaxlitlikni, biz erkinlikni xohlaymiz", dedilar.
Va bu norozilik namoyishlarining o'sishiga va kuchayishiga olib keldi, fuqarolik noroziligi har joyda sodir bo'ldi.
Va biz endi Yevropada urush bo'lmasligini xohlaymiz.
Biz Ursula von der Leyen, Jens Spahn yoki bu kuklalar qanday atalishidan qat'i nazar, ularning
manfaatlari uchun ekspluatatsiya qilinishni istamaymiz.
Biz Yevropa Ittifoqining ko'k yulduzli bayrog'iga aldanishni istamaymiz; aksincha, COVID-19da bo'lgani kabi, biz o'z
taqdirimizni o'zi belgilash va erkinlikda yashashni xohlaymiz va bu siyosatchilarga bizni urushga shoshilishga yo'l qo'ymaymiz.
Bu yerda ifodalamoqchi bo'lgan umumiy iroda shu.
Va menimcha, bu muvaffaqiyatli amalga oshirildi, va bu uyda tomosha qilayotganlarga
ham bizning kelishib olganimizni ko'rsatadi.
Biz urushni xohlamaymiz; biz endi kelasi yili urushning sodir bo'lishini oldini olish uchun kuchlarimizni birlashtirmoqdamiz.
Juda yaxshi. Va siz ham bu mavzuni muhokama qilish uchun turli xil odamlarni bir joyga to'pladingiz.
Yevropada mumkin bo'lgan urushni qanday oldini olish mumkin?
Turli sohalardan bo'lgan mutaxassislar sifatida siz uchun aniq keyingi qadamlar paydo bo'ldi deb his qilasizmi?
Biz undan haqiqatan ham ko'p narsalarni o'rgandik.
Va aslida, simulyatsiya va panel munozarasining aniq natijalaridan biri shuki, urush, albatta, o'z nomida atalishi kerak.
Bu jinoyatdir, bu xunuk, bu shafqatsiz, bu qonli.
Siz tasvirlarni ko'rsatishingiz kerak, hissiyotlarni ko'rsatishingiz kerak.
Urush abstrakt emas; u G'azo yoki Suriyaning biror joyida sodir bo'layotgani yo'q.
Yo'q, u bizga keladi va biz uning uchun o'lishimiz, uning uchun qon to'kishimiz kerak.
Biz oldingi chiziqlarda ham, uyda ham ichagimizni va qo'llarimizni yo'qotishimiz kerak.
Og'ir ommaviy vayronagarchilik qurollari tushganda, bu bizning vatanimizga ta'sir qiladi.
Keyin bu qarilarni ham ta'sir qiladi, ular esa: "Menga endi oldingi frontga borish shart emas baribir", deyishadi.
Ammo siz nabiralarni yo'qotayapsiz, chunki tenglik ruhida qizlar ham chaqiriqqa olinishi kerak.
Va urush uylarimizga ham keladi; har doim shunday bo'lgan.
1945 yilda qariyalar ham bombardimonlar, haydab chiqarishlar va muqaddas joylarga hurmatsizlik tufayli azob chekdi.
Shunday qilib, bu hammaga ta'sir qiladi. Urush jirkanch, Yevropada yana bir qonli urushga ehtiyojimiz yo'q.
Ko'rib turganingizdek, bu mavzu sizga juda yaqin va uni tomoshabinlarga hamda bu yerga
yig'ilgan barcha odamlarga yetkazishingiz juda muhim.
Ajoyib ish. Biz ham bu tadbir bilan yana bir bor tabriklaymiz.
Biz buni xabar qilishdan juda xursandmiz va panellarning xulosasini ham taqdim etamiz.
Ehtimol tomoshabinlar mutaxassislar, ta'sirga ega odamlar borligini ko'rganda.
Siz haqiqatan ham influencerlardan kansler nomzodlarigacha bo'lgan barchani birlashtirdingiz.
Bu ajoyib. Biror safar pivo ustida qanday qilib uddalaganingni menga aytasan. Lekin rostdan ham, ajoyib ish qilding.
Endi savol shuki, tomoshabinga nima deysiz? Agar hozir ular o'tirgan va sizni
tomosha qilayotgan xonaga oddiygina gapirsangiz.
Har bir kishi mumkin bo'lgan urushning oldini olish uchun shaxsan nima qilishi mumkin?
Ha, men aniq fikrda­manki, biz faqat turtki beryapmiz.
Biz tomoshabinlarga allaqachon koronavirus pandemiyasi va turli ommaviy axborot vositalaridagi boshqa dasturlar orqali
tanish bo'lgan ko'plab shaxslar – odamlar ishonadigan – urushga qarshi birlashayotganimizni ko'rsatmoqchimiz.
Biz buni qilamiz. Biz yo'lni ko'rsatamiz. Biz mas'uliyatni o'z zimmamizga olamiz.
Biz tomoshabinlarga ham ishtirok etish imkonini beradigan, ulardan ba'zilari esa kam to'siqli
bo'lgan turli xil imkoniyatlarni taklif qilamiz.
Biz to'liq anglaymizki, har kim ham Kla.TV yoki AUF1 kabi telekanal ocholmaydi.
Har kim ham yuz minglab odamlar ishtirokidagi mega-namoyishni uyushtira olmaydi yoki zukko
shikoyatlar yozadigan advokat bo'la olmaydi.
Ammo har kim biror narsa qila oladi. Har kim varaqalar tarqata oladi. Ha, har kim stikerlar yopishtira oladi.
Hamma endi o'z qarindoshlari va oilasi orasida, ish joyida yoki odatiy stoldagi
suhbatda nimaga garov qo'yilganini aniq ayta oladi.
Ha, hokimiyatdagilar o'z jinoyatlarini urushga murojaat qilib yashirmoqchi.
Va ular bizni, har doimgidek, ekspluatatsiya qilmoqchi.
Biz endi shaxmat taxtasidagi piyadalar bo'lib qoldik.
Ularni oddiygina qilich bilan o'ldirish kerak. Va biz aytishimiz kerak: Yo'q!
Va har bir tomoshabin o'ziga savol berishi kerak: men nima qila olaman? Oldinda turishni xohlaymanmi?
Ehtimol yo'q. Ha, ko'pchilik odamlar bunga istamaydi.
Undan keyin balki men bu haqda do'stlarim bilan muhokama qila olaman. Ha, balki men ham buni qilishni istamayman?
Keyin men kechasi maxfiy ravishda varaqalar tarqataman yoki stikerlarni biror joyga yopishtiraman.
Church qaytib kelib, emlanish erkinlik, urush erkinlik deb aytsa, men cherkov eshigiga "Urushga yo'q!
Tinchlikka ha!" deb yopishtiraman – xohlagan narsani.
Yoki men ehson qilishim mumkin. Men qo'llab-quvvatlashim mumkin.
Men ko'paytiruvchi bo'la olaman. Men dasturlarni yuklab olib, ijtimoiy senzurani
chetlab o'tish uchun ularni qayta yuklay olaman.
Minglab imkoniyatlar mavjud. Har bir kishi nimani qo'shishi mumkinligini o'ylab ko'rishi kerak.
Agar biz kelasi 2026-yilda faqat tomoshabin bo'lib, hech narsa qilmasak, o'shanda hali ham nimadir qilish imkoni
bo'ladi, chunki keyin ular tizginni qattiq tortadi va tinch qarshilik ko'rsatish uchun ko'p imkoniyatlar qolmaydi.
Hozir hech narsa qilmayotganlar keyin, endi hech narsa qilish imkoni bo'lmay qolganda, nega hech narsa
qilmaganliklari savoliga duch kelishlari kerak bo'ladi.
Endi harakat qilish vaqti keldi! Faollik – bu faol bo'lish demak, va endi har bir kishi
tinchlik uchun qandaydir tarzda faol bo'lishi kerak.
Bu juda katta bayonot! Ushbu intervyu va butun tadbir uchun katta rahmat. Biz siz uchun barmoqlarimizni silab turibmiz va
bu tinchlik chinakam saqlanishini ta'minlash uchun butun dastur davomida sizni qo'llab-quvvatlaymiz. Rahmat.
Ikkinchi A-WEFda jonli efirda. Endi biz bilan jonli efirda Elias Sasek bor.
Va Elias, sen allaqachon kecha bu yerda eding, sen erta kelding.
Siz u yerda biroz kichikroq guruhda, bizga ham kirish imkoni bo'lmagan yopiq doirada juda muhim
masalalarni muhokama qildingiz... U yerda nimalarni muhokama qilganingizni so'rasak bo'ladimi?
Sizda misol bormi? Kecha qaror qilingan bo'lishi mumkin bo'lgan narsa haqida bizga ayta olasizmi?
Biz bilishga juda qiziqamiz.
Ha, kechagi muhokamalar juda qiziqarli bo'ldi.
Va biz ham bir nuqtada kelishib olishimizga amin edik:
Hozirgi paytda eng katta tahdidlardan biri nima, jumladan erkinlik harakatiga, bizning ta'lim
muhitimizga va mustaqil ommaviy axborot vositalariga?
Va biz bunga aniq soyabon taqiq (shadow banning) ekanligiga rozi bo'ldik, chunki sun'iy intellekt algoritmlari internetga
joylaydigan barcha postlarimizni o'z reytinglarida sinflab, ularni endi ko'rsatmay,
ularning tarqalishini sun'iy ravishda cheklaydi.
Va bu choraga qarshi – hammamiz ko'rib turganimizdek – yagona muhim narsa birlashish, birga ishlash, o'z
egolarimizni chetga surib, bu pufakni birga yorib o'tish yoki bu soyabon taqiqni birga yengib o'tishdir.
Va men, masalan, qo'shma kampaniyalarda matndan ko'ra ancha ko'p A4-formatli hujjatlarni tayyorlashga qanday rozi
bo'lganimizni juda qiziqarli deb bildim, shunda odamlar ularni chop etib, o'zlari tarqatuvchi bo'lib qolishlari mumkin.
Shunday qilib, biz doira yopilayotganini ko'ramiz, analogga, oflaynga qaytayapmiz.
Endi biz Kla.TV Offline bilan allaqachon ancha oldinda turibmiz.
Biz S&G bilan yillar davomida qilayotgan ishimiz – ya'ni narsalarni o'zimiz chop etish, ularni tarqatish va
tarqatish tarmoqlarini yaratish – ham juda, juda mashhur.
Va men ishonamanki, bu kelgusi yillarda sezilarli darajada rivojlanishda davom etadi va bu soyabon taqiqlarga
qarshi kurashish uchun nihoyatda yaxshi kampaniya yoki yechimdir, chunki u shunchaki raqamli qamrovni cheklaydi.
Juda ta'sirli! Sizni biladigan har kim hozirda Kla.TV'dagi IT bo'limida hamma narsani boshqarayotganingizni
va uni ham o'zingiz tashkil qilganingizni biladi.
Siz yana juda intensiv yilni boshdan kechirdingiz, yana ko'plab yangi rivojlanishlar bilan – siz aytganingizdek, Kla.TV Offline
tizimi ishga tushdi va faoliyat yuritmoqda, bu esa internetga bog'liq bo'lmagan tarmoqlanishning yana bir namunasidir.
Bu ishlaydimi? Tomoshabinlar uchun allaqachon biror fikr-mulohaza bormi?
Ha, bu ajoyib. Yaqinda biz hisobot tayyorladik va hisoblagichni baholadik, hozirda esa 40 dan ortiq mamlakat ishtirok etmoqda.
Bu qanchalik jonli bo'lib borayotgani ajoyib, va bugun kechqurun ham bu loyiha haqida bir necha marta so'rashdi.
Yaxshiyamki, biz xabardorlikni oshirishda yetakchimiz va ba'zilari shunga o'xshash loyihalarni taklif qilishni ko'rib chiqmoqda.
Va bularning barchasi rivojlanadi, lekin aytishlaricha, oflayn – yangi organik.
Bu g'alaba qozonadi yoki g'alaba qozonishi shart.
Va suhbatlardan shuni anglash mumkin ediki, yuzma-yuz uchrashuv o'tgan yili o'tkazgan
virtual uchrashuvlardan mutlaqo boshqacha edi.
Issiq muhit, o'zaro tushunish va faqat birgalikda bu davrni yengib o'tishimiz mumkinligini anglash bor edi.
Juda zo'r! Ha, bu ishni bajarishning yagona yo'li shu, va hamma uchun bu ish uchun yaratgan barcha narsalaringiz
hali ham barcha mahsulotlar bilan oflayn tarzda ishlayotgani va bepul ekaniga ishonish oson bo'lmadi.
Yoki fikr-mulohaza qanday bo'ldi? Men bunga ishonolmaydigan, tasavvur qila olmaydigan odamlarni payqayman.
Ha, agar siz buni bilmasangiz, biz birga qanday ishlashimizni va nima bizni rag'batlantirishini, bizning sadoqatimizni
bilmasangiz, buni tasavvur qilish juda, juda qiyin.
Men aytdimki, biz odamlarni rag'batlantirish va ularni uni yana ikki kishiga uzatishga
undash uchun qattiq diskni bepul tarqatmoqdamiz.
Bu tasavvurga sig'maydi, bu biz uchun ham tasavvurga sig'maydi.
Faqat bitta ish qolmoqda: kelib bizni ko'rishingiz, mahalliy darajada biz bilan aloqalar
o'rnatishingiz va bizni yaqindan tanishingiz kerak.
Va butunlay yangi dunyolar ochiladi!
Va men odamlarga bu narsalarni aytganingizda, ularni boshqa sayyohadan tushgandek
tuyulishiga qaramay, ularga chuqur hamdardman.
Ammo odamlar albatta bizni tanib olishlari va tashrif buyurishlari kerak.
Va u haqiqatan ham mavjud, pulga e'tibor qaratilmaydigan, balki odamlar uni samimiyat bilan qo'shnilariga yetkazishga va
ularga yordam berishga bag'ishlangan bu yangi pulsiz dunyo.
Va men erkin ta'lim sohasida, hozir ham kelajakda ham, bu yoʻnalishdagi har bir rivojlanishdan xursandman.
Bu o'ziga xos. Rostini aytsam, men "Welt mit Geld"da bunday mahsulotlarni topa olmadim – ular bunday narsa taklif qilishini.
Siz bu mahsulotlarni boshqalarga ham takroran taklif qilasiz va butun xabardorlik harakati
ulardan foyda ko'rishini ta'minlashga yordam berasiz.
Bu juda ajoyib.
Barcha sa'y-harakatlaringiz, sadoqatingiz va ajratgan vaqtingiz uchun katta rahmat.
Men bilamanki, sen hamma joyda talab yuqori bo'lsang ham, men seni bir zumda mamnuniyat bilan yana qo'yib yuboraman.
Rahmat, va agar men har qanday yo'l bilan yordam bera olsam va biz birgalikda ta'sir ko'rsata
olsak, unda har bir sa'y-harakat bunga arziydi!
Zo'r, Elias, hey!
"Har bir jamoada qarshilik hujayralari mavjud."
Agar u mavjud bo'lmasa, unda u hayotga yaroqsizdir.
Mintaqaviy Kla.TV jamoangiz bilan bog'laning: www.kla.tv/vernetzung