Suitzaren edo Alemaniaren antzeko herrialdeetan, non hamarkadetan zehar txertoak borondatezkoak izan ziren,
gutxienez 2020ra arte, AEBetako estatu guztiek haurrentzako derrigorrezko txerto jakin batzuk izan dituzte.
Komunikabideek diotenez, Floridak orain eskolatiko haurrentzako txertaketa-betebeharrak indargabetuko ditu.
"Haien bakoitza oker dago eta mespretxu eta esklabotzaz beterik dago," esan zuen Joseph Lapadok, tokiko
osasun agintaritzako buruak, NZZko artikulu baten arabera .
Floridako ekimena Osasun idazkari Robert F. Kennedy Jr.-ren agindupean dagoen politika orokor baten aldaketaren zati bat da,
eta hark gero eta gehiago zalantzan jartzen ditu txertoen onurak.
Bestalde, Osasunaren Mundu Erakundeak tokiko sarrampio eta tosse konbulektzako agerraldien arrisku handitzen ari
dela ohartarazi du, ustez txertaketa-tasen apur bat jaitsieragatik, besteak beste Alemanian eta Suitzan.
AEBetatik Europara gaixotasunen agerraldiak zuzenean zabaltzea saihesteko, hemen txertaketa-tasa altuak
izan behar dira. Beldur-sortze hau ez da ezer berria.
Adibidez, hamar urte baino gehiago lehenago, Der Spiegel albiste-aldizkariak idatzi zuen: "Sarasua munduko
beldurgarrienetako eta hilgarrienetako gaixotasunetako bat zen."
Ondoren etorri zen txertaketa, eta haurtzaroko gaixotasun suposatu honen beldurra ahaztu zen.
Orain birusak berriro hedatzen ari dira Alemanian – txertoaren zalantza eta desinformazioaren ondorio atzeratu gisa.
Hasieran aipatutako NZZko artikuluaren arabera, "oinarri gabeko txerto-aurkako ideiak
borrokatzeko modurik onena hezkuntza zintzoa da."
Kla.TVk hainbat programatan erakutsi du NZZ barne hartzen duten, hain deitutako hedabide nagusiek ia inoiz ez
dutela informazio zintzoa ematen, batez ere txertaketei buruz.
Kla.TV sortu zen hedabide hauek gero eta gehiago huts egiten ari direlako beren
betebeharrean, alegia, informazio independentea eskaintzeko.
Eta horregatik, Kla.TV-k gai hau zuretzako ikertu du:
Egia al da sarampioaren txertoek jada mundu osoan milioika pertsona gaixotasun
larrietatik eta heriotzetik salbatu dituztela?
Benetan txertaketen eskerrak ote dira gaur egun sarampioa bezalako gaixotasun infekzioak ez direlako gehiago arriskutsuak?
Azter dezagun azken 130 urteetako sarrampioaren heriotza-tasa.
CDCren webgunean, dokumentu historikoek 1880tik hona heriotza-kausa desberdinen heriotza-tasa erakusten dituzte.
Garai hartan, sarrampioaren heriotza-tasa 100.000 biztanleko 41,4 heriotza zen.
Datuak garaiko Prusiari buruzkoak dira.
1890ean, heriotza-tasa pixka bat jaitsi zen, 100.000 biztanleko 40,6 heriotzara.
Hamar urte geroago, heriotza-tasa 100.000 biztanleko 23 eta 31 heriotza bitartean aldatu zen.
Termino absolutuetan, urtean 10.000 baino gehiago izan ziren sarrampiozko heriotzak.
Orain, azkenaldiko datu berrietara pasako gara.
1994ko "BGA argitalpenek" 1924tik 1938ra bitarteko urteetarako Alemaniako Reich-eko
sarrampiozko heriotza-tasak aipatzen dituzte.
1925ean, 100.000 biztanletik 11k hil ziren sarrampioz, 1930ean soilik 4,6k, eta 1935ean soilik 2,5k.
Alemaniako Errepublika Federalaren lurraldeko datuak 1950etik aurrera eskuragarri daude. Urte hartan,
oraindik ere, 100.000 pertsonatik 0,8 hil ziren sarrampioaz.
1960an, soilik 0,29 zen, eta 1970ean, soilik 0,13.
100.000 biztanleko 0,13 baino gutxiago da 1880ko heriotza-tasa (orduan 100.000 biztanleko 40 baino gehiago
zena) ehuneko hirurehuneko zatiko bat baino txikiagoa.
Edo, beste modu batera esanda: 1970ean, Alemanian sarampioz hil ziren 10.000 pertsona
baino zertxobait gehiago, baina bakarrik 79.
Beste modu batera esanda, Alemanian sarrampioaren heriotza-tasa %99,7 inguru jaitsi zen 1880
eta 1970 bitartean – inolako txertaketarik gabe!
1970eko hamarkadaren hasieran arte ez ziren Alemanian lehen sarrampioaren aurkako txertoak eman.
Artikulu honen hasieran Der Spiegeletik aipatutako adierazpenak, txertaketak sarrampioaren beherakadaren
erantzule dela esaten duena, beraz, argi eta garbi gezurra da.
1962rako, sarrampioa, dirudienez, hain kaltegabe bihurtu zen ezen orduko Osasun Federaleko Bulegoaren lehendakariordea
eta Robert Koch Institutuko zuzendaria zen Prof. Georg Hennebergek Osasun Federaleko Aldizkarian idatzi zuenez:
Sasobelaren aurkako txertaketa une honetan ez da gomendagarria, izan ere, sasobela bakarrik da arriskutsua
tratamendu terapeutiko bidez konpon daitezkeen kasu arraroetan. Beraz, prebentzio masiboa ez dago justifikatuta.
Hala ere, Alemaniak 1970eko hamarkadaren hasieran hasi zen sarrampioaren aurkako txertaketak egiten.
Prof. Henneberg, orain STIKOko kidea dena, dirudienez bere ebaluaziotik urrundu nahi izan zuen eta, STIKOko
beste kideekin batera, txertaketa-gomendioa babestu zuen.
Programa honen egileak Osasun Federaleko Ministerioarekin (BMG) kontsultatu zuen.
"Zer informazio du Osasun Federaleko Ministerioak sarampiozko heriotzen %99ko jaitsieraren arrazoiei
buruz – sarampioaren aurkako txertoa sartu baino lehen?"
Osasun Federaleko Ministerioak adierazten du: "Bakunazio-programa zabal eta masiboen bitartez bakarrik egin da mundu mailan
aurrerapauso esanguratsua sarrampioaren aurkako borrokan."
Munduko Osasun Erakundearen arabera, 2000 eta 2016 bitartean sarampio-heriotzen kopurua %84 jaitsi zen, 550.000etik 89.780ra.
Aldi berean, sarrampioaren txertoek gutxi gorabehera 20,4 milioi heriotza saihestu zituzten.
Horrela eginez, BMGk farmazia-industriaren ohiko propaganda errepikatu zuen, baina ez zuen planteatutako
galderari erantzun. Beraz, programaren egileak sakondu zuen, eta orduan Osasun Federaleko Ministerioak onartu zuen:
Egia da gaixotasun kutsakor ugariren heriotza-tasa nabarmen jaitsi dela, masiboko txertaketa-programak ezarri aurretik ere,
batez ere bizi-maila hobea eta horrekin lotutako nutrizio-egoera hobea, higiene hobetua (bereziki edateko uraren hornidura eta
saneamenduaren kudeaketa) direla eta, txerto masibo programak ezarri aurretik jada nabarmen jaitsi ziren isolamendu eta
kuarentena bezalako infekzioaren kontrolerako neurri zehatzak, eta medikamentu erabilera, epidemiak gertatuz gero.
Horren ondorioz, kutsu-gaixotasunen karga mundu osoan jaitsi da, industrializatutako herrialdeetan eta baita Alemanian
ere. Hau Alemaniako sarrampioaren egoerari ere aplikatzen zaio.
Beraz, argi dago sarampioaren aurkako txertoa sartu baino lehen ere sarampioak ez zuela mehatxurik
suposatzen, batez ere bizi-baldintza hobeek eraginda.
Hau ez da soilik Alemaniarako aplikagarria, baizik eta aberats eta industrializatutako herrialde guztietarako.
Egile eta txertaketaren kritikaria den Wolfram Klingelek hori xehetasunez frogatzen du bere bost bolumeko "Txertaketa –
Faktuak" liburu-sailan, estatistika ofizial ugari erabiliz.
Sarampioaren aurkako txertoek inolako eragin positiborik izan balute, sarampioaren aurkako txertaketa-programen
arrakasta heriotza-estatistiketan ere islatu beharko litzateke.
Hemen ikus dezakezu Baden-Württembergeko Estatu Osasun Bulegoak argitaratutako "2008/09 ikasturteko laugarren mailako ikasleen
artean sarrampioa, mastoidea, errubela eta TBEaren aurkako txertaketaren prebalentzia eta
immunitate-babesari buruzko" argitalpeneko diagrama.
1950etik 1970eko hamarkadaren hasieran txertaketa hasi zen arte sarampioaren heriotza-tasa nabarmen jaitsi zela
erakusten du – eta 1989ra arte jaitsiera gehiago izan zela.
Zuk zeuk epaitu. 1973an txertoak sartu zirenean, gainbehera azkartua ikusten al duzu?
Amaitzeko, Clifford Miller abokatu eta fisikariaren aipu batekin amaitzen dugu; hark agerian uzten du askotan errepikatzen den
baieztapena—txertoek bakarrik murriztu dituztela gaixotasun infekzioak, hala nola sarrampioa, herrialde
industrializatuetan—farmazeutika enpresen propaganda distiratsu baten trikimailu bikaina dela:
"Zenbakien halako handitzea behin eta berriro gertatu izanagatik, gero eta argiago ikusten nuen 1950eko eta 1960ko hamarkadetako
gerraondoko garaietan farmazeutika-enpresek Mendebaldeko munduan gaixotasunen tasa azkar jaisten ari zela soilik begiratu zutela.
Hau masako txertaketa-programak abian jartzeko negozio-aukera irabazgarria zen. Haiek bakarrik irabazi zezaten.
Bi mendeetako gaixotasunen estatistikek erakutsi zuten kasu-tasak nabarmen jaitsi zirela eta beherakada
horrek 1940aren ondoren ere maila baxuan jarraitu zuela.
Beraz, menditik behera futbola jolastea bezalakoa zen, haize indartsu batek atzetik
bultzatzen zuena – oin bakarra zuen talde baten aurka.
Haiek (farmazeutika enpresek) konturatu behar zuten beren txertoak gaixotasunetatik
munduaren salbatzaile gisa goraipatuko zituztela.
Haiek ere konturatu behar zuten inork oso azkar ekin ezean aukera hau galduko zela, XX. mendearen amaierarako gaixotasun-tasak
eta heriotza-tasak oso maila baxuetara jaitsiko zirenez.
Farmazia-industriaren propaganda-trik hau – politikariek eta hedabideek estalita – ez bakarrik Estatu Batuetan, baizik
eta mundu osoan ere ezagutu eta agerian jartzeko garaia da!
Beraz, aurkeztu medikuari, agintariei, bulegoei, lankideei, lagunei eta ezagunei faktu hauek.
Eta, adibidez, idatzi editoreari gutun bat, artikulu batek berriro ere aldarrikatzen badu txertoek
sarampioa bezalako infekzio-gaixotasunak murriztu dituztela.