1
00:00:00,976 --> 00:00:07,319
Ngokungafaniyo namazwe afana neSwitzerland okanye iJamani, apho
ukugonya bekukhetho iinkulungwane zeminyaka,

2
00:00:07,319 --> 00:00:13,691
ubuncinci kude kube ngo-2020, zonke izizwe
zase-US bezinokugonya okunyanzelekileyo kwabantwana.

3
00:00:13,691 --> 00:00:20,080
Ngokweengxelo zamajelo eendaba, iFlorida ngoku irhoxisa
iimfuno zokugonya abantwana kwizikolo zikarhulumente.

4
00:00:20,080 --> 00:00:27,225
"Nganye kuzo ayilunganga kwaye izele luthuthumbo
nobukhoboka," utshilo uJoseph Lapado, intloko yegunya

5
00:00:27,225 --> 00:00:31,446
lezempilo lendawo, ngokutsho kwenqaku elikwi-NZZ .

6
00:00:31,446 --> 00:00:37,974
Eli phulo laseFlorida liyinxalenye yotshintsho lomgaqo-nkqubo
jikelele phantsi koMphathiswa wezeMpilo uRobert F.

7
00:00:37,974 --> 00:00:42,639
Kennedy Junior, othe ngokunyukayo ubuza ngeenzuzo zokugonya.

8
00:00:42,639 --> 00:00:48,846
I-WHO, kwelinye icala, ilumkisa ngomngcipheko okhulayo weentlitho
zasekhaya zomkhuhlane wengane (i-measles) kunye nomkhuhlane

9
00:00:48,846 --> 00:00:55,857
wokukhohlela (i-whooping cough), kuthiwa kungenxa yokuhla
kancinci kwezinga lokugonya, kuquka naseJamani naseSwitzerland.

10
00:00:55,857 --> 00:01:02,962
Ukuze kuthintelwe ukunwenwa kwezifo ngqo ukusuka eUnited
States ukuya eYurophu, amazinga okugonya apha kufuneka

11
00:01:02,962 --> 00:01:07,000
ahlale ephezulu. Oku kusabetsa uloyiko akuyonto intsha.

12
00:01:07,000 --> 00:01:13,765
Ngaphezu kweminyaka elishumi eyadlulayo, umzekelo, iphephancwadi
leendaba iDer Spiegel labhala: "Umkhuhlane yayingesinye

13
00:01:13,765 --> 00:01:17,360
sezozifo ezazoyikwa kakhulu nezibulalayo ehlabathini."

14
00:01:17,360 --> 00:01:23,113
Kwaza ke kwafika ukugonya, yaza yalibaleka
intshabalalo yesi sifo ekucingelwa ukuba sesobuntwana.

15
00:01:23,113 --> 00:01:27,116
Ngoku iintsholongwane ziyasasazeka kwakhona
eJamani – njengesiphumo esifike emva kwexesha

16
00:01:27,116 --> 00:01:30,913
sokudinwa yitofu nokuxhatshazwa ngolwazi olungeyonyani."

17
00:01:30,913 --> 00:01:36,803
Ngokwengxelo evela kwi-NZZ ecatshulwe ekuqaleni, "eyona
ndlela ilungileyo yokulwa iingcinga ezingenasiseko

18
00:01:36,803 --> 00:01:41,661
zokuchasa izitofu zokugonya kukufundiswa okunyanisekileyo."

19
00:01:41,661 --> 00:01:48,271
I-Kla.TV ibonakalisile kwiinkqubo ezininzi ukuba iindaba ezaziwa
ngokuba yi-mainstream media – eziquka i-NZZ – phantse azikhe

20
00:01:48,271 --> 00:01:52,526
zinike ulwazi olunyanisekileyo, ingakumbi malunga nokugonywa.

21
00:01:52,526 --> 00:01:59,797
IKla.TV yasekwa kuba ezi zikhululo zeendaba ziya zisilela
ngakumbi kumsebenzi wazo wokunika iingxelo ezizimeleyo.

22
00:01:59,797 --> 00:02:04,068
Kwaye ngenxa yesi sizathu, i-Kla.TV
iphande ngalo mcimbi ngenxa yakho:

23
00:02:04,068 --> 00:02:08,199
Ingaba yinyani ukuba izitofu zokugonya
umkhuhlane sele zisindise izigidi zabantu

24
00:02:08,199 --> 00:02:11,511
kwihlabathi jikelele ekuguleni kakhulu nasekufeni?

25
00:02:11,511 --> 00:02:18,668
Ngaba ngenene kungenxa yokugonywa ukuba izifo
ezosulelayo ezifana nemfiva yamakhwenkwe azisabi namhlanje?

26
00:02:18,668 --> 00:02:23,626
Masijonge amazinga okusweleka ngenxa
yemfiva yamakhukha kule minyaka i-130 idlulileyo.

27
00:02:23,626 --> 00:02:26,694
Kwiwebhusayithi ye-CDC , amaxwebhu embali
abonisa izinga lokusweleka ngenxa

28
00:02:26,694 --> 00:02:29,602
yezizathu ezahlukeneyo zokufa ukusukela ngo-1880.

29
00:02:29,602 --> 00:02:35,016
Ngelo xesha, izinga lokusweleka ngenxa yemfiva
yamawele lalingama-41.4 ukusweleka kubantu abali-100,000.

30
00:02:35,016 --> 00:02:37,858
Le datha ibhekisa kwiPrussia ngelo xesha.

31
00:02:37,858 --> 00:02:44,140
Ngo-1890, izinga lokusweleka lehlile kancinci laya
kutsho kwizihlwele ezingama-40.6 kubantu abali-100,000.

32
00:02:44,140 --> 00:02:47,472
Kwiminyaka elishumi kamva, izinga lokusweleka
latshintsha-tshintsha phakathi kwezibhubhiso

33
00:02:47,472 --> 00:02:49,763
ezingama-23 nezingama-31 kubantu abangama-100,000.

34
00:02:49,763 --> 00:02:54,420
Ngokupheleleyo, oko kwakuthetha ukusweleka
kwabantu abangaphezu kwe-10,000 ngenxa yemfiva

35
00:02:54,420 --> 00:02:58,105
yengculu nyaka ngamnye. Masijikele kwamanani akutshanje.

36
00:02:58,105 --> 00:03:02,934
Ipapasho le-BGA lika-1994 licaphula amazinga
okusweleka ngenxa yemihlwa eminyakeni

37
00:03:02,934 --> 00:03:06,696
ephakathi kuka-1924 no-1938 kwiReich yaseJamani.

38
00:03:06,696 --> 00:03:13,603
Ngo-1925, abantu abali-11 kwabali-100,000 basweleka
ngenxa yemijelo, ngo-1930 kwaba ngo-4.6 kuphela, kwaye

39
00:03:13,603 --> 00:03:18,364
ngo-1935 kwaba ngo-2.5 kuphela kwabali-100,000 abahlali.

40
00:03:18,364 --> 00:03:22,688
Iinkcukacha zommandla weRiphabliki yeFederali yaseJamani
ziyafumaneka ukususela ngonyaka ka-1950 ukuza

41
00:03:22,688 --> 00:03:26,676
phambili. Ngonyaka owalowo, abantu abayi-0.8
kwabali-100,000 babesafela ngenxa yemfiva yamakhwenkwe.

42
00:03:26,676 --> 00:03:33,369
Ngo-1960, yayiyi-0.29 kuphela,
kwaye ngo-1970, yayiyi-0.13 kuphela.

43
00:03:33,369 --> 00:03:39,333
I-0.13 kwabantu abali-100,000 iphantsi kwesinye
kwisithathu-celi sesinga sokufa sango-1880, esasiphakamisa

44
00:03:39,333 --> 00:03:43,169
ngaphezu kwama-40 kwabantu abali-100,000 ngelo xesha.

45
00:03:43,169 --> 00:03:47,663
Okanye, ukuyibeka ngenye indlela: ngo-1970, kwafa
abantu abangaphezulwana kancinci kwe-10,000 ngenxa

46
00:03:47,663 --> 00:03:51,205
yemfiva yezinto eJamani, kodwa kwafa abayi-79 kuphela.

47
00:03:51,205 --> 00:03:58,677
Ngamanye amazwi, izinga lokusweleka ngenxa yemfiva
yamawele eJamani lehle malunga nama-99.7 ekhulwini phakathi

48
00:03:58,677 --> 00:04:03,380
kuka-1880 no-1970 – kungekho naluphi na unyango lokugonya!

49
00:04:03,380 --> 00:04:09,078
Kwakungekho de kwangekuqala kwiminyaka yoo-1970 apho izitofu
zokuqala zokugonya umkhuhlane wamakhwenkweza zanikezelwa eJamani.

50
00:04:09,078 --> 00:04:13,980
Ingxelo ecatshulwe ekuqaleni kweli nqaku evela
kwi-Der Spiegel, ethi ukugonya kungenxa yokuhla

51
00:04:13,980 --> 00:04:17,827
kwamatyala omkhuhlane, ke ngoko ngokucacileyo bubuxoki.

52
00:04:17,827 --> 00:04:23,929
Ngo-1962, kusenokubonakala ukuba imfiva yamathontsi yayisele
ingasayi ngako kangako, kangangokuba owayesakuba

53
00:04:23,929 --> 00:04:29,806
nguSekela-Mongameli we-Ofisi yezeMpilo yeFederal
kunye noMongameli we-Robert Koch Institute, uNjingalwazi

54
00:04:29,806 --> 00:04:33,483
Georg Henneberg, wabhala kwi-Federal Health Gazette:

55
00:04:33,483 --> 00:04:39,904
Okwangoku, ukugonya i-measles akukhuthazwa kuba i-measles
iyingozi kuphela kwiimeko ezinqabileyo

56
00:04:39,904 --> 00:04:47,398
ezinokunyangwa ngonyango olufanelekileyo. Ngenxa
yoko, ukugonya abantu bonke akusekho sizathu.

57
00:04:47,398 --> 00:04:53,242
Nangona kunjalo, iJamani yaqala ukugonya
umkhuhlane wama-measles ekuqaleni kweminyaka yoo-1970.

58
00:04:53,242 --> 00:04:59,431
UProfesa Henneberg, ngoku olilungu le-STIKO, kubonakala
ngathi wayefuna ukuzikhwebula kuvavanyo lwakhe kwaye,

59
00:04:59,431 --> 00:05:03,980
kunye namanye amalungu e-STIKO, wavuma isindululo sokugonya.

60
00:05:03,980 --> 00:05:09,113
Umbhali wale nkqubo ubuze kwiSebe lezeMpilo leFederal (BMG).

61
00:05:09,113 --> 00:05:15,113
"Yeyiphi inkcazelo iNkampo kaRhulumente weLizwe yezeMpilo enayo
malunga nezizathu zokuhla nge-99 pesenti kokusweleka ngenxa

62
00:05:15,113 --> 00:05:18,861
yemivumbo – kwanaphambi kokuba kuqaliswe ukugonywa kwemivumbo?"

63
00:05:18,861 --> 00:05:23,533
I-BMG ithi: "Kuphela ngeenkqubo zokugonya
ezikhulu apho inkqubela ebalulekileyo yenziweyo

64
00:05:23,533 --> 00:05:27,098
kwihlabathi jikelele ekulweni isifo sokugula ngamehlo."

65
00:05:27,098 --> 00:05:35,944
Ngokutsho kwe-WHO, inani lokusweleka ngenxa
yemfiva yehle nge-84 pesenti phakathi konyaka ka-2000

66
00:05:35,944 --> 00:05:40,592
no-2016, ukusuka kuma-550,000 ukuya kuma-89,780.

67
00:05:40,592 --> 00:05:46,441
Ngelo xesha linye, izitofu zokugonya umkhuhlane zithintele
ukusweleka kwabantu abaqikelelwa kwizigidi ezingama-20.4. "

68
00:05:46,441 --> 00:05:53,481
Ngokwenza oko, i-BMG iphinde yaphinda inkqubela yesiqhelo
yeshishini lamachiza, kodwa ayizange iphendule

69
00:05:53,481 --> 00:06:01,477
umbuzo obuzwe. Ngenxa yoko, umbhali wale nkqubo
wacinezela lo mcimbi, apho iSebe lezeMpilo leNgingqi lwavuma:

70
00:06:01,477 --> 00:06:08,445
"Yinyani ukuba izinga lokusweleka kwezifo ezininzi ezosulelayo
lehlile kakhulu, ikakhulu ngenxa yokuphucuka kweemeko zokuphila

71
00:06:08,445 --> 00:06:15,357
kunye nokutya okungcono okunxulumene noko, ucoceko oluphuculweyo
(ingakumbi unikezelo lwamanzi okusela kunye nokulahla amanzi

72
00:06:15,357 --> 00:06:21,219
amdaka), amanyathelo ajoliswe kulawulo lwosulelo anjengokwahlula
nokuvalela xa kuqhambuka ubhubhane, kunye

73
00:06:21,219 --> 00:06:27,862
nokusetyenziswa kwamayeza, ayesele ehlehle kakhulu
phambi kokuqaliswa kweenkqubo zokugonya ezikhulu.

74
00:06:27,862 --> 00:06:33,941
Ngenxa yoko, umthwalo wezifo ezosulelayo uye wehla
kwihlabathi jikelele, kumazwe ahambele phambili kwezoshishino

75
00:06:33,941 --> 00:06:38,657
kwanaseJamani. Oku kusebenza nakwimeko yomkhuhlane waseJamani. "

76
00:06:38,657 --> 00:06:44,022
Ngoko ke kucacile ukuba kwanaphambi kokuba kwaziswe
isitofu sokugonya imiweko, imiweko yayingasayongo

77
00:06:44,022 --> 00:06:48,091
sisongelo, ikakhulu ngenxa yokuphucuka kweemeko zokuphila.

78
00:06:48,091 --> 00:06:52,375
Oku akusebenzi eJamani kuphela, kodwa kuzo zonke
iindawo ezityebileyo ezihambele phambili kwezoshishino.

79
00:06:52,375 --> 00:06:57,157
Umbhali nomgxeki wokugonya uWolfram Klingele uyangqina oku
ngokweenkcukacha kuthotho lwakhe lweencwadi

80
00:06:57,157 --> 00:07:03,249
ezintlanu olubizwa "Vaccination – The Facts",
esebenzisa iinkcukacha-manani ezininzi ezisesikweni.

81
00:07:03,249 --> 00:07:08,294
Ukuba izitofu zokugonya imiwocelo bezinempembelelo
entle, impumelelo yeenkqubo zokugonya imiwocelo

82
00:07:08,294 --> 00:07:11,564
nayo ibiya kubonakala kwiinkcukacha-manani zokufa.

83
00:07:11,564 --> 00:07:19,244
Apha ungabona umzobo osuka kupapasho oluthi "Vaccination
prevalence and immune protection against measles, mumps, rubella

84
00:07:19,244 --> 00:07:27,812
and TBE in fourth-year pupils in Baden-Württemberg 2008/09"
oluvela kwi-Ofisi yezeMpilo yePhondo laseBaden-Württemberg.

85
00:07:27,812 --> 00:07:33,495
Ibonisa ukuhla okukhulu kakhulu kwinqanaba lokusweleka ngenxa
yemfiva yamakhwenkwe ukusukela ngo-1950 ukuya

86
00:07:33,495 --> 00:07:39,804
ekuqaleni kokugonya ekuqaleni kweminyaka yoo-1970 –
kunye nokuha okongezelelweyo kude kube ngu-1989.

87
00:07:39,804 --> 00:07:48,481
Zigwebele ngokwakho. Ngaba uyabona ukuwohloka
okukhawulezileyo ngokuqaliswa kokugonya ngo-1973?

88
00:07:48,481 --> 00:07:54,960
Siqukumbela ngecaphulo elivela kummeli nengcali yefiziksi
uClifford Miller, otyhila ibango elisoloko liphindaphindwa lokuba

89
00:07:54,960 --> 00:08:00,438
iinkcuthu zodwa ezinciphise izifo ezosulelayo ezifana nomkhuhlane
wamakhwenkwe kumazwe ahambele phambili

90
00:08:00,438 --> 00:08:05,396
kwezoshishino, njengobuqhetseba
obukrelekrele bophaphatho lweenkampani zamachiza:

91
00:08:05,396 --> 00:08:13,477
"Ngenxa yolu hlobo lokwandisa amanani, olwalusoloko
luphindaphindeka, kwacaca ngakumbi kum ukuba iinkampani zamachiza

92
00:08:13,477 --> 00:08:23,107
kwixesha lasemva kwemfazwe leminyaka yoo-1950 noo-1960 zazijonge
nje amanqanaba ezifo ayehla ngokukhawuleza kwilizwe laseNtshona.

93
00:08:23,107 --> 00:08:29,578
Eli yayithuba loshishino oluzuzisayo lokwazisa
iinkqubo zokugonya abantu abaninzi. Babengaphumelela kuphela.

94
00:08:29,578 --> 00:08:37,365
Iinkcukacha-manani zezifo ezivela kwiinkulungwane ezimbini
zibonise ukuba amazinga okwenzeka kwezifo ebehlile kakhulu, kwaye

95
00:08:37,365 --> 00:08:42,190
olu hleho lwaqhubeka kwinqanaba eliphantsi emva konyaka ka-1940.

96
00:08:42,190 --> 00:08:45,910
Kwakungathi kudlalwa ibhola ekhatywayo ehla
intaba, kukho nomoya onamandla ongasemva –

97
00:08:45,910 --> 00:08:48,448
kuchasene neqela elinomlenze omnye kuphela.

98
00:08:48,448 --> 00:08:56,120
Kufuneka ukuba baqaphele ukuba izitofu zabo zokugonya
ziya kudunyiswa njengezisindisi zehlabathi kwizifo.

99
00:08:56,120 --> 00:09:02,567
Kufuneka nabo baqaphele ukuba ukuba akukho mntu uthatha
amanyathelo ngokukhawuleza, eli thuba

100
00:09:02,567 --> 00:09:11,801
belizakuphelelwa, kuba ekupheleni kwenkulungwane yama-20,
amazinga okugula nokusweleka ebengaphantsi kakhulu."

101
00:09:11,801 --> 00:09:15,951
Sekulixesha elipheleleyo lokuba le nkohliso yephropaganda
yeshishini lamachiza – efihliweyo

102
00:09:15,951 --> 00:09:22,330
ngabaphuli-mthetho kunye namajelo eendaba – ivezwakale kwaye
yaziwe kungekuphela e-USA, kodwa kwihlabathi jikelele!

103
00:09:22,330 --> 00:09:30,403
Ngoko ke, jongana nogqirha wakho, abasemagunyeni,
iiofisi, oogxa, abahlobo kunye nabantu obaziyo ngezi nyaniso.

104
00:09:30,403 --> 00:09:35,687
Kwaye bhala ileta kuhleli, umzekelo, ukuba
inqaku lithi kwakhona ukuba izitofu zokugonya

105
00:09:35,687 --> 00:09:38,690
zinciphise izifo ezosulelayo ezifana nomkhuhlane.

