WEBVTT

00:00.976 --> 00:07.319
Ngokungafaniyo namazwe afana neSwitzerland okanye iJamani, apho
ukugonya bekukhetho iinkulungwane zeminyaka,

00:07.319 --> 00:13.691
ubuncinci kude kube ngo-2020, zonke izizwe
zase-US bezinokugonya okunyanzelekileyo kwabantwana.

00:13.691 --> 00:20.080
Ngokweengxelo zamajelo eendaba, iFlorida ngoku irhoxisa
iimfuno zokugonya abantwana kwizikolo zikarhulumente.

00:20.080 --> 00:27.225
"Nganye kuzo ayilunganga kwaye izele luthuthumbo
nobukhoboka," utshilo uJoseph Lapado, intloko yegunya

00:27.225 --> 00:31.446
lezempilo lendawo, ngokutsho kwenqaku elikwi-NZZ .

00:31.446 --> 00:37.974
Eli phulo laseFlorida liyinxalenye yotshintsho lomgaqo-nkqubo
jikelele phantsi koMphathiswa wezeMpilo uRobert F.

00:37.974 --> 00:42.639
Kennedy Junior, othe ngokunyukayo ubuza ngeenzuzo zokugonya.

00:42.639 --> 00:48.846
I-WHO, kwelinye icala, ilumkisa ngomngcipheko okhulayo weentlitho
zasekhaya zomkhuhlane wengane (i-measles) kunye nomkhuhlane

00:48.846 --> 00:55.857
wokukhohlela (i-whooping cough), kuthiwa kungenxa yokuhla
kancinci kwezinga lokugonya, kuquka naseJamani naseSwitzerland.

00:55.857 --> 01:02.962
Ukuze kuthintelwe ukunwenwa kwezifo ngqo ukusuka eUnited
States ukuya eYurophu, amazinga okugonya apha kufuneka

01:02.962 --> 01:07.000
ahlale ephezulu. Oku kusabetsa uloyiko akuyonto intsha.

01:07.000 --> 01:13.765
Ngaphezu kweminyaka elishumi eyadlulayo, umzekelo, iphephancwadi
leendaba iDer Spiegel labhala: "Umkhuhlane yayingesinye

01:13.765 --> 01:17.360
sezozifo ezazoyikwa kakhulu nezibulalayo ehlabathini."

01:17.360 --> 01:23.113
Kwaza ke kwafika ukugonya, yaza yalibaleka
intshabalalo yesi sifo ekucingelwa ukuba sesobuntwana.

01:23.113 --> 01:27.116
Ngoku iintsholongwane ziyasasazeka kwakhona
eJamani – njengesiphumo esifike emva kwexesha

01:27.116 --> 01:30.913
sokudinwa yitofu nokuxhatshazwa ngolwazi olungeyonyani."

01:30.913 --> 01:36.803
Ngokwengxelo evela kwi-NZZ ecatshulwe ekuqaleni, "eyona
ndlela ilungileyo yokulwa iingcinga ezingenasiseko

01:36.803 --> 01:41.661
zokuchasa izitofu zokugonya kukufundiswa okunyanisekileyo."

01:41.661 --> 01:48.271
I-Kla.TV ibonakalisile kwiinkqubo ezininzi ukuba iindaba ezaziwa
ngokuba yi-mainstream media – eziquka i-NZZ – phantse azikhe

01:48.271 --> 01:52.526
zinike ulwazi olunyanisekileyo, ingakumbi malunga nokugonywa.

01:52.526 --> 01:59.797
IKla.TV yasekwa kuba ezi zikhululo zeendaba ziya zisilela
ngakumbi kumsebenzi wazo wokunika iingxelo ezizimeleyo.

01:59.797 --> 02:04.068
Kwaye ngenxa yesi sizathu, i-Kla.TV
iphande ngalo mcimbi ngenxa yakho:

02:04.068 --> 02:08.199
Ingaba yinyani ukuba izitofu zokugonya
umkhuhlane sele zisindise izigidi zabantu

02:08.199 --> 02:11.511
kwihlabathi jikelele ekuguleni kakhulu nasekufeni?

02:11.511 --> 02:18.668
Ngaba ngenene kungenxa yokugonywa ukuba izifo
ezosulelayo ezifana nemfiva yamakhwenkwe azisabi namhlanje?

02:18.668 --> 02:23.626
Masijonge amazinga okusweleka ngenxa
yemfiva yamakhukha kule minyaka i-130 idlulileyo.

02:23.626 --> 02:26.694
Kwiwebhusayithi ye-CDC , amaxwebhu embali
abonisa izinga lokusweleka ngenxa

02:26.694 --> 02:29.602
yezizathu ezahlukeneyo zokufa ukusukela ngo-1880.

02:29.602 --> 02:35.016
Ngelo xesha, izinga lokusweleka ngenxa yemfiva
yamawele lalingama-41.4 ukusweleka kubantu abali-100,000.

02:35.016 --> 02:37.858
Le datha ibhekisa kwiPrussia ngelo xesha.

02:37.858 --> 02:44.140
Ngo-1890, izinga lokusweleka lehlile kancinci laya
kutsho kwizihlwele ezingama-40.6 kubantu abali-100,000.

02:44.140 --> 02:47.472
Kwiminyaka elishumi kamva, izinga lokusweleka
latshintsha-tshintsha phakathi kwezibhubhiso

02:47.472 --> 02:49.763
ezingama-23 nezingama-31 kubantu abangama-100,000.

02:49.763 --> 02:54.420
Ngokupheleleyo, oko kwakuthetha ukusweleka
kwabantu abangaphezu kwe-10,000 ngenxa yemfiva

02:54.420 --> 02:58.105
yengculu nyaka ngamnye. Masijikele kwamanani akutshanje.

02:58.105 --> 03:02.934
Ipapasho le-BGA lika-1994 licaphula amazinga
okusweleka ngenxa yemihlwa eminyakeni

03:02.934 --> 03:06.696
ephakathi kuka-1924 no-1938 kwiReich yaseJamani.

03:06.696 --> 03:13.603
Ngo-1925, abantu abali-11 kwabali-100,000 basweleka
ngenxa yemijelo, ngo-1930 kwaba ngo-4.6 kuphela, kwaye

03:13.603 --> 03:18.364
ngo-1935 kwaba ngo-2.5 kuphela kwabali-100,000 abahlali.

03:18.364 --> 03:22.688
Iinkcukacha zommandla weRiphabliki yeFederali yaseJamani
ziyafumaneka ukususela ngonyaka ka-1950 ukuza

03:22.688 --> 03:26.676
phambili. Ngonyaka owalowo, abantu abayi-0.8
kwabali-100,000 babesafela ngenxa yemfiva yamakhwenkwe.

03:26.676 --> 03:33.369
Ngo-1960, yayiyi-0.29 kuphela,
kwaye ngo-1970, yayiyi-0.13 kuphela.

03:33.369 --> 03:39.333
I-0.13 kwabantu abali-100,000 iphantsi kwesinye
kwisithathu-celi sesinga sokufa sango-1880, esasiphakamisa

03:39.333 --> 03:43.169
ngaphezu kwama-40 kwabantu abali-100,000 ngelo xesha.

03:43.169 --> 03:47.663
Okanye, ukuyibeka ngenye indlela: ngo-1970, kwafa
abantu abangaphezulwana kancinci kwe-10,000 ngenxa

03:47.663 --> 03:51.205
yemfiva yezinto eJamani, kodwa kwafa abayi-79 kuphela.

03:51.205 --> 03:58.677
Ngamanye amazwi, izinga lokusweleka ngenxa yemfiva
yamawele eJamani lehle malunga nama-99.7 ekhulwini phakathi

03:58.677 --> 04:03.380
kuka-1880 no-1970 – kungekho naluphi na unyango lokugonya!

04:03.380 --> 04:09.078
Kwakungekho de kwangekuqala kwiminyaka yoo-1970 apho izitofu
zokuqala zokugonya umkhuhlane wamakhwenkweza zanikezelwa eJamani.

04:09.078 --> 04:13.980
Ingxelo ecatshulwe ekuqaleni kweli nqaku evela
kwi-Der Spiegel, ethi ukugonya kungenxa yokuhla

04:13.980 --> 04:17.827
kwamatyala omkhuhlane, ke ngoko ngokucacileyo bubuxoki.

04:17.827 --> 04:23.929
Ngo-1962, kusenokubonakala ukuba imfiva yamathontsi yayisele
ingasayi ngako kangako, kangangokuba owayesakuba

04:23.929 --> 04:29.806
nguSekela-Mongameli we-Ofisi yezeMpilo yeFederal
kunye noMongameli we-Robert Koch Institute, uNjingalwazi

04:29.806 --> 04:33.483
Georg Henneberg, wabhala kwi-Federal Health Gazette:

04:33.483 --> 04:39.904
Okwangoku, ukugonya i-measles akukhuthazwa kuba i-measles
iyingozi kuphela kwiimeko ezinqabileyo

04:39.904 --> 04:47.398
ezinokunyangwa ngonyango olufanelekileyo. Ngenxa
yoko, ukugonya abantu bonke akusekho sizathu.

04:47.398 --> 04:53.242
Nangona kunjalo, iJamani yaqala ukugonya
umkhuhlane wama-measles ekuqaleni kweminyaka yoo-1970.

04:53.242 --> 04:59.431
UProfesa Henneberg, ngoku olilungu le-STIKO, kubonakala
ngathi wayefuna ukuzikhwebula kuvavanyo lwakhe kwaye,

04:59.431 --> 05:03.980
kunye namanye amalungu e-STIKO, wavuma isindululo sokugonya.

05:03.980 --> 05:09.113
Umbhali wale nkqubo ubuze kwiSebe lezeMpilo leFederal (BMG).

05:09.113 --> 05:15.113
"Yeyiphi inkcazelo iNkampo kaRhulumente weLizwe yezeMpilo enayo
malunga nezizathu zokuhla nge-99 pesenti kokusweleka ngenxa

05:15.113 --> 05:18.861
yemivumbo – kwanaphambi kokuba kuqaliswe ukugonywa kwemivumbo?"

05:18.861 --> 05:23.533
I-BMG ithi: "Kuphela ngeenkqubo zokugonya
ezikhulu apho inkqubela ebalulekileyo yenziweyo

05:23.533 --> 05:27.098
kwihlabathi jikelele ekulweni isifo sokugula ngamehlo."

05:27.098 --> 05:35.944
Ngokutsho kwe-WHO, inani lokusweleka ngenxa
yemfiva yehle nge-84 pesenti phakathi konyaka ka-2000

05:35.944 --> 05:40.592
no-2016, ukusuka kuma-550,000 ukuya kuma-89,780.

05:40.592 --> 05:46.441
Ngelo xesha linye, izitofu zokugonya umkhuhlane zithintele
ukusweleka kwabantu abaqikelelwa kwizigidi ezingama-20.4. "

05:46.441 --> 05:53.481
Ngokwenza oko, i-BMG iphinde yaphinda inkqubela yesiqhelo
yeshishini lamachiza, kodwa ayizange iphendule

05:53.481 --> 06:01.477
umbuzo obuzwe. Ngenxa yoko, umbhali wale nkqubo
wacinezela lo mcimbi, apho iSebe lezeMpilo leNgingqi lwavuma:

06:01.477 --> 06:08.445
"Yinyani ukuba izinga lokusweleka kwezifo ezininzi ezosulelayo
lehlile kakhulu, ikakhulu ngenxa yokuphucuka kweemeko zokuphila

06:08.445 --> 06:15.357
kunye nokutya okungcono okunxulumene noko, ucoceko oluphuculweyo
(ingakumbi unikezelo lwamanzi okusela kunye nokulahla amanzi

06:15.357 --> 06:21.219
amdaka), amanyathelo ajoliswe kulawulo lwosulelo anjengokwahlula
nokuvalela xa kuqhambuka ubhubhane, kunye

06:21.219 --> 06:27.862
nokusetyenziswa kwamayeza, ayesele ehlehle kakhulu
phambi kokuqaliswa kweenkqubo zokugonya ezikhulu.

06:27.862 --> 06:33.941
Ngenxa yoko, umthwalo wezifo ezosulelayo uye wehla
kwihlabathi jikelele, kumazwe ahambele phambili kwezoshishino

06:33.941 --> 06:38.657
kwanaseJamani. Oku kusebenza nakwimeko yomkhuhlane waseJamani. "

06:38.657 --> 06:44.022
Ngoko ke kucacile ukuba kwanaphambi kokuba kwaziswe
isitofu sokugonya imiweko, imiweko yayingasayongo

06:44.022 --> 06:48.091
sisongelo, ikakhulu ngenxa yokuphucuka kweemeko zokuphila.

06:48.091 --> 06:52.375
Oku akusebenzi eJamani kuphela, kodwa kuzo zonke
iindawo ezityebileyo ezihambele phambili kwezoshishino.

06:52.375 --> 06:57.157
Umbhali nomgxeki wokugonya uWolfram Klingele uyangqina oku
ngokweenkcukacha kuthotho lwakhe lweencwadi

06:57.157 --> 07:03.249
ezintlanu olubizwa "Vaccination – The Facts",
esebenzisa iinkcukacha-manani ezininzi ezisesikweni.

07:03.249 --> 07:08.294
Ukuba izitofu zokugonya imiwocelo bezinempembelelo
entle, impumelelo yeenkqubo zokugonya imiwocelo

07:08.294 --> 07:11.564
nayo ibiya kubonakala kwiinkcukacha-manani zokufa.

07:11.564 --> 07:19.244
Apha ungabona umzobo osuka kupapasho oluthi "Vaccination
prevalence and immune protection against measles, mumps, rubella

07:19.244 --> 07:27.812
and TBE in fourth-year pupils in Baden-Württemberg 2008/09"
oluvela kwi-Ofisi yezeMpilo yePhondo laseBaden-Württemberg.

07:27.812 --> 07:33.495
Ibonisa ukuhla okukhulu kakhulu kwinqanaba lokusweleka ngenxa
yemfiva yamakhwenkwe ukusukela ngo-1950 ukuya

07:33.495 --> 07:39.804
ekuqaleni kokugonya ekuqaleni kweminyaka yoo-1970 –
kunye nokuha okongezelelweyo kude kube ngu-1989.

07:39.804 --> 07:48.481
Zigwebele ngokwakho. Ngaba uyabona ukuwohloka
okukhawulezileyo ngokuqaliswa kokugonya ngo-1973?

07:48.481 --> 07:54.960
Siqukumbela ngecaphulo elivela kummeli nengcali yefiziksi
uClifford Miller, otyhila ibango elisoloko liphindaphindwa lokuba

07:54.960 --> 08:00.438
iinkcuthu zodwa ezinciphise izifo ezosulelayo ezifana nomkhuhlane
wamakhwenkwe kumazwe ahambele phambili

08:00.438 --> 08:05.396
kwezoshishino, njengobuqhetseba
obukrelekrele bophaphatho lweenkampani zamachiza:

08:05.396 --> 08:13.477
"Ngenxa yolu hlobo lokwandisa amanani, olwalusoloko
luphindaphindeka, kwacaca ngakumbi kum ukuba iinkampani zamachiza

08:13.477 --> 08:23.107
kwixesha lasemva kwemfazwe leminyaka yoo-1950 noo-1960 zazijonge
nje amanqanaba ezifo ayehla ngokukhawuleza kwilizwe laseNtshona.

08:23.107 --> 08:29.578
Eli yayithuba loshishino oluzuzisayo lokwazisa
iinkqubo zokugonya abantu abaninzi. Babengaphumelela kuphela.

08:29.578 --> 08:37.365
Iinkcukacha-manani zezifo ezivela kwiinkulungwane ezimbini
zibonise ukuba amazinga okwenzeka kwezifo ebehlile kakhulu, kwaye

08:37.365 --> 08:42.190
olu hleho lwaqhubeka kwinqanaba eliphantsi emva konyaka ka-1940.

08:42.190 --> 08:45.910
Kwakungathi kudlalwa ibhola ekhatywayo ehla
intaba, kukho nomoya onamandla ongasemva –

08:45.910 --> 08:48.448
kuchasene neqela elinomlenze omnye kuphela.

08:48.448 --> 08:56.120
Kufuneka ukuba baqaphele ukuba izitofu zabo zokugonya
ziya kudunyiswa njengezisindisi zehlabathi kwizifo.

08:56.120 --> 09:02.567
Kufuneka nabo baqaphele ukuba ukuba akukho mntu uthatha
amanyathelo ngokukhawuleza, eli thuba

09:02.567 --> 09:11.801
belizakuphelelwa, kuba ekupheleni kwenkulungwane yama-20,
amazinga okugula nokusweleka ebengaphantsi kakhulu."

09:11.801 --> 09:15.951
Sekulixesha elipheleleyo lokuba le nkohliso yephropaganda
yeshishini lamachiza – efihliweyo

09:15.951 --> 09:22.330
ngabaphuli-mthetho kunye namajelo eendaba – ivezwakale kwaye
yaziwe kungekuphela e-USA, kodwa kwihlabathi jikelele!

09:22.330 --> 09:30.403
Ngoko ke, jongana nogqirha wakho, abasemagunyeni,
iiofisi, oogxa, abahlobo kunye nabantu obaziyo ngezi nyaniso.

09:30.403 --> 09:35.687
Kwaye bhala ileta kuhleli, umzekelo, ukuba
inqaku lithi kwakhona ukuba izitofu zokugonya

09:35.687 --> 09:38.690
zinciphise izifo ezosulelayo ezifana nomkhuhlane.
