Egungo 2025. urtean, Kla.TVk hainbat programatan diskriminazioari eta irregulartasunei buruzko erreportajeak egin
zituen, besteak beste, Txekia, Errumania eta Bulgariako EBko estatuetan hauteskunde-iruzurra barne .
Bulgariako hauteskundeetan, hain urrun joan ziren ezen deserosoa zen oposizioko alderdi bati %3,999ko emaitza
jasoko zuela mehatxatu zioten – bertan aplikagarri zen %4ko muga baino apur bat azpitik.
Hau gertatuko litzateke, agintari oligarketako bati men egin ezean.
Haien alderdiaren buruzagiak hori baztertu zuenez, hark zehazki aurreikusitako %3,999ko emaitza lortu zuen.
Geroago, epaitegian hauteskunde-iruzurra baieztatu zuten eta alderdiak parlamentura sartzea lortu zuen.
Alemanian ere, Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) izeneko oposizio-partidu deseroso batek, Bundestag-era sartzeko
%5eko muga gainditzea ezin izan zuen lortu, tarte estu batez.
Hemen ere, emaitza honekin zerbait gaizki egon daitekeela adierazten duten seinale argiak daude.
Eta hemen ere, salbuespen gutxi batzuekin, ia ziur eskaera duen arreta nagusiko hedabideetan jaso ez duen eskandalu larri bat da.
Gai honen ondorioak izugarriak izango liratekeelako.
BSW Bundestag-ean bidegabeki ordezkatuta ez dagoela eta, helegite arrakastatsu baten ondorioz, azkenean %5eko muga
gaindituko balu, Friedrich Merzek zuzentzen duen beltz-gorriko gobernuak gehiengoa galduko luke.
Merz kanzilerrutzat hautatzea baliogabea litzateke gehiengo-erlazio okerrak direla-eta, eta orain
arte Merz-en gobernuak hartu dituen erabaki guztiak azken batean legez kanpokoak lirateke.
Kla.TV-k, beraz, gertakari hauei begirada hurbilago bat ematen die program honetan:
2025eko otsailaren 23ko Alemaniako hauteskunde federaletan, BSWk bigarren bozka emandakoen %4,972ko emaitza lortu zuen.
Honek esan nahi zuen parlamentura sartzeko 13.435 boto besterik ez zirela behar.
Inoiz ez da alderdi bat hain gertu egon %5eko muga gainditu gabe geratzeko.
Hala ere, BSWk laster zalantzak izan zituen emaitza honen zehaztasunari buruz.
Hori gertatu zen hautesleek aurreratu zirenean, BSWri bozkatu ziotela adierazi zutenek, baina gero beren bozketa-zentroan
BSWrako botoik ez zela zenbatuta jakin zutenean.
BSWk ondoren emaitzak berrikusteko lan-talde bat sortu zuen.
Wabeo.de webgunearen bidez egiaztatutako hainbat hauteskunde-behatzaile independenteek ere
hautetskunde honetan urraketak egon zirela nabarmendu zuten.
Guztira, ekimen honen bidez 3.700 pertsona hauteskunde-behatzaile gisa bidali zituzten, eta 650 urraketa identifikatu
zituzten, horiek salaketa eginez jakinarazi zituzten.
BSWren kalterako hauteskunde-emaitza oker baten frogarik ba al dago?
Hauteskundeen ondoren, hauteskunde-barruti banatan zenbaketa berri ugari eta berrikuspenak egin ziren.
Horren ondorioz, herrialde osoan ia 7.425 boto berriro ebaluatu ziren.
Horietatik 4.277 BSWra joan ziren, eta orain Bundestagera sartzeko 9.528 boto besterik ez zaizkio falta.
Honek esan nahi du zuzendutako botoen erdia baino gehiago BSWri esleitu zitzaizkiola.
Honek BSWren kalterako zenbaketa-akats esanguratsuak adierazten ditu.
Galdera sortzen da zergatik hainbeste zenbaketa-errore gertatu ziren BSWn bereziki.
1) Lehenik eta behin, egiaztatutako hauteskunde-barrutietan nahasmendu ugari izan ziren izen antzekoa duen
alderdi txiki batekin, hain zuzen ere "Bündnis Deutschland" (Alemaniarako Aliantza) izenekoarekin.
Alderdi hau bozketa-paperetan BSWren aurretik zuzenean ageri zen.
Honek hauteskunde-prozesuaren zenbaketa eta transmisioan alderdi hauek nahastea eragin zezakeen.
Hori gertatu zen, adibidez, Mettmannen (Renania Ipar-Mendebaldea) posta bidezko bozketa-barrutian.
Hemen, emaitza preliminariek BSWri 8 boto eta Bündnis Deutschlandi 14 boto eman zizkiotela erakutsi zuten.
Hauteskunde-barruti honetan egindako botoen berrikusketak erakutsi zuen Alemaniar Aliantza
alderdiaren 14 boto guztiak BSWri egotzi behar zirela.
Hurrengo datuek iradokitzen dute halako nahasketak beste leku batzuetan ere gertatu zirela:
Orokorrean, BSWk Bündnis Deutschlandek baino 32 aldiz emaitza hobea lortu zuen.
Hala ere, 145 hautes-barrutitan BSW baino aurrerago zegoen.
Hona hemen zenbait adibide nabarmen:
– Wedelen, Alemaniarako Aliantzak 7. hauteskunde barrutian 31 boto jaso zituen, BSWk, ordea, ez zuen boto bakar bat ere jaso.
6. eta 8. hauteskunde barrutietan, berriz, Alemaniarako Aliantzak bakarrik 1 boto jaso zuen,
BSWk, hurrenez hurren, 31 eta 41 boto jaso zituen.
– Hamburgeko 32118 hautes-barrutian BSWrentzat 0 boto zenbatu ziren, baina Alemaniarako Aliantzarentzat 33.
Hurbileko hautes-barrutietan, Aliantzak 0 eta 2 boto jaso zituen, BSWk berriz 34 eta 18.
Prentsa-ohar batean, Alemaniarako Aliantzak orain berak eskatu du botoen berriro zenbaketa.
Haien lehendakari Steffen Große-k argi utzi zuen: "Ez ditugu benetan gureak ez diren bozak kontatu nahi."
2) Beste ezaugarri nabarmena baliogabeko botoen kopurua izan zen.
Batez beste, honek bozkatu ziren botoen %0,6 izan zen.
Hala ere, zenbait hauteskunde-barrutitan proportzio hau 19 aldiz handiagoa zen.
Politika-zientzialari eta irakasle doktore Uwe Wagschal-en arabera, batez bestekoarekiko 19 aldizko
desbideratzea beti da arretaz aztertu beharrekoa, hauteskundeak bidezkoak direla ziurtatzeko.
Hemen ere, BSW bereziki kaltetuta egon daiteke.
Bazen kasu batzuk, non hautesleek hasieran Alemaniarako Aliantzarako bozka-orria markatu zuten, baina gero beren akatsa
ohartu, jatorrizko markaketa ezabatu eta BSW markatu zuten.
Hala ere, lekukoen arabera, zenbait zenbaketa-mahuk boto-paper horiek baliogabe gisa oker sailkatu zituzten,
nahiz eta hauteslearen asmoa argi eta garbi nabaria izan.
Era berean, informazio eskaseko hauteskunde-arduradunek lehen bozarik gabe markatutako
bozka-paperak baliogabe gisa jotzeko kasuak ere izan ziren.
BSWk askotan lehen bozako hautagairik gabe jardun zuenez, berriro ere halako oker-ebaluazioek bereziki eragin zioten.
Irregularitate hauek kontuan hartuta, Prof. Dr. Eckhard Jesse eta Prof. Dr. Uwe Wagschal politologo ospetsuek
ez bakarrik zentzuzkoa, baizik eta premiazkoa dela uste dute bozak berriro zenbatzea.
Hala ere, hauteskunde-barrutien zati batean bakarrik egin ziren botoen berrikuspenak.
Hurrengo kalkuluak erakusten du zein neurritan hauteskunde-barruti guztien berriro zenbaketak emaitza alda lezakeen:
Badakigu 50 hauteskunde-barrutitan boto guztiak berriro zenbatu zirela.
Guztira, berriro zenbatze horiek BSWri 15 boto gehiago ekarri zizkioten.
Lehen begiratuan, hau oso baxua dirudi.
Hala ere, Alemanian 95.109 hautes-barruti daude.
50 berrikusi diren hauteskunde-barrutietan BSWk lortutako botoen gorakada gainerako guztietara extrapolatzen
bada, horrek BSWk 28.533 boto gehiago lortzea ekarriko luke.
Hori BSWk Bundestagera sartzeko behar duenaren ia hiru aldizkoa da.
BSWk hauteskunde-barruti bakoitzaren hamarretik bat bakarrik boto bat gehiago jasoko balu,
%5eko muga gainditzeko nahikoa izango litzateke.
Berrikuspen atzeratua
BSWk akats eta zenbaketa-erroreak jakin ondoren, alderdiak hauteskunde-emaitzak auzipetu nahi izan zituen.
Hala ere, bidean oztopo ugari aurkitu zituen.
2025eko martxoaren 11n, BSWk hauteskunde-emaitzaren aurkako demanda aurkeztu zuen
Alemaniako Auzitegi Konstituzional Federalean.
Bi egun geroago, epaitegiak auzia artxibatu zuen, eta ebatzi zuen Bundestagek hauteskundeak berrikusteko ardura zuela.
Alemaniako Konstituzio Auzitegi Federalak ekaineko beste ebazpen batzuetan ikuspegi hau berretsi zuen eta
Bundestag-i agindu zion BSWren salaketari epe arrazoizko baten barruan erabakia hartzeko.
Hauteskunde Berrikuspen Batzordeak erabakia hartu ondoren bakarrik izango du BSWk bere auzia
Auzitegi Konstituzional Federalera eramateko aukera.
Hala ere, Bundestagek ez zuen bere erabakia hartzeko presarik berezirik izan, BSW alderdiaren sortzaile Sahra
Wagenknechten adierazpen batetik ondoriozta daitekeen bezala.
Beraz, maiatzean, hainbat batzorde sortu ziren, tartean Hauteskundeen Azterketa, Prozedura Arau eta Inmunitate
Batzordea, hauteskunde-helegiteei erantzuteaz arduraduna.
Gutxienez, hori uste genuen. Beraz, lehendakariari gutun atsegin bat idatzi genion eta bilera pertsonal bat eskatu genion.
Gizon atseginak modu berean atseginez erantzun zigun eta jakinarazi zigun ezetz, ez zela bera hauteskunde federalari
buruzko kexak aztertzeaz arduraduna – gurea izan ezik beste ehun baino gehiago daude – baizik eta oraindik
sortu gabe dagoen hauteskundeen berrikuspen batzorde erabat desberdin batek izango zuela ardura.
Bestalde, Bundestageko prentsa bulegoak adierazi duenez, ez, batzorde guztiak jada
osatuta daude, eta ez dakite beste batzorderik.
Gaia argitzeko, Bundestageko Presidenteari idatzi genion eta guri arduradun batzorde bat zegoen ala ez galdetu genion.
Baina, zoritxarrez, ondo dagoen Klöckner andreak oraindik ez du erantzun. Benetako farsa bat.
Bundestag-ek gure botoen berriro zenbaketa eskaera aztertzeko ardura du, baina Bundestag-en ez
dago azterketa hori egin dezakeen batzordirik.
2025eko ekainaren 26an, hauteskundeetatik lau hilabete baino gehiago igaro ondoren, azkenean dagokion batzordea osatu zen.
Batzordeko lehendakari Macit Karaahmetoğlu-ren arabera, BSWren aurkako kexari lehentasuna emango zaio.
Programa hau azaroaren erdialdean ekoitzi zenean, hauteskundeetatik bederatzi hilabetera,
oraindik ez zen erabaki bat hartu helegitearen gainean, eta horrek BSWren haserrea eragin zuen.
Hori ez da harritzekoa, gobernuko alderdiak diren CDU/CSU eta SPDk bost kideko bederatzi kideko batzordean gehiengoa dutelako.
Erabaki azkar bat hartuta beren gobernuari gehiengoa kentzeko ia interesik ez dute izango.
Gainera, AfD-k eta BSW-k orduan egoeran egongo lirateke elkarrekin ikerketa-batzordeak deitzeko, hala nola Nord Stream-eko
leherketari buruzko ikerketa-batzorde bat edo koronabirusari buruzko ikerketa-batzorde bat, bi alderdiek eskatzen dituztenak.
AfD-k jada bere babesa adierazi du berriro zenbatzeko mozioari, bere bigarren lehendakari federalaren, Stephan Brandner-en bidez.
Brandnerrek esan zuen: "Beste alderdi politikoek denbora irabazten saiatzen ari direla dirudi."
Gure ustez, erabaki bat ahalik eta azkarren hartu behar da.
Andrej Hunko, BSWko lehendakariordeak, honela iruzkindu ditu gertakari hauek:
"Europako Kontseilurako, OSCE-rako edo Alemaniako Bundestag-eko Kanpo Harremanetarako Batzordeko nazioarteko
hauteskunde-behatzaile gisa, Errusia, Ukraina, Turkia, AEB eta Latinoamerika bezalako herrialdeetan 30 misio inguru egin ditut."
Ez dakit munduko inongo herrialdetan hautatutako parlamentu berriak bere burua legez osatua
ote den erabakitzen duen – Alemanian izan ezik.
Herrialde honetan, erabaki hau hartu beharra dagoen epe-mugarik ere ez dago.
Orokorrean, herrialde gehienek dagokion aginpideekin hauteskunde-agintaritza
independente bat (Hauteskunde Batzorde Zentral) dute.
Duela urtebete, Europako Kontseiluaren izenean Georgiako egon nintzen, non, protestaldi gogorren eta
hauteskunde-iruzurraren salaketen ondoren, botoen ia %15 berriro zenbatu ziren egun gutxi batzuetan.
Erabakia hauteskunde agintari gorena zenak egun gutxi batzuen buruan hartu zuen.
Berriz zenbatzea – eta ondoren BSWk Bundestagera sartzeko probabilitatea – osaketa masiboki aldatuko luke:
Ia alderdi politiko guztietako 32 parlamentari inguru Bundestagetik alde egin beharko
lukete, eta BSWko 32 kidek sartuko lirateke.
Merz/Klingbeil gobernuak ez luke gehiago gehiengoa izango.
Orain arte hartutako erabakiak legezkotasun faltaren itzalean daude.
Horregatik atzeratzen ari dira Bundestag-eko hauteskunde-kexen berrikuspena – beren burua
"demokraziako alderdiak" deitzen duten alderdiek.
Ekainaren hasieran, akreditazioa jaso ondoren, Europako Kontseiluko Parlamentu Biltzarraren presidenteak
Alemaniako ordezkaritza berriari eskatu zion Alemanian hauteskunde-kexen azterketa azkar amaitzeko.
Tokiko parlamentu-batzareko hogeita bost kidek gauza bera eskatu zuten eta botoen berriro zenbaketa proposatu zuten.
Europako Kontseiluaz gain, 22 pertsonaia nabarmen, Dieter Hallervorden barne, Prof. Dr. Gabriele Krone-Schmalz, Europako
Batasuneko lehendakariorde ohi Günter Verheugen eta Saxoniako Auzitegi Konstituzionaleko epaile ohi Prof.
Dr. Christoph Degenhart ere botoen berriro zenbaketa eskatzeko gutun irekian deitu dute.
Herritar askok BSW webgunea erabili zuten aurrez prestatutako mezu elektronikoak zuzenean
hauteskunde berrikuspen batzordera bidaltzeko.
Bere posta-ontziak jada 20.000 baino gehiagoko halako mezu elektronikoek paralizatuta daude.
Hala ere, atzeratzeko taktiketan jarraitzen du.
Ondorioa: Alemanian gobernu-partiduen kideek beren aurkari politikoek hauteskunde federalen legezkotasunari buruz
aurkeztutako salaketak ebaztea interes gatazka argi bat da.
Hau eskandalagarria da eta funtzionatzen duen demokrazia batean gertatzea ez litzateke onartu behar.
Bereziki derrigorrezko soldadutzari, pentsioei, gerra eta bakeari buruz une honetan zain dauden erabaki urrun-eraginkorrei
begira, bermatu behar da Alemaniako lege-sistemak behar bezala funtzionatzen duela eta egungo gobernua legez hautatua izan dela!
Gero eta argiago dago aginteen banaketa, edozein demokrazia funtzionatzaileren oinarrizko
elementua, Alemanian ez dagoela nahikoa bermatuta.
Erreforma oinarrizkoak premiaz behar dira, besteak beste, gobernu-partiduek ez dezaten izan legez
kanpo eginiko hauteskundeen gaineko erabaki-ahala.
Ralf Ludwigek hurrengo programan azaldu zituen herritarrei boterea subiranotzat itzultzeko eman daitezkeen lehen
urratsak: "Nola berreskuratu dezake herritarrak boterea?"
Estatu federatuen konstituzioen bidez modu baketsuan eta guztiz legez hori nola egin daitekeen deskribatzen du.
Jarraipen-programa hau oso gomendagarria da.
Nahiz eta garai kaotikoetan, Kla.TV zure itsas-harria da olatu artean.
Harpidetu gaur gure jatorrizko webgunean! www.kla.tv/abo