Biz kun tartibimizdagi oxirgi bandga yetib keldik.
Bu Prag deklaratsiyasiga aloqador. Stefan, buning ortida nima bor?
O'tgan yili turli ishtirokchilarning takliflariga asoslanib, agar biz bu yerda kuchlarimizni birlashtirib,
sa'y-harakatlarimizni muvofiqlashtirsak, buni rasmiy ravishda ham amalga oshirishimiz kerak, deb qaror qildik.
Shu sababli biz tinchlik uchun "Praga deklaratsiyasi"ni tayyorladik, unda biz tinchlikni himoya
qilishga o'zimizni bag'ishlashni ham xohlaymiz.
Va endi biz bu so'nggi cho'qqiga o'tamiz.
Shu maqsadda biz sahnaga bir xonimni taklif qilmoqchimiz, u Prag deklaratsiyasi haqida bir necha so'z aytadi.
Sizlar uni bilasizlar, uni qadrlaysizlar, ha, uni sevishingizlar. Beate Bahnerni iliq kutib olamiz.
Dunyo beqaror, chunki yillar davomida u bir shok holatidan keyingisiga cho'mdirildi.
So'nggi yillarning eng shafqatsiz zarbasi – vijdonsiz koronavirus karteli tomonidan
uyushtirilgan g'azovli koronavirus sahnalashtiruv edi.
U ataylab aholi orasida qo'rquv va vahshat tarqatdi, totalitar emlash va sog'liqni nazorat qilishning yangi tizimini
joriy qildi va Germaniyaga jami 440 milliard yevro turdi.
Yillar davomida biz taxmin qilingan iqlim falokati shokiga duch keldik.
Bu, ayniqsa yoshlar uchun, asosiy beqarorlikka sabab bo'ladi va bir vaqtning o'zida korxonalar hamda fuqarolarga
katta moliyaviy yuklar yuklaydi, yana bir bor ko'rinmas, shubhali iqlim karteliga foyda keltiradi.
Koronavirus dramasidan so'ng tezda urush tahdidi shoki boshlandi.
Bu, Rossiya va uning rahbariyatini bir tomonlama va primitiv tarzda yomonotliq qiluvchi aqlga sig'mas
urush propagandasi kampaniyasi bilan birga kechadi.
Yana bir bor, bu Germaniya uchun vayronkor xarajatlarni anglatadi.
NATO va uning ortidagi urush karteli o'z a'zolaridan yalpi ichki mahsulotlarining hayratlanarli 5 foizini
mudofaa va qurollanishga ajratishni talab qilishdan uyalmaydi.
Yig'ilgan foizlar bilan birga bu butun Germaniyaning yillik byudjetini yutib yuboradi va boshqa hech narsaga pul qolmaydi.
Bu oxir-oqibat Yevropa davlatlari va ularning fuqarolarini moliyaviy jihatdan siqib, vayron qiladi, chunki bu barqaror
bo'lmagan xarajatlar mamlakatlarimizning tez iqtisodiy va ijtimoiy inqiroziga hamda aholining
katta qismining tez kambag'allashiga olib keladi.
Majburiy harbiy xizmat qayta joriy etiladi.
Bu shuni anglatadiki, nafaqat professional askarlar, balki nemis erkaklari ham umuman mantiqsiz va umidsiz urushda
jonlarini va shu bilan kelajagini xavf ostiga qo'ymoqda.
Bu rivojlanish deyarli tasavvurga sig'maydi.
Va shunga qaramay, hech bo'lmaganda Germaniyada ko'pchilik yana bularning barchasini qo'llab-quvvatlaydi.
110 yil ichida uchinchi marta nemislarning ko'pchiligi siyosatchilar va ommaviy axborot
vositalarining urush chaqiriqlariga qarshi chiqmayapti.
Aksincha, nemislarning ko'pchiligi yana bir bor ko'zlari keng ochiq holda ularni
falokatga olib borayotgan partiyalarga ovoz berdi.
Yana bir bor nemislarning aksariyati begona davlatlar va milliardli foyda ko'ruvchilar manfaatlariga xizmat qilish uchun
axloqsiz propagandaning ularni qanday ekspluatatsiya qilayotganini va ularni yutilish
uchun akulalarga tashlayotganini anglamayapti.
Ikki yuzlamachilik nuqtai nazaridan Xotira kunini sahnalashtirishni ortda qoldirish qiyin: u noyabr oyida yana bir
bor ikkala jahon urushi va zolimlik qurbonlari xotirasiga nishonlandi, unda Friedrich Merz, Julia
Klöckner, Stephan Harbarth va boshqalar ishtirok etdi.
Quyidagi xotira marosimi o'qildi:
Bugun biz zo'ravonlik va urush qurbonlarini, barcha millatlarga mansub bolalarni, ayollarni va erkaklarni eslaymiz.
Biz jahon urushlarida halok bo'lgan askarlarni, urush harakatlari tufayli yoki undan keyin qochqin va ko'chirilgan
shaxslar sifatida asirlikda jon bergan odamlarni yodga olamiz.
Biz turli xalqqa mansub bo'lgani, boshqa irq vakili deb hisoblanganligi, masalan, jinsiy yoki gender identiteti tufayli
ozchilikka mansub bo'lganligi yoki kasallik yoki nogironlik sababli hayoti yashashga loyiq emas deb
topilganligi uchun ta'qib qilingan va o'ldirilganlarni eslaymiz.
Biz zulmga qarshi turganliklari uchun jonlarini yo'qotganlarni va e'tiqodlari yoki imonlariga
sodiq qolganliklari uchun vafot etganlarni eslaymiz.
Biz zamonamizdagi urushlar va fuqarolik urushlari qurbonlarini, terrorizm va siyosiy ta'qib qurbonlarini, shuningdek, Germaniya
Qurolli Kuchlari askarlari, politsiya xodimlari va boshqa favqulodda xizmat xodimlari
chet elda jon berganlarini motam tutamiz.
Bugun biz mamlakatimizda nafrat va zo'ravonlik qurboniga aylanganlarni ham eslaymiz.
Biz mamlakatimizda terrorizm va ekstremizm, antisemitizm va irqchilik qurbonlarini yodga olamiz.
Biz azob chekayotgan barcha insonlar bilan, o'lganlar uchun qayg'uramiz va ularning og'rig'ini baham ko'ramiz.
Ammo hayotimiz odamlar o'rtasidagi yarashuv umidi bilan belgilangan, va bizning mas'uliyatimiz – yurt ichida ham, butun
dunyo bo'ylab ham odamlar o'rtasida tinchlikni targ'ib qilishdir.
Kantsler Merz, Bundestag prezidenti Klöckner, bu ulug'vor va chuqur so'zlar sizlarning urushparastligingiz va
maktablardagi aytilishi mumkin bo'lmagan Bundesvyer hamda urush propagandangiz bilan qanday mos keladi?
O'lganlarni yodga olish marosimi sizlar doim takrorlab turadigan, bu o'n yillikning yangi modadagi so'zi –
taxmin qilingan harbiy salohiyat bilan qanday bog'lanadi?
Ular haqiqatan ham unutildimi — oxirgi urush dahshatlariga guvoh bo'lgan va sizning tushunib bo'lmas urush
fantaziyalaringizni hech qachon qo'llab-quvvatlamagan barcha ota-onalarimiz va bobolarimiz?
Ikkinchi jahon urushi davomida natsist nemislar Sovet Ittifoqiga qarshi qanday qirg'inbarovar harakat qilgani,
natijada millionlab odamlar, ularning aksariyati tinch aholi, jon bergani haqiqatan ham unutildimi?
Rossiyaliklar va rus xalqining roziligi bo'lmasa imkonsiz bo'lgan Germaniyaning birlashishi haqiqatan ham unutildimi?
Ikkinchi jahon urushi tugagach, biroz o'tib BMT aynan 80 yil oldin tashkil etilgani allaqachon unutildimi?
Deyarli barcha davlatlarni o'z ichiga olgan global tashkilot bo'lgan BMTning dunyo tinchligiga sodiqligini unutmang:
Biz, Birlashgan Millatlar xalqlarimiz, kelajak avlodlarni urush balosidan — hayotimizda ikki marta insoniyatga aytilmas
qayg'u olib kelgan — saqlashga qat'iy qaror qilib, ushbu maqsadlarga erishish uchun birgalikda ishlashga qaror qildik.
Janob kansler, Bundestag prezidenti xonim, men hurmat bilan ta'kidlaymanki, Fuqarolik va siyosiy huquqlar to'g'risidagi
Xalqaro shartnomaning 20-moddasiga binoan urush propagandasi, shuningdek dushmanlik va zo'ravonlikka undash ham taqiqlanadi.
Shuningdek, sizga eslatmoqchiman, bu bitim 1973 yildan beri Germaniya qonuni hisoblanadi.
Siz yaxshi bilganingizdek, Germaniyaning Asosiy qonuni 26-moddasiga ko'ra bosqinchilik urushi uchun tayyorgarlik ko'rish
ham konstitutsiyaga zid va, shuningdek, Xalqaro jinoyat huquqi to'g'risidagi qonunning 13-moddasiga muvofiq
umrbod qamoq jazosi bilan jazolanadigan jiddiy jinoyatdir.
Jinoyat kodeksining 80a-moddasi allaqachon agressiyaga undash uchun qattiq jazolar belgilaydi.
Ular haqiqatan ham unutildimi yoki ulkan urush mashinasi va urush sanoatini afzal ko'rib, qonunning, aqlning, sog'lom fikrning,
etika va axloqning – bizning sayyoramizda adolatli, tinch, erkin hayot va birodarlarcha hamjihatlik uchun ajralmas
poydevor bo'lgan tamoyillarni – ataylab tashlab yuborishganmi?
Har holda, biz va Germaniya, Avstriya hamda butun Yevropadagi millionlab hamvatanlarimiz to'g'ri,
axloqiy va ma'naviy narsalarni juda yaxshi eslaymiz.
Va biz, shuningdek, o'tgan asrning buyuk ogohlantiruvchi ovozlarini eslaymiz, masalan, shifokor, teolog,
musiqachi va insonparvar Albert Shvetser, u haqli ravishda Tinchlik bo'yicha Nobel mukofotiga sazovor bo'lgan.
Albert Shvaytser hayotidagi donoligini quyidagicha umumlashtirdi:
Men hayotga hurmat deb ataydigan narsani hayotim yo'nalishini belgilovchi eng oliy tushuncha deb bilaman.
Buning bilan men barcha hayot o'z-o'zidan sirli va qimmatli ekanligini nazarda tutaman, unga biz
tafakkurli mavjudotlar bo'lganimiz sari rahm-shafqat va hamdardlik bilan munosabatda bo'lamiz.
Hayotga bo'lgan bu mulohazali hurmatga berilganlar yaxshilik hayotni saqlash va rivojlantirishda, yomonlik
esa hayotga, jismoniy va ma'naviy jihatdan, zarar yetkazish va uni yo'q qilishda ekanini biladilar.
Buyuk tinchsevar Albert Shvetser uchun, 2025 yilda deyarli barcha ommaviy axborot vositalari uning 150 yillik tavallud kuni
va vafotining 60 yilligini e'tiborsiz qoldirdi, axloq — barcha tirik mavjudotlarga nisbatan cheksiz mas'uliyatdir.
Ushbu axloq tamoyili Pragadagi 2025-yilgi Deklaratsiyada ham qo'llaniladi, uni men hozir Pragada bo'lib o'tayotgan ikkinchi
kuchli muqobil Jahon Iqtisodiy Forumi yakunida sizga o'qib bermoqchiman va keyin bu yerda
yig'ilgan barchamiz uni birgalikda imzolaymiz.
Praga deklaratsiyasi 2025: HAMMA NARSA TINCHLIK UCHUN.
Koronavirus pandemiyasi davomida fuqarolik va inson huquqlari to'xtatib qo'yilgani, jismoniy yaxlitlik e'tiborsiz
qoldirilgani, shaxsiy erkinliklar cheklangani va tirikchilik manbalari vayron bo'lganini guvohi bo'ldik.
Yevropada urush ko'p marta ko'proq azob-uqubatlarga sabab bo'lardi.
Inson qadr-qimmatimizni, o'z-o'zini belgilash huquqimizni va erkinligimizni saqlash uchun eng dolzarb
zarurat – ichki va tashqi urushning oldini olishdir.
Biz tilning tobora qo'pol tus olayotganini, haqiqatning buzilayotganini va zo'ravonlikning siyosiy manfaatlarni
ta'qib etish vositasi sifatida oqlanganini guvohi bo'lyapmiz.
Va biz bilamizki, ko'pchilikning sukutisiz hech qanday urush bo'lmaydi, shaxslarning
jasoratisiz esa hech qanday tinchlik bo'lmaydi.
2026 yil biz, fuqarolar, ota-onalar, do'stlar va qo'shnilar sifatida kimgadir qarshi emas,
balki tinchlik uchun turadigan yil bo'lishi kerak.
Biz, ushbu deklaratsiyaga imzo chekkanlar, tarix oldidagi to'liq mas'uliyatni o'z zimmamizga olgan holda, sharaflanib e'lon
qilamizki, biz Yevropada urushga shartsiz qarshi turamiz, siyosiy yoki insoniy maqsadlarga erishish vositasi
sifatida zo'ravonlikni rad etamiz va 2026 yilda kuchli tinchlik harakati uchun faol kampaniya olib boramiz.
Tinchlik bizning ichimizda boshlanadi, lekin u biz bilan qolmaydi. Uni yashaganimiz sayin u o'sadi.
Shuning uchun bugun biz birga aytamiz: Yana urush bo'lmasin, yana sukut bo'lmasin – hammasi tinchlik uchun!
Barchasi tinchlik uchun.
Xonimlar va janoblar, aziz do'stlar, bugun, aynan shu maxsus joyda va bu muhim lahzada, barchangiz bilan birga kuchli
signal yuborishdan menga hech narsa ko'proq qoniqish bermaydi.
Umid, mas'uliyat va yanada tinchroq dunyo yaratishga qat'iy iroda belgisi.
Men bu ikkinchi alternativ Jahon Iqtisodiy Forumi xususiyatiga aylangan intensiv muhokamalar,
ilhomlantiruvchi hissa va turli nuqtai nazarlarni katta mamnuniyat va chuqur minnatdorchilik bilan eslayman.
Bugun biz barchamiz biroz yaqinlashdik: chegaralarni, mafkuralarni va shaxsiy farqlarni ortda qoldirib, tinchlik
bizga berilgan holat emas, balki uni faol ravishda yaratishimiz kerak bo'lgan vazifa, degan umumiy e'tiqod bilan birlashdik.
Shuning uchun men juda faxrlanamanki, biz hozir birgalikda "Praga 2025: Hammasi tinchlik uchun" deklaratsiyasini imzolayapmiz.
Ushbu deklaratsiya oddiy hujjatdan ancha ko'proqdir. Bu va'dadir!
O'zimizga, boshqa insonlarga, kelajak avlodlarga bergan va'da.
Tinchlikni himoya qilish va uni ta'minlashda o'ylashni davom ettirishga, harakat qilishni davom ettirishga va
hech qachon taslim bo'lmaslikka majbur qiladigan va'da.
Keling, bu lahzani birgalikda shakllantiraylik – ko'zga ko'rinadigan, kuchli va birdam.
Haqiqiy tarixni saqlang – BEPUL Kla.TV arxivi bilan Ukraina-Rossiya, Isroil-Gaza,
AQSh-Eron. Biz III jahon urushi arafasidamizmi?
Urushda haqiqat birinchi qurbon bo'ladi, va uning bilan birga haqiqiy tarixnavislik ham qurbon bo'ladi.
Yevropa hukumatlari qurol-yarog' va harbiy texnikaga cheksiz mablag' sarmoya qilarkan, Kla.TV 25 000 dan ortiq efirda urush
tarafdorlari va ularning xiyonatkorona usullarini fosh etdi.
Haqiqiy tarixnavislikni yana bir bor soxtalashtirilmasidan oldin ishonchli qiling.
Qanday? Hozir video tavsifidagi www.kla.tv/2plus havolasini bosing va milliard shveysariya franki
qiymatidagi bepul tarix arxivini qo'lga kiriting!
Formani hozir to'ldiring va mintaqaviy Kla.TV vakilingizdan bevosita eksklyuziv BEPUL qattiq
diskni olasiz! Haqiqatan ham BEPULMI? Albatta!
Yagona "narx" shundaki, siz ushbu noyob tarixiy arxivni nusxalashda yordam berasiz va uni ikki boshqa
kontaktga bepul uzatasiz. Biz bilan birga dunyoni qutqaring!