1
00:00:00,000 --> 00:00:04,500


2
00:00:06,120 --> 00:00:14,000
Hantle, nna le boholo ba rona ha re na tsebo ea tsa bongaka,
'me ha re bona liphuputso tsena, hangata ha re utloisise letho.

3
00:00:14,000 --> 00:00:20,335
Ke ka lebaka leo re mengalitse ngaka e sebete hore e be le rona
kajeno, eo ka boeena a entseng le ho phatlalatsa

4
00:00:20,335 --> 00:00:26,440
diphuputso, mme a nang le neo ya ho hlalosa
ditlhahlobo tsa bongaka tse rarahaneng ka mokgwa o bonolo.

5
00:00:26,440 --> 00:00:33,840
Ha re qaleng, re tla ea ka kotloloho ho CV ea hae
'me re thabetse ho utloa seo a tlang ho se bua!

6
00:00:33,840 --> 00:00:40,679
Ngaka Ute Krüger ke setsebi sa patholoji se nang
le boiphihlelo ba dilemo tse 25 tsa mosebetsi.

7
00:00:40,679 --> 00:00:50,359
Patholoji ke thuto ea mafu, haholo-holo kholo ea 'ona
le liphetoho tsa 'mele tsa tlhaho tseo a li bakang.

8
00:00:50,359 --> 00:00:56,053
Ka 1990, o ile a ithutela bongaka
Univesithing ea Humboldt e Berlin mme a fumana

9
00:00:56,053 --> 00:01:00,719
laesense ea hae ea ho sebetsa bongaka ka 1997.

10
00:01:00,719 --> 00:01:05,719
Ka 1997, o ile a boela a kenya le ho
sireletsa thesis ea hae ea bongaka.

11
00:01:05,719 --> 00:01:11,820
Phuputsong ena, o hlahlobile hoo e ka bang litlaleho tsa
tlhahlobo ea setopo tse 7,500 ho fuputsa boemo ba

12
00:01:11,820 --> 00:01:20,280
tumellano lipakeng tsa tlhahlobo ea mafu ea bongaka le
tlhahlobo ea mafu e entsoeng nakong ea tlhahlobo ea setopo.

13
00:01:20,280 --> 00:01:25,840
Ka 2004, o ile a pasa tlhahlobo ya hae ya
boitsebelo bo kgethehileng ho patholoji le saetoloji.

14
00:01:25,840 --> 00:01:32,656
Ho tloha ka 2005 ho isa ho 2014, e ne e le ngaka e phahameng ea
patholoji ea kliniki Sepetleleng se Bohareng sa

15
00:01:32,656 --> 00:01:40,239
Växjö, Sweden, moo hape a sebelitseng e le
motsamaisi oa tsa bongaka ho tloha ka 2010 ho isa ho 2014.

16
00:01:40,239 --> 00:01:48,439
Ho tloha ka 2015 ho fihlela ka 2023, o sebelitse e le ngaka
e phahameng ea patholoji ea kliniki Sepetleleng sa Kalmar.

17
00:01:48,439 --> 00:01:52,884
Ka nako e tšoanang, o ne a sebetsa e le ngaka
e phahameng ea lipatlisiso Univesithing ea

18
00:01:52,884 --> 00:01:56,280
Lund, a etsa lipatlisiso ka mofetše oa matsoele.

19
00:01:56,280 --> 00:02:01,161
Ho tloha ka 2024 ho isa ho 2025, kamora ho qeta
dithupelo tse ngata tse eketsehileng, o ile a

20
00:02:01,161 --> 00:02:04,840
sebetsa setsing sa hae sa phekolo e akaretsang.

21
00:02:04,840 --> 00:02:13,476
Ho tloha ka lehwetla la 2025, o ntse a sebetsa feela ka
boithaopo mokgatlong wa mahlale oo a o thehileng, e leng Active

22
00:02:13,476 --> 00:02:19,159
Health Institute, mme haholo-holo o inehetse thibelong ya mafu.

23
00:02:19,159 --> 00:02:25,240
Nakong ea seoa sa coronavirus, o ile a qala ho
sebelisana le Moprofesa Ngaka Arne Burkhardt.

24
00:02:25,240 --> 00:02:33,815
Ka tlhahlobo ea lisele tsa 'mele, Moprofesa Ngaka Burkhardt
le sehlopha sa hae ba ile ba khona ho paka ka tieo hore ho na

25
00:02:33,815 --> 00:02:38,800
le kamano pakeng tsa ente ea Covid ea mRNA le mafu a latelang.

26
00:02:38,800 --> 00:02:43,159
Diphetho tse makatsang tsa
dipatlisiso di ile tsa tsamaellana le tsa bona.

27
00:02:43,159 --> 00:02:49,439
Ba ne ba atisa ho kopana dikopanong tsa ditsebi
le dikhonferenseng ho lemosa setjhaba ka dikotsi

28
00:02:49,439 --> 00:02:53,360
tsa mekento ya mRNA, haufinyane ka Pherekgong 2023.

29
00:02:53,360 --> 00:02:59,420
Likhoeli tse seng kae feela hamorao, ka la 30
Mots'eanong 2023, setsebi se tummeng sa mafu, Prof. Dr.

30
00:02:59,420 --> 00:03:04,719
Arne Burkhardt, o ile a hlokahala ka bomalimabe kotsing.

31
00:03:04,719 --> 00:03:09,910
"Ke ile ka ts'oha haholo 'me ka ngola bukeng ea
mats'eliso hore ke tla etsa sohle se matleng a ka

32
00:03:09,910 --> 00:03:13,639
ho etsa hore liphuputso tsena li phatlalatsoe."

33
00:03:13,639 --> 00:03:24,240
Mme yaba, kamora ho qeta selemo ke bokella
diphuputso le ho di hlophisa hore e be buka, nna...

34
00:03:24,240 --> 00:03:30,599
Ho ne ho le bohlokoa haholo ho eena hore diphuputso
tsena di phatlalatswe, ke hore, di tsebisehe phatlalatsa.

35
00:03:30,599 --> 00:03:40,879
Ngaka Ute Krüger o hlophisitse tokomane ea saense "Ba
Entetsoeng – Ba Hlokahetseng," e phatlalalitsoeng ka Phato 2024.

36
00:03:40,879 --> 00:03:46,400
Ke atlase e le 'ngoe feela ea histoloji e mabapi
le taba ena lefatšeng ka bophara ho fihlela joale.

37
00:03:46,400 --> 00:03:52,212
Buka ena e na le diphetho tsa ditlhahlobo tsa dithishu tsa
Moprofesa Ngaka Arne Burkhardt le diphumano tse se nang palo

38
00:03:52,212 --> 00:03:56,280
tse tswang dipatlisisong tsa hae ka boipuso ka maekeroskoupu.

39
00:03:56,280 --> 00:04:04,080
Ngaka Krüger o qapile lentsoe "kankere ea turbo" mme
o hlahisa liphuputso tse ncha tse tšosang ho sechaba.

40
00:04:04,080 --> 00:04:09,627
Kea leboha ka ho tswelapele ka mosebetsi wa
bohlokwa wa Prof. Dr. Burkhardt ka boinehelo le

41
00:04:09,627 --> 00:04:13,360
botsitso bo jwalo – leha ho na le kganyetso e kgolo.

42
00:04:13,360 --> 00:04:22,139
Dr. Ute Krüger, ngaka ea sebete, o hasa ka
kotloloho a le Sweden moketeng oa bo22 oa AZK.

43
00:04:31,879 --> 00:04:37,439
Mof. Krüger, na ua mpulela? Na kgokahano ya Sweden e sebetsa?

44
00:04:37,439 --> 00:04:41,560
O utlwahala hantle haholo. Ho
lokile, ke o lakaletsa katleho e kgolo.

45
00:04:41,560 --> 00:04:50,759
Ke leboha haholo ka memo, Monghadi Sasek ya ratehang,
hore ke be mona ka kotloloho kopanong ya bo22 ya AZK.

46
00:04:50,759 --> 00:04:59,279
Na o bona nehelano ya ka? Hona jwale,
e, ho lokile haholo. E lokile haholo.

47
00:04:59,279 --> 00:05:06,420
Nka rata ho le bolella ho hong ka mofets'e oa
turbo le mafu a latelang liente tsena tsa coronavirus.

48
00:05:08,140 --> 00:05:14,399
Mohlomong e le tlhaloso, mosebetsi o moholo oa
setsebi sa mafu ke ho fumana hore na ke mafu afe.

49
00:05:14,399 --> 00:05:20,360
Sena se bolela hore setsebi sa mafu se hlahloba
lisele tse ntšitsoeng ke ngaka e buoang, mohlala.

50
00:05:20,360 --> 00:05:26,720
Tlhahlobo ena e etsoang ke setsebi sa mafu e
ba motheo oa kalafo e tsoelang pele ea mokuli.

51
00:05:26,720 --> 00:05:31,495
Jwalokaha le se le utlwile, ke sebeditse
lefapheng la patholoji ka dilemo tse 25. Mme mona le

52
00:05:31,495 --> 00:05:34,759
ka bona sebaka sa ka sa ho qetela sa mosebetsi.

53
00:05:34,759 --> 00:05:39,639
Mme ka dilemo tse 18 tse fetileng, ke ntse ke
tsepamisitse maikutlo haholo mofuteng wa kankere ya matswele.

54
00:05:39,639 --> 00:05:47,275
Kahoo ke ne ke le setsebi sa mofetše oa matsoele 'me ke ne ke se
ke entse tlhahlobo ea mafu e likete tse mashome, ka hona ke ne ke

55
00:05:47,275 --> 00:05:53,619
tseba ka kabo ea lilemo tsa bakuli, boholo ba lihlahala
le boemo ba kotsi ea tsona, ke hore, hore na li hola

56
00:05:53,619 --> 00:05:58,519
kapele hakae, litabeng tseo ke li nkang letsatsi le letsatsi.

57
00:05:58,519 --> 00:06:08,199
Mme ho tloha ka lehwetla la 2021, ke bile le maikutlo a hore ke
ne ke amohela bakuli ba bacha – ke hore, ba dilemo

58
00:06:08,199 --> 00:06:17,240
tse pakeng tsa 30 le 55 ba ne ba se ba sa tlwaeleha –
mme hore tsena e ne e le ditumoro tse kotsi haholo.

59
00:06:17,240 --> 00:06:21,207
Sena se bolela hore ditlhagola di ile tsa hola ka
potlako mme ka lebaka leo tsa ba tse kgolo.

60
00:06:21,207 --> 00:06:23,639
Disenthimithara tse nne e ne e se ntho e sa tlwaelehang.

61
00:06:23,639 --> 00:06:26,993
Mme tumoro e kgolo ka ho fetisisa e
kenellang, ke hore, e neng e hodisitse ka hara

62
00:06:26,993 --> 00:06:29,600
dithishu, e ne e le boholo ba disentimetara tse 16.

63
00:06:29,600 --> 00:06:34,439
Kahoo, ha o ka e nahana, e kgolo hakaalo. Ha e kgolwehe.

64
00:06:34,439 --> 00:06:40,240
Mme ka mora moo, ke ile ka hlokomela hore ho bonahala ho
na le ditumoro tse ngata tse nang le dikarolo tse ngata.

65
00:06:40,240 --> 00:06:47,759
Tsena ke dithurugo tse holang lebobong le
le leng, empa di le dibakeng tse fapaneng.

66
00:06:47,759 --> 00:06:53,592
Eaba ke boetse ka hlokomela hore maqeba a mahlakore
a mabedi a bonahala a hlaha hangata, ke hore,

67
00:06:53,592 --> 00:06:58,459
kholo ea maqeba matsoasong a mabedi ka nako e le 'ngoe.

68
00:07:00,796 --> 00:07:07,018
Ka Tšitoe 2021, ke ile ka hlahela phatlalatsa ka
lekhetlo la pele kopanong ea bobeli ea pathology, eo

69
00:07:07,018 --> 00:07:11,000
ke ileng ka e kenela ke le hole. E ne e le Berlin.

70
00:07:11,000 --> 00:07:17,661
Mme ka retelehela ho basebetsi-'moho le 'na hore ba nthuse
ho paka kapa ho hanyetsa khopolo-taba ea seo ho thoeng ke

71
00:07:17,661 --> 00:07:21,319
mofetše oa turbo, kamoo ke neng ke bitsa mefuta ena ea maqeba.

72
00:07:21,319 --> 00:07:26,169
Kahoo, hore na sena se amana le liente tsena tsa coronavirus.

73
00:07:26,169 --> 00:07:29,800
Ka bomalimabe, boikitlaetso ba ka bo ile ba arabeloa hanyenyane.

74
00:07:29,800 --> 00:07:36,160
Ke mosebetsi-'moho a le mong feela oa Mo-Austria ea
ileng a araba, kahoo phuputso ena ha ea ka ea hlahisa letho.

75
00:07:36,160 --> 00:07:44,319
Hape ke hlokometse hore haufinyane tjena, kamora liente tsena,
ho bile le ho qhoma hape ho hongata, ke hore, ho boela ho kula.

76
00:07:44,319 --> 00:07:50,480
Bana e ka ba bakuli ba neng ba e-na le tumoro lilemong
tse mashome a mabeli tse fetileng, 'me e ne e se e le sieo.

77
00:07:50,480 --> 00:07:56,199
Mme ka tshohanyetso, kamora meento ena ya coronavirus, ho
bile le kgolo e potlakileng haholo ya dithurugo, mme e

78
00:07:56,199 --> 00:08:02,079
ne e se ntho e sa tlwaelehang hore bakudi ba shwe kapele.

79
00:08:02,079 --> 00:08:09,218
Teko ea ho phahamisa tlhokomeliso ea sechaba ka taba ena, ho
kenyeletsoa le mona Sweden, e felile ka phehisano ea

80
00:08:09,218 --> 00:08:16,480
khang ho Swedish Medical Journal, eaba e lateloa ke
tlaleho ena mecheng ea litaba ea Sweden. Ena ke Swedish Radio.

81
00:08:16,480 --> 00:08:24,040
Mme ka Lwetse 2022, monna enwa, Johan Ahlgren, eo e leng
modulasetulo wa Setsi se Bohareng sa Kankere sa

82
00:08:24,040 --> 00:08:31,639
Sweden, ngaka ya kankere le morupelli, o ile a bua ka
tshekamiso ya letsholo la ente e le tlhoko ya ka.

83
00:08:31,639 --> 00:08:38,759
E leng ho senya ente ea bohle
sebakeng seo khahlanong le COVID-19.

84
00:08:38,759 --> 00:08:45,820
Mme ha ho a ka ha e-ba le thahasello ho hang ho tswela pele
ho batlisisa taba ena ya seo ho thoeng ke kankere ya turbo.

85
00:08:47,639 --> 00:08:53,683
Qalong, ho ne ho le thata haholo
ho fumana lipalo-palo ka kankere.

86
00:08:53,683 --> 00:08:59,288
Leha ho le jwalo, jwale ho na le dithuto tse
jwalo ka ena, e phatlaladitsweng qetellong ya Lwetse

87
00:08:59,288 --> 00:09:02,159
2025. Ena ke seo ho thoeng ke thuto ya sehlopha.

88
00:09:02,159 --> 00:09:08,795
Kahoo sehlopha sa batho ba tšoanang ke sehlopha
sa batho ba nang le tšobotsi e tšoanang nakong e

89
00:09:08,795 --> 00:09:12,799
itseng, joalo ka liente tsa coronavirus tabeng ena.

90
00:09:12,799 --> 00:09:21,335
Phuputso ena e simolohile Korea Boroa. Ho
ile ha hlahlojoa sete tsa data tse limilione

91
00:09:21,335 --> 00:09:27,559
tse 8.4 pakeng tsa 2021 le 2023. Mme sephetho?

92
00:09:27,559 --> 00:09:34,931
Ho na le kamano e hlakileng pakeng tsa liente tsena tsa COVID tsa
mRNA, selemo ka mor'a ente ena eo ho thoeng

93
00:09:34,931 --> 00:09:41,480
ke ea thibelo, le kotsi e eketsehileng ea
mefuta e tšeletseng e fapaneng ea mofetše.

94
00:09:41,480 --> 00:09:49,500
Kahoo, qhushu ea 'metso, mpa, mala e kholo le
makhasi, matšoafo, matsoele le qhushu ea bonna.

95
00:09:53,840 --> 00:09:58,480
Hangata bahlahlobi ba mafu ba amahanngwa le tlhahlobo ya ditopo.

96
00:09:58,480 --> 00:10:03,799
Mehleng ena, tlhahlobo ea 'mele e hlokahetsoeng e etsa
karoloana e nyenyane feela ea mosebetsi oa setsebi sa mafu.

97
00:10:03,799 --> 00:10:09,379
Empa ke utlwile ka mafu a mang a makatsang,
mme ka kopa mookamedi wa ka hore ke dumellwe ho

98
00:10:09,379 --> 00:10:12,480
ema ka phaposing ya tlhahlobo ya ditopo hape.

99
00:10:12,480 --> 00:10:18,004
Joaloka ngaka e phahameng hape u le mookameli oa
koetliso ea lingaka tse ncha, ha u sa na monyetla

100
00:10:18,004 --> 00:10:21,399
kapa nako ea ho etsa tlhahlobo ea 'mele ka bouena.

101
00:10:21,399 --> 00:10:24,703
Empa ke ne ke batla ho boela ke etsa tlhahlobo ea
'mele ka bo-'na hape, le ho bona hore na ho ne ho

102
00:10:24,703 --> 00:10:27,240
etsahala'ng moo, le hore na batho ba ne ba shoele ke eng.

103
00:10:27,240 --> 00:10:31,000
Ka hona, le nna ke phatlalalitse nyeoe.

104
00:10:31,000 --> 00:10:37,279
Mohlomong le uena o ka kenyelletsa khatiso
ena webosaeteng ea hau e ntle ea Vetopedia.

105
00:10:37,279 --> 00:10:44,598
Ka bomalimabe, khatiso ena ha e fumanehe ho PubMed, e leng
sebaka sa boitsebiso se kang Wikipedia bakeng sa lingaka,

106
00:10:44,598 --> 00:10:48,360
moo likhatiso tsohle tsa tsa bongaka li lokelang ho hlaha.

107
00:10:48,360 --> 00:10:54,311
Empa le mona ho na le thibelo ea
tlhahisoleseding. Sena se ama monna ea lilemo li 61 ea neng a na

108
00:10:54,311 --> 00:10:58,399
le lymphoma, ke hore, mofetše oa likele tsa lymph.

109
00:10:58,399 --> 00:11:04,348
Mme o ne a ntse a fumana phekolo ea chemotherapy le ea ho theola
masole a 'mele, e leng se bolelang hore sesole

110
00:11:04,348 --> 00:11:10,559
sa hae sa 'mele se ne se fokotsehile. Nakong ena,
o ile a fumana liente tse peli tsa coronavirus.

111
00:11:10,559 --> 00:11:16,560
Ka mor'a moo, o ile a tšoaroa ke lefu la Guillain-Barré ka nako e
khuts'oane, le bolelang hore 'mele oa hae

112
00:11:16,560 --> 00:11:22,519
kaofela o ile oa holofala, 'me a hlokahala
likhoeli tse tharo ka mor'a ente ea bobeli.

113
00:11:22,519 --> 00:11:32,320
Ka hona o ne a e-na le ho ruruha ho matla ha methapo, ho ruruha
ha methapo ea mali bokong, le hape setorouku medulla oblongata.

114
00:11:32,320 --> 00:11:41,139
Kahoo ke setsi sa taolo bakeng sa mesebetsi e
mengata ya bohlokwa, mme hape e bile sesosa sa lefu.

115
00:11:45,120 --> 00:11:49,519
Mme makgwaja ana a bonahala a
tshwanela sehlooho sena ka tsela e itseng.

116
00:11:49,519 --> 00:11:56,261
Ke ile ka botsa ngaka e phahameng tleliniking ea ho qetela moo ke
neng ke sebetsa hore na ho ka khoneha joang ho enta bakuli

117
00:11:56,261 --> 00:12:03,268
ba ntseng ba fumana phekolo e theolang masole a 'mele – sena
se khahlanong le sohle seo re ithutileng sona univesithing.

118
00:12:03,268 --> 00:12:11,679
Hobane, ho ya ka tlhaloganyo e tlwaelehileng, o hloka
sesole sa mmele ho qala karabelo ya sesole sa mmele.

119
00:12:11,679 --> 00:12:18,320
Mme karabo eo ke e fumaneng e bile hore re
lokela ho latela ditshisinyo tsa Lefapha la Bophelo.

120
00:12:18,320 --> 00:12:21,440
Eaba ke mmotsa, "Na o ka nahana ka bouena?"

121
00:12:21,440 --> 00:12:26,990
Mme ka fumana karabo kannete: "Ba re etsetsa jwalo."

122
00:12:26,990 --> 00:12:30,039
Qalong ke ne ke nahana hore ke motlae, empa e ne e se.

123
00:12:30,039 --> 00:12:38,919
Mme ke nahana hore ke kamoo lingaka tse ngata li nahanang
kateng. Ha o sa itekela, o mpa o itulela feela hore o laolwe.

124
00:12:38,919 --> 00:12:45,279
Mme kamora puisano eo, ke ile ka hlokomela hore ha ke sa ka ke
ka dula ke le karolo ya tsamaiso ena ya tlhokomelo ya bophelo.

125
00:12:45,279 --> 00:12:51,181
Haholo-holo kaha mosebetsi oa ka o ne o bonahala o se
na thuso ho hang ho 'na, ke hlahloba maqeba ao

126
00:12:51,181 --> 00:12:55,840
mohlomong mosebetsi-'moho le 'na e mong a a bakileng ka ente.

127
00:12:55,840 --> 00:13:04,372
Kahoo ke ile ka itokolla mosebetsing ka lehwetla la 2023. Mme ho
tloha ka 2021, ke ne ke ntse ke sebedisana le ditsebi tse ding

128
00:13:04,372 --> 00:13:11,358
tsa mafu, ho kenyeleditswe le Moprofesa Arne
Burkhardt, eo e leng setsebi sa mafu se nang le boiphihlelo

129
00:13:11,358 --> 00:13:14,960
bo boholo mme a ne a na le setsi sa hae Reutlingen.

130
00:13:14,960 --> 00:13:21,661
Ke nahana hore batho ba bangata baa mo tseba. A
ena le Moprofesa Walter Lang, o ile a fuputsa

131
00:13:21,661 --> 00:13:26,519
mafu a 89 a amanang le liente tsena tsa coronavirus.

132
00:13:26,519 --> 00:13:34,559
Mme maemong a mangata, ditsebi tse pedi
tsa mafu di ile tsa kgona ho paka kgokahano.

133
00:13:34,559 --> 00:13:41,082
Ka Pherekhong 2023, ke ile ka ya kopanong e kgolo
Stockholm le Arne, eo ho neng ho le teng batho

134
00:13:41,082 --> 00:13:44,519
ba fetang sekete ba tswang lefatsheng ka bophara.

135
00:13:44,519 --> 00:13:53,720
Mme ka bobedi ra fana ka puo moo mme ra bua ka
bohlokwa ba hore diphuputso tsa hae di phatlalatswe.

136
00:13:53,720 --> 00:14:00,076
Ka hona ke ile ka makala haholo ka Motsheanong kamora lefu la
hae. Yaba ke kopa Moprofesa Lang hore na a ka

137
00:14:00,076 --> 00:14:06,320
kgona ho ngola buka ena, hobane o ne a
batlisisitse ditaba tsena mmoho le Moprofesa Burkhardt.

138
00:14:06,320 --> 00:14:11,715
Eaba o re, "Ke lilemo li 83, ha ke sa
khona ho ngola buka e 'ngoe hona joale."

139
00:14:11,715 --> 00:14:18,519
Ka hona ka re, "Ho lokile, ke tla e nka," mme ka boela ka
hlahloba linyeoe tse fetang 60 tsa tlhahlobo ea setopo.

140
00:14:18,519 --> 00:14:26,452
Ke ile ka ya Reutlingen, ka dula haufi le maekorosekoupo ya
Moprofesa Arne Burkhardt, e leng ntho e neng e ama maikutlo

141
00:14:26,452 --> 00:14:30,840
haholo, mme ka kgetha dikarolo tse neng di loketse buka ena.

142
00:14:30,840 --> 00:14:39,200
Ke di kentse dijithaleng, ka di nka dinepe,
ka di hlalosa, mme ka hlophisa atlase ena.

143
00:14:39,200 --> 00:14:46,096
Ena ke khatiso ea sehopotso bakeng sa Moprofesa Arne Burkhardt, e
reretsoeng haholo-holo litsebi tsa mafu, empa hape le litsebi

144
00:14:46,096 --> 00:14:53,679
tsa bongaka tsa makala a mang, 'me ehlile, le batho ba seng
litsebi tsa bongaka ba nang le thahasello bophelong bo botle.

145
00:14:53,679 --> 00:15:01,440
Mme buka ena e phatlaladitswe ka Phato 2024
mme e se e le e rekiswang ka ho fetisisa.

146
00:15:01,440 --> 00:15:05,559
Mme nka rata ho le bontsha sebopeho sa buka.

147
00:15:05,559 --> 00:15:11,080
Karolong ea pele, o ka bona
litšoantšo tse hlollang tsa lisele tsa 'mele.

148
00:15:11,080 --> 00:15:18,840
Nka nahana hore ho thata hore batho ba tloaelehileng ba bone letho
mona, empa ke ka lebaka leo ke kenteng metsu le lidikadikwe.

149
00:15:18,840 --> 00:15:28,000
Mme ke hlalositse tsena mongolong o ka tlase hore o tle o be le
mohopolo o akaretsang oa seo o lokelang ho khona ho se bona mona.

150
00:15:28,000 --> 00:15:34,949
Litšoantšo tsena li reretsoe ho phahamisa tlhokomeliso har'a
basebetsi-'moho ba sebetsang tlhahlobong e tloaelehileng ea mafu

151
00:15:34,949 --> 00:15:40,508
le merianeng ea lipatlisiso tsa botlokotsebe
mabapi le liphuputso tsena tse ncha ka ho feletseng tse

152
00:15:40,508 --> 00:15:45,639
hlahang kamorao ho liente tsena tsa sejoale-joale.

153
00:15:45,639 --> 00:15:53,902
Karolo ea bobeli e bontša litlhaloso tsa linyeoe
tse tsamaellanang, tse bontšang maemo a bohloko le

154
00:15:53,902 --> 00:15:58,200
mahlomola a mefutafuta a batho bana kamora liente.

155
00:15:58,200 --> 00:16:04,200
Ka hona ke e qapile mona ka tsela eo ke
behileng kakaretso moleng oa pele qalong.

156
00:16:04,200 --> 00:16:11,200
Kahoo mona o ka bona, monna ea lilemo li 59,
litekanyetso tse tharo tsa Comirnaty, 417, 380 le 242.

157
00:16:11,200 --> 00:16:17,519
Tsena ke matsatsi, hore na ba ile ba
hlokahala nako e kae kamora ho fumana liente tsena.

158
00:16:17,519 --> 00:16:24,440
Ebe ho latela seo ho tsejwang e le nalane ya mekento, ke
hore, mekento efe e fanoeng le dinomoro tsa yona tsa sehlopha.

159
00:16:24,440 --> 00:16:28,958
Ho ka ba bohlokoa hape ho hlokomela hore mang kapa mang
ea neng a na le setifikeiti sa ente sa dijithale o ne a

160
00:16:28,958 --> 00:16:31,399
se na tlhahisoleseding efe kapa efe ea nomoro ea sehlopha.

161
00:16:31,399 --> 00:16:36,399
Sena se bolela hore ha ho sa na letho le ka
saloang morao ditifiking tsa mokento tsa dijithale.

162
00:16:36,399 --> 00:16:43,120
Ebe ho latela nalane ea bophelo, ebe
litholoana tsa tlhahlobo ea setopo.

163
00:16:43,120 --> 00:16:51,000
Tlhahlobo ea 'mele ea pele e entsoe mafapheng a bongaka ba
lipatlisiso tsa botlokotsebe le a patholoji litsing tse ling.

164
00:16:51,000 --> 00:16:54,563
Moprofesa Burkhardt le Moprofesa Lang ba ile ba
hlahloba nyeoe feela hape. Kahoo, litsebi tse peli tsa

165
00:16:54,563 --> 00:16:57,679
mafu ha lia ka tsa etsa tlhahlobo ea 'mele ka bo tsona.

166
00:16:57,679 --> 00:17:03,480
Mme ho latela tlhahlobo ya bobedi ya patholoji ya
ditshika. Ke mosebetsi wa ditsebi tse pedi tsa patholoji.

167
00:17:03,480 --> 00:17:08,279
Ka hona ke e entse tjena, ke e akaretsa hape mona.

168
00:17:08,279 --> 00:17:16,339
Mme mona, mohlala, ho bolelwa hore hoo e ka
bang ka sebele lefu le bakilwe ke meento ena.

169
00:17:19,400 --> 00:17:24,920
Nka thabela haholo ho le bontša hore na ke
liphuputso life tse tloaelehileng ka ho fetisisa.

170
00:17:24,920 --> 00:17:28,160
Kahoo tsena e ne e le liphuputso tse iphetang.

171
00:17:28,160 --> 00:17:37,920
Hoo e ka bang maemong a 50 lekholong, re ile ra
hlokomela myocarditis, ke hore, ho ruruha ha mesifa ea pelo.

172
00:17:37,920 --> 00:17:43,906
Hoo e ka bang liperesenteng tse 90 tsa
liketsahalo, ke hore, palong e kholo haholo,

173
00:17:43,906 --> 00:17:48,079
vasculitis, e leng ho ruruha ha methapo ea mali.

174
00:17:48,079 --> 00:17:54,359
Sena se ile sa hokahanngoa ka karolo le ho
thehoa ha makwete a mali le/kapa ho tsoa mali.

175
00:17:54,359 --> 00:17:59,681
Eaba re bona dithrombe. Ka lehlakoreng le leng, dithrombe
tse tlwaelehileng, mme hape le tse sa tlwaelehang. O kanna

176
00:17:59,681 --> 00:18:02,519
wa be o bone dithrombe tsena tse sa tlwaelehang inthaneteng.

177
00:18:02,519 --> 00:18:07,657
Ho ne ho e-na le livideo tse ngata tsa basebetsi
ba mapato tse bontšang marotholi ana a malelele

178
00:18:07,657 --> 00:18:13,039
a masoeu a mali. Kahoo ruri a teng. Ha se tšōmo.

179
00:18:13,039 --> 00:18:20,160
E latelang ke polelwana "lymphocyte rampage". E
qapilwe ke Arne Burkhardt. Ka hona, le rona re e amohetse.

180
00:18:20,160 --> 00:18:25,839
O ne a batla ho bontša hore lisele tsa lymphocyte, ke
hore lisele tse bakang ho ruruha, li ferekane 'meleng.

181
00:18:25,839 --> 00:18:30,296
Mme sena ka kutlwisiso ya seo ho thoeng ke
karabelo ya mmele e itlhaselang. Dithong tse ngata, ke

182
00:18:30,296 --> 00:18:34,880
hore, ho ba le pokellano ya lisele tse ruruhisang.

183
00:18:34,880 --> 00:18:39,000
Ho feta moo, re bone thepa ea tšimoloho e sa hlakang.

184
00:18:39,000 --> 00:18:45,713
Ena e ne e le thepa eo re neng re e-s'o ka re e
bona pele, hape e le ka bongata bo boholo hoo re

185
00:18:45,713 --> 00:18:49,599
ileng ra makala haholo ke seo re se fumaneng mona.

186
00:18:49,599 --> 00:18:58,400
E ke ke ya ba ntho e neng e le ka hara maro a neng a
kentilwe, empa e tlameha ho ba ntho e hlahiswang mmeleng.

187
00:18:58,400 --> 00:19:05,839
Maemong a mang, ho ne ho le ngata haholo hoo ho
neng ho ke ke ha khoneha hore e tsoe ho liente feela.

188
00:19:05,839 --> 00:19:17,680
Ho feta moo, re ile ra khona ho fumana hore ho na le masalla a
amyloid. Amyloid ke protheine e fosahetseng e ipokellang 'meleng.

189
00:19:17,680 --> 00:19:27,200
Sena se ke ke sa qhaqhoa, ka hona se ka bonoa
marong a sejana. Maro a sejana a ba tenya 'me a koala.

190
00:19:27,200 --> 00:19:33,839
O ka boela oa e ba le pelo ea hao, mohlala, ebe ka
nako e 'ngoe pelo ea hao e khaotsa ho otla hantle.

191
00:19:33,839 --> 00:19:38,000
Mme ntlha e latelang ke tahlehelo ya dithapo tse otlolohang.

192
00:19:38,000 --> 00:19:44,263
Ka lehlakoreng le leng, sena se etsahala methapong ea mali, 'me
ha methapo ea mali e lahleheloa ke lifibere tsa eona tse

193
00:19:44,263 --> 00:19:50,599
otlolohang, ha e sa otloloha, ho bolelang hore ea
taboha. Ka lehlakoreng le leng, e boetse e etsahala letlalong.

194
00:19:50,599 --> 00:19:57,136
U kanna ua boela ua hlokomela hore batho ba bang ba tsofala ka
potlako e feteletseng ka mor'a liente tsena, ba

195
00:19:57,136 --> 00:20:04,119
ba le masoebe a mangata sefahlehong, e leng se
amanang le tahlehelo ea likhoele tse tenyetsehang.

196
00:20:04,119 --> 00:20:09,737
Mme he, ehlile, ho na le seo ho thoeng ke mofuta o kotsi haholo
wa kankere oo ke seng ke boletse ka ona, o sa

197
00:20:09,737 --> 00:20:16,799
hlaheng bukeng hobane bakudi ba hlokahalang ka
lebaka la kankere ha ba sa hlahlobwa mmele hangata.

198
00:20:16,799 --> 00:20:22,119
Mme nka rata ho le bontša mohlala o tsoang bukeng ena.

199
00:20:22,119 --> 00:20:27,555
Ena ke ketsahalo e bohloko haholo ea
ngoanana ea lilemo li 16 ea hlokahetseng matsatsi

200
00:20:27,555 --> 00:20:31,400
a 26 kamora ho fumana ente ea hae ea bobeli.

201
00:20:31,400 --> 00:20:39,319
Mme lebaka la liente tsena e ne e le hore o ne a batla
ho ya leetong la sekolo mme hape o ne a qabane le mmae.

202
00:20:39,319 --> 00:20:41,880
'Mè o itse, "Se nke liente, ha ho hotle."

203
00:20:41,880 --> 00:20:47,519
'Mè o ne a sebetsa lekaleng la bophelo bo
botle, 'me o ne a khona ho utloisisa morali oa hae.

204
00:20:47,519 --> 00:20:51,880
O tlameha ho nahana o le dilemo di
16 mme o le mong. Hoo ha ho kgonehe.

205
00:20:51,880 --> 00:20:54,720
Eaba 'mè o re, "Hantle, joale o tlameha ho e etsa."

206
00:20:54,720 --> 00:21:01,477
Ngwanana o ile a ikutlwa a sa phele hantle kamora ente ya bobedi,
mme a wela fatshe tafoleng ya dijo tsa

207
00:21:01,477 --> 00:21:07,960
mantsiboya ka letsatsi la borobedi kamora ente
ena, mme a phediswa ke mmae, eo e leng mooki.

208
00:21:07,960 --> 00:21:12,720
Leha ho le jwalo, o hlokahetse matsatsi a
26 kamora ho fumana ente ena ya bobedi.

209
00:21:12,720 --> 00:21:16,703
Mme seo o ka se bonang mona ke sebaka sena
se kganyang haholoanyane. Ke nahana hore le

210
00:21:16,703 --> 00:21:19,359
wena o ka se bona, se tshwailweng ka dinaledi.

211
00:21:19,359 --> 00:21:23,079
Mme hoo ke tshepe ya pelo e senyehileng.

212
00:21:23,079 --> 00:21:29,090
Mme ha o ka sheba setshwantsho se
hodisitsweng, o ka bona mabala ana a matsho mona. Ana ke

213
00:21:29,090 --> 00:21:32,400
di-lymphocyte, ke hore, disele tsa ho ruruha.

214
00:21:32,400 --> 00:21:38,720
Joale o ntse o ka bona masalla a lisele tsa mesifa ea
pelo mona, ana a mona. Empa li se li shoele le mona.

215
00:21:38,720 --> 00:21:44,160
Mme karolong e kaholimo, ho bonahala feela mabali a sa
tieang. Ha ho sa na lisele tsa mesifa ea pelo ho hang mona.

216
00:21:44,160 --> 00:21:46,759
Sena se bolela hore pelo e se e sa khone ho sebetsa.

217
00:21:46,759 --> 00:21:57,160
Kahoo sena ke mohlala, setshwantsho sa myocarditis e
mahlonoko , empa e se e le tseleng ya ho fola mona.

218
00:21:57,160 --> 00:22:04,059
Pelo e ne e shebahala tjena libakeng tse
ngata, 'me seo ha se sa lumellana le bophelo.

219
00:22:07,720 --> 00:22:11,799
Ho tloha qetellong ea Phato selemong sena, buka
e boetse e fumaneha ka Senyesemane le Seswede.

220
00:22:11,799 --> 00:22:21,599
Ke boetse ke rometse mofuta oa Senyesemane ho
Monghali Kennedy, 'me ke tšepa hore le oona o tla utluoa.

221
00:22:21,599 --> 00:22:29,240
Mme ke mosebetsi o le mong feela oa mofuta oa oona lefatšeng
ho fihlela joale, o ka nkoang hape e le tokomane ea nalane.

222
00:22:29,240 --> 00:22:36,938
Ke rata ho leboha ka botebo bohle ba ntsheheditseng ka ditjhelete
dilemong tse mmalwa tse fetileng, le ba thusitseng

223
00:22:36,938 --> 00:22:45,140
ho netefatsa hore buka ena e ka fetolelwa dipuong
tse mmalwa – Sefora le Sepanishe di sa tla latela.

224
00:23:00,640 --> 00:23:07,973
U ka fumana tlhahisoleseding e eketsehileng mabapi le dipuo tsa
ha jwale mona webosaeteng ena www.histo-atlas.com – ke

225
00:23:07,973 --> 00:23:16,119
tla be ke eta ho potoloha Switzerland ho tloha ka la 18
Pulungoana – mme hape o ka fumana dipuisano tse ngata moo.

226
00:23:16,119 --> 00:23:23,440
Nka rata ho akaretsa dintlha tse mmalwa
mabapi le coronavirus le se bitswang ente.

227
00:23:23,440 --> 00:23:28,132
Qalong, ho ile ha bolelwa hore sekgahla sa
lefu, ke hore, monyetla wa ho shwa ka lebaka

228
00:23:28,132 --> 00:23:31,319
la coronavirus, e ne e le diperesente tse 4.

229
00:23:31,319 --> 00:23:38,429
Leha ho le jwalo, jwale ho bonahala hore sekgahla sa lefu
ke 0.1 lekholong, e leng tlase haholo mme e bile e le

230
00:23:38,429 --> 00:23:44,039
tlase ho feta sa influenza, ke hore, sefuba se tlwaelehileng.

231
00:23:44,039 --> 00:23:51,480
Mme lebitso lena, ente, ente ena ha e tshwanelwe ke lebitso lena.

232
00:23:51,480 --> 00:23:57,424
Ka hona, ho hlakile hore sehlahisoa sena ha
se sireletse khahlanong le coronavirus

233
00:23:57,424 --> 00:24:01,319
ebile ha se sireletse khahlanong le tšoaetso.

234
00:24:01,319 --> 00:24:08,083
Mme ka Phuptjane 2024, ho ile ha phatlalatswa phuputso e
bontshang hore ditlamorao tse mpe tse tebileng di

235
00:24:08,083 --> 00:24:15,079
hlahile ho diperesente tse 11 tsa diketsahalo bakeng
sa Pfizer le diperesente tse 21 bakeng sa Moderna.

236
00:24:15,079 --> 00:24:22,344
Sena se bolela litla-morao tse tebileng tse
bakelang bakuli mathata, bao e bang bakuli, mohlomong

237
00:24:22,344 --> 00:24:26,160
bophelo bohle ba bona – kapa ba bile ba hlokahala.

238
00:24:26,160 --> 00:24:32,408
Mme ha o sheba dipalo tsena, mafu ke 0.1
lekholong, ditlamorao tse mpe haholo di le ho 11 le 21

239
00:24:32,408 --> 00:24:37,640
lekholong ka ho latellana, jwale seo ha se sa lekana.

240
00:24:37,640 --> 00:24:42,786
Mme ruri le lona le tseba ka melaoana ya RKI, ke
hore, melaoana ya Setsi sa Robert Koch, e leng

241
00:24:42,786 --> 00:24:45,880
sehlopha sa tsamaiso ya maemo a tsietsi sa teng.

242
00:24:45,880 --> 00:24:49,640
Ke maqephe a 4,000 a lokollotsoeng selemong se fetileng.

243
00:24:49,640 --> 00:24:55,081
Mme mona o ka bala tsohle tse
phatlaladitsweng ka coronavirus le se bitswang ente –

244
00:24:55,081 --> 00:24:59,279
tsohle, ho kenyeleditswe le dipuisano tsa imeile.

245
00:24:59,279 --> 00:25:07,799
Mme mona ho a hlaka hore Setsi sa Robert Koch, le borasaense
ba teng, ba boletse hore: Coronavirus ha e kotsi hakaalo.

246
00:25:07,799 --> 00:25:12,039
Ha re hloke ho kwalwa ha naha. Ha re hloke letsholo la ente.

247
00:25:12,039 --> 00:25:17,680
Mme sewa sa ba sa entwang, jwalo ka ha se
ne se bitswa, ha se nnete ho ya ka mahlale.

248
00:25:17,680 --> 00:25:25,799
Mme Mongodi wa tsa Bophelo bo Botle a laela ho kwalwa ha naha,
letsholo la ente, mme ka mora moo ha qala ho tsoma ba sa entwang.

249
00:25:25,799 --> 00:25:31,319
Bothata mona ke hore Setsi sa Robert Koch, joalo ka
bolaodi ba setjhaba, se tlamehile ho latela ditaelo.

250
00:25:31,319 --> 00:25:36,400
Sena se bolela hore dipolotiki di laola saense.

251
00:25:36,400 --> 00:25:42,359
Mme ke ntho eo ke sa kgoneng ho e
mamella. Mme ha ke kgolwe ho hang.

252
00:25:42,359 --> 00:25:49,960
Hape ho bohlokoa ho hlokomela hore bahlahisi ba
liente tsena tsa coronavirus ba na le boitlhotlhollo.

253
00:25:49,960 --> 00:25:56,740
Sena se bolela hore haeba o ba le ditlamorao kamora
mekento ena, ha ba na boikarabelo bakeng sa tsona.

254
00:25:58,319 --> 00:26:05,960
E. Kahoo tsela ea ka e ile ea ntlosetsa hole le
thuto ea mafu le tsamaiso ena ea tlhokomelo ea bophelo.

255
00:26:05,960 --> 00:26:13,151
Joalokaha u ka nahana, ke ne ke se ke sa khona ho dula moo nako e
telele, mme kamora dilemo tse mmalwa tsa kwetliso e eketsehileng,

256
00:26:13,151 --> 00:26:18,201
ke ile ka qala ho sebetsa tleliniking ya ka ya
bongaka, ke tsepamisitse maikutlo haholo-holo

257
00:26:18,201 --> 00:26:21,680
hodima tlhokomelo ya bophelo bo botle le thibelo.

258
00:26:21,680 --> 00:26:26,917
Mme ho tloha selemong sena, jwalo ka ha le se le
utlwile, ke ntse ke sebeletsa mokgatlo wa saense o sa etseng

259
00:26:26,917 --> 00:26:31,640
phaello, "Active Health Institute", oo ke o thehileng.

260
00:26:31,640 --> 00:26:35,279
Sena se sebetsana le tlhokomelo ea bophelo bo akaretsang.

261
00:26:35,279 --> 00:26:40,932
Ke taba e haufi le pelo ea ka ho tšehetsa
batho hore ba lule ba phetse hantle le ho thusa ho

262
00:26:40,932 --> 00:26:45,259
kenya tšebetsong matla a 'mele a ho iphekola.

263
00:26:46,799 --> 00:26:55,200
O ka fumana tse ngata ka sehlopha sa
rona webosaeteng ena: www.active-health.se.

264
00:26:55,200 --> 00:27:02,319
Kahoo ho boetse ho na le leqephe la Sejeremane le la
Senyesemane. Ka hona, o ka le sheba ka lipuo tse fapaneng.

265
00:27:02,319 --> 00:27:08,759
Mona o ka boela wa bona kamoo o ka
tshehetsang mosebetsi wa ka le mokgatlo.

266
00:27:08,759 --> 00:27:13,799
Mohlomong o ka rata ho ba setho se
tšehetsang kapa ho tšehetsa mokhatlo ka monehelo.

267
00:27:13,799 --> 00:27:21,160
Ka mohlala, bakeng sa ho fetolela libuka ka Sefora
le Sepanishe. Hobane ke sona se tlang ka mor'a moo.

268
00:27:21,160 --> 00:27:24,660
Kea leboha ka tlhokomelo ea lona.

269
00:27:37,200 --> 00:27:42,400
Kea leboha haholo ka litlhaloso tsena tse
khahlang le ka mosebetsi oa lona oa bohlokoa.

270
00:27:42,400 --> 00:27:46,799
Kea leboha haholo, seo ke sa bohlokwa haholo.

271
00:27:46,799 --> 00:27:54,799
U phatlalalitse polelo e latelang ya bohlokwa webosaeteng
ya hao. Ke tla bala qotso ya hao ka lentswe le phahameng:

272
00:27:54,799 --> 00:28:02,540
Haeba diphetho tse jwalo di ka netefatswa mafung a mang a amanang
le ente ya coronavirus ka nako, sena se ka

273
00:28:02,540 --> 00:28:09,240
nkuwa e le e nngwe ya dikoduwa tse kgolo ka
ho fetisisa tsa tsa bongaka tsa nako tsohle.

274
00:28:09,240 --> 00:28:12,319
Na u se u entse qeto ea ho qetela ka taba ee?

275
00:28:12,319 --> 00:28:20,324
Na ho hlokahala atlase ea bobeli ea histopathological pele bopaki
bo ka ba qetello, kapa ua nahana hore re se re ka bitsa sena

276
00:28:20,324 --> 00:28:26,279
koluoa e kholo ka ho fetisisa ea tsa bongaka nalaneng eohle?

277
00:28:26,279 --> 00:28:32,079
Ke nahana hore bothata ke hore dipalopalo ha di phatlalatswe.

278
00:28:32,079 --> 00:28:39,785
Ka hona, ruri ho bohlokoa hore linyeoe tse ngata li ntse li
tlalehoa lefatšeng ka bophara le hore lipalo-palo le tsona

279
00:28:39,785 --> 00:28:48,279
li phatlalatsoe ho bontša hore na ke batho ba bakae ba
hlokahetseng kapa ba lemetseng ka mor'a ho fumana liente tsena.

280
00:28:48,279 --> 00:28:49,839
Kea leboha ka tlhahlobo ena.

281
00:28:49,839 --> 00:28:55,759
E, jwalo ka ha ho bontshitswe pele ho puo ya hao,
bahlaselwa ba 64,000 ba ente ba se ba buile ho Vetopedia.

282
00:28:55,759 --> 00:28:59,880
Na ho na le molemo ho tswela pele
mona, kapa ena ke ditaba tsa kgale jwale?

283
00:28:59,880 --> 00:29:06,359
Haeba re qala ka lipaki tse
lemetseng, na ho na le molemo ho tsoela pele?

284
00:29:06,359 --> 00:29:12,240
Hantle, ka maikutlo a ka, ho bohlokoa hore
batho ba bangata kamoo ho ka khonehang ba bue.

285
00:29:12,240 --> 00:29:19,472
Ha bahlaseluoa ba ntse ba eketseha, ke moo batho ba ntseng ba
lumela katlehong le polokehong ea liente tsena tsa coronavirus

286
00:29:19,472 --> 00:29:23,400
ba utloisisang mahlomola a maholo a toheletseng batho.

287
00:29:23,400 --> 00:29:27,960
Ho feta moo, taba ea ente ea mod-RNA e
le ea sehlooho haholo matsatsing ana.

288
00:29:27,960 --> 00:29:35,384
Hobane, ka lehlakoreng le leng, matšolo a liente tsena tsa
coronavirus a qala hape, mme ka lehlakoreng le leng, theknoloji

289
00:29:35,384 --> 00:29:39,759
ena ea mRNA e tla sebelisoa liente tse ling, joalo ka tsa bana.

290
00:29:39,759 --> 00:29:42,559
Ke ka lebaka leo ho leng bohlokoa ho tswela pele.

291
00:29:42,559 --> 00:29:46,019
Kea leboha, kea leboha. E.

292
00:29:54,880 --> 00:29:59,146
Ho lokile, he, re tla koala kgokahano hape. Ke a
leboha haholo mme o be le mantsiboya a monate.

