נו, איך און רובֿ פֿון אונדז זענען ליימאַנז ווען עס קומט צו מעדיצין, און ווען מיר זעען די שטודיעס, פֿאַרשטייען מיר גאָרנישט.
דערפֿאַר האָבן מיר הײַנט געבעטן אַ מוטיקן דאָקטער צו אונדז זיך אָנצושליסן, וואָס האָט אַליין דורכגעפֿירט און
פֿאַרעפֿנטלעכט שטודיעס און האָט אַ טאַלאַנט צו דערקלערן קאָמפּליצירטע מעדיצינישע אונטערזוכונגען אין פּשוטע ווערטער.
לאמיר אָנהייבן, מיר וועלן גלייך גיין צו איר CV און מיר זענען אויפגערעגט צו הערן וואָס זי האָט צו זאָגן!
ד״ר אוטע קרוגער איז אַ פּאַטאָלאָגין מיט 25 יאָר פאַכמעסיקער דערפֿאַרונג.
פּאַטאָלאָגיע איז די שטודיע פֿון קראַנקייטן, בפרט זייער אַנטוויקלונג און די
אָרגאַניש-אַנאַטאָמישע ענדערונגען וואָס זיי פֿאַראורזאַכן.
אין 1990 האָט זי מעדיצין געלערנט בײַם הומבאָלט־אוניווערסיטעט אין בערלין און אין 1997 האָט
זי באקומען איר ליצענץ צו פּראַקטיצירן מעדיצין.
אין 1997 האָט זי אויך אַרײַנגעגעבן און פֿאַרטיידיקט איר דאָקטאָראַל־טעזע.
אין דער שטודיע האָט זי כּמעט 7,500 אָפּטאָפּסיע־באַריכטן אָפּגעקוקט, כדי צו אונטערזוכן די מדרגה פֿון הסכּם
צווישן די קלינישע דיאַגנאָזן און די דיאַגנאָזן וואָס זענען געמאכט געוואָרן בײַ דער אָפּטאָפּסיע.
אין 2004 האָט זי דורכגעגאַנגען איר ספּעשאַליסט־פּרוּפֿונג אין פּאַטאָלאָגיע און ציטאָלאָגיע.
פֿון 2005 ביז 2014 איז זי געווען אַ עלטערע דאָקטאָרין אין קלינישער פּאַטאָלאָגיע אין צענטראַל־שפּיטאָל
אין וועקסיו, שוועדן, וווּ זי האָט אויך געדינט ווי מעדיצינישע דירעקטאָרין פֿון 2010 ביז 2014.
פֿון 2015 ביז 2023 האָט זי געאַרבעט ווי אַ עלטערע דאָקטאָרין אין קלינישער פּאַטאָלאָגיע אין קאַלמאַר שפּיטאָל.
אין דער זעלביקער צײַט האָט זי געאַרבעט ווי אַ עלטערע דאָקטאָרשע אין פֿאָרשונג בײַם לונדער אוניווערסיטעט,
און האָט דורכגעפֿירט פֿאָרשונג וועגן ברוסט־קענסער.
פֿון 2024 ביז 2025, נאָך דעם וואָס זי האָט פֿאַרענדיקט אַ סך ווײַטערדיקע טרענירונג־קורסן, האָט זי
געאַרבעט אין איר אייגענער האָליסטישער פּראַקטיק.
זינט האַרבסט 2025 אַרבעט זי אויסשליסלעך אויף פֿרײַוויליקער באַזע פֿאַר דער וויסנשאַפֿטלעכער אַסאָציאַציע וואָס זי
האָט געגרינדעט, דעם אַקטיוו געזונטהייט אינסטיטוט, און איז בעיקר געווידמעט צו דער פאַרהיטונג פֿון קראַנקייטן.
בשעת דער קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע האָט זי אָנגעהויבן מיטאַרבעטן מיט פּראָפֿ׳ ד״ר אַרנע בורקכאַרט.
דורך געוועב־אונטערזוכונגען, האָבן פּראָפֿ׳ ד״ר בורקהאַרדט און זײַן קאָלעקטיוו געקענט אויף אַן איבערצייגנדיקן אופֿן
רעקאָנסטרויִרן, אַז עס איז פֿאַראַן אַ פֿאַרבינדונג צווישן דער mRNA קאָוויד־וואַקסינאַציע און די נאָכפֿאָלגנדיקע טויטפֿאַלן.
די דראַמאַטישע רעזולטאַטן פֿון די אויספֿאָרשונגען האָבן צופֿאַלנדיק געווען מיט זייערע אייגענע.
זיי האָבן זיך אָפֿט געטראָפֿן אויף סימפּאָזיומען און קאָנפֿערענצן כּדי צו וואָרענען דעם עולם וועגן די סכּנות
פֿון mRNA-וואַקצינען, דאָס לעצטע מאָל אין יאַנואַר 2023.
בלויז אַ פּאָר חדשים שפּעטער, דעם 30סטן מײַ 2023, איז דער באַרימטער פּאַטאָלאָג פּראָפֿ׳ ד״ר אַרנע
בורקהאַרדט טראַגיש אומגעקומען אין אַן אַקצידענט.
"איך בין געווען זייער שאָקירט און האָב אין דעם בוך פֿון טרויער געשריבן אַז איך וועל טאָן אַלץ
אין מײַן מאַכט צו מאַכן די געפֿונדן עפֿנטלעך."
און דאַן, נאָך אַ יאָר פֿאַרבראַכט צונויפֿצוזאַמלען די געפֿונדן און זיי אַרײַנלייגן אין אַ בוך־פֿאָרעם, איך...
עס איז געווען זייער וויכטיק פֿאַר אים, אַז די געפֿונדן זאָלן ווערן פּובליצירט, דאָס הייסט, פֿאַר דער עפֿנטלעכקייט געמאַכט.
ד״ר אוטע קרוגער האָט צונויפֿגעשטעלט די וויסנשאַפֿטלעכע דאָקומענטאַציע "געענטפּערט – געשטאָרבן",
וואָס איז אַרויסגעגעבן געוואָרן אין אויגוסט 2024.
עס איז דער איינציקער היסטאָלאָגיע־אַטלאַס וועגן דעם טעמע אין דער וועלט ביז הײַנט.
דאָס בוך אַנטהאַלט די רעזולטאַטן פֿון פּראָפֿעסאָר ד״ר אַרנע בורקכאַרטס געוועב־אונטערזוכונגען און אומצאָליקע
געפֿינסן פֿון זײַן אייגענער מיקראָסקאָפּישער פֿאָרשונג.
ד״ר קרוגער האָט דערפֿונען דעם טערמין "טורבאָ־קענסער" און ברענגט נײַע, שרעקלעכע געפֿינסן צו דער אויפֿמערקזאַמקייט פֿונעם עולם.
אַ דאַנק פֿאַרן ווײַטערפֿירן די וויכטיקע אַרבעט פֿון פּראָפֿעסאָר ד״ר בורקהאַרדט מיט אַזאַ
איבערגעגעבנקייט און שטאַנדיקייט – טראָץ באַטײַטיקער קעגנשטעל.
ד״ר אוטע קרוגער, די מוט־דאָקטאָרין, איז לעבעדיק פֿון שוועדן בײַ דער 22סטער AZK.
פֿרוי קרוגער, קענט איר מיך הערן? צי אַרבעט די פֿאַרבינדונג מיט שוועדן?
דאָס קלינגט גרויס. גרויס, דאַן ווינטש איך אײַך אַלע הצלחה.
אַ גרויסן דאַנק פֿאַר די איינלאַדונג, טײַערער הער סאַסעק, צו זײַן דאָ לעבעדיק בײַם 22סטן AZK.
קענסטו מײַן פּרעזענטאַציע זען? איצט, יאָ, גרויס. זייער גוט.
איך וואָלט אײַך געוואָלט דערציילן עפּעס וועגן טורבאָ־קענסער און די טויטן וואָס קומען נאָך די קאָראָנאַווירוס־אינזשעקציעס.
אולי ווי אַ דערקלערונג, די הויפּט־אויפֿגאַבע פֿון אַ פּאַטאָלאָג איז צו דיאַגנאָזירן קראַנקייטן.
דאָס מיינט אַז דער פּאַטאָלאָג אונטערזוכט געוועב וואָס איז אויסגעשניטן געוואָרן דורך אַ כירורג, למשל.
די דיאַגנאָז פֿון דעם פּאַטאָלאָג באַשטימט דערנאָך די יסוד פֿאַר דער ווייטערדיקער באַהאַנדלונג פֿון דעם פּאַציענט.
און ווי איר האָט שוין געהערט, האָב איך 25 יאָר אין פּאַטאָלאָגיע געאַרבעט. און דאָ קענט איר זען מײַן לעצטן אַרבעטפּלאַץ.
און אין די לעצטע אַכצן יאָר בין איך בעיקר באַזאָרגט געווען מיט ברוסט־קענסער.
איך בין געווען אַ מומחה פֿאַר ברוסט־קענסער און האָב געמאכט צען־טויזנטער דיאַגנאָזן, און דערפֿאַר האָב איך געוואוסט וועגן דער
פֿאַרטיילונג פֿון די עלטערן פֿון די פּאַציענטן, די גרייס פֿון די טומאָרן און די מדרגה פֿון בייזערקייט, דאָס הייסט
ווי שנעל אַ טומאָר וואַקסט, אין מײַן טעגלעכן אויפנעמען.
און זינט האַרבסט 2021, האָב איך געהאַט דעם אײַנדרוק, אַז איך באַקום מער מאַטעריאַל פֿון ייִנגערע פּאַציענטן – דאָס הייסט, אַז
פּאַציענטן צווישן 30 און 55 יאָר אַלט איז שוין נישט געווען אומגעוויינטלעך – און אַז
דאָס זענען געווען מער אַגרעסיווע געשווילסטן.
דאָס מיינט אַז די טומאָרן זענען שנעלער געוואַקסן און דערפֿאַר גרעסער געווען. פֿיר
צענטימעטער איז שוין נישט געווען אומגעוויינטלעך.
און דער גרעסטער אינוואַזיווער טומאָר, דאָס הייסט דער וואָס איז אַרײַנגעוואַקסן אין דעם
געוועב, איז געווען 16 צענטימעטער אין גרייס.
אַזוי, אויב דו שטעלט עס זיך פאָר, איז עס אַזוי גרויס. עס איז אומגלויבלעך.
און דערנאָך האָב איך באַמערקט אַז עס זעט אויס ווי אַז עס זײַנען מער מולטיפאָקאַלע טומאָרן.
דאָס זענען געשווילסטן וואָס וואַקסן אין איין ברוסט, אָבער אין פֿאַרשיידענע ערטער.
דערנאָך האָב איך אויך באַמערקט אַז בײַטײַליקע טומאָרן קומען מער אָפֿט פֿאָר, דאָס
הייסט, טומאָר־וואַקסן אין ביידע בריסטן צײַטגלײַך.
אין דעצעמבער 2021, האָב איך געמאַכט מײַן ערשטן עפֿנטלעכן אויפֿטריט בײַ דער צווייטער פּאַטאָלאָגיע־קאָנפֿערענץ, צו וועלכער איך האָב
זיך צוגעשטעלט פֿון דער ווײַטנס. זי איז פֿאָרגעקומען אין בערלין.
און איך האָב זיך געווענדט צו מיין קאָלעגעס צו העלפֿן מיר צו אָפּווייזן אָדער צו באַשטעטיקן די היפּאָטעזע פֿון די אַזוי
גערופענע "טורבאָ־קענסער", ווי איך האָב גערופן די סאָרטן געשווילן.
אַזוי צי דאָס איז פֿאַרבונדן מיט די קאָראָנאַווירוס־איינשפּריצונגען.
ליידער האָבן מיינע פּרוּוון ווייניק ענטפֿער באַקומען.
נאָר איין עסטרײַכישער קאָלעגע האָט געענטפֿערט, אַזוי איז גאָרנישט אַרויסגעקומען פֿון דער אויספֿאָרשונג.
און איך האָב אויך באַמערקט אַז לעצטנס, נאָך די שפּריצן, זענען געווען מער צוריקפֿאַלן, דאָס הייסט רעלאַפּסן.
דאָס קענען זײַן פּאַציענטן וואָס האָבן געהאַט אַ טומאָר 20 יאָר צוריק און ער איז שוין נישט מער דאָרט.
און פּלוצעם, נאָך די קאָראָנאַווירוס־איינשפּריצונגען, איז אויפֿגעקומען אַן אַגרעסיווער וואוקס פֿון
טומאָרן, און עס איז נישט געווען אומגעוויינטלעך, אַז פּאַציענטן זאָלן שטאַרבן רעלאַטיוו גיך.
דער פּרוּוו צו העכערן די ציבורדיקע באַוווסטזייַט וועגן דעם ענין, אַרײַנגערעכנט דאָ אין שוועדן, האָט זיך געענדיקט מיט אַ
דיבאַטע אין דער שוועדישער מעדיצינישער זשורנאַל און דערנאָך מיט דעם באריכט אין די שוועדישע מעדיע. דאָס איז שוועדישער ראַדיאָ.
און אין סעפּטעמבער 2022, האָט דער דאָזיקער הער, יאָהאַן אָהלגרען, וועלכער איז דער פֿאָרזיצער פֿונעם צענטראַלן שוועדישן
ראַק־צענטער, אַן אָנקאָלאָג און אַ לעקטאָר, גערעדט וועגן סאַבאָטאַזש פֿון דער וואַקצינאַציע־קאַמפּאַניע פֿון מײַן זײַט.
דאָס הייסט, סאַבאָטאַזשירן די וואַקסינאַציע פֿון אַלעמען אין דער געגנט קעגן קאָוויד-19.
און עס איז גאָר נישט געווען קיין אינטערעס צו ווײַטער אויספֿאָרשן דעם ענין פֿון דעם אַזוי־גערופֿענעם טורבאָ־קענסער.
אין אָנהייב איז געווען זייער שווער צו געפֿינען ציפֿערן וועגן קענסער.
אָבער איצט זענען אויך שטודיעס ווי די דאָזיקע, פֿאַרעפֿנטלעכט צום סוף סעפּטעמבער 2025. דאָס איז אַ אַזוי גערופענע קאָהאָרט־שטודיע.
אַזוי איז אַ קאָהאָרט אַ גרופּע פֿון יחידים וואָס טיילן אַ געמיינזאַמע אייגנשאַפֿט אין אַ געוויסער צײַט־פּעריאָד,
ווי למשל די קאָראָנאַווירוס וואַקסינאַציעס אין דעם פֿאַל.
די שטודיע שטאַמט פֿון דרום־קאָרעע. 8.4 מיליאָן דאַטן־סעטן זענען אונטערזוכט געוואָרן צווישן 2021 און 2023. און דער רעזולטאַט?
עס איז פֿאַראַן אַ באַדײַטנדיקע קאָרעלאַציע צווישן די קאָוויד mRNA שפּריצן, איין יאָר נאָך דער אַזוי־גערופֿענער וואַקסינאַציע,
און אַ פֿאַרגרעסערטער ריזיקע פֿון זעקס פֿאַרשיידענע סאָרטן ראַק.
אַזוי, די שילדקירע, מאָגן, דיבּן און רעקטום, לונגען, ברוסט און פּראָסטאַטע.
פּאַטאָלאָגן ווערן אָפֿט פֿאַרבונדן מיט אויטאָפּסיעס.
הײַנטצוטאָג מאַכן אויטאָפּסיעס בלויז אַ קליינעם טייל פֿון דער אַרבעט פֿון אַ פּאַטאָלאָג.
אָבער איך האָב געהערט וועגן עטלעכע מאָדנע טויטן און האָב דאַן געפרעגט מײַן באָס צי איך
קען ווידער שטיין אין דער אָטאָפּסיע־צימער.
ווי אַ עלטערער דאָקטער און אויך דער טריינינג־אויפזיכער פֿאַר יונגערע דאָקטוירים, האָסטו ניט מער די
געלעגנהייט אָדער די צײַט צו דורכפֿירן אויטאָפּסיעס אַליין.
אָבער איך האָב געוואָלט ווידער אַליין דורכפֿירן אויטאָפּסיעס און זען וואָס דאָרט פּאַסירט, פֿון וואָס מענטשן זענען געשטאָרבן.
און אַזוי האָב איך אויך אַ פאַל פֿאַרעפֿנטלעכט.
און אפֿשר קענט איר אויך אַרײַננעמען די דאָזיקע פּובליקאַציע אויף אײַער אויסגעצייכנטער וועטאָפּעדיע וועבזײַטל.
ליידער איז די פּובליקאַציע נישט בנימצא אין PubMed, וואָס איז למעשה די וויקיפּעדיע פֿאַר דאָקטוירים,
וווּ אַלע מעדיצינישע פּובליקאַציעס זאָלן דערשייַנען.
אָבער דאָ איז אויך צענזור. דאָס באַטרעפֿט אַ 61-יאָריקן מאַן וואָס האָט געהאַט לימפֿאָם, דאָס הייסט קענסער פֿון די לימפֿקנאָטן.
און ער האָט דורכגעמאַכט כעמאָטעראַפּיע און אימונאָסופּפּרעסיווע באַהאַנדלונג, וואָס מיינט אַז זײַן
אימיון־סיסטעם איז געווען אונטערדרוקט. אין דער צײַט האָט ער באַקומען צוויי פֿון די קוראָנאַווירוס־שפּריצן.
ער האָט דאַן אין אַ קורצער צײַט אַנטוויקלט גײַלן־באַרע־סינדראָם, וואָס מיינט פּאַראַליז אין זײַן גאַנצן גוף,
און איז געשטאָרבן דרײַ חדשים נאָך דער צווייטער שפּריץ.
און אַזוי האָט ער געהאַט שווערע אַנטצינדונג פֿון די נערווען, אַנטצינדונג פֿון די בלוט־געפֿעסער אין
מוח, און אויך אַ שלאַק אין דער מעדולאַ אָבלאָנגאַטאַ.
דאָס איז דער קאָנטראָל־צענטער פֿאַר פילע לעבנס־וויכטיקע פֿונקציעס און איז אויך געווען די סיבה פֿון טויט.
און די מאַנקיס זעען אויס עפּעס פּאַסיק פֿאַר דעם טעמע.
איך האָב געפרעגט אַן עלטערן דאָקטער אין דער לעצטער קליניק, וווּ איך האָב געאַרבעט, ווי אַזוי מע קען וואַקסינירן
פּאַציענטן וואָס באַקומען אימונאָסופּפּרעסיווע טעראַפּיע – דאָס גייט קעגן אַלץ וואָס מיר האָבן געלערנט אין אוניווערסיטעט.
ווייל לויט דער אַלגעמיינער חכמה דאַרף מען דעם אימון־סיסטעם צו אַרויסרופן אַ אימון־רעאַקציע.
און די ענטפֿער וואָס איך האָב באַקומען איז געווען אַז מיר זאָלן נאָכפאָלגן די רעקאָמענדאַציעס פֿון דעם געזונטהייט־דעפּאַרטמענט.
און דאַן האָב איך אים געפרעגט: "קענסטו פֿאַר זיך טראַכטן?"
און דאַן האָב איך ממש באַקומען דעם ענטפֿער: "זיי טוען דאָס פֿאַר אונדז."
אין אָנהייב האָב איך געמיינט אַז דאָס איז אַ וויץ, אָבער עס איז נישט געווען.
און איך מיין אַז פילע דאָקטוירים טראַכטן אַזוי. דו טראַכסט ניט מער פֿאַר זיך, נאָר לאָזט זיך קאָנטראָלירן.
און נאָך יענעם שמועס האָב איך פֿאַרשטאַנען, אַז איך קען מער נישט זײַן אַ טייל פֿון דעם געזונטהייט־סיסטעם.
בײַזונדערס ווײַל מײַן אַרבעט האָט מיר געזען גאָר אומניטיק, צו דיאַגנאָזירן טומאָרן וואָס אַ
אַנדערער קאָלעגע קען האָבן פֿאַרשאַפֿט מיט אַ שפּריץ.
אַזוי האָב איך זיך אָפּגעזאָגט אין האַרבסט 2023. און זינט 2021 האָב איך מיט אַנדערע פּאַטאָלאָגן צוזאַמענגעאַרבעט, אַרײַנגערעכנט
פּראָפֿעסאָר אַרנע בורקכאַרט, וואָס איז אַ זייער דערפֿאַרענער פּאַטאָלאָג און האָט געהאַט זײַן אינסטיטוט אין רױטלענגען.
איך מיין אַז פילע מענטשן קענען אים. צוזאַמען מיט פּראָפֿעסאָר וואַלטער לאַנג האָט ער אונטערזוכט 89 טויטן
וואָס זענען פֿאַרבונדן מיט די קוראָנאַווירוס־אינזשעקציעס.
און אין רובֿ פֿאַלן האָבן די צוויי פּאַטאָלאָגן געקענט באַווײַזן אַ פֿאַרבינדונג.
אין יאַנואַר 2023, האָב איך זיך באַטייליקט אין אַ גרויסער קאָנפֿערענץ אין סטאָקהאָלם מיט אַרנע, וווּ עס
זענען געווען מער ווי 1,000 מענטשן פֿון דער גאַנצער וועלט.
און מיר ביידע האָבן דאָרט אַ לעקציע געהאַלטן און גערעדט וועגן ווי וויכטיק עס איז אַז זײַנע געפֿינען זאָלן ווערן פּובליק.
און אַזוי בין איך טאַקע געווען שטאַרק געשאָקירט אין מײַ נאָך זײַן טויט. דערנאָך האָב איך געפרעגט פּראָפֿעסאָר לאַנג צי
ער קען מעגלעך שרײַבן דאָס בוך, ווײַל ער האָט די פאַלן צוזאַמען מיט פּראָפֿעסאָר בורקכאַרדט אויסגעפֿאָרשט.
און דאַן האָט ער געזאָגט: "איך בין 83 יאָר אַלט, איך קען איצט נישט שרײַבן נאָך אַ בוך."
און אַזוי האָב איך געזאָגט: "גוט, איך וועל עס אָננעמען," און האָב ווידער דורכגעקוקט מער ווי 60 אָפּטאָפּסיע־פֿאַלן.
איך בין געפֿאָרן קיין רעוטלינגען, האָב געזעסן בײַם מיקראָסקאָפּ פֿון פּראָפֿעסאָר אַרנע בורקכאַרט, וואָס איז
אויך געווען זייער רירנדיק, און האָב דערנאָך אויסגעקליבן אָפּשניטן וואָס זענען פּאַסיק פֿאַר דעם בוך.
איך האָב זיי דיגיטאַליזירט, פֿאָטאָס פֿון זיי גענומען, זיי באַשריבן און דעם אַטלאַס צונויפֿגעשטעלט.
עס איז אַ געדענק־פּובליקאַציע פֿאַר פּראָפֿעסאָר אַרנע בורקהאַרדט און איז בעיקר געצילט אויף פּאַטאָלאָגן, אָבער אויך אויף
מעדיצינישע פאַכמענטשן פֿון אַנדערע דיסציפּלינען און, כמובן, אויף ניט־מעדיצינישע פאַכמענטשן מיט אינטערעס אין געזונטהייט.
און דאָס בוך איז אַרויסגעגעבן געוואָרן אין אויגוסט 2024 און איז שוין אַ בעסטסעלער.
און איך וואָלט געוואָלט ווײַזן אײַך די סטרוקטור פֿון דעם בוך.
אין דעם ערשטן טייל קען מען זען די אימפּרעסיווע היסטאָלאָגישע בילדער.
איך קען זיך פאָרשטעלן אַז פֿאַר ליימען איז שווער דאָ עפּעס צו זען, אָבער דערפֿאַר האָב איך צוגעגעבן פּײַלען און קרײַזן.
און איך האָב זיי באַשריבן אין דעם אונטן־טעקסט, אַזוי אַז איר קענט באַקומען אַ גראָבע געדאַנק פֿון וואָס איר זאָלט דאָ קענען זען.
די בילדער זענען געמיינט צו העכערן די באַוווסטזייַן בײַ קאָלעגעס וואָס אַרבעטן אין רוטינער פּאַטאָלאָגיע און
פֿאָרענזישער מעדיצין וועגן די גאָר נײַע געפינען וואָס טרעטן אויף נאָך די מאָדערנע שפּריצן.
דער צווייטער טייל ווײַזט די צוגעװײַזטע פאַל־באַשרײַבונגען, וואָס אילוסטרירן די טראַגישע אומשטענדן און
די פֿאַרשיידענע ליידן פֿון די מענטשן נאָך די שפּריצן.
און אַזוי האָב איך עס דאָ אַזוי אויסגעאַרבעט, אַז איך האָב אין דער ערשטער שורה אין אָנהייב אַ צוזאַמענפֿאַסונג אַרײַנגעשטעלט.
אַזוי דאָ קענט איר זען, אַ 59-יאָריקער מאַן, דרײַ דאָזעס פֿון קאָמירנאַטי, 417, 380 און 242.
דאָס זענען די טעג, ווי לאַנג נאָך באַקומען די אינזשעקציעס זיי זענען געשטאָרבן.
דערנאָך קומט וואָס מען רופֿט אַ וואַקסינאַציע־געשיכטע, דאָס הייסט וועלכע שפּריצן זענען געגעבן געוואָרן און זייערע באַטש־נומערן.
עס קען אויך זײַן וויכטיק צו באַמערקן, אַז יעדער וואָס האָט געהאַט אַ דיגיטאַלן וואַקסינאַציע־סערטיפֿיקאַט, האָט
נישט געהאַט קיין אינפֿאָרמאַציע וועגן קיין באַטש־נומער.
דאָס מיינט אַז מען קען שוין גאָרנישט נאָכפֿאָלגן אין די דיגיטאַלע וואַקסינאַציע־סערטיפֿיקאַטן.
דערנאָך קומט אַ מעדיצינישע געשיכטע און דערנאָך די רעזולטאַטן פֿון דער אָפּטאָפּסיע.
די ערשטע אָפּטאָפּסיע איז דורכגעפֿירט געוואָרן אין די אָפּטיילונגען פֿאַר פֿאָרענזישע
מעדיצין און פּאַטאָלאָגיע אין אַנדערע אינסטיטוטן.
פּראָפֿעסאָר בורקהאַרדט און פּראָפֿעסאָר לאַנג האָבן נאָר ווידער דורכגעקוקט דעם פאַל. אַזוי האָבן די
צוויי פּאַטאָלאָגן נישט אַליין דורכגעפֿירט די אָטאָפּסיע.
און דאַן איז דאָ דער צווייטער פּאַטהאָ־היסטאָלאָגישער אונטערזוך. דאָס איז די אַרבעט פֿון די צוויי פּאַטאָלאָגן.
און אַזוי האָב איך עס געטאָן אויף דעם אופֿן, און איך צאַמענפֿאַס עס דאָ ווידער.
און דאָ, למשל, שטייט אַז דער טויט איז כּמעט זיכער געווען פֿאַראורזאַכט דורך די דאָזיקע שפּריצן.
איך וואָלט זייער געוואָלט אײַך ווײַזן וואָס זענען געווען די מערסט געוויינטלעכע געפֿינסן.
אַזוי זענען דאָס געווען ווידערקערנדיקע געפינען.
אין בערך 50 פּראָצענט פֿון די פאַלן האָבן מיר באמערקט מיאָקאַרדיטיס, דאָס הייסט אַנטצינדונג פֿון דעם האַרץ־מוסקל.
אין כּמעט 90 פּראָצענט פֿון פאַלן, דאָס הייסט אין אַ זייער גרויסער צאָל, וואַסקוליטיס, אַן אַנטצינדונג פֿון די בלוט־געפֿעסער.
דאָס איז דאַן טיילווייז פֿאַרבונדן געוואָרן מיט טראָמבוס־פֿאָרמאַציע און/אָדער בלוטונג.
דאַן האָבן מיר געקענט זען טראָמבי. אויף דער איין זײַט, טיפּישע טראָמבי און אויך אַטיפּישע טראָמבי. איר האָט
מעגלעך געזען די אַטיפּישע טראָמבי אויף דער אינטערנעץ.
עס זענען געווען אַ סך ווידעאָס פֿון אונטערנעמערס וואָס האָבן געוויזן די לאַנגע ווייסע טראָמבי.
אַזוי זיי טאַקע עקזיסטירן. עס איז נישט קיין פאַלש.
דערנאָך קומט דער טערמין "לימפֿאָציט־ראַמפּאַזש". דאָס איז געשאַפֿן געוואָרן דורך אַרנע
בורקכאַרט. דערפֿאַר האָבן מיר עס אויך אָנגענומען.
ער האָט געוואָלט ווײַזן אַז די לימפֿאציטן, דאָס הייסט די אַנטצינדונג־צעלן, לויפֿן אַמאָק אין דעם גוף.
און דאָס אין דעם זין פֿון אַ אַזוי גערופענער אויטאָימיון־רעאַקציע. אין פילע אָרגאַנען, דאָס הייסט אַנטצינדונגס־ינפֿילטראַטן.
דערצו האָבן מיר געזען מאַטעריאַל פֿון אומקלאָרן אָפּשטאַם.
דאָס איז געווען מאַטעריאַל וואָס מיר האָבן קיינמאָל נישט געזען, און אין אַזעלכע כּמויות, אַז מיר זענען
געווען זייער שאָקירט פֿון וואָס מיר האָבן דאָ געפֿונען.
עס קען נישט זײַן מאַטעריאַל וואָס איז געווען אין די פליסיקייטן וואָס זענען אַרײַנגעשפּריצט געוואָרן, נאָר
עס מוז זײַן עפּעס וואָס ווערט פּראָדוצירט אינעם גוף.
אין עטלעכע פאַלן זענען געווען אַזוי פילע, אַז זיי קען נישט האָבן געקומען נאָר פֿון די שפּריצן.
דערצו האָבן מיר געפֿונען אַז עס זענען אַמיילאָיד־אָפּזעצונגען. אַמיילאָיד איז אַ דעפעקטיווער
פּראָטעין וואָס ווערט אָפּגעזעצט אין דעם גוף.
דאָס קען נישט ווערן צעטיילט און דערפֿאַר קען מען עס זען אין די וואַנטן פֿון דעם כלי. די
וואַנטן פֿון דעם כלי ווערן דיק און שליסן זיך צו.
דו קענסט עס אויך האָבן אין דײַן האַרץ, למשל, און דאַן וועט דײַן האַרץ אין אַ געוויסן מאָמענט אויפהערן ריכטיק צו שלאָגן.
און דער ווייַטערדיקער פּונקט איז דער פאַרלוסט פֿון עלאַסטישע פֿיבערס.
אויף דער איין זײַט פּאַסירט דאָס אין די בלוט־גאַנגען, און ווען די בלוט־גאַנגען פאַרלירן זייערע עלאַסטישע פֿיבערס,
זענען זיי ניט מער עלאַסטיש, דאָס הייסט זיי ריסן. אויף דער אַנדערער זײַט פּאַסירט דאָס אויך אין דער הויט.
איר האָט אפֿשר אויך באַמערקט, אַז נאָך די שפּריצן ווערן עטלעכע מענטשן זייער שנעל עלטער, מיט אַ סך קנייטשן אויף זייערע פּנימער,
וואָס איז פֿאַרבונדן מיטן פֿאַרלוסט פֿון עלאַסטישע פֿיבערס.
און דאַן, כמובן, איז דאָ דער אַזוי גערופֿענער טורבאָ־קענסער וואָס איך האָב פריער דערמאָנט, וואָס דערשיינט נישט אין
דעם בוך, ווײַל פּאַציענטן וואָס שטאַרבן פֿון קענסער ווערן כּמעט קיינמאָל מער אויטאָפּסיע געטאָן.
און איך וואָלט געוואָלט ווײַזן אײַך אַ בײַשפּיל פֿון דעם בוך.
דאָס איז דער זייער טראַגישער פאַל פֿון אַ 16-יאָריקער מיידל וואָס איז געשטאָרבן 26 טעג נאָך זי האָט באַקומען איר צווייטע שפּריץ.
און דער גרונד פֿאַר די שפּריצן איז געווען אַז זי האָט געוואָלט גיין אויף אַ שול־רײַזע
און האָט אויך געהאַט אַ קריג מיט איר מוטער.
די מאַמע האָט געזאָגט: "נעם נישט די שפּריצן, דאָס איז נישט גוט."
די מאַמע האָט אַליין געאַרבעט אין געזונטהייט־זאָרג און האָט געקענט פֿאַרשטיין איר טאָכטער.
דו מוזט דיר פאָרשטעלן אַז דו ביסט 16 יאָר אַלט און אַליין. דאָס איז אוממעגלעך.
און דאַן האָט די מאַמע געזאָגט: "נו, דאַן מוזסטו עס טאָן."
די מיידל האָט זיך נישט געפֿילט גוט נאָך דער צווייטער שפּריץ, און דערנאָך איז זי אויפֿן אַכטן טאָג נאָך דער שפּריץ
צוזאַמענגעפֿאַלן בײַם עסן־טיש, און איר מוטער, וואָס איז אַ נערז, האָט זי ווידער צום לעבן געבראַכט.
אָבער זי איז געשטאָרבן 26 טעג נאָך זי האָט באַקומען די צווייטע שפּריץ.
און וואָס איר קענט דאָ זען איז דער ליכטיקער אָרט. איך מיין אַז איר קענט אויך זען דעם, וואָס איז מאַרקירט מיט אַסטעריסקן.
און דאָס איז פאַרלוירענער האַרץ־מוסקל־געוועב.
און אויב איר קוקט אויף דער פאַרגרעסערונג, קענט איר זען די דאָזיקע פינצטערע פֿלעקן דאָ. דאָס
זענען לימפֿאָציטן, דאָס הייסט, אָנצינדונג־צעלן.
דאַן קענסטו נאָך זען רעשטלעך פֿון האַרץ־מוסקעל־צעלן דאָ, די דאָזיקע דאָ. אָבער זיי זענען שוין דאָ אויך אויסגעשטאָרבן.
און אין דער אויבערשטער געגנט זעט מען נאָר לויזע נאַרבן. דאָ זענען בכלל נישט קיין האַרץ־מוסקעל־צעלן געבליבן.
דאָס מיינט אַז דאָס האַרץ קען מער נישט פֿונקציאָנירן.
אַזוי, דאָס איז אַ בײַשפּיל, אַ בילד פֿון אַקוטער מײַאָקאַרדיטיס , אָבער דאָ שוין אין פּראָצעס פֿון היילונג.
דאָס האַרץ האָט אין פילע ערטער אַזוי אויסגעזען, און דאָס איז מער נישט קאַמפּאַטיבל מיט לעבן.
זינט דעם סוף פֿון אויגוסט דעם יאָר איז דאָס בוך אויך בנימצא אין ענגליש און שוועדיש.
איך האָב אויך געשיקט די ענגלישע ווערסיע צו הער קענעדי און האָף אַז זי וועט דאָרט אויך געהערט ווערן.
און דאָס איז ביז הײַנט די איינציקע אַרבעט פֿון איר מין אין דער וועלט, וואָס מע קען אויך באַטראַכטן ווי אַ היסטאָרישן דאָקומענט.
איך וויל אויסדריקן מײַן אמתן דאַנק צו אַלעמען וואָס האָבן מיך פינאַנציעל געשטיצט אין די לעצטע פּאָר יאָר און געהאָלפֿן
צו פֿאַרזיכערן אַז דאָס בוך קען ווערן איבערגעזעצט אין עטלעכע שפּראַכן – פֿראַנצויזיש און שפּאַניש זענען נאָך צו קומען.
איר קענט געפֿינען מער אינפֿאָרמאַציע וועגן די איצטיקע לעקציעס דאָ אויף דעם וועבזײַט www.histo-atlas.com – איך וועל
פֿאָרן אַרום שווייץ פֿון 18טן נאָוועמבער – און איר קענט דאָרט אויך געפֿינען אַ סך אינטערוויועס.
איך וואָלט געוואָלט צוזאַמענפֿאַסן אַ פּאָר פֿאַקטן וועגן דעם קאָראָנאַווירוס און דער אַזוי-גערופֿענער וואַקצין.
אין אָנהייב איז געזאָגט געוואָרן, אַז די שטאַרבקייט־ראַטע, דאָס הייסט די וואַרשײַנלעכקייט צו
שטאַרבן פֿון קאָראָנאַווירוס, איז געווען 4 פּראָצענט.
אָבער איצט ווײַזט זיך אַרויס, אַז די שטאַרבקייט־ראַטע איז 0.1 פּראָצענט, וואָס איז זייער נידעריק און אפילו נידעריקער
ווי בײַ דער אינפֿלוענצע, דאָס הייסט דער געוויינטלעכער גריפּע.
און דער נאָמען "וואַקצין", דער וואַקצין פֿאַרדינט נישט דעם נאָמען.
עס איז דעריבער קלאָר, אַז דער פּראָדוקט באַשיצט ניט קעגן קאָראָנאַווירוס און באַשיצט ניט קעגן אינפֿעקציע.
און אין יוני 2024, איז אַרויסגעגעבן געוואָרן אַ שטודיע וואָס האָט געוויזן אַז ערנסטע זייַט־ווירקונגען זענען פֿאָרגעקומען
בײַ 11 פּראָצענט פֿון די וואָס האָבן באַקומען פֿײַזער און בײַ 21 פּראָצענט פֿון די וואָס האָבן באַקומען מאָדערנאַ.
דאָס מיינט ערנסטע זייַט־ווירקונגען וואָס פֿאַרשאַפֿן פּראָבלעמען פֿאַר פּאַציענטן, וואָס דערנאָך ווערן
פּאַציענטן, מעגלעך פֿאַר דער גאַנצער לעבן – אָדער אפילו שטאַרבן.
און ווען מען קוקט אויף די ציפֿערן דאָ, שטאַרבקייט 0.1 פּראָצענט, ערנסטע זייַט־ווירקונגען בײַ 11 און 21
פּראָצענט רעספּעקטיוו, איז דאָס שוין נישט מער פּראָפּאָרציאָנעל.
און איר זענט זיכער אויך באַקאַנט מיט די RKI־פּראָטאָקאָלן, דאָס הייסט די פּראָטאָקאָלן פֿון דעם
רובערט־קאָך־אינסטיטוט, דער קריזיס־פֿאַרוואַלטונג־טימ דאָרט.
דאָס זענען 4,000 זייטן וואָס זענען אַרויסגעגעבן געוואָרן לעצט יאָר.
און דאָ קענט איר לייענען אַלץ וואָס איז פֿאַרעפֿנטלעכט געוואָרן וועגן קאָראָנאַווירוס און די אַזוי-גערופֿענע
וואַקסינאַציע – אַלץ, אַרײַנגערעכנט אימעיל-קאָרעספּאָנדענץ.
און דאָ ווערט קלאָר אַז דער ראָבערט־קאָך־אינסטיטוט, צוזאַמען מיט די וויסנשאַפֿטלער דאָרט, האָט
געזאָגט: דער קאָראָנאַווירוס איז נישט אַזוי געפֿערלעך.
מיר דאַרפֿן נישט קיין לאַקדאַון. מיר דאַרפֿן נישט קיין וואַקסינאַציע־קאַמפּאַניע.
און די פּאַנדעמיע פֿון די אומגעענטפֿערטע, ווי מען האָט זי גערופֿן, איז נישט וויסנשאַפֿטלעך פּינטלעך.
און דער געזונטהייט־מיניסטער האָט באַפֿעלן אַ לאַקדאַון, אַ וואַקסינאַציע־קאַמפּאַניע, און דאַן האָט
זיך אָנגעהויבן די יאַגד נאָך די ניט־וואַקסינירטע.
דער פּראָבלעם דאָ איז אַז דער ראָבערט־קאָך־אינסטיטוט, ווי אַ ציבורדיקע אויטאריטעט, איז געבונדן דורך אינסטרוקציעס.
דאָס מיינט אַז פּאָליטיק רעגירט וויסנשאַפֿט.
און דאָס איז עפּעס מיט וואָס איך קען נישט אומגיין. און איך קען פשוט נישט גלייבן עס.
עס איז אויך וויכטיק צו באַמערקן, אַז די פּראָדוצירער פֿון די דאָזיקע קאָראָנאַווירוס
וואַקצינען האָבן אַן אָפּזאָג פֿון אַחריות.
דאָס מיינט אַז אויב איר דערלעבט זייַט־ווירקונגען נאָך די שפּריצן, זענען זיי נישט פאַראַנטוואָרטלעך דערפֿאַר.
יאָ. אַזוי האָט מײַן וועג מיך אַוועקגעפֿירט פֿון פּאַטאָלאָגיע און פֿון דעם געזונטהייט־סיסטעם.
ווי איר קענט זיך פאָרשטעלן, האָב איך ניט געקענט דאָרטן מער בלײַבן, און נאָך עטלעכע יאָר פֿון ווײַטערער טרענירונג האָב איך
אָנגעהויבן אַרבעטן אין מײַן פּריוואַטער מעדיצינישער פּראַקטיק, מיט דער הויפּט־פֿאָקוס אויף געזונטהייט־זאָרג און פּרעווענטיאָן.
און זינט דעם יאָר, ווי איר האָט שוין געהערט, אַרבעט איך פֿאַר דער ניט־פֿאַר־פּראָפֿיט וויסנשאַפֿטלעכער אַסאָציאַציע
"אַקטיוו געזונטהייט אינסטיטוט", וואָס איך האָב געגרינדעט.
דאָס באַהאַנדלט האָליסטישע געזונטהייט־זאָרג.
עס איז מיר אַ זאַך נאָענט צום האַרצן צו שטיצן מענטשן צו בלײַבן געזונט און צו העלפֿן
אַקטיווירן די זעלבסט־היילונג־כוחות פֿון דעם גוף.
איר קענט אויסגעפֿינען אַ סך וועגן דעם קלוב אויף דעם וועבזײַטל: www.active-health.se.
אַזוי איז דאָ אויך אַ דײַטשישע זײַט און אַ ענגלישע זײַט. דערפֿאַר קענט איר עס זען אין פֿאַרשיידענע שפּראַכן.
דאָ קענט איר אויך זען ווי איר קענט שטיצן מײַן אַרבעט און די אַסאָציאַציע.
אפֿשר ווילט איר ווערן אַ שטיצנדיקער מיטגליד אָדער שטיצן די אַסאָציאַציע מיט אַ נדבֿה.
למשל, צו איבערזעצן די ביכער אין פֿראַנצויזיש און שפּאַניש. ווײַל דאָס איז וואָס קומט דערנאָך.
אַ דאַנק פֿאַר אײַער אויפֿמערקזאַמקייט.
אַ גרויסן דאַנק פֿאַר די פֿאַסצינירנדיקע דערקלערונגען און פֿאַר דיין וויכטיקע אַרבעט.
אַ גרויסן דאַנק, דאָס איז טאַקע זייער ווערטפֿול.
איר האָט אויף אייער וועבזײַט פֿאַרעפֿנטלעכט די פֿאָלגנדיקע וויכטיקע זאַץ. איך וועל אייער ציטאַט העכער לייענען:
אויב אַזעלכע רעזולטאַטן קענען ווערן דאָקומענטירט בײַ אַנדערע טויטפֿאַלן אין אַ צײַטלעכער פֿאַרבינדונג מיט דער
קאָראָנאַווירוס וואַקסינאַציע, קען מען דאָס באַטראַכטן ווי איינע פֿון די גרעסטע מעדיצינישע קאַטאַסטראָפֿעס פֿון אַלע צײַטן.
האָסטו שוין פּערזענלעך געמאַכט אַ לעצטע מיינונג וועגן דעם?
צי דאַרף מען אַ צווייטן היסטאָפּאַטאָלאָגישן אַטלאַס איידער די בײַװײַזן זײַנען באַשטימט, אָדער מיינסטו אַז מיר קענען שוין
רופן דאָס די גרעסטע מעדיצינישע קאַטאַסטראָפֿע פֿון אַלע צײַטן?
איך מיין אַז דער פּראָבלעם איז אַז די סטאַטיסטיק ווערן נישט פּובליצירט.
אַזוי, עס איז זיכער וויכטיק אַז נאָך אַ סך פאַלן ווערן דאָקומענטירט איבער דער גאַנצער וועלט, און אַז די
סטאַטיסטיק ווערט אויך פּובליצירט, כדי צו ווײַזן וויפֿל מענטשן זענען געשטאָרבן אָדער געליטן שאָדן נאָך באַקומען די שפּריצן.
אַ דאַנק פֿאַר דער אָפּשאַצונג.
יאָ, ווי עס איז געוויזן געוואָרן איידער דיין רעדע, האָבן שוין 64,000 וואַקצין־קרבנות
זייער מיינונג אויסגעדריקט אויף וועטאָפּעדיע.
צי איז עס ווערט דאָ ווייטער צו פאָרזעצן, אָדער איז דאָס שוין אַלטע נייעס?
אויב מיר אָנהייבן מיט די פאַרווונדענע עדות, צי איז עס ווערט צו פאָרזעצן?
נו, לויט מײַן מיינונג איז עס וויכטיק אַז אַזוי פיל מענטשן ווי מעגלעך זאָלן זיך אויסדריקן.
וואָס מער קרבנות קומען פֿאָר, אַלץ מער מענטשן וואָס גלייבן נאָך אין דער ווירקזאַמקייט און זיכערקייט פֿון די
קאָראָנאַווירוס־וואַקצינען, וועלן פֿאַרשטיין דעם גרויסן ליידן וואָס האָט באַפֿאַלן די מענטשן.
און נאָך מער, די טעמע פֿון מאָד-רנאַ וואַקסינאַציע איז זייער אַקטועל.
ווײַל, פֿון איין זײַט, הייבן זיך ווידער אָן די קאַמפּאַניעס פֿאַר די קאָראָנאַווירוס־שפּריצן, און פֿון דער צווייטער
זײַט, זאָל די דאָזיקע mRNA־טעכנאָלאָגיע גענוצט ווערן אין אַנדערע וואַקסינאַציעס, ווי למשל קינדער־וואַקסינאַציעס.
און דערפֿאַר איז עס וויכטיק צו ווייטערגיין.
אַ דאַנק, אַ דאַנק. יאָ.
אָקעי, דעמאָלט וועלן מיר ווידער פֿאַרמאַכן די פֿאַרבינדונג. אַ גרויסן דאַנק און האָב אַ שיינעם אָוונט.