Una 2G, 3G, 4G, karon 5G nga teknolohiya sa selular.
Sa pagkakaron, kadaghanan sa populasyon nakahibalo na nga ang mubo nga balud nga radyasyon nga
gipagawas sa mga antena makadaot sa panglawas.
Pero unsa man ang Wi-Fi nga kita mismo ang nag-instalar sa balay o ang Wi-Fi sa mga eskwelahan, nga
dili malikayan nga ma-expose ang atong mga estudyante?
Ang konseho sa mga ginikanan ug ang eskwelahan sa Wolfhalden sa kanton sa Appenzell, Switzerland, mitubag
niini nga isyu ug giimbitar si Mr. Rollé aron maghisgot.
Nagtrabaho si Dominik Rollé isip magtutudlo sa sekondaryang eskwelahan sulod sa pipila ka tuig, unya
mibalhin siya sa lain-laing mga malalang propesyon.
Karon, siya ang nangulo sa usa sa labing komprehensibo nga mga programa sa pagbansay sa mga konsultant sa Switzerland.
Niining lektura, gipakita niya kung giunsa sa Wi-Fi pagdaot sa mga selula sa ilang kinauyokan.
Nagresulta kini sa kakapoy, kahuyang, ug mas taas nga posibilidad nga masakiton.
Paminawa kini nga makalingaw ug praktikal nga lektura. Sulit kini.
Maayong gabii, tanan. Medyo nalibog ko gamay, pero nalipay ko nga nakaplagan ninyo ang inyong
dalan ngadto niining makapaikag nga hilisgutan.
Kung hisgutan ang kuryente, apil ang boltahe.
Ug naglaum ko nga mahatag nako kini pinaagi sa mga slides nga akong giandam para kaninyo.
Busa, walay problema ba o kuwestiyonable ba ang Wi-Fi sa mga eskwelahan?
Ug gusto ko magsugod og usa ka survey aron makakuha ta og gamay nga ideya kung kinsa ang
naa sa kwarto ug kung giunsa sila pagkaylap.
Ang unang pangutana mao, luwas ba ang Wi-Fi?
Busa, kung uyon ka, palihug itas ang imong kamot. Aron makakuha ta og kasagaran nga ideya.
Mahimo kini usa ka klaro nga sinyal sa kamot. Wala ko makakita og kamot.
Ah, oo, usa. Salamat sa imong kaisog sa pagbungkag sa kahilom.
Unya ang ikaduhang pangutana. Okay ra gyud ang Wi-Fi, diba?
Kinsa man ang mubangon sa ilang kamot didto?
Mao na oo, naa ta'y tunga ka kamot didto, duha ug tunga, maayo na.
Ikatulong pangutana: Ang Wi-Fi naghatag kanako og mga sintomas.
Natingala ko. Kinsa ang adunay ingon ana nga impresyon?
Oh, mao na ang kadaghanan. Wala ko magdahom ana.
Magpadayon ba ta? Naa tay Wi-Fi sa balay.
Oo, kadaghanan gihapon na. Medyo sobra sa katunga.
Ug ang katapusang pangutana mao, molihok ba usab ang among Wi-Fi sa gabii?
Mas gamay na kana. Busa ang uban patyon na lang kini, dili gamiton sa gabii, o gamiton ra kung kinahanglan nila.
Ug sa akong hunahuna, pagkahuman sa lektura, tingali klaro na kung makahimo ka sa pagsumada niini. Sige.
Gusto nako nga mubo nga isaysay ang akong unang kasinatian sa Wi-Fi. Nagtuo ko nga niadtong 2002 pa kini.
Gidapit ko sa usa ka elektrosmog nga komperensya aron lang motan-aw sa tanang mga hilisgutan nga gihisgutan didto.
Ug naglingkod ko sa auditorium, sama nimo karon, ug nabati nako nga nagkagrabe ug nagkagrabe. Dili ko kasagaran makasinati ana.
Ug bag-o ra ko nakapalit og metro sa elektromagnetikong polusyon para sa hataas nga mga
frequency, ug nahitabo nga dala nako kini sa akong bag.
Unya gikuha nako ang device. Dili kana, kini ang sumunod nga modelo.
Ug unya nabigla ko sa pagdiskubre nga adunay usa ka aparato ibabaw nako, duol sa akong
lingkoranan, nga nag-tik-tik sa ritmo nga napulo ka hertz.
Busa nibuto kini nga staccato sama sa makinang pusil.
Unya miingon ko, sige. Karon nahibalo na ko unsa ang Wi-Fi. Nabasa na nako kini, pero wala pa nako kini masinati.
Ug sa niining elektrosmog nga komperensya, nasinati nako kini sa akong kaugalingon.
Ug ania na ang katingalahang obserbasyon. Unya naglakaw ko pauli.
Ug ang nakapahingangha nako mao nga matag higayon nga ipikit nako ang akong mga mata, makita nako ang usa ka strobe
light, sama sa disco, sa parehas nga staccato nga pattern.
Dadadadadada, ang suga sige'g pasiga ug patay.
Ang akong utok mipuli sa ritmo ug nagpadayon sa pagbalik-balik niini sulod sa kapin sa tunga ka
oras – bisan pa nga naa na ko sa gawas sa kinaiyahan.
Mao kana ang akong unang katingalahang kasinatian.
Nagpasabot kini nga usa ka ritmo gikan sa usa ka aparato misulod sa akong mga balud sa utok.
Niadtong panahona, naa pa koy hapit tunga ka oras sa dili pa mawala kini nga mga epekto sa kahayag.
Wala ko kahibalo kung posible pa ba nga masukod ang mga balud sa utok, kay wala ko magbuhat og ingon ana nga pagsukod.
Busa, atong tan-awon kung unsa gyud ang Wi-Fi. Dili ko sigurado kung pareho ba ang pagsabot sa tanan bahin niini.
Sa dihang hisgutan ang mga kompyuter, laptop, tablet, ug smartphone nga kinahanglan konektado sa
internet, sa daghang kaso kini ginabuhat pinaagi sa Wi-Fi.
Kini usa ka wireless nga teknolohiya nga nagpasabot nga dili na nato kinahanglan isaksak ang bisan unsang kable.
Ang teknikal nga pag-uswag usa ka butang nga dili nimo kinahanglan kuhaon personal. Mao kini ang naa nato dinhi.
Karon, bisan pa man, nagkadaghan na kaayo ang mga device nga adunay built-in nga Wi-Fi.
Ug sukad nagsukod ko sa elektrosmog sulod sa kapin 30 ka tuig, nga nagtabang sa mga tawo nga himuon ang ilang palibot nga
mas harmoniya ug mas madalî nga masudlan sa electrobiolohikal nga paagi, nakakaplag ko og mga butang nga dili nimo damha.
Busa, usa ka babaye nga dili na makatulog ug dayon miangkon nga ang iyang silingan adunay Wi-Fi, nga kini iya.
Siya electrosensitibo, ug ako lang misuroy sa iyang apartment samtang nagdala sa device. Bahin kana sa akong trabaho.
Unya nakita gyud nako nga sa likod sa bungbong sa iyang higdaanan, kusgan kaayo kini nga
nagpakita sa staccato nga pattern sa measuring device.
Busa mibiya ko sa kwarto ug nangutana, unsang klase nga kwarto ni?
Oo, kuwarto ra na sa pagtipig.
Miingon ko nga kinahanglan adunay signal dinhi, ug adunay gamay nga cordless nga vacuum cleaner.
Ayaw ko pangutan-a nganong kinahanglan nga konektado sa internet ang cordless nga vacuum cleaner.
Wala nila nahibalo ana. Busa gibitay nila kini aron i-charge duol sa ilang higdaanan – sa pikas kilid lang sa dingding.
Ug siyempre, kadaghanan kini gibati sa babaye; ang lalaki miingon nga dili kaayo kini nakasamok kaniya.
Sa kasubo, kasagaran dili tanan maapektuhan sa patas nga paagi. Apan ang babaye dili na makatulog.
Naka-impress usab ko nga ang silingan sa ubos maoy hinungdan sa problema. Mao diay kana ang iyang cordless vacuum cleaner.
Kinsa bay magdahom nga ang usa ka gamay nga cordless vacuum cleaner, nga magamit usab sa lamesa, adunay built-in nga Wi-Fi?
Kung mopalit ka karon ug refrigerator o gamit sa kusina, kasagaran kini adunay Wi-Fi.
Nakaabot na sa punto nga adunay mga refrigerator nga adunay mga sensor sa sulod.
Kung kulang ang gatas, mahimo kini i-order pag-usab dayon. Gihimo kini aron mapadali ang atong
kinabuhi; mao na ang paagi sa pagbaligya niini.
Daghang mga balay ang adunay printer, ug bisan pa kon nakasaksak kini, adunay kini built-in
nga Wi-Fi nga kanunay nagpagawas og radyasyon.
Ug kung ang opisina naa tupad sa kwarto, adunay epekto nga makasamok sa tulog.
Ang mga sound system nga dili patyon sa gabii ug dayon magpadayon og kusog sa Bluetooth mode, nga susama sa
Wi-Fi mode, nagpadayon usab og kusog sa tibuok apartment.
Ug sa usa ka kasagarang apartment nga akong gi-analisa karon, naa kita'y tali sa tulo ug
walo ka mga device, usahay moabot pa sa dose.
Kinahanglan nako nga tanggalon ang matag butang usa-usa, gikan sa mains o sa baterya, hangtod makab-ot gyud nako
ang kalinaw ug kahilom sa akong instrumento sa pagsukod.
Ug ang kasinatian nagpakita nga motawag unya ang mga tawo kanako ug moingon, "Hey, nindot
kaayo na, salamat sa pagpakita niini kanamo."
Naa na koy mga silingan nga akong gitagaan og tambag – usa kanila ang nagtawag nako ug miingon nga nindot kaayo kini,
swerte nga miadto pud ko ug miingon nga ang Wi-Fi nakasamok sa kalidad sa tulog sa iyang mga silingan.
Tungod kay pirmi niya kana gipakita, dili na niya kinahanglan ang mga tambal sa pagkatulog. Sige.
Busa, siyempre mahimo nimong wagtangon ang kakulian pinaagi sa tambal.
Tan-awa nato kung giunsa kini pagpitik. Busa mosulay ko pagpakita niining staccato.
Karon madungog na nimo kini medyo klaro. Mao kana ang Wi-Fi network nga naa sa kisame.
Kung ibalhin nako kini gamay karon, naa nako dinhi ang transmisyon sa mga imahe, nga sa kini nga kaso walay kable.
Mao na ang pagbinayloay sa datos. Murag niyebe ang tunog.
Apan kining tatatatata hapit na mas grabe pa kaysa sa pagbinayloay sa datos nga nahitabo.
Ug maabot nato kung ngano nga ingon ana kini.
Busa adunay kita 10 ka pulso matag segundo, ug makita nato nga kini klarong mas kusgan kaysa sa pagbinayloay sa datos.
Ug kini nga mga hampak mao ang hinungdan sa mga problema.
Nagalihok sila sa mga 10 hertz. Ug tan-awon nato unsa ang epekto niini.
Tan-awa nato ang usa ka praktikal nga pananglitan. Gitawag ko sa usa ka magtutudlo.
Nagatimbang ka sa elektrosmog. Oo, sige. Naa koy problema.
Gipahimutang ninyo ang Wi-Fi sa akong silid-klase duha ka bulan na ang milabay, ug
sukad niadto wala gyud ko makatudlo sa kalinaw.
Ug unya naghunahuna ko, sige, moanha ko aron masukod nato kini.
Ug unya gisultihan ko niya unsa ang nahitabo niini.
Nakadungog ko og daghan bahin sa electrosmog, pero kining magtutudlo nakapahingangha gyud nako.
Giingon niya nako nga naa siya'y problema sa konsentrasyon.
Nagatudlo na siya sulod sa 20 ka tuig, wala pa gyud siyay bisan unsang kalisud, ug sukad nga kini nga butang
nakabit sa iyang kwarto, dili na siya makapokus og tarong ug masakit ang iyang ulo matag gabii.
Busa kung ang lawas magpadala og signal, dapat natong paminawon kini.
Importante kini aron dili kita mahimong adunay labi pang seryoso nga mga problema sa yuta.
Kanunay siyang tensiyonado. Nanginahanglan siya og masahe, paliguan, o lain pa aron
makatabang sa iyang lawas nga makarelaks pag-usab.
Ug unya ang labing katingalahan nga gisulti niya nako mao nga nakadugang siya og 15 ka kilo sa sulod sa duha ka bulan.
Importante nga masabtan nga ang tambok nga tisyu naglihok isip insulasyon para sa mas sensitibo nga mga organo,
nga nagpasabot nga ang lawas motubag sa maalamon nga paagi.
Busa masabtan ra nga sa ingon ana ka grabe nga kahimtang, kalit lang siyang nakatigom og daghang
tambok aron mapanalipdan ang iyang kaugalingon.
Sa dihang gisultihan ko niya unsay nahitabo sa mga estudyante, ug sama sa akong giingon, aduna siyay 20 ka tuig nga kasinatian,
miingon siya nga wala pa gyud siya makasinati og ingon ana nga mga babag sa pagkat-on sa bisan unsang klase kaniadto.
Ug halos dili gyud siya makasinati og adlaw nga anaa tanan nga mga estudyante.
Busa misaka ang gidaghanon sa mga adlaw nga masakiton, mas daghan na ang agresyon, sa diha nga mutunog ang kampana sa pahulay,
adunay panaglalis ug pagsinggit, ug sa dili niya masabtan nga paagi nabati niya nga dili na niya makontrol ang iyang kusog.
Ug unya, aduna pa gani kamatuoran nga, gawas sa pagtaas sa agresyon, adunay kusog nga
pagbubo sa tiyan nga kalit lang nahitabo.
Miingon dayon ang lupon sa eskwelahan nga tingali naay virus nga nagkalat. Apan sa grabe nga mga kaso, ang
ingon nga signal makasamok sa sistema sa nerbiyos hangtod sa punto nga mosuka ang bata.
Ug kanunay nang nahitabo nga ang bata mihunong na lang sa paggamit sa mga kuwaderno.
Ug oo, siyempre, daghan kaayong trabaho ang nalambigit sa pagpaayo niini pag-usab.
Wala gyud ko kahibalo unsaon. Maayo na lang kay naa koy aluminium foil sa akong kahon sa pagsukod, busa gilukot nako kini
sa mga antena ug nakita nga mas maayo kaayo ang mga kantidad.
Sa sunod adlaw, nakadawat ko og masuko nga tawag sa telepono gikan sa punoan nga magtutudlo sa maong eskwelahan.
Sa panahon sa tawag sa telepono, gipabaliktad nako ang dagan ug miingon nga hingpit nga dili responsable ang iyang
gipaabot niining magtutudlo ug niining klase sa eskwelahan.
Sa labing gamay, kinahanglan nga ibalhin kini gikan sa kwarto ngadto sa koridor, kutob sa mahimo nga layo sa
mga silid-aralan, aron mapagaan ang labing grabe niini.
Ug ang kataw-anan nga butang mao nga, tingali makita nimo dinhi, adunay usa ka elemento ug adunay usab ang ikaduha.
Usa kanila adunay antena nga akong gilibotan og aluminyo.
Aduna siya'y duha ka Wi-Fi network, usa para sa nursery.
Unya gipangutana nako siya, busa sultihi ko sa tinuod, kinsa sa mga bata sa nursery school ang kinahanglan
mag-check sa ilang mga email pag-abot nila sa nursery school?
O nag-online na ba gyud sila?
Ngano man nga buhaton nimo ang ingon ana alang sa usa ka grupo sa edad nga dili gyud kini angay?
Busa adunay gamay nga panaglalis, apan pagkahuman pipila ka semana gitawagan ko sa magtutudlo aron pasalamatan ko,
miingon nga ang punong-magtutudlo misugot ug gikuha ang mga butang kutob sa mahimo nga layo kaniya aron siya makabawi.
Mao kana ang atong nahibal-an gikan sa praktikal nga kasinatian.
Tan-awa nato unsay giingon niining panultihon.
Napamatud-an nga ang materyal nga genetiko naapektohan sa kadaut kung ang mga selula sa dugo sa
tawo ma-expose sa mga elektromagnetikong natad.
Adunay ebidensya nga nagpakita og mas taas nga risgo sa kanser. Dili lang kini bahin sa kasakit sa ulo, kini bahin sa kanser.
Ug asa man nimo gihunahuna nga gikan kining panultihon?
Sa usa ka aplikasyon sa patente sa Swisscom nga may kalabotan sa WLAN.
Busa, nailhan na kini, apan gihapon kini gipahunong. Kana mao ang kawalay responsibilidad sa labing taas nga lebel.
Ug makadungog ka pa ug uban pang mga butang sama niini karong gabii.
Usa pa ka panultihon nga gyud nakapabilin sa akong hunahuna.
Gipangayo kanamo nga porma ang Regulasyon sa NIS, nga mao ang regulasyon sa radyasyon, sa paagi nga ang
kompanya sa telekomunikasyon makahimo sa gawasnong pagpalambo.
Mas daghan ang electrosmog, mas nalibog ang mga tawo, ug mas kanunay nilang gamiton ang ilang mga selpon, nga maayong
panglawas, labi na para sa industriya sa telekomunikasyon.
Busa daghan kaayo'g dosis sa sarkasmo didto. Ug kinsa man kini?
Kaniadto, si Moritz Leuenberger, kanhi Federal Councillor, ang mitambong sa miting sa mga delegado sa Schaffhausen
S-Bahn niadtong 2004. Wala nay nahitabo sukad niadto.
Ug sama sa inyong nahibaloan, iyang gihatag ang iyang departamento kang Doris Leuthard, nga nakig-uyon kaayo sa Swisscom,
mao nga ang tanang paningkamot ni Moritz Leuenberger nabura.
Busa, adunay lain-laing mga panan-aw. Importante nga masabtan kana.
Maghunahuna ta gawas sa kahon. Pagbuto sa atomo.
Ang atong makita mao nga gitukod na ang mga estante aron makatan-aw ang mga tawo niining kalihokan.
Ug siyempre, nahibal-an nga adunay piho nga risgo sa mga mata.
Busa kinahanglan ang espesyal nga salamin aron mapanalipdan batok sa gamma radiation o X-ray.
Nahibal-an nga gikinahanglan ang usa ka piho nga gilay-on aron mapugngan nga mahimong kritikal ang balud sa
pagkabigla ug ang balud sa kainit. Mahimo kining tanan ikalkula.
Apan ang wala nila gihunahuna mao ang gamma radiation.
Ug ang gamma radiation mao gyud ang hinungdan sa mga problema sa lawas o sa selula, kay kini makapahinabog
sa mga hilo sa selula ug makadala sa pagdegrada niini, nga mahimong mosangpot sa kanser.
Ug gipanghisgutan nako kini nga pananglitan tungod kay gamay ra usab ang atong nahibaloan bahin sa elektrosmog,
bahin niining mga pulse frequency ug sa mga frequency nga gigamit sa kini nga wireless nga teknolohiya.
Kanunay kitang naa niining klase sa kalibog sa teknolohiya ug maghunahuna, "Wow, nindot kaayo na."
Oo, kinsa bay dili gustong naa sa dapit nga duol kaayo sa ingon ana nga pagsabog? Mao
na ang gihunahuna sa mga tawo sa sinugdanan.
Ang pangutana mao, unsaon pa kaha kini pag-uswag?
Ug gihatag nako kini nga pananglitan kay gusto nakong hisgutan ang usa ka pagtuon, ang REFLEX study.
Kini usa ka hulagway sa elektron mikroskopyo sa among DNA, ang among materyal nga genetiko. Dapat kini
motan-aw nga hapit sama sa usa ka langitnong lawas.
Kung kini karon i-irradiate sa gamma rays, nga katumbas sa 1,600 ka X-ray nga hulagway – kantidad nga walay bisan kinsa nga
kasagaran ma-expose – nan ang pagkabuak sa mga strand sa selula hinungdan sa pagkabulag sa DNA, ug ingon ani ang hitsura niini.
Kahibaloan na kana. Mao nga gitawag kini nga ionising radiation. Delikado ang ionising radiation.
Unya miabot ang katingalahan sa siyensya nga, sa 24 ka oras nga pag-expose sa usa ka ordinaryong selpon nga nag-operate sa 1,600
MHz ug ang SAR nga kantidad wala pa gani moabot sa maximum nga 2 watts matag kilo, kondili 1.3 watts
matag kilo, mitungha kini nga hulagway – susama niini.
Ug ingon sila nga dili kini ionising nga radyasyon, apan nakadaot kini sa materyal nga genetiko.
Ug unya naa pa ang pangutana kung pila ka dugay pa aron motumaw ang bukol sa bisan asa.
Mao kana ang REFLEX nga pagtuon nga nagpamatuod niini.
Nagpakita kini og genotoxic nga epekto sa UMTS, nga kaniadto gitawag nga UMTS, karon SS3-G, sa ubos nga kusog sa field.
Ang pagtuon nakumpirma na daghang higayon. Mao kana ang siyensya.
Kung ang mga pagtuon mapamatud-an balik-balik, kinahanglan nimong susihon kini.
Ang etika sa siyensya nagkinahanglan nga atong susihon kini pag-ayo.
Unsa ang nahitabo? Ug dili ka motuo, apan tinuod kini.
Professor Lerchl, kanhi chairman sa German Commission on Radiological Protection – kanunay nakong gihunahuna
nga ang Komisyon sa Proteksyon sa Radiolohikal anaa aron protektahan ang populasyon gikan sa radyasyon.
Apan ang nahitabo dinhi mao ang kabaliktaran, nga ang radyasyon naprotektahan, nga gitugotan nga magpadayon sa pag-radiate.
Nagsugod siya og kampanya sa pagpanamastamas batok sa mga mananaliksik, nag-angkon nga peke ang
pagtuon – ug nga kini mao ang labing ubos nga klase.
Unya iyang giangkon nga ang katabang nahigugma sa propesor nga nagdumala niining pagtuon sa reflex.
Ug unya gitugotan niya ang press nga ipalapnag kini.
Busa kini usa ka butang nga walay kalabotan sa siyentipikong husto nga trabaho, kondili usa ra ka ubos nga pag-atake.
Ug milungtad kini og daghang katuigan sa wala pa kini masibya sa media nga gikasuhan si Professor Lerchl.
Busa, kini usa ka defamasyon sa labing taas nga lebel.
Pero nagtuo gihapon ang mga tawo niini. Miingon sila, oo, usa ka katabang nga nahigugma, ginpeke niya ang mga resulta sa pagtuon.
Ug dili kana ang kaso. Napamatud-an kini. Apan milungtad kini og daghang katuigan, nga nag-agi
sa tanang korte. Mao na gyud na ang dagan niini.
Ug kung molakang pa kita og usa ka lakang ug tan-awon kung unsa gyud ang mahitabo sulod mismo sa selula ug
ngano nga mahitabo kining mga pagkabuak sa hilo sa selula, nahibal-an na nato kana karon.
Kini gikan sa panukiduki ni Prof. Dr. Martin Pall.
Busa, ania nato ang membrana sa selula. Ang ubos mao ang sulod, ang taas mao ang gawas.
Ang kalsiyum nga adunay doble positibo nga karga hapit dili gyud mosulod.
Ang sodium ug magnesium, pananglitan, angay pasudlon kay importante kini nga mga bloke sa pagtukod
sa selula. Apan ang calcium angay dili pasudlon.
Sa dihang mosulod ang kalsiyum sa sistema, magsugod na ang mga problema. Ug mao kana ang gipakita ni Martin Pall.
Nagmugna kini og superoxide ug nitroheno monoksido, nga dayon maghiusa aron makahimo og
peroxynitrite. Kini ang labing kusgan nga radikal.
Kusgan kaayo kini nga mopahawa lang sa mga elektron sa mga selula. Ug unya, ang usa ka bahin sa selula mubungkag.
Ug mahimo kini nga naa sa lamad sa selula. Mahimo kini nga naa sa mitochondria. Mahimo kini nga magtino sa mga protina.
Mahimo usab kini nga naa sa mga stem cell o sa DNA.
Busa mao kana ang hinungdan nganong bisan ang dili-ionising nga radyasyon makadaut sa atong materyal nga genetiko.
Nagpasabot kini nga kung mas taas ang frequency, mas mubo ang siklo – nga akong balikon unya – ug mas daghan ang
oxidative stress nga atong masinati, labi na kining delikadong nitrosative stress, nga tinuod nga nagpakunhod sa lawas.
Ngano nga naa na ta sa 50% sa estadistika sa kanser isip hinungdan sa kamatayon?
Pasabot nako, kasagaran kana mahitabo sa mga bahin sa populasyon nga naggamit og mobile phone.
Dili kana ang kaso para sa mga lumad nga tawo sa pipila ka lugar nga mahimo'g makagamit og
internet station sa post office o susama niini.
Ngano dinhi? Pasabot nako, pangutana ra ni kung gusto ka motan-aw o dili. Ug sa akong tan-aw,
dili na nato kaya nga maglikay pa og tan-aw dugay.
Usa ka dako nga sukod nga pagsulay sa gawas karon nagpadayon. Sa prinsipyo, aduna kitay mga pederal nga
ahensya o komisyon nga moprotektar kanato gikan niini.
Karon kuhaon nako ang pananglitan gikan sa Alemanya, ang Pederal nga Opisina para sa Proteksyon sa Radyasyon.
Mao kini ang among pahayag sa misyon: Kinahanglan nga ipabilin ang tanang radyasyon sa labing ubos nga mahimo.
Ug unya usa sa mga ulo sa BfS miabot ug miingon sa usa ka mamamahayag: "Kinahanglan gyud nga susihon ang
mga risgo sa 5G, apan pagkahuman lang sa paglunsad."
Kini usa ka field trial, kini mga guinea pig.
Atong subayon ug obserbahan ang epekto sa bag-ong klase sa antena sa pagka-expose sa populasyon sa mga proyekto sa panukiduki.
Ikaw ang proyekto sa panukiduki nga gimonitor ug gi-obserbahan – ang Komisyon sa Proteksyon sa Radyasyon! Sa
kasubo, dili kaayo lahi ang kahimtang sa Switzerland.
Kung tan-awon nato karon ang legal nga kahimtang bahin niini, adunay pipila ka mga artikulo sa Pederal nga
Konstitusyon nga nag-ingon, pananglitan, nga ang matag-usa adunay katungod sa pisikal ug mental nga integridad.
Sa kasubo, dili na kini ang kahimtang sa kini nga teknolohiya.
Ang mga bata ug kabatan-onan adunay katungod sa espesyal nga pagpanalipod sa ilang integridad.
Busa ngano man ang ideya sa pag-instalar og Wi-Fi sa mga eskwelahan ug nursery kung ang mga batan-on angay
hatagan og espesyal nga proteksyon? Murag dili kini magtugma.
Ug wala kita'y ideya unsa ang pasabot ana. Ang Pederal nga Konstitusyon angay unta nga mas labaw pa kaysa sa tanan.
Atong susihon pag-ayo ang panukiduki. Kini gikan kang Karl Hecht.
Nakita nato ang usa ka selula sa nerbiyos. Kini ang selula nga mosumpay sa lain nga selula pinaagi sa ikog.
Ug aron mapadala ang usa ka signal, gikinahanglan ang usa ka insulating nga sapaw.
Ang insulating nga sapaw naglangkob sa mga selula sa Schwann, nga gihimo sa myelin.
Ang myelin gitukod gamit ang bitamina B12.
Mao kini usa sa mga rason nganong mas lisod para sa mga vegan ug vegetarian ang pag-atubang sa
electrosmog kaysa sa mga mananap-on, matud pa.
Kung aduna kitay igo nga B12, makahimo kita og maayong insulasyon ug dili kaayo kita maapektuhan.
Apan ang nadiskubre karon ni Karl Hecht mao nga ang radyasyon sa EMF nga mga balud sa radyo, kining mga
elektromagnetikong natad, hinay-hinay nga nagaguba sa myelin sheaths – nga nagbilin nga bukas ang mga nerbiyos.
Busa, aron klaro, sumala sa giingon ni Propesor Karl Hecht: "Ang radyasyon gikan sa radar, mobile nga komunikasyon – lakip
na ang 5G, 2G ug tanan nga naa sa taliwala, lakip na ang Wi-Fi – hinay-hinay makaguba sa insulasyon sa mga nerbiyos."
Unya literal nga naa sa kilid ang imong mga nerbiyos.
Ug mao na siya, si Karl Hecht. Ug importante nga mahibal-an kung pila ka maayong panukiduki ang napugngan sa kini nga natad.
Pasabot nako, gisultihan tika bahin sa balaod.
Sa tinuod, aduna kami'y igong ebidensya nga kini kinahanglan buwagon.
Mao na ang lisod nga bahin. Unsa man ang ginabuhat? Naningkamot sila nga itabon kini.
Tan-awon nako unya kung giunsa kini mahitabo, pananglitan.
Gisusi ni Propesor Karl Hecht ang nagkalain-laing mga pagtuon alang sa usa ka awtoridad sa telekomunikasyon
ug napamatud-an niya nga ang mga selpon hinungdan sa seryosong mga problema sa panglawas.
Unsa ang nahitabo? Nawala ang iyang buhat nga walay bakas sa silong sa awtoridad; dili siya gitugotan nga ipagawas kini.
Nakahibalo siya, apan dili siya gitugotan nga ipadayag kini.
O sa Amerika, nakamatikod si George Carlo og klarong pagtaas sa mga kaso sa bukol sa mga tiggamit sa
selpon sa pinakadako nga pagtuon sa selpon sa Amerika.
Gidili sa mga nagpondo ang pagmantala. Wala mosunod si Dr. Carlo. Nawala siya sa iyang trabaho.
Gisunog ang iyang balay – napamatud-an nga arson kini – ug gipangdaot ang iyang dungog.
Busa sa katapusan makig-away ka batok sa usa ka tawo sa usa ka lebel nga hingpit kaayo nga dili patas.
Mao kana ang mahitabo sa mga tawo nga masinabtanon ug adunay etikal ug husto nga panghunahuna. Ug
makahatag pa ko nimo og daghan pang susamang mga pananglitan.
Usa ka panultihon gikan kang Prof. Dr. W. Ross Adey. "Nasayud kaayo kita nga ang mga pulso nga signal adunay mas kusgan nga
epekto sa mga tawo kaysa sa mga dili pulso nga signal. Ang mga pulso nga mikrowawe
mosamok pag-ayo sa mga biyolohikal nga proseso."
Mao kana ang pulse signal. Ug karon mao na ang tinuod nga nadiskubre ni Dr. Carlo.
Nagpahigayon siya og mga eksperimento sa mga hayop, siyempre, ug usab sa mga kultura sa selula, aron makita kung unsa
ang epekto niining radyasyon sa mga hayop ug sa mga selula.
Gipailawom niya ang mga butang sa kini nga pulsadong radyasyon ug dayon iyang nakita nga, oo, ang mga
degenerasyon nga mahimong kanser mahitabo sa medyo dali.
Unya nakahunahuna siya sa ideya nga pun-on ang mga wanang gamit ang atmospheric noise nga iyang gikuha lang gikan sa yuta.
Wala maputol ang komunikasyon ingon nga resulta. Nagpadayon ang sistema sa paglihok nga walay problema.
Apan ang nahitabo niadto mao nga nakaluwas ang iyang mga ilaga, ug ang mga selula sa iyang
mga Petri dish wala na maghimo og mga bukol.
Nakaplagan na niya ang solusyon kung unsa ang atong mahimo. Kinahanglan gyud nimo kini hunahunaon.
Ug mao kana ang hinungdan nga siya napildi ang kredibilidad. Mao kana ang hinungdan nga gisunog ang
iyang laboratoryo, gisunog usab ang iyang balay.
Maayo unta nga pangutan-on sa kaugalingon ngano, unsa man ang naa sa luyo niini?
Ug tingali makatabang ko gamay, makahatag ko nimo og tabang.
Sa henetiko nga inhenyeriya, gigamit ang mga mikrowaves nga pulso nga ubos ang kusog aron
ipasulod ang mga gene ug usbon ang piho nga mga selula.
Ang imong makita dinhi sa tuo usa ka ordinaryong fern.
Ug ang gene sa alit-as gipatanom niini nga fern. Mao nga nahimong nagdan-ag nga fern kini.
Kana siyentipikong makapahinam. Murag pag-assemble sa Lego sa bag-ong paagi. Kung unsa ka makahulugan kana, pangutana pa.
Apan ang katingalahan mao nga pinaagi niining mga sunod-sunod nga impulso, mas bukas ang atong organismo sa pagbag-o.
Ug sa panahon nga adunay mga bakuna nga RNA nga nagasirkula, dili gyud kini ang angay
buhaton. Kinahanglan gyud nato kini likayan.
Ug malikayan ra nato kini sa atong kaugalingong palibot.
Makapugong lang kita niini sa mga eskwelahan ug sa mga nursery aron dili usab magawas ang mga kalisud didto.
Tungod kay mas paspas ma-introduce ang mga langyaw nga gene. Kini ang teknik nga gigamit sa laboratoryo.
Ug kana nagpahinumdom kanako sa Nuremberg Code. Gi-dili ang mga eksperimento sa tawo.
Tungod kay ang pulsed microwaves wala pa masusi alang sa dugay nga kaluwasan, nalapas kini nga prinsipyo.
Ang boluntaryong pagtugot hingpit nga gikinahanglan alang sa mga eksperimento sa mga tawo.
Ang Kodigo sa Nuremberg gipatik pagkahuman sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan aron mapugngan ang dugang nga
mga eksperimento sa tawo sama sa gihimo sa mga Nazi.
Apan mao gyud kana ang sa kasubo ginabuhat karon sa tibuok kalibutan.
Ug kinahanglan lang nato nga makat-on sa pagsabot niining sistema ug unya makat-on sa husto nga paagi sa
pagpanalipod sa atong kaugalingon. Wala nay lain pa nga paagi sulod sa daghang katuigan.
Ug gusto ko isulti kanimo dinhi ang usa ka butang nga teknikal nga importante nga masabtan.
Mao kana ang pagkislap sa kilid sa usa ka signal.
Dinhi aduna kita'y medyo hait nga kilid. Busa kini hapit gibase sa usa ka natural nga
sine wave nga nagakaylap sa ingon ani nga paagi.
Busa, kung dili kaayo hait ang anggulo, mas biolohikal nga angay ang signal.
Hinay kaayo ang electronics ug kinahanglan pa kini og mas kusog nga gahum. Nabantayan kini. Miingon
sila, sige, pakun-on nato ang gidugayon sa sekwensya.
Busa kung makahatag ra ko og mubo, kaubos kaayo nga pulso, kinahanglan nako og gamay ra kaayo nga kuryente.
Mao kana sauna – apan unya motumaw ang usa ka patag-as nga kilid, ug mao kana gayud ang mas makadaot sa biyolohikal nga
paagi. Ug mao kana ang makaguba sa atong DNA sa dali ra kaayo.
Ang Wi-Fi ug Bluetooth naa sa kini nga sakop. Aduna na'y kalainan tali sa pagpadagan sa Wi-Fi
sa 2.45 GHz ug sa 5 GHz. Sa 5 GHz, mas taas kini.
Ug usahay sobra ka hait ang kilid sa mga signal sa Bluetooth. Mas hait ang kilid, mas hait ang output, mas lisod kini.
Ug karon miabot na ang kauban nga problema. Kung atong sukdon kini, ang pinakataas nga kantidad ang importante.
Bisan pa, mahimo usab nato kalkulahon ang mean nga bili.
Ug sa unang sinyal, medyo duol pa gihapon sila sa usag usa, ug sa ikaduhang sinyal, ang problema mao nga
kinahanglan og mga instrumento sa pagsukod nga dali kaayo.
Wala pa'y instrumento sa pagsukod nga igo nga paspas para sa 5G. Kinahanglan nimo tan-awon ang 5G sa matematika.
Ug ipakita nako kanimo kung giunsa kini pagbuhat sa mubo nga paagi.
Gipatuman sa Pransiya nga sukdon ang 5G aron matino kung unsa ka kusgan ang exposure.
Ug kining mubo nga mga impulso dili masukod sa bisan unsang instrumento sa pagsukod.
Miingon sila, sige, pagyelo ang pulso aron molungtad kini og igo nga dugay aron masukod. Ug kana mao ang 24,000 ka watts.
Apan 300 ka watts ra ang gihisgutan sa aplikasyon sa pagtukod. Ngano? Kay ubos kaayo ang average nga kantidad.
Mao kana ang atong pagsulod sa kalibutan sa limbong nga pagputos. Makatarunganon nga isulti nga kining teknik mahimong gamiton
aron mobaligya og medyo daghang limbong nga mga produkto karon.
Ug ipakita nako kini pinaagi sa usa ka yano kaayo nga pananglitan.
Ang tanan nakapako na ug pako sa dingding sa usa ka higayon.
Ug karon buhaton nato ang mga stroke. Mao na ang martilyo nga mosulod.
Busa aduna kitay presyon ug oras isip duha ka sangkap nga nalambigit dinhi.
Ug kung sukdon nato karon ang epekto dinhi sa pako, naa kita sa mga 800 ka kilo sa sulod sa usa ka bahin sa segundo.
Busa masulti nimo nga ang pinakataas nga bili kay 800 ka kilo.
Apan kung karon kuhaon nato ang average nga kantidad ug i-average paubos ang mga pahulay tali sa matag pulso, nga
naa usab dinhi, makaabot kita sa maximum nga 2 ka kilo.
Busa, kung imo karon makita ang koneksyon ug tan-awon ang teknolohiya sa pagsukod – ingon nako kanimo, mahimo ra nato
sukdon ang epekto sa 5G, pananglitan, o bisan sa paspas nga Wi-Fi, sa lawas gamit ang pinakataas nga kalidad nga kagamitan.
Ug ang akong pangutana mao, unsa ang mas makapasakit sa hinlalaki kung moslipsak, ang
pinakataas nga kantidad o ang kasagarang kantidad?
Busa kung imo ipislit ang imong hinap-us gamit ang 2 ka kilo, wala'y gibati ang imong hinap-us.
Apan kung 800 ka kilo, mamahimong bughaw kaayo kini.
Ug sa diwa nga piguratibo, kon hisgutan ang polusyon sa elektrosmog, klaro nga ang pinakataas nga kantidad mao
usab ang problema dinhi, imbis nga ang kasagarang kantidad.
Tan-awa lang nato ang Pederal nga Parlamento ug unsay nahitabo didto sa miaging mga tuig.
Disyembre 2016, miingon ang House of Councillors nga "Dili sa pagtaas sa limitasyon".
Ug kini nga pagtaas sa limit nga kantidad importante kaayo para sa industriya sa mobile communications kay, kung husto
ang ilang pagkalkula, ilang nahibal-an nga dili na posible ang 5G uban sa kasamtangang mga limit nga kantidad.
Bisan pa kung makalimba ka gamay sa average nga kantidad.
Niadtong 2018, gipahayag pag-usab sa House of Lords: "Dili, walay pagtaas sa limit nga kantidad." Busa, gihimo ba
pag-usab-usab ang mga paningkamot aron lang kini mapataas gamay?
Niadtong Abril 2020, ang Federal Council mismo miingon nga dili nila gustong pahumokon ang mga limitasyon.
Niadtong Hulyo 2020, 85% sa populasyon ang wala magtugot sa bisan unsang pagluag sa mga restriksyon.
Sa Pebrero 2021, ang FOEN magpagawas dayon og rekomendasyon sa pagpapatuman aron mahimo ang 5G sa sinugdanan pa lang.
Ug pagkahuman kini i-legalisa sa Federal Council sa Disyembre 2021.
Ug nagtugot kini sa napulo ka beses nga mas kusgan nga mga transmitter, tungod sa kini
nga limbong nga kalkulasyon sa pag-average.
Busa sa 5G, nagpasabot kini nga posible nga mosaka ang radyasyon sa duha ka beses ug tunga hangtod sa napulo ka beses.
Sige, karon mobalik ko sa hinlalaki.
Kung imo ipislit ang imong hinlalaki gamit ang pwersa nga 2 ka kilo, mas kusgan kini gamit ang 20 ka kilo.
Busa mao gyud na ang tinuod nga mahitabo. Ug gitugotan usab sila nga kuhaon ang 6-ka-minutong average.
Busa makasukod ka sulod sa 6 ka minuto ug unya i-average na ang tanan.
Mobalik ko niining acid test sa ulahi.
Nagpasabot kini nga ang kuko gipugos sulod gamit ang pwersa nga 2 ka kilo. Nga dili gyud posible.
Unya ang Pederal nga Konseho miingon: "Kini nga amyenda dili magpahuyang sa mga limitasyon nga gilatid sa Regulasyon sa NIS."
Busa gipadayon ang pag-amping sa pagpanalipod sa panglawas. Nga dili tinuod.
Gikan sa teknikal ug biyolohikal nga panan-aw, hingpit nga bakak kana.
Ang panultihon ni Carl Friedrich von Weizsäcker haom kaayo dinhi:
Ang panan-aw sa pisikal nga kalibutan dili sayop sa gipang-angkon niini, apan sayop sa gipang-sugo niini.
Miingon siya bahin sa iyang mga kauban sa siyensya, kabalo na ang tanan: mag-research ka ug usa ka butang,
ug bisan unsa nga dili ma-publish, ginapasagdan lang.
Ug sa kasubo, kana usa ka kasagarang praktis sa siyensya karon.
Kini nagpahinungdan nga miingon ang usa ka estudyante sa sekondaryang eskwelahan sa Alemanya, duol sa Munich, sa akong
pagtuo: "Sige, magbuhat kami sa among kaugalingong panukiduki."
Kung tugotan sa siyensya nga kini malimbongan sa ingon ani nga paagi, buhaton na lang namo kini sa among kaugalingon.
Nag-abang sila og mikroskopyo nga dark-field ug nagkuha og mga follow-up nga sampol, pinaagi lang sa pagkuha og
dugo gikan sa dalunggan. Kanunay gikan sa samang dapit.
Ang siyensya nagpasabot nga kinahanglan nimo kini kanunay nga ma-replicate, busa kinahanglan ka magtukod og klarong lagda.
Ug nangutana sila, unsa ang epekto sa usa ka tawag sa selpon?
Dinhi makita nato ang hulagway sa ngitngit nga larangan. Makita nato ang pula nga mga platelet sa dugo, nga sa
tinuod kay labi ka gawasnon sa wala pa gamita ang selpon.
Ug pagkahuman sa usa ka mubo nga pakighinabi sa selpon, nabag-o na ang dugo sa mga batan-ong niini.
Duha ka minuto lang nga tawag sa selpon, lahi na dayon ang dugo.
Ug ang katingalahan mao nga dili lang ang dugo sa tawo nga nagkupot sa selpon sa iyang dalunggan ang nahimong
lapot, apan gisulayan usab nila ang dugo sa usa ka tawo nga duha ka metro ang gilay-on, ug lapot usab ang iyang dugo.
Busa dili lang ang gilay-on, kondili ang signal ra gayud ang hinungdan nga naporma ang mga pamuo sa dugo.
Ug kung mahitabo kana, mas kulang ang nutrisyon sa tibuok lawas ug daghan pa ug mas seryoso nga mga problema.
Nagpasabot kini nga dili gyud nato maabot ang thermal limit.
Dinhi makita nato ang pagpasabot sa kasagarang mga kantidad sa limitasyon samtang gipakita kini.
Pagkahuman sa 15-minutong tawag sa telepono, kutob sa akong nahibaloan, dili angay mo-init ang lawas og labaw sa 2 ka grado.
Kini usa ka thermographic nga hulagway nga klaro kaayo nga nagpakita niini.
Busa gamita lang nimo ang mga limit nga bili aron susihon kung nag-overheat ba ang tibuok butang.
Ug kung mobalik kita karon niining pagtuon, i.e. Youth Research, sa wala nga bahin, wala pa mahitabo
ang tawag sa mobile phone, busa maayo pa ang dugo.
Ug pagkahuman sa tulo ka minutos nga tawag sa telepono, makuha nimo kining mga rolyo sa kuwarta.
Ug dili lang para sa tawo nga nagkupot sa selpon sa iyang dalunggan, apan usab para sa uban nga naa sa palibot.
Dili kinahanglan og ingon ana ka kusgan nga signal aron makasamok sa lawas. Makapahunahuna kini.
Mao nga sa 2011, giklasipikar sa WHO ang radyasyon sa selpon nga posibleng makapahinungdan sa kanser.
Kini pareho nga lebel sa peligro sama sa mga pestisidyo, DDT, kloroform ug bug-at nga mga metal.
Busa kung mag-instalar ka og Wi-Fi sa mga silid-aralan o sa mga eskwelahan, mahimo pud nimo nga ipagamit nila
ang DDT o mga pestisidyo sa mga leksyon sa biyolohiya.
Komparable kini. Ug dili ko ang miingon ana, ang WHO ang miingon. Kay pareho ra ang lebel sa peligro.
Unsa ang gipanalipdan sa mga limitasyon? Mao kana ang pangutana. Ang sunod nga pangutana.
Gisulayan nako nga ipakita kini pinaagi sa usa ka yano kaayo nga drowing.
Kanunay kini mubo ra nga karga.
Busa ang mga selula mahimong mo-init og usa o duha ka grado pagkahuman sa mga epekto sa kainit.
Dili kini maghatod og taas kaayo nga hilanat, busa kaya ra kini.
Apan ang epekto sa dugay nga pagkalantad wala gi-apil niini.
Gitawag kini nga mga non-thermal nga epekto. Ug kini gayud ang hinungdan sa kakulba.
Kini gayud ang nakasamok sa biyolohikal nga balanse. Mao kana ang problema niini.
Ang pagsukod naghatag og kalinaw; hinungdanon kini nga bahin sa proseso. Kini makapahinam kaayo.
Busa, kung maglakaw ko sa sulod sa balay gamit ang akong yano nga mga gamit sa pagsukod, labi na sa dihang nagtan-aw ko sa mga
higdaanan, ug adunay router sa silingang kwarto, usa ka Wi-Fi router, dali ra kini moabot og 1000
microwatts matag metro kuwadrado pinaagi sa dingding.
Mao kana ang densidad sa gahum sa kini nga pahina.
Kung tan-awon nato karon ang mga building biologist, ingon sila nga dugay na kini nga usa ka grabe kaayo nga karga.
Kauban ang mga eksperto sa kahimsog sa kalikupan, ilang gisusi kung unsa pa ang dawaton sa lawas ug unsa na ang sobra.
Ug nakita nato nga sobra na kaayo ang kapin sa 100 ka mikro-watt matag metro kuwadrado.
Busa kung ang silingan adunay opisina sa pikas kilid sa kwarto sa mga bata, mao ni ang hitsura niini.
Gitugotan sa balaod ang 60,000 ka mikrowatts matag metro kwadrado.
Kung gamiton nako kining device karon , sobra na ko sa 1,000.
Hangtud pa gihapon kini medyo banayad; kung mosaka ko didto, mas maeksposo ko.
Busa, dinhi sa kini nga kwarto, dali ra kaayo nato malapas ang 100 ka mikro-watt matag metro kwadrado.
Ug kini, siyempre, usa ka listahan nga importante para sa luna sa higdaanan, i.e. para sa dugay nga pagpuyo.
Wala koy kabalaka para nimo karon, ug wala pud koy kabalaka bahin niining device para sa akong kaugalingon.
Basig naa koy gamay nga kasakit sa ulo, pero molabay ra kini.
Kung dili nako pirmi ipailawom ang akong lawas niini nga exposure, dili unta na magka problema.
Ug karon nangutana kita, giunsa pagtakda niining mga limitasyon?
Ug unya aduna usab mga limitasyon sa emisyon, pananglitan, nga nagpasabot nga ang mga lugar sa trabaho
nga adunay siyam ka milyon gitugotan nga buhaton kini.
Ug ang mga limitasyon gitakda sa gitawag nga "ICNIRP" (International Commission on Non-Ionising Radiation Protection).
Dayon ipasa sa WHO kining impormasyon ngadto sa nagkalain-laing mga otoridad sa gobyerno, nga
midawat niini nga walay pagsusi lakip na ang mga korte.
Ug ang makapaikag nga butang mao nga kini usa ka pribadong asosasyon.
Dili nato pwede lang mosulod didto. Kinahanglan ka pa nga giimbitar, ug labi na gyud nga imbitahon ka kung naa
kay suod nga koneksyon sa industriya sa mobile phone. Sama sa among Swiss nga kauban nga si Martin Röösli.
Ug kining mga limitasyon dayon ra gisagop.
Sa tinuod, kini susama sa usa ka rally club o usa ka motor racing club, nga gitugotan sa pagtakda sa labing taas
nga limitasyon sa tulin sulod sa mga natukod nga lugar. Mao kana ang mubo nga bersyon niini.
Busa, ang mga limitasyon sa Switzerland gibase usab sa ICNIRP.
Ang populasyon adunay 5 hangtod 6 ka bolta kada metro.
Naghatag kini kanato og 60,000 ka microwatts matag metro kuwadrado, nga dayon naghatag kanato og 9 ka milyon ka
microwatts matag metro kuwadrado para sa mga workstation.
Ug tungod kay nadiskobrehan nila nga dili kini igo para sa 5G, gipataas nila ang factor sa populasyon og 15 ka beses.
Yano ra kaayo na nga aritmetika. Wala gyud kaayo pagtan-aw sa pagtuon.
Mao kana gayud ang tinuod nga nahitabo sa kini nga asosasyon sa ICNIRP.
Niadtong 2000, gisulti na sa Swiss Federal Court nga ang mga limitasyong bili dili angay itakda base sa
medikal nga konsiderasyon, kondili base sa ekonomikanhong pagkaangay ug teknikal nga pagkahimo.
Busa, mas importante ang gisulti sa industriya sa mobile phone kaysa kung magka-kanser ba ang
upat ka bata sa paglabay sa panahon tungod sa Wi-Fi.
Ug ang Administratibong Korte sa Bern miadto pa sa usa ka lakang.
Ang populasyon walay katungod sa zero nga risgo.
Ang mga limitasyon sa mga kantidad nagserbisyo lamang aron mapugngan ang kadaut sa makatarunganong mga utlanan.
Busa, ang imong kaugalingong kasakit sa ulo usa ka makatarunganong limitasyon.
Dili gispecified dinhi kung pila ka kaso sa kanser ang dawaton o dili na dawaton.
Importante nga masabtan nga dili tanan nag-antos niini. Kana gayud kaimportante.
Sa medisina, naghisgot kita sa gitawag nga kapasidad sa buffer. Ang matag lawas makahimo sa pag-buffer sa usa ka problema.
Karon nagmugna ko og electrosmog sa porma sa mga tulo. Ug kadtong mga himsog o adunay maayong kapasidad sa
pagdepensa sa lawas nag-ingon nga dili kini problema.
Karun mao na ang akong praktis sa pagsukod, nga akong gigamit sulod sa kapin 30 ka tuig.
Nakaila ko og daghang mga tawo nga miingon nga wala pa gyud ko'y problema.
Ug unya, gikan sa usa ka bulan ngadto sa sunod, dili na nako kini mapugngan sa akong kamot, dili na nako makaya
ang Wi-Fi sa apartment. Wala ko kahibalo unsay nahitabo.
Sa medikal nga pagkasulti, nahurot na ang iyang kapasidad sa buffer.
Ug ang makapaikag nga butang mao nga ang mga sintomas motumaw lamang kung mahurot na ang
kapasidad sa buffer o hapit na mapuno ang bariles.
Gigiyahan nako ang mga tawo gamit ang lagda sa upat ka A. Ang una nagpasabot sa pagpatay.
Ang usa ka Wi-Fi network nagpadayon sa pagpadala. Kung dili kini mapalong, wala kini'y lugar sa usa ka
puy-anan o sa usa ka eskwelahan. Mao kana ang akong opinyon.
Ang gilay-on mao ang ikaduhang butang. Mao kana akong gisugyot sa magtutudlo ug sa
punoang magtutudlo, nga ibutang ang Wi-Fi sa layo.
Usa kana ka posibilidad, naghatag kini og pipila ka kahupayan. Lisod isulti kung igo na ba kini sa dugay nga panahon.
Ang pagtabon o pagsuyop mao ang ikatulong A. Dinhi na magsugod ang pagka-mahal.
Busa, ang pagpanalipod sa usa ka balay dali ra makasto og tali sa 50,000 ug 100,000 Swiss franc.
Kung ipintalan nimo ang gawas og protektibong patong ug dayon ipahid pa nimo ang lain pang patong sa pintal sa
ibabaw, ang tibuok butang propesyonal nga na-ground. Ang pagtabon sa mga bintana usab magasto gamay.
Ug ang ika-upat nga A mao ang pagtukod sa pisikal nga resistensya aron mapadayon ang kapasidad sa
buffer ug dili kini maminusan. Importante kana.
Ug aron lang isaysay sa mubo, para nimo, kita tanan nakapaduso na og bata sa duyan sa pipila ka higayon.
Ug ang among nabantayan mao nga nagkinahanglan kini og daghang kusog sa sinugdanan, apan
pagkahuman bisan ang labing gamay nga impulso igo na.
Ug mao gyud kana ang mahitabo sa electrosmog.
Sa sinugdanan, naa tay kusgan nga pagka-expose. Nadungog nako gikan sa tanang tawo nga nahimong electrosensitive nga sila sobra
ka duol sa kusgan nga mga antena sulod sa taas kaayo nga panahon.
Bisan Wi-Fi, mga mast sa selpon, o ang imong kaugalingong selpon.
Kung ang usa ka signal sobra ka kusog sulod sa taas nga panahon, kini nga langyaw nga signal mapusil sa imong
kaugalingong organismo, ug bisan ang labing gamay nga signal igo na. Usa ka huyang nga impulso igo na.
Unsa man ang tanan nga mahimo niini... Sa usa ka higayon, nagsulat ko og libro bahin sa elektrosmog. Dili kini usa ka
bestseller, masulti nako kana, apan importante kini para nako.
Niadtong panahona, gisulayan nako pagsabot sa mga pagtuon, bisan sa porma sa buod, ug
gisumada nako silang tanan sa usa ka hulagway.
Ug mao kana ang makamatay nga butang. Moigo kini sa tanan diin sila mahuyang.
Kung pareho ra ang sakit sa ulo sa tanan o pareho ra ang bukol, dugay na unta kini nga nawala.
Apan tungod kay lain-lain ang kahuyang sa matag usa, dili sayon kini mapamatud-an sa
siyensya. Makalungkot man, mao gyud kana ang kahimtang.
Ug makita nimo nga gikan sa kasakit sa ulo, mental nga babag, pagkunhod sa kahusayan, problema sa konsentrasyon hangtod sa mga
alerhiya, neurodermatitis, tisyu sa kaunoran, sobra nga asido sa tisyu, nagalihok nga kasakit, reumatismo sa malumo nga tisyu o
arrhythmia sa kardiobaskular, atake sa kasingkasing – wala nako kini giimbento, usa ra kini ka mubo nga
sumada sa gipakita sa mga pagtuon nga gipahinungdan o grabe kaayo napagrabe sa electrosmog.
Ngano man nga ginabuhat nato kini sa atong kaugalingon? Ngano man nga mosaka kaayo matag
tuig ang atong premium sa seguro sa panglawas?
Busa sa akong hunahuna importante kaayo nga tan-awon nato kini nga tabok-koneksyon.
Gibuhat kini sa usa ka babaye nga ginganlan og Isabel Wilke, nga nagtrabaho sa Elektrosmog-Report ug naggahin og 30 ka tuig sa
pagrepaso sa usa ka pagtuon pagkahuman sa lain, nga naningkamot sa pagsabot. Ingon usa ka biyolohista nga adunay degree sa
biyolohiya, naa usab siya'y kinahanglan nga biyolohikal nga kahibalo aron kini buhaton ug gisumada niya ang tanan.
180 ka mga doktor ug siyentista ang na-impress kaayo sa pagtuon nga iyang gihimo. Busa kini usa ka kinatibuk-ang pagtuon.
Wala siya mismo nagbuhat og panukiduki; nag-analisar ug nag-ebalwar lang siya sa mga panukiduki.
Unya nakamatikod ka, oo, kinahanglan gyud nimo tubagon kana.
Ug kung daghan kaayong mga doktor ang mopirma niini, ingon sila, "Hey, kinahanglan nato kini tan-awon pag-ayo."
Dili nato mahimo nga ipikit lang ang atong mga mata ug balewalaon kini.
Ug kana nagdala kanako sa punto ngano nga dili angay magtukod og Wi-Fi nga mga network sa mga eskwelahan o sa balay.
Ang una mao ang pagpanalipod sa bata.
Busa makita nato dinhi nga ang usa ka lima ka tuig nga bata makadawat og signal nga mas lawom sa utok kaysa sa
usa ka napulo ka tuig nga bata o usa ka hamtong. Busa kinahanglan natong protektahan ang mga bata.
Tuldok. Mas dako kaayo ang giladmon sa penetrasyon sa kainit sa mga bata kaysa sa mga hamtong.
Dili nato mahibal-an gikan sa atong mga kasinatian kung unsa ang giagian sa bata.
Nakaestorya ko sa duha ka bata karon ug nangutana ko kanila kung kumusta sila. Ug klaro kaayo nako nga nabati nila kini.
Apan kung walay mangutana kanila, mosulay lang sila nga pun-on kini sa ilang kaugalingon.
Ang pangutana mao, unsa man ang bayad niini?
Pagbag-o sa selula nga dili thermal. Usa ka siyentista nagpatawag sa mga ilaga sa telepono sulod sa 20 ka minuto matag adlaw.
Dili, wala nila kini gibuhat sa ilang kaugalingon, dili sa ilang kaugalingong paagi.
Apan na-expose sila sa radyasyon nga layo kaayo ubos sa gitugotan nga limitasyon.
Ug giunsa man pag-react sa utok niini? Aw, tanan kana nga ngitngit nga mga tuldok mao ang sinugdanan sa usa ka bukol.
Ngano nga walay Wi-Fi? Kini mahitungod sa adrenal gland, base sa akong naobserbahan.
Ug tingali daghan kaninyo ang makasuporta niini.
Ang 10-hertz nga ritmo gikan sa Wi-Fi hotspot nagpalihok sa adrenal gland.
Ug mao kana ang makamatay nga butang: sa sinugdanan, makabati ka nga wow, mas daghan
kog kusog. Sa katapusan, naa na pud koy kusog.
Dili kini problema ang Wi-Fi. Aduna koy mas daghang kusog. Ngano man nga aduna kay mas daghang kusog?
Tungod kay mas daghang adrenaline ug cortisol ang gipagawas.
Ang adrenaline mao ang hormon sa gahum nga tinuod gayud nga nagahatag kanimo og kusog.
Ug kung dili ka makapawala sa imong tensiyon sa gym, ang labing maayo nga paagi mao ang pag-away.
Daghang mga eskwelahan ang nakamatikod nga sa diha-diha dayon nga gi-instalar nila ang Wi-Fi, kusog kaayo ang pagsaka
sa lebel sa agresyon, mas daghan kaayo ang agresyon sa mga bata ug wala na'y pagsinabtanay sa usag usa.
Walay na laing diskusyon, nasulbad na ang tanan pinaagi sa panagsuntukan.
Busa, kini may kalabotan sa adrenaline.
Ug unya moabot ang problema: ang gidugayon.
Ug dili nimo kini mapansin kung mupalit na ka og Wi-Fi.
Imong mapansin nga pagkahuman sa duha, tulo, tingali lima ka tuig.
Kung ang adrenal gland kanunay nga ma-aktibar, sa ulahi kini mahurot. Ug pagkahurot niini, kapoy ang resulta.
Busa, ingon ko, ug kini gibase sa 30 ka tuig nga pag-obserba, nga sa katapusan mapul-an gyud ang tanan sa Wi-Fi.
Busa, kinsa man ang dili mag-off sa gabii, palihug timan-i kini.
Ug dili nimo kini mabantayan gikan sa usa ka semana ngadto sa sunod.
Apan sa dugay nga panahon, kadaut kaayo ang imong mga adrenal glands hangtod moabot ang burnout.
Wala ko kahibalo kung pila ka porsyento sa mga burnout karon ang mahimong tungod sa atong teknolohiya sa
mobile phone ug Wi-Fi, apan taas kaayo kini nga porsyento.
Ug unya naa usab kitay cortisol sa mga adrenal glands, nga nagpalambo sa pagkabungkag sa lawas.
Ang pagkabungkag sa lawas nagpasabot nga ang mga amino acid gibungkag sa usa ka dapit.
Kung kini usa ka ugat sa dugo, nan oo, lagmit nga naay pagtagas sa dugo.
Apan mahimo usab nimo kini gamiton aron makapahinabo og degenerasyon sa utok. Ang degenerasyon dili angay nga tumong.
Dili kini mahitungod sa mga reserba sa tambok sa tiyan, kondili mahitungod sa mga hinungdanong substansya nga pagabungkagon
unya. Mao kana ang dugay nga buluhaton sa cortisol.
Sa sinugdanan, gigamit ang cortisol aron bungkagon ang bisan unsang hubag. Apan kung wala
na'y nahabilin, magpadayon kini sa pagbungkag.
Ngano walay Wi-Fi? Bahin kini sa mga balud sa utok. Ug kana gayud usa ka butang nga importante.
Depende sa kalihokan ug oras sa adlaw, nag-usab ang mga pangunang frequency sa utok.
Mahimo kini makita gamit ang electroencephalogram.
Aduna kita'y usa ka hinungdanong balud sa utok nga gitawag og alpha. Kini naa sa taliwala sa 8 ug 12
hertz. Kini usa ka kahimtang sa pagmata, apan usa ka relaks nga kahimtang sa pagmata.
Sa tunga-tunga karon makita ang 10-hertz nga ritmo gikan sa usa ka Wi-Fi nga device.
Beta na na. Mao na kana nga mosulod ta sa kalihokan. Naa na ko sa kalihokan karon.
Sigurado na gyud ko nga naa na ko sa beta karon.
Ug kung magpadayon ko ingon ani, makaabot usab ko sa gamma nga estado. Kini masukod sa utok.
Kung mahimong kombinsido ka sa usa ka butang, molapas ka sa utlanan gikan sa beta ngadto sa gamma sa ibabaw sa 30 hertz.
Apan dili lang kana. Kinahanglan usab nimo ang mga theta nga balud sa ilawom. Kana mao ang 4 hangtod 7 hertz.
Didto kita moadto sa dihang mosulod kita sa hugna sa pagkatulog. Ug ang labing maayo
mao kung mosulod usab kita sa hugna sa delta.
Ang delta mao ang lawom nga tulog. Ug kini gayud sa maong delta nga lebel diin nagakahitabo ang mga proseso sa pag-ayo sa lawas.
Kung kanunay na karon kita nga adunay 10-hertz nga ritmo sa gabii, mapugngan nato ang utok sa pagsulod sa theta ug delta.
Gipugngan nato ang lawas nga mobalik sa maayong kahimtang ug makasinati og pag-ayo sa sulod niini.
Ug kini usa ka butang nga akong nakaplagan duha ka adlaw ang milabay sa Diagnose
Funk. Kini hingpit nga nakapahingangha kanako.
Usa ka pasyente nga nag-self-diagnose og kasakit sa ulo samtang ug pagkahuman sa pagtrabaho sa usa ka open-plan nga opisina,
nga adunay Wi-Fi ug tingali usa ka indoor nga antena sa selpon.
Dinhi gipakita nato ang 10-hertz nga ritmo. Ug makita nimo sa mga pattern sa brainwave nga anaa kining mga 10-hertz nga ritmo.
Mao na akong giingon sa sinugdanan. Para nako, naa kini sa akong mata uban niining
stroboskopikong flash, i.e. uban niining 10 hertz.
Ang utok makadungog niining frequency. Ug makat-on kini sa frequency.
Bisan pa, ang utok adunay neuroplasticity. Nagpasabot kini og pagkat-on sa tibuok kinabuhi kung
atong malampasan ang tanang pattern sa brainwave.
Ug kung karon magtukod kita og usa ka aparato nga mopugos kanato sa mga alpha nga balud sa utok ug
molabaw lang sa uban, siguradong mosulod ang problema.
Ug ang nakapahingangha nako mao nga ang sukod dinhi kay 30 ka oras human sa katapusang pag-eksposo.
Para nako, hapit imposible na, gawas kung nahimong elektrosensitibo siya.
Ug unya makuha pud niya ang mga signal sa Wi-Fi, sama sa akong gipakita sa swing. Kung buhian nimo ang swing gamit lang ang
imong gamay nga tudlo, makuha niya ang mga signal sa Wi-Fi gikan sa palibot ug dili na ang kusgan
nga signal sa Wi-Fi sa iyang open-plan nga opisina.
Unya dili siya mawala sa iyang ritmo.
Ug kung ilista nimo ang mga frequency sa ilang mga balud sa utok, kasagaran 10 hertz ra kini. Mao na ang gibuhat sa Wi-Fi.
Apan ang utok kinahanglan magpakita sa tibuok spectrum. Kung gusto natong magpabiling himsog, kinahanglan nato kini.
Ang WLAN usa ka butang nga sa taas nga panahon makahatag og kasamok sa tanan, nga nagpasabot nga siguradong motungha
ang usa ka problema. Mao kana ang lohikal nga sangputanan.
Ngano walay Wi-Fi? Tanan kini bahin sa natural nga frequency.
Bisan mobile communications man o Wi-Fi, kung naa tay eksternal nga frequency, panahon na lang, kusog, ug duol sa
antena ang magbuot kung kanus-a mosulod ang interference.
Ug unya naa tay hulagway sama niining babaye sa usa ka open-plan nga opisina. Ug unya magsugod na ang mga kalisud.
Ug karon, opisyal na nakong pangutana: sulit ba nga dili na ka magdala sa imong kaugalingong
kompyuter o laptop? Tungod lang ba kay mas praktikal?
Sa diha nga makaabot ka na dinhi, molungtad kini og taas kaayo nga panahon aron mabalik sa balanse ang imong lawas.
Sige. Ang kahimsog mao ang pagmintinar sa imong kaugalingong tono. Ug ang pagmintinar sa imong kaugalingong tono
nagpasabot nga atong gamiton ang atong mga balud sa utok.
Busa, sa akong hunahuna, dili na kinahanglan nga ipatin-aw pa nako kana.
Daghang mga pagtuon ang naghisgot sa digital dementia, o pagkaadik sa selpon.
Bag-ohay lang ko mibasa og report bahin sa usa ka detox nga programa nga giplanong ipahigayon apan napugos nga
kanselahon tungod kay ang mga bata grabe kaayo ang kasubo sa dihang kinahanglan nila isumite ang ilang mga selpon.
Mao kana ang pagkaadik sa pinakataas nga lebel. Ug dili na igo ang metadona.
Gitan-aw nimo kung giunsa nako pagdumala sa oras. Maayo kaayo ang dagan niini.
Ngano nga walay Wi-Fi? Kana usa ka kahon ni Pandora.
Nakurat gyud ko ana. Ang tanan nga ginikanan nga nagtrabaho sa Google ug Facebook dili magtugot sa ilang mga anak nga mogamit sa
mga produkto nga sila mismo ang nag-develop. Hunahunaa lang na.
Ang anak nga lalaki miadto sa iyang inahan ug miingon, "Gusto pud ko ug selpon." "Dili, si Papa ang nagbuhat ana."
Dili nimo kini makuha. Delikado kaayo kini.
Makapaikag. Kabalo sila ngano ginabuhat nila kini ingon ana.
Dili tugotan ang mga bata sa Silicon Valley nga maggamit og mobile phone o molingkod sa atubangan sa
screen hangtod sila moabot og 18 anyos, sa daghang kaso. Nakita nako kana sa miaging artikulo.
Ngano nga walay Wi-Fi? Tan-awa nato ang mga pahimangno.
Kini gikan sa Telekom, gikan sa Speedport router sa kapitulo nga "Impormasyon sa seguridad ug seguridad sa datos":
Ang mga integrated nga antena sa imong Speedport, o sa imong Wi-Fi router, nagpadala ug nagdawat og mga
radio signal, pananglitan aron mahatag ang imong Wi-Fi.
Likayi ang pagbutang sa imong Speedport duol sa mga kwarto sa tulugan, kwarto sa mga bata, ug sala aron
mapakunhod ang pag-ekspos sa elektromagnetikong mga natad.
Busa naa gyud kini didto, diin karon pwede na nimo tugotan ang imong kaugalingon nga buhaton kana.
Ngano walay Wi-Fi? Pagbantay, kontrol.
Kini usa ka kontribusyon gikan sa Kla.TV. Sa kasubo, grabe ka malabo kini.
Kini mao ang mga tawo sa usa ka kwarto nga nadiskobrehan pinaagi sa matematika gamit ang
signal, ang transmisyon nga signal gikan sa Wi-Fi.
Ang WLAN naghimo nga posible dili lang i-scan ang usa ka kwarto aron makita unsa ang naa niini, apan usab subayon
ang lihok sa mga lawas nga nagalihok sa sulod sa kwarto.
Mahimo nimo kini basahon ug unya ipakita kini gamit ang usa ka kompyuter nga programa.
Dili kini usa ka hulagway sama sa atong naandan nga makita sa telebisyon, apan kinahanglan
kini buhaton gamit ang teknolohiya sa kompyuter.
Kini nga kontribusyon gikan sa duha ka Amerikano nga unibersidad.
Bag-ohay lang, gigamit sa usa ka German nga unibersidad ang AI aron ibalhin ang 200 ka tawo sa palibot sa
usa ka kwarto ug nakaila sa tanan kanila nga hapit 100% ang katukma. Hunahunaa lang na.
Oo, siyempre mahimo usab kini buhaton gamit ang mga LED.
Busa aduna kita'y refleksyon, kini nga gipamalandong nga radyasyon, nga mahimong
masusi gamit ang usa ka kompyuter nga programa.
Pinaagi sa AI, klaro nga matino kung nagkatulog ba sila o nag-away sa bisan unsang paagi.
Mahimo kini mabasa pinaagi sa Wi-Fi signal.
Dili ko nagtuo nga ginabuhat nila kana sa tanan karon, apan kung mahimo ka nga usa ka tawo nga tingali dili kaayo popular sa
estado, medyo lagmit nga mangita sila og paagi aron makontrol ka.
Ug kana palapdan sa dili madugay o sa ulahi.
Ang neurosis sa pagkontrol dugay na gayud nga naa.
Ngano nga walay Wi-Fi? Kay aduna'y mga alternatibo.
Ug usa sa labing maayong alternatibo mao ang cable network.
Pasabot lang ana nga kinahanglan nato kini i-wire. Grabe ba ka dautan na?
Sa akong hunahuna, maayo pa gani kini para sa usa ka bata. Usa kini ka tinuyo nga buhat.
Nagasumpay na ko sa kalibutan karon pinaagi sa pag-set up niini.
Busa, ang usa ka cable network nga nailhan nga Ethernet cables mao ang pinakasayon nga kapilian.
Ug karon aduna na usab mga teknolohiya nga naggamit og LiFi. Kini usa ka wireless nga koneksyon
sa suga. Aduna'y lain-laing mga bersyon niini.
Aduna'y mga LED, apan aduna usab mga infrared.
Pananglitan, naa na kini nimo sa usa ka lampara sa kwarto. Ug tupad sa imong device, naa usab kay receiver-transmitter.
Ug unya kini gidala pinaagi sa kahayag. Sigurado kini nga mas dili makadaot sa biyolohiya
kaysa sa atong kasagarang ginabuhat sa elektrosmog.
Sa akong hunahuna, ang infrared nga suga mao gyud ang pinakasayon nga kapilian. Aduna'y
mga kompanya diin mahimo na nimo kini i-order.
Oo, ang uban mopalong. Ngano man nga mopalong sila? Mokuha lang ko og usa ka gutlo.
Ang parlamento sa estado sa Bavaria miingon sa mga eskwelahan nga likayan ang Wi-Fi niadtong
2007. Gusto nila og mga network nga adunay kable.
Ang rason niini mao ang paglikay sa bisan unsang potensyal nga risgo sa kahimsog nga hinungdan sa radyasyon.
Busa nahibalo kita nga delikado kini. Busa gusto nato tangtangon ang peligro. Makatarunganon gyud na.
Ang uban mopalong, Paris, mao na ang nahitabo niadtong 2007.
Gipa-Wi-Fi nila ang tanang mga librarya. Ug unya, 40% sa mga empleyado ang nagreklamo og kasakit sa ulo.
Ug dili na nila gusto magtrabaho ubos niining mga kahimtang. Dayon gipalong ang mga Wi-Fi network.
Ug unya gidesisyonan nga maghulat hangtod nga adunay mas detalyadong mga pagtuon. Wala
ko kahibalo kung giunsa sila pag-apil karon.
Ang Haifa mismo usa ka pananglitan: Ang mayor sa Haifa, si Yona Yahav, miingon unya: "Kung adunay pagduha-duha
bahin sa atong mga anak, wala na gyud pagduha-duha."
Hoy, hinumdumi kini nga hugpong sa mga pulong. Kini gayud ang naghatag og kinatibuk-ang buod sa
tibuok diskusyon: Wi-Fi sa mga eskwelahan, oo o dili?
Unsa man ang gibuhat sa siyudad sa Bern? Niadtong 2017, nanghulam kini og £2.5 milyon aron
i-ekipo ang tanang 88 ka eskwelahan og Wi-Fi.
Naghunahuna ko kinsa ang adunay kaisog sa pagsusi niining mga eskwelahan ug pagdiskubre unsay nabag-o sukad
gisugdan ang operasyon sa mga Wi-Fi network niadtong 2017.
Oo, hinay-hinay na ko nga moabot sa katapusan. Anaa kita sa kalibutan diin ang atong
utok naa sa taliwala sa duha ka kalibutan.
Ug ang pangutana mao kung giunsa nato pagpadayon sa pagpalambo.
Ang natural nga ebolusyon nakahimo na gayud sa tanan nga maayo hangtod karon. Ug karon
naa na kitay teknikal nga mga frequency ug AI.
Ug ang pangutana mao: Oo, unsa ang mga kausaban sa atong pagkatawo, sa atong biyolohiya, tungod niining mga butanga?
Mga natawo sa digital nga kalibutan batok sa digital nga demensya – mao kana ang atong giatubang kung
adunay ingon ana ka dako nga peligro sa pagkaadik.
Ang utok nga dili igo nga gipanghagit mawala ang kapasidad ug pagkamamugnaon, busa importante kini.
Ug nagtuo ko nga kinahanglan nato pangutan-on ang atong kaugalingon kung giunsa nato
ipasa ang Yuta sa umaabot nga mga henerasyon.
Ang mga Katutubong Amerikano adunay motto: ang matag desisyon kinahanglan timbangon alang sa pito ka henerasyon.
Makahulugan pa ba kini sa pito ka henerasyon gikan karon?
Kinsa sa mga tawo nga sobra kaayo nag-promote sa Wi-Fi ang naghunahuna ani?
Makalahutay ba kita sa pito ka henerasyon uban sa Wi-Fi sa mga bilding sa eskwelahan?
Makatarunganon nga pangutana! Ang presentasyon naghatag og igo nga mga kamatuoran aron dasigon
kita sa paghunahuna pag-usab sa atong posisyon.
Aduna'y mga solusyon nga mahimong ipatuman sa mga eskwelahan nga walay dakong kalisud.
Nagpataas kini og lain pang pangutana: Andam ba ang mga eskwelahan nga ipahimutang ang kaayohan
sa mga bata labaw pa sa pinansyal nga interes?
Gihangyo ang mga ginikanan ug magtutudlo nga ipahibalo sa lokal nga mga administrador sa eskwelahan ug mga awtoridad sa eskwelahan
ang mga kamatuoran ug dasigon sila sa paghimo og aksyon!