WEBVTT

00:00.820 --> 00:07.865
Premye teknoloji mobil 2G, 3G, 4G, kounye a 5G.

00:07.865 --> 00:17.352
Kounye a, majorite popilasyon an konnen ke
radyasyon vag kout ki emèt pa antèn yo danjere pou sante.

00:17.352 --> 00:28.544
Men kisa k ap pase ak Wi-Fi nou enstale lakay nou oswa
Wi-Fi ki nan lekòl yo, kote elèv nou yo pa ka evite ekspoze?

00:28.544 --> 00:37.645
Konsèy paran yo ak lekòl Wolfhalden nan kanton Appenzell,
Swis, te abòde pwoblèm sa a epi envite Mesye Rollé pou l pale.

00:37.645 --> 00:45.398
Dominik Rollé te travay kòm pwofesè nan lekòl segondè pandan
plizyè ane, pita li te antre nan plizyè pwofesyon kreyatif.

00:45.398 --> 00:52.297
Jodi a, li dirije youn nan pwogram
fòmasyon konsiltan ki pi konplè nan Swis.

00:52.297 --> 00:58.426
Nan leson sa a, li montre kijan Wi-Fi
ka domaje selil yo nan nwayo yo menm.

00:58.426 --> 01:06.906
Sa lakoz fatig, feblès ak yon sansiblite ogmante pou tonbe malad.

01:06.906 --> 01:12.742
Koute konferans amizan ak pratik sa a. Li vo lapenn.

01:12.742 --> 01:20.737
Bonjou tout moun. Mwen yon ti jan distrè, men mwen
kontan nou jwenn wout nou pou vin sou sijè sa a ki enteresan.

01:20.737 --> 01:23.471
Lè li rive nan elektrisite, vòltaj la enplike.

01:23.471 --> 01:29.998
Epi mwen espere ke mwen ka transmèt
sa a ak slayid mwen prepare pou ou.

01:29.998 --> 01:34.552
Kidonk, èske Wi-Fi nan lekòl yo pa
gen pwoblèm oswa èske li poze kesyon?

01:34.552 --> 01:44.547
E mwen ta renmen kòmanse ak yon sondaj pou nou gen
yon ti lide sou kiyès ki nan sal la ak kijan yo divize.

01:44.547 --> 01:48.829
Premye kesyon an se, èske Wi-Fi an sekirite?

01:48.829 --> 01:56.956
Kidonk, si ou dakò, mwen ta apresye si nou leve
men nou. Konsa nou ka gen yon ide apwoksimatif.

01:56.956 --> 02:03.501
Sa ka yon siy men klè. Mwen pa wè men an.

02:03.501 --> 02:11.694
Ah, wi, youn. Mèsi paske ou te gen kouraj pou kraze glas la.

02:11.694 --> 02:16.188
Epi dezyèm kesyon an. Wi-Fi a definitivman anfòm?

02:16.188 --> 02:20.859
Kiyès ki ta leve men li la?

02:20.859 --> 02:27.915
Se wi, nou gen yon demi men la, de ak yon demi, sa bon.

02:27.915 --> 02:32.126
Twazyèm kesyon: Wi-Fi lakoz mwen sentòm.

02:32.126 --> 02:35.851
Mwen kirye. Ki moun ki gen enpresyon sa a?

02:35.851 --> 02:42.092
Oh, se gwo majorite a. Mwen pa t ap panse sa.

02:42.092 --> 02:48.680
Èske nou ka kontinye? Nou gen Wi-Fi lakay.

02:48.680 --> 02:53.529
Wi, sa toujou se yon majorite. Jis plis pase mwatye.

02:53.529 --> 02:59.339
E dènye kesyon an se, èske Wi-Fi
nou an mache tou nan mitan lannwit?

02:59.339 --> 03:07.034
Sa a se mwens. Kidonk, gen kèk moun ki etenn li, pa sèvi
avè l nan mitan lannwit oswa sèlman limen li lè yo bezwen li.

03:07.034 --> 03:14.971
E mwen panse ke apre konferans lan, li pral
pwobableman vin klè si ou ka rezime li. Oke.

03:14.971 --> 03:23.658
Mwen ta renmen rakonte koutman premye
rankont mwen ak Wi-Fi. Mwen kwè se te an 2002.

03:23.658 --> 03:32.482
Yo te envite m nan yon konferans sou
elektrosmog jis pou m wè ki sijè yo t ap diskite la.

03:32.482 --> 03:39.044
Epi mwen te chita nan oditoryòm nan, menm
jan ou ye kounye a, e mwen te santi m pi mal e

03:39.044 --> 03:43.330
pi mal. Mwen pa konn santi m konsa nòmalman.

03:43.330 --> 03:52.775
Epi mwen te fèk achte yon mèt pou polisyon elektwomayetik
nan gwo frekans epi mwen te genyen li nan sak mwen.

03:52.775 --> 03:58.900
Mwen te pran aparèy la deyò. Se pa t li, se yon modèl siksesè.

03:58.900 --> 04:12.972
Epi mwen te sezi dekouvri ke te gen yon aparèy anlè mwen,
toupre chèz mwen, ki t ap tik-tak nan yon ritm 10 hertz.

04:12.972 --> 04:19.490
Kidonk li tire kout rapid tankou yon mitrayèt.

04:19.490 --> 04:25.959
Epi mwen te panse, oke. Kounye a mwen konnen sa Wi-Fi ye.
Mwen te li sou li, men mwen poko janm fè eksperyans li.

04:25.959 --> 04:30.735
Epi nan konferans elektrosmog sa a, mwen
te gen chans fè eksperyans li pou tèt mwen.

04:30.735 --> 04:37.939
Epi men obsèvasyon etonan an. Apre sa, mwen mache lakay mwen.

04:37.939 --> 04:45.391
E sa ki te frape m se ke chak fwa mwen te
fèmen je m, mwen te gen yon flach estroboskop

04:45.391 --> 04:49.270
tankou nan yon disko, nan menm ritm kout la.

04:49.270 --> 04:53.583
Dadadadadada, limyè a ap limen epi etenn.

04:53.583 --> 05:06.429
Sèvo mwen te pran ritm nan epi li te kontinye repwodui li
pou plis pase yon demi èdtan – menm lè m te deyò nan lanati.

05:06.429 --> 05:09.866
Sa te premye rankont etonan mwen.

05:09.866 --> 05:16.270
Sa vle di ke yon ritm ki soti nan
yon aparèy te antre nan vag sèvo mwen.

05:16.270 --> 05:22.473
Nan moman sa a, mwen te gen anviwon yon
demi èdtan anvan efè limyè sa yo disparèt.

05:22.473 --> 05:31.679
Mwen pa t konnen si li t ap toujou posib pou
mezire ond sèvo yo, paske mwen pa t pran mezi konsa.

05:31.679 --> 05:39.900
Kidonk, ann gade sa Wi-Fi vrèman ye.
Mwen pa sèten si tout moun dakò sou sa.

05:39.900 --> 05:51.270
Lè li rive pou òdinatè, laptop, tablèt ak telefòn entelijan
ki bezwen konekte sou entènèt, nan anpil ka yo fè sa ak Wi-Fi.

05:51.270 --> 05:57.402
Sa a se yon teknoloji san fil ki
vle di nou pa bezwen ploge okenn kab.

05:57.402 --> 06:06.242
Pwogrè teknik se yon bagay ou pa bezwen
pran pèsonèlman. Se sa nou genyen isit la.

06:06.242 --> 06:12.625
Kounye a, sepandan, gen plis ak plis aparèy ki gen Wi-Fi entegre.

06:12.625 --> 06:25.459
E depi plis pase 30 ane m ap mezire elektrosmog pou
ede moun fè anviwònman yo vin pi amonye ak tolerab

06:25.459 --> 06:33.412
elektrobiyolojikman, mwen jwenn bagay ou pa t ap atann.

06:33.412 --> 06:42.134
Kidonk, yon fanm ki pa t ka dòmi ankò epi ki te
pretann ke vwazen li te gen Wi-Fi, ki dwe te pou li.

06:42.134 --> 06:49.611
Li se elektrosansib, e mwen jis mache atravè
apatman li ak aparèy la. Sa fè pati travay mwen.

06:49.611 --> 07:02.871
Lè sa a, mwen te vrèman wè ke dèyè miray kabann li a, li t
ap endike byen fò nan modèl staccato sa a sou aparèy mezi a.

07:02.871 --> 07:08.992
Kidonk mwen kite chanm nan epi m mande, ki kalite chanm sa a ye?

07:08.992 --> 07:11.547
Wi, se jis chanm depo a.

07:11.547 --> 07:19.883
Mwen te di gen yon siyal isit la,
e te gen yon ti aspiratè san fil.

07:19.883 --> 07:28.473
Pa mande m poukisa yon aspiratè san
fil bezwen konekte ak entènèt la.

07:28.473 --> 07:38.061
Yo pa t konnen sa. Kidonk yo te pann li sou miray la
pou chaje l toupre kabann yo – jis sou lòt bò miray la.

07:38.061 --> 07:45.788
Epi, natirèlman, se te sitou fanm nan ki te
santi sa; gason an te di mwens ke sa te deranje l.

07:45.788 --> 07:52.517
Malerezman, souvan se pa tout moun ki
afekte egalman. Men fanm nan pa t ka dòmi ankò.

07:52.517 --> 07:59.314
Mwen te gen enpresyon se te vwazen ki anba a ki t
ap lakòz pwoblèm nan. Se te aspiratè san fil li a.

07:59.314 --> 08:06.892
Kiyès ki t ap panse yon ti aspiratè san fil, ki ka
itilize tou pou netwaye tab la, gen Wi-Fi entegre?

08:06.892 --> 08:11.996
Si ou achte yon frijidè oswa yon aparèy
kwizin kounye a, li anjeneral vini ak Wi-Fi.

08:11.996 --> 08:16.901
Kidonk, li rive nan pwen kote gen
frijidè ki gen detektè ladan yo.

08:16.901 --> 08:27.704
Si pa gen ase lèt, yo ka re-komande li imedyatman. Se
konsa yo pretann li fè lavi nou pi fasil, se konsa yo vann li.

08:27.704 --> 08:37.309
Anpil kay gen enprimant, e menm lè yo branche,
yo gen Wi-Fi entegre ki toujou ap emèt radyasyon.

08:37.309 --> 08:44.418
E si biwo a toupre chanm lan, nou gen yon efè ki ka deranje dòmi.

08:44.418 --> 08:52.982
Sistèm son ki pa etenn pandan lannwit epi ki
ap jwe fò nan mòd Bluetooth, ki sanble ak

08:52.982 --> 08:58.160
mòd Wi-Fi, ap gaye bri nan tout apatman an tou.

08:58.160 --> 09:13.187
Epi nan yon apatman mwayèn ke m ap analize yon kote jodi
a, nou genyen ant twa ak uit aparèy, pafwa jiska douz.

09:13.187 --> 09:23.158
Mwen oblije dekonekte yon bagay apre lòt, swa nan rezo a oswa
nan batri a, jiskaske aparèy mezi mwen an vrèman an silans.

09:23.158 --> 09:31.744
Eksperyans montre ke moun yo rele m apre sa epi yo
di, hey, sa tèlman briyan, mèsi paske ou montre nou sa.

09:31.744 --> 09:40.790
Mwen deja gen vwazen moun mwen te konseye – youn nan yo
rele m e li di sa te briyan, e erezman mwen te vin la tou e

09:40.790 --> 09:45.620
mwen di ke Wi-Fi a t ap deranje kalite dòmi vwazen li yo.

09:45.620 --> 09:50.603
Depi li toujou montre sa, li pa bezwen grenn dòmi ankò. Oke.

09:50.603 --> 09:57.989
Kidonk, ou ka natirèlman elimine pwoblèm nan ak medikaman.

09:57.989 --> 10:08.160
Ann wè kijan li bat. Kidonk, m ap eseye ilistre stakato sa a.

10:12.040 --> 10:18.853
Kounye a ou ka tande li relativman
byen. Se yon rezo Wi-Fi ki sou plafon an.

10:18.853 --> 10:29.950
Si m deplase l yon ti kras kounye a, mwen gen
transmisyon imaj yo isit la, ki nan ka sa a san fil.

10:29.950 --> 10:34.633
Sa se echanj done. Li sonnen prèske tankou nèj.

10:34.633 --> 10:42.687
Men tatatatata sa a prèske pi
ekstrèm pase echanj done k ap fèt la.

10:42.687 --> 10:47.055
Epi nou rive konnen poukisa sa konsa.

10:47.055 --> 10:55.699
Kidonk nou gen 10 batman pa segonn, e nou
ka wè ke sa klèman pi fò pase echanj done a.

10:55.699 --> 11:00.488
E se kout sa yo ki lakoz pwoblèm yo.

11:00.488 --> 11:07.875
Yo kouri alantou 10 hertz. Epi n ap wè ki efè sa genyen.

11:07.875 --> 11:12.289
Ann gade yon egzanp pratik. Yon pwofesè rele m.

11:12.289 --> 11:17.190
Ou mezire elektrosmog. Wi, oke. Mwen gen yon pwoblèm.

11:17.190 --> 11:30.701
Ou te enstale Wi-Fi nan sal klas mwen an de mwa de
sa, e depi lè sa a mwen pa kapab anseye an lapè.

11:30.701 --> 11:35.212
Epi mwen te panse, oke, m ap pase pou nou ka mezire l.

11:35.212 --> 11:39.640
Epi li te di m sa ki te soti ladan l.

11:39.640 --> 11:44.852
Mwen tande anpil bagay sou
elektrosmog, men pwofesè sa a vrèman sezi m.

11:44.852 --> 11:47.680
Li te di m li gen pwoblèm konsantrasyon.

11:47.680 --> 11:57.078
Li ap anseye depi 20 ane, li pa janm gen okenn
difikilte, e depi bagay sa a pandye nan chanm li, li pa

11:57.078 --> 12:01.986
ka konsantre byen ankò e li gen tèt fè mal chak swa.

12:01.986 --> 12:05.673
Kidonk, lè kò a voye yon siyal, nou ta dwe koute l.

12:05.673 --> 12:11.048
Sa a enpòtan pou nou pa fini ak pwoblèm ki pi grav sou tè a.

12:11.048 --> 12:21.356
Li toujou sere. Li bezwen masaj, beny oswa
yon lòt bagay pou ede kò li detann ankò.

12:21.356 --> 12:29.742
Epi bagay ki pi etonan li te di m se
ke li te pran 15 kilo nan de mwa sa yo.

12:29.742 --> 12:41.300
Li enpòtan pou konprann ke tisi grès la aji kòm yon izolasyon
pou ògàn ki pi sansib yo, sa vle di ke kò a reyaji entèlijan.

12:41.300 --> 12:52.329
Kidonk, li konprann ke nan yon sitiyasyon ekstrèm
konsa, li toudenkou akimile tèlman grès pou pwoteje tèt li.

12:52.329 --> 13:00.176
Lè li te di m sa k t ap pase ak elèv yo, e jan mwen te
di, li gen 20 ane eksperyans, li te di li pa t janm fè

13:00.176 --> 13:04.504
eksperyans blokaj aprantisaj konsa nan okenn klas anvan.

13:04.504 --> 13:09.309
Epi li prèske pa janm gen yon jou kote tout elèv yo prezan.

13:09.309 --> 13:18.986
Kidonk gen plis jou maladi, gen anpil plis
agresyon, depi klòch poz la sonnen gen diskisyon

13:18.986 --> 13:24.830
ak rele, e li santi li pa ka kenbe enèji a ankò.

13:24.830 --> 13:33.104
Epi, anplis agresyon ki te ogmante a,
te genyen tou vomisman espontaneman.

13:33.104 --> 13:41.265
Konsèy lekòl la te di ke gen yon viris k ap
sikile. Men nan ka ekstrèm, yon siyal konsa ka

13:41.265 --> 13:46.208
deranje sistèm nève a tèlman ke yon timoun vomi.

13:46.208 --> 13:52.062
Epi sa rive plizyè fwa ke yon timoun
senpleman rann tèt li bay kaye yo.

13:52.062 --> 13:58.265
Epi wi, natirèlman, te gen anpil travay pou netwaye l ankò.

13:58.265 --> 14:06.867
Mwen te vrèman pèdi. Premyeman, erezman mwen te gen kèk
papye aliminyòm nan bwat mezi mwen, konsa mwen vlope yo

14:06.867 --> 14:12.870
alantou antèn yo epi mwen wè ke valè yo te pi bon anpil.

14:12.870 --> 14:21.046
Nan demen, mwen te resevwa yon apèl
telefòn an kòlè nan men direktè lekòl sa a.

14:21.046 --> 14:29.133
Pandan apèl telefòn nan, mwen vire tablo a
epi mwen di ke sa li t ap atann de pwofesè sa a

14:29.133 --> 14:32.363
ak klas lekòl sa a te konplètman iresponsab.

14:32.363 --> 14:40.453
Omwen, yo ta dwe deplase bagay sa a soti nan
chanm nan pou mete l nan koridò a, pi lwen posib

14:40.453 --> 14:45.412
de sal klas yo, pou omwen diminye pi move efè li.

14:45.412 --> 14:55.324
Epi bagay absid la se te ke, petèt ou ka wè
li isit la, gen yon eleman epi gen dezyèm nan.

14:55.324 --> 15:01.113
Youn nan yo gen yon antèn ke mwen vlope ak aliminyòm.

15:01.113 --> 15:04.926
Li gen de rezo Wi-Fi, youn pou chanm tibebe a.

15:04.926 --> 15:13.723
Mwen te mande l apre sa: "Di m onètman, ki timoun nan lekòl
matènèl ki bezwen tcheke imel yo lè yo rive nan lekòl matènèl?"

15:13.723 --> 15:17.625
Oswa èske yo vrèman deja ale sou entènèt?

15:17.625 --> 15:25.492
Poukisa ou ta fè yon bagay konsa pou yon
gwoup laj pou ki li pa vrèman apwopriye?

15:25.492 --> 15:37.571
Te gen yon ti diskisyon, men pwofesè a rele m kèk semèn apre
pou remèsye m, li di ke direktè lekòl la te reponn epi li te

15:37.571 --> 15:44.234
retire bagay yo pi lwen bò kote li ke posib pou li te ka refè.

15:44.234 --> 15:47.406
Se sa nou aprann nan eksperyans pratik.

15:47.406 --> 15:52.390
Ann wè sa sitasyon sa a di.

15:52.390 --> 16:02.159
Yo demontre ke materyèl jenetik la sibi domaj lè
selil san imen yo ekspoze a chan elektwomayetik.

16:02.159 --> 16:09.511
Gen prèv ki montre gen yon risk ogmante pou
kansè. Sa pa jis sou tèt fè mal, se sou kansè.

16:09.511 --> 16:13.456
E kote ou panse sitasyon sa a soti?

16:13.456 --> 16:18.320
Nan yon aplikasyon pou patant pa Swisscom ki gen rapò ak WLAN.

16:18.320 --> 16:26.257
Se byen konnen, e poutan yo toujou ap
bloke li. Sa se iresponsablite san parèy.

16:26.257 --> 16:30.963
Epi w ap tande lòt bagay nan menm sans sa a aswè a.

16:30.963 --> 16:35.408
Yon lòt sitasyon ki vrèman rete nan tèt mwen.

16:35.408 --> 16:43.545
Yo te egzije nou pou nou fòmile Règleman NIS
la, ki se règleman radyasyon an, yon fason pou

16:43.545 --> 16:48.083
konpayi telekominikasyon an te ka devlope lib.

16:48.083 --> 16:55.779
Plis gen elektrosmog, se plis moun vin konfonn, e
se plis yo itilize telefòn mobil yo, sa ki bon

16:55.779 --> 16:59.406
pou sante, omwen pou endistri telekominikasyon an.

16:59.406 --> 17:05.242
Kidonk gen yon gwo dòz sarkasm ladan l. E kiyès li te ye?

17:05.242 --> 17:13.087
Se te ansyen konseye federal Moritz
Leuenberger nan yon reyinyon delegue S-Bahn

17:13.087 --> 17:19.653
Schaffhausen an 2004. Depi lè sa a, pa gen anyen ki fèt.

17:19.653 --> 17:31.020
E jan ou konnen, li te remèt depatman li bay Doris
Leuthard, ki te gen yon bon antant ak Swisscom,

17:31.020 --> 17:37.379
konsa tout efò Moritz Leuenberger te fè yo te anile.

17:37.379 --> 17:42.309
Kidonk gen diferan opinyon. Li enpòtan pou konprann sa.

17:42.309 --> 17:49.060
Ann panse deyò bwat la. Eksplozyon atomik.

17:49.060 --> 17:58.596
Sa nou wè se ke yo te monte tribin pou moun ka gade evènman sa a.

17:58.596 --> 18:03.995
Epi natirèlman, yo te konnen ke te gen yon sèten risk pou je yo.

18:03.995 --> 18:13.325
Kidonk, yo bezwen linèt espesyal ki
pwoteje kont radyasyon gama oswa reyon X.

18:13.325 --> 18:21.500
Yo te konnen ke yo te bezwen yon sèten distans pou anpeche
vag chòk la ak vag chalè a vin kritik. Tout sa te ka kalkile.

18:21.500 --> 18:28.399
Men sa yo pa t panse a se radyasyon gama sa a.

18:28.399 --> 18:40.071
E radyasyon gama se egzakteman sa ki lakòz pwoblèm pou
kò a oswa pou yon selil, paske li ka mennen nan kase nan

18:40.071 --> 18:46.620
fil selil yo ak dezenegrasyon, ki ka devlope an kansè.

18:46.620 --> 18:54.361
Epi mwen site egzanp sa a paske nou konnen jis ti
kras sou elektrosmog, sou frekans puls sa yo ak

18:54.361 --> 18:59.165
sou frekans yo itilize pou teknoloji san fil sa a.

18:59.165 --> 19:03.930
Nou toujou gen obsesyon sa a ak
teknoloji epi nou panse, wow, sa bèl.

19:03.930 --> 19:09.454
Wi, kiyès ki pa ta vle ye toupre yon
eksplozyon konsa? Se sa moun te panse okòmansman.

19:09.454 --> 19:13.488
Kesyon an se, kijan sa pral devlope plis?

19:13.488 --> 19:19.904
Epi m ap bay egzanp sa a paske mwen ta
renmen pale sou yon etid, etid REFLEX la.

19:19.904 --> 19:33.712
Sa a se yon imaj mikwoskòp elektwonik nan ADN nou,
materyèl jenetik nou. Li ta dwe sanble prèske ak yon kò selès.

19:33.712 --> 19:46.139
Si kounye a li iradyé ak reyon gamma, ki ekivalan a 1,600 imaj
reyon X – yon kantite ke pèsonn pa ta

19:46.139 --> 19:58.053
nòmalman janm ekspoze – lè sa a, kase nan fil
selil la lakòz ADN nan kraze, e li sanble konsa.

19:58.053 --> 20:05.751
Sa te konnen. Se poutèt sa yo rele l
radyasyon iyonizan. Radyasyon iyonizan danjere.

20:05.751 --> 20:19.605
Lè sa a te vini chòk la pou syans: pandan yon ekspozisyon 24
èdtan ak yon telefòn mobil nòmal ki gen 1,600 MHz ak yon valè

20:19.605 --> 20:34.166
SAR ki pa menm nan maksimòm li, sètadi 2 watt pa kilogram, men
1.3 watt pa kilogram, imaj sa a te parèt – ki sanble ak sa a.

20:34.166 --> 20:42.180
Epi yo di se pa radyasyon iyonizan,
men li te domaje materyèl jenetik la.

20:42.180 --> 20:51.006
Epi gen kesyon sou konbyen tan sa
pran anvan yon timè devlope yon kote.

20:51.006 --> 20:54.845
Se te etid REFLEX la ki te demontre sa.

20:54.845 --> 21:04.392
Li te demontre yon efè jenotoksik de UMTS, ke yo te
rele lè sa a UMTS, kounye a SS3-G, nan ba fòs chan.

21:04.392 --> 21:07.556
Yo konfime etid la plizyè fwa. Sa se syans.

21:07.556 --> 21:13.505
Si yo ka konfime etid yo plizyè fwa, ou dwe egzamine yo.

21:13.505 --> 21:21.233
Etik syantifik egzije pou nou gade sa pi pre.

21:21.233 --> 21:26.885
Kisa k te pase? E ou pap kwè sa, men se vre.

21:26.885 --> 21:36.162
Pwofesè Lerchl, ansyen prezidan Komisyon Pwoteksyon
Radyasyon Almay – mwen te toujou panse ke Komisyon Pwoteksyon

21:36.162 --> 21:41.819
Radyasyon an te la pou pwoteje popilasyon an kont radyasyon.

21:41.819 --> 21:50.415
Men sa k te pase la a se te opoze a, sètadi radyasyon
an te pwoteje, yo te pèmèt li kontinye gaye radyasyon.

21:50.415 --> 21:58.110
Li te lanse yon kanpay difamasyon kont chèchè yo, li te
pretann ke etid la te fo – e ke li te nan pi ba nivo.

21:58.110 --> 22:07.691
Apre sa, li te pretann ke asistan an te
damou pou pwofesè ki te fè etid refleks sa a.

22:07.691 --> 22:11.465
Epi li kite laprès la kouri ak sa.

22:11.465 --> 22:20.921
Kidonk, se yon bagay ki pa gen anyen pou wè ak travay ki
solid syantifikman, men pito se senpleman yon atak ki ba.

22:20.921 --> 22:36.140
Epi sa te pran plizyè ane anvan yo te lage nan medya yo ke yo
te akize Pwofesè Lerchl. Kidonk, difamasyon nan pi wo degre.

22:36.140 --> 22:44.220
Men moun yo te kwè sa kanmenm. Yo te di, wi, yon
asistan ki te nan lanmou, li te falsifye rezilta etid la.

22:44.220 --> 22:54.313
E sa pa t vre. Yo te pwouve sa. Men sa te pran
plizyè ane, pase nan tout tribinal yo. Se konsa sa mache.

22:54.313 --> 23:04.696
E si nou fè yon pa pi lwen epi gade sa ki ka
aktyèlman rive andedan selil la menm ak poukisa kase nan

23:04.696 --> 23:10.535
filaman selilè sa yo rive, kounye a nou konnen sa tou.

23:10.535 --> 23:15.456
Sa a soti nan rechèch Prof. Dr. Martin Pall.

23:15.456 --> 23:21.772
Kidonk, isit la nou gen manbràn selil
la. Anba a se andedan, anlè a se deyò.

23:21.772 --> 23:29.131
Kalsyòm ki gen yon chaj doub pozitif pa ta dwe antre prèske janm.

23:29.131 --> 23:34.873
Sodyòm ak manyezyòm, pa egzanp, ta dwe pèmèt
antre paske yo se blòk konstriksyon enpòtan

23:34.873 --> 23:37.994
pou selil la. Men kalsyòm ta dwe rete deyò.

23:37.994 --> 23:44.485
Lè kalsyòm antre nan sistèm nan, pwoblèm yo
kòmanse. E se sa Martin Pall te demontre.

23:44.485 --> 23:54.426
Sa pwodui superoksid ak monoksid nitwojèn, ki answit
konbine pou fòme peroksinitrit. Sa a se radikal ki pi pwisan.

23:54.426 --> 24:05.360
Li tèlman pwisan ke li senpleman frape elektwon yo
soti nan selil yo. Epi yon pati nan selil la dekonpoze.

24:05.360 --> 24:13.168
Epi sa ka Lè sa a nan manbràn selil la. Li ka
nan mitokondri yo. Li ka detèmine pwoteyin yo.

24:13.168 --> 24:16.876
Sa a ka tou nan selil souch yo oswa nan ADN nan.

24:16.876 --> 24:27.985
Kidonk, se rezon sa a ki fè menm radyasyon ki pa
iyonizan ka lakòz domaj nan materyèl jenetik nou.

24:27.985 --> 24:39.461
Sa vle di ke plis frekans lan ogmante, se pi kout sik la – sa
m ap retounen sou li pita – e plis nou gen estrès oksidatif,

24:39.461 --> 24:46.301
sètadi estrès nitrosatif ki vrèman danjere e ki diminye kò a.

24:46.301 --> 24:53.773
Poukisa nou deja nan 50% nan estatistik pou kansè kòm koz lanmò?

24:53.773 --> 25:03.212
Mwen vle di, sa komen pami moun ki itilize telefòn mobil.

25:03.212 --> 25:13.254
Sa pa konsa pou pèp endijèn yon kote ki ta ka kapab itilize
yon estasyon entènèt nan biwo lapòs oswa yon bagay konsa.

25:13.254 --> 25:18.698
Poukisa isit la? Mwen vle di, se jis yon
kesyon si ou vle gade oswa ou pa. E mwen pa

25:18.698 --> 25:24.083
panse nou ka gade lòt bò pou pi lontan ankò.

25:24.083 --> 25:34.258
Yon esè sou teren sou gwo echèl ap fèt kounye a. An prensip,
nou gen ajans federal oswa komisyon ki ta pwoteje nou kont sa.

25:34.258 --> 25:38.289
Kounye a, m ap pran egzanp Biwo Federal
pou Pwoteksyon Radyasyon an nan Almay.

25:38.289 --> 25:44.556
Se deklarasyon misyon nou: Tout
radyasyon dwe kenbe otan ki posib ba.

25:44.556 --> 25:57.700
Epi youn nan chèf BfS sa a vini epi li di yon jounalis: "Risk
5G yo bezwen fè rechèch sou yo, men sèlman apre deplwaman an."

25:57.700 --> 26:02.140
Sa a se yon esè sou teren, sa yo se kochon Gini.

26:02.140 --> 26:12.007
N ap siveye epi obsève enpak nouvo tip antèn nan
sou ekspozisyon popilasyon an nan pwojè rechèch yo.

26:12.007 --> 26:26.533
Ou se pwojè rechèch la k ap siveye ak obsève – Komisyon Pwoteksyon
Radyasyon! Malerezman, sitiyasyon an pa twò diferan nan Swis.

26:26.533 --> 26:34.173
Si nou kounye a gade sitiyasyon legal la nan sans sa a,
gen kèk atik nan Konstitisyon Federal la ki di, pa

26:34.173 --> 26:38.888
egzanp, ke tout moun gen dwa pou entegrite fizik ak mantal.

26:38.888 --> 26:43.153
Malerezman, sa pa vrè ankò ak teknoloji sa a.

26:43.153 --> 26:49.462
Timoun ak jèn yo gen dwa pou jwenn
pwoteksyon espesyal pou entegrite yo.

26:49.462 --> 26:58.276
Kidonk, poukisa yo gen lide pou enstale Wi-Fi
nan lekòl ak gadri lè jèn yo ta dwe jwenn

26:58.276 --> 27:03.509
pwoteksyon espesyal? Gen yon bagay ki pa mache isit la.

27:03.509 --> 27:13.134
E nou pa gen okenn ide sa vle di. Konstitisyon
Federal la ta dwe vrèman gen priyorite sou tout lòt bagay.

27:13.134 --> 27:18.744
Ann gade rechèch la pi pre. Sa a se pa Karl Hecht.

27:18.744 --> 27:28.901
Nou wè yon selil nè. Se selil sa a ki
konekte ak yon lòt selil atravè ke a.

27:28.901 --> 27:34.563
Epi pou yon siyal ka transmèt, yon kouch izolant nesesè.

27:34.563 --> 27:41.930
Kouch izolasyon sa a konpoze de selil Schwann, ki fèt ak myelin.

27:41.930 --> 27:46.800
Myelin konstwi ak vitamin B12.

27:46.800 --> 27:52.979
Sa a se youn nan rezon ki fè vejetalyen ak
vejetaryen gen plis difikilte ak elektrosmog

27:52.979 --> 27:56.800
pase moun ki manje vyann, yon moun ta ka di.

27:56.800 --> 28:03.531
Si nou gen ase B12, nou ka kreye
bon izolasyon epi nou mwens afekte.

28:03.531 --> 28:12.534
Men sa Karl Hecht dekouvri kounye a se ke radyasyon
ond radyo EMF sa yo, chan elektromayetik sa yo, ap

28:12.534 --> 28:17.610
detwi kouch myelin yo piti piti – kite nè yo ekspoze.

28:17.610 --> 28:28.533
Kidonk, pou nou klè, pou site Pwofesè Karl Hecht: "Radyasyon
ki soti nan rada, telefòn mobil – enkli 5G ak 2G ak tout sa

28:28.533 --> 28:34.202
ki ant yo, enkli Wi-Fi – ka piti piti kraze izolasyon nè yo."

28:34.202 --> 28:38.467
Lè sa a, nè ou yo literalman sou fil.

28:38.467 --> 28:49.500
Men li la, Karl Hecht. Epi li enpòtan pou konnen
konbyen bon rechèch k ap bloke nan domèn sa a.

28:49.500 --> 28:53.585
Mwen vle di, mwen te di w sou lwa a.

28:53.585 --> 29:02.760
An reyalite, nou gen ase prèv ke sa bezwen demantibile.

29:02.760 --> 29:08.544
Se pati ki pi difisil la. Kidonk,
kisa y ap fè? Y ap eseye kouvri l.

29:08.544 --> 29:12.192
M ap wè apre sa kijan sa rive, pa egzanp.

29:12.192 --> 29:18.140
Pwofesè Karl Hecht te egzamine plizyè etid pou yon
otorite telekominikasyon epi li te kapab pwouve

29:18.140 --> 29:21.611
ke kominikasyon mobil yo koze gwo domaj nan sante.

29:21.611 --> 29:27.557
Kisa k te pase? Travay li disparèt san tras nan
sousòl otorite a; yo pa t pèmèt li pibliye li.

29:27.557 --> 29:30.517
Li te aprann sa, men yo pa t pèmèt li revele l.

29:30.517 --> 29:37.143
Oswa Ozetazini, George Carlo te jwenn yon
ogmantasyon klè nan to timè pami itilizatè telefòn

29:37.143 --> 29:41.755
mobil yo nan pi gwo etid telefòn mobil Ameriken an.

29:41.755 --> 29:47.085
Finansye yo entèdi piblikasyon an. Doktè
Carlo pa t konfòme li. Li pèdi travay li.

29:47.085 --> 29:54.949
Yo te mete dife nan kay li – yo te pwouve se
te yon atak dife – e repitasyon li te vin sal.

29:54.949 --> 30:03.527
Kidonk ou fini ap goumen kont yon moun
sou yon nivo ki vrèman totalman enjis.

30:03.527 --> 30:18.118
Se sa k rive moun ki konsyansye e ki gen yon atitid
etik e kòrèk. E mwen ta ka ba ou anpil lòt egzanp konsa.

30:18.118 --> 30:25.835
Yon sitasyon soti nan Prof. Dr. W. Ross Adey. "Nou konnen trè
byen ke siyal ki gen pulsasyon gen yon efè pi fò sou

30:25.835 --> 30:34.999
moun pase siyal ki pa gen pulsasyon. Mikwo-ond ki gen
pulsasyon entèfere pwofondman ak pwosesis biyolojik yo."

30:34.999 --> 30:41.991
Kidonk, se siyal batman an. E kounye a,
sa Doktè Carlo te aktyèlman dekouvri.

30:41.991 --> 30:53.119
Li te fè eksperyans sou bèt, natirèlman, epi tou sou kilti selil,
pou wè ki efè radyasyon sa a te genyen sou bèt yo ak selil yo.

30:53.119 --> 31:03.200
Li ekspoze objè yo a radyasyon sa a ki bat pa bat, epi li obsève
ke wi, dezenegasyon ki devlope an kansè rive relativman vit.

31:03.200 --> 31:14.069
Apre sa, li te vin ak lide pou ranpli espas vid yo ak
bri atmosferik ke li te senpleman ekstrè soti nan tè a.

31:14.069 --> 31:21.900
Kominikasyon pa t entèwonp kòm rezilta. Sistèm
nan te kontinye fonksyone san okenn pwoblèm.

31:21.900 --> 31:33.448
Men sa k te rive apre se ke sourit li yo te siviv,
epi selil yo nan asyèt Petri li yo pa t fòme timè ankò.

31:33.448 --> 31:42.640
Li jwenn solisyon an, sa nou ta
ka fè. Ou dwe vrèman konsidere sa.

31:42.640 --> 31:53.955
E se poutèt sa yo te diskredite li. Se poutèt sa yo te
mete dife nan laboratwa li, yo te mete dife nan kay li.

31:53.955 --> 31:59.840
Yon moun ta ka byen mande tèt li poukisa, kisa ki dèyè sa?

31:59.840 --> 32:04.340
E petèt mwen ka ede yon ti kras, ba
ou yon ti pouse nan bon direksyon an.

32:04.340 --> 32:16.044
Nan jeni jenetik, yo itilize mikwo-onn a entansite ba
ki bat pou entwodui jèn ak modifye selil espesifik.

32:16.044 --> 32:20.845
Sa ou wè isit la sou bò dwat la se yon felg nòmal.

32:20.845 --> 32:30.932
Yo te enplante jèn yon luciole nan fel la.
Se poutèt sa li vin tounen yon fel ki klere.

32:30.932 --> 32:41.115
Sa a se yon bagay eksitan nan domèn syantifik. Se tankou mete Lego
ansanm nan yon nouvo fason. Nou poko konnen si sa ap fè sans.

32:41.115 --> 32:52.530
Men sa ki etonan se ke ak sekans enpilsyon sa
yo, òganis nou an vin pi ouvè pou chanjman.

32:52.530 --> 33:01.507
E nan yon moman kote nou gen vaksen ARN k
ap sikile, pulsing sa a pa vrèman sa ki

33:01.507 --> 33:07.336
enpòtan kounye a. Se yon bagay nou ta dwe evite.

33:07.336 --> 33:10.594
E nou ka sèlman evite li nan pwòp anviwònman nou.

33:10.594 --> 33:17.535
Nou ka evite sa sèlman nan lekòl ak
gadri. Konsa pa gen difikilte ki parèt la tou.

33:17.535 --> 33:28.140
Paske jèn etranje yo entwodwi pi vit.
Se teknik yo itilize nan laboratwa a.

33:28.140 --> 33:37.687
E sa fè m sonje Kòd Nuremberg la. Eksperyans sou moun entèdi.

33:37.687 --> 33:45.040
Depi yo poko fè rechèch sou sekirite alontèm
mikwo-onn ki gen pulsasyon, yo vyole prensip sa a.

33:45.040 --> 33:50.205
Konsantman volontè a absoliman esansyèl pou eksperyans sou moun.

33:50.205 --> 34:00.895
Kòd Nuremberg la te pibliye apre Dezyèm Gè Mondyal la pou
anpeche plis eksperyans sou moun tankou sa Nazi yo te fè.

34:00.895 --> 34:11.234
Men se egzakteman sa k ap fèt malerezman atravè lemond kounye a.

34:11.234 --> 34:19.120
E nou senpleman dwe aprann konprann sistèm sa a
epi aprann kijan pou pwoteje tèt nou

34:19.120 --> 34:25.134
kòrèkteman. Pa gen okenn lòt fason pou nou pase ane yo.

34:25.134 --> 34:35.575
E mwen ta renmen di ou yon bagay isit la ki teknikman
enpòtan pou konprann. Sa se pant lateral yon siyal.

34:35.575 --> 34:46.806
Isit la nou gen yon pant ki yon ti jan apik. Kidonk, li
prèske baze sou yon vag sin natirèl ki pwopaje konsa.

34:46.806 --> 34:54.855
Kidonk, plis ang lan ki pa twò apik,
se plis siyal la konpatib biyolojikman.

34:54.855 --> 35:04.241
Se elektwonik ki dousman e li bezwen plis pouvwa. Yo te
remake sa. Yo te di, oke, n ap diminye dire sekans lan.

35:04.241 --> 35:10.240
Kidonk, si m ka bay sèlman yon pul ki kout,
vrèman kout, m ap bezwen anpil mwens elektrisite.

35:10.240 --> 35:17.211
Sa se lè sa a – men lè sa a yon pant apik
fòme, e se egzakteman sa ki pi danjere

35:17.211 --> 35:23.377
biyolojikman. E se sa ki ka trè vit deranje ADN nou.

35:23.377 --> 35:32.788
Wi-Fi ak Bluetooth nan ranje sa a. Gen deja
yon diferans ant kouri Wi-Fi nan 2.45 GHz ak

35:32.788 --> 35:37.740
kouri li nan 5 GHz. Nan 5 GHz, li ale pi wo.

35:37.740 --> 35:51.016
E siyal Bluetooth yo pafwa gen yon bò ki ekstrèmman apik.
Plis bò a apik, sètadi plis sòti a file, se plis sa vin difisil.

35:51.016 --> 36:00.257
E kounye a vini pwoblèm ki asosye a. Lè
nou mezire sa a, se valè pik la ki enpòtan.

36:00.257 --> 36:02.886
Sepandan, nou ka tou kalkile valè mwayèn nan.

36:02.886 --> 36:11.067
Epi ak premye siyal la, yo toujou relativman
pre youn ak lòt, epi ak dezyèm nan, pwoblèm

36:11.067 --> 36:15.913
nan se ke yo bezwen aparèy mezi ki trè rapid.

36:15.913 --> 36:25.714
Pa gen okenn aparèy mezi ki ase rapid
pou 5G. Ou dwe gade 5G matematikman.

36:25.714 --> 36:30.331
Epi m ap montre w kijan pou w fè l an brèf.

36:30.331 --> 36:39.225
Lafrans egzije pou yo mezire 5G a
pou detèmine ki fòs ekspozisyon an.

36:39.225 --> 36:43.451
Epi enpilsyon kout sa yo pa ka
detekte pa okenn aparèy pou mezire.

36:43.451 --> 36:58.410
Yo te di, oke, lè sa a puls la pral jele pou li
dire ase lontan pou mezire. Epi se te 24,000 watt.

36:58.410 --> 37:09.700
Men se sèlman 300 watt yo te mansyone nan aplikasyon
pou bilding lan. Poukisa? Paske valè mwayèn lan trè ba.

37:09.700 --> 37:16.741
Se la nou antre nan domèn anbalaj twonpe. Li
jis pou di ke teknik sa a ka itilize pou vann yon

37:16.741 --> 37:21.141
kantite relativman gwo machandiz twonpe jodi a.

37:21.141 --> 37:24.610
Epi m ap demontre sa ak yon egzanp ki trè senp.

37:24.610 --> 37:28.141
Tout moun te deja frape yon klou nan miray la yon fwa.

37:28.141 --> 37:33.400
E kounye a nou pral frape. Se mato sa a ki pral frape.

37:33.400 --> 37:38.855
Kidonk, nou gen presyon ak tan kòm
de konpozan ki antre an jwèt isit la.

37:38.855 --> 37:47.342
E si nou kounye a mezire yon enpak isit sou klou a,
nou rive anviwon 800 kilogram nan yon fraksyon de

37:47.342 --> 37:53.160
segonn. Donk ou ta ka di ke valè pik la se 800 kilogram.

37:53.160 --> 38:01.455
Men si nou kounye a pran valè mwayèn nan epi
mwayènize entèval repo yo ant chak bat, ki prezan

38:01.455 --> 38:08.416
isit la tou, nou rive nan yon maksimòm 2 kilogram.

38:08.416 --> 38:22.053
Kidonk, si kounye a ou fè koneksyon an epi gade teknoloji mezi
a – mwen te di w, nou ka sèlman mezire enpak 5G, pa egzanp, oswa

38:22.053 --> 38:30.243
menm Wi-Fi rapid, sou kò a lè nou itilize ekipman dènye kri.

38:30.243 --> 38:37.522
E kesyon mwen se, kisa ki blese pous la lè
li glise, valè pik la oswa valè mwayèn nan?

38:37.522 --> 38:47.366
Kidonk si ou peze gwo pous ou anba 2 kilo, gwo pous ou pa
pran sa oserye. Men ak 800 kilo, li pral vin ble anpil.

38:47.366 --> 38:54.440
E nan yon sans figire, lè li rive nan
polisyon elektrosmog, li klè ke valè pik la se

38:54.440 --> 39:00.151
pwoblèm nan isit la tou, e se pa valè mwayèn nan.

39:01.849 --> 39:09.568
Ann jis gade Palman Federal la ak sa
k ap pase ladan l nan dènye ane yo.

39:09.568 --> 39:14.227
Desanm 2016, Chanm Konseye yo di "Non pou ogmante limit la".

39:14.227 --> 39:21.103
E ogmantasyon sa a nan valè limit la te enpòtan pou endistri
kominikasyon mobil lan paske, si yo te byen kalkile, yo te

39:21.103 --> 39:25.824
reyalize ke 5G pa t ap posib ankò ak valè limit aktyèl yo.

39:25.824 --> 39:32.090
Menm si ou ka twonpe yon ti kras ak valè mwayèn nan.

39:32.090 --> 39:37.796
Nan 2018, Chanm Lord yo te repete: "Non, pa gen
okenn ogmantasyon nan valè limit la." Kidonk, yo te

39:37.796 --> 39:41.418
eseye ankò e ankò pou ogmante li jis yon ti kras?

39:41.418 --> 39:48.246
Nan mwa Avril 2020, se Konsèy Federal la li
menm ki te deklare li pa t vle aleje limit yo.

39:48.246 --> 39:55.176
Nan mwa Jiyè 2020, 85% nan popilasyon an
pa t vle okenn ale nan restriksyon yo.

39:55.176 --> 40:04.154
Nan mwa fevriye 2021, FOEN an pral lè sa a bay yon rekòmandasyon
pou fè respekte lalwa pou pèmèt 5G a egziste an premye.

40:04.154 --> 40:09.851
Epi Konsèy Federal la ap legalize l nan mwa desanm 2021.

40:09.851 --> 40:19.222
Epi li pèmèt emetè ki dis fwa pi pwisan,
gras ak kalkil mwayèn sa a ki byen rafine.

40:19.222 --> 40:27.982
Kidonk, ak 5G, sa vle di ke de ak yon
mwatye jiska dis fwa plis radyasyon posib.

40:27.982 --> 40:31.734
Oke, kounye a m ap retounen sou pous la.

40:31.734 --> 40:40.081
Si ou peze gwo pous ou ak yon fòs 2
kilogram, li vin yon ti kras pi fò ak 20 kilogram.

40:40.081 --> 40:48.214
Se sa k vrèman rive. Epi yo gen dwa tou pran mwayèn sis minit la.

40:48.214 --> 40:53.108
Konsa ou ka mezire pandan 6 minit
epi apre sa tout bagay ap mwayènize.

40:53.108 --> 40:57.428
M ap retounen sou tès asid sa a pita.

40:57.428 --> 41:07.745
Sa ta vle di ke zong lan pouse l anndan ak
2 kilogram fòs. Sa definitivman pa posib.

41:07.745 --> 41:15.112
Konsèy Federal la apre sa fè kòmantè: "Amannman sa
a pa diminye limit ki tabli nan Règleman NIS la."

41:15.112 --> 41:21.780
Pwoteksyon sante prevantif konsa konsève. Sa pa vre.

41:21.780 --> 41:28.725
Soti nan yon pwen de vi teknik ak
byolojik, sa se yon manti konplè.

41:32.353 --> 41:36.877
Sitasyon Carl Friedrich von Weizsäcker la anfòm byen isit la:

41:36.877 --> 41:42.820
Pwendvi sou mond fizik la pa mal nan sa
li deklare, men li mal nan sa li preskri.

41:42.820 --> 41:51.188
Li te di sou kòlèg li yo nan syans: tout
moun konnen sa, ou fè rechèch sou yon bagay, e

41:51.188 --> 41:55.707
tout sa ki pa ka pibliye senpleman ekskli.

41:55.707 --> 42:00.940
E malerezman, sa se yon pratik komen nan syans jodi a.

42:00.940 --> 42:06.945
Sa te pouse yon elèv lekòl segondè Alman, toupre Minik
mwen kwè, pou l di: "Oke, n ap fè pwòp rechèch nou."

42:06.945 --> 42:10.875
Si syans pèmèt tèt li korompi konsa, n ap fè l nou menm.

42:10.875 --> 42:17.050
Yo te lwe yon mikwoskòp chan fènwa epi yo
te pran echantiyon swivi, yo te senpleman

42:17.050 --> 42:20.796
pran san nan zòrèy la. Toujou nan menm kote a.

42:20.796 --> 42:26.538
Syans vle di ou toujou dwe kapab
repwodui li, kidonk ou dwe etabli yon règ klè.

42:26.538 --> 42:31.846
Epi yo te poze kesyon an: ki efè yon apèl telefòn mobil genyen?

42:35.432 --> 42:46.435
Isit la nou wè imaj chan fènwa a. Nou wè plakèt san wouj yo,
ki an reyalite te trè lib anvan yo te itilize telefòn mobil.

42:46.435 --> 42:54.939
Epi apre yon ti konvèsasyon sou
telefòn mobil, san jèn sa yo chanje.

42:54.939 --> 43:00.494
Jis yon apèl telefòn de minit epi san an te deja diferan.

43:00.494 --> 43:10.505
E sa ki te etonan se ke se pa t sèlman san moun ki te
gen telefòn mobil la sou zòrèy li, men yo te teste tou yon

43:10.505 --> 43:15.754
lòt moun ki te a de mèt distans, e san li te kolan tou.

43:15.754 --> 43:26.571
Kidonk, se pa t menm distans la sèlman, men se te
senyal la ki te fè san an fòme woulo lajan sa yo.

43:26.571 --> 43:39.075
E lè sa rive, nou gen yon nitrisyon ki pi pòv
pou tout kò a e gen plis ak plis pwoblèm grav.

43:39.075 --> 43:45.918
Sa vle di nou pa ka vrèman ale nan limit tèmik la.

43:45.918 --> 43:52.563
Isit la nou wè eksplikasyon valè
limit abityèl yo jan yo reprezante yo.

43:52.563 --> 44:01.590
Apre yon apèl telefòn 15 minit, daprè sa mwen
konnen, kò a pa ta dwe chofe plis pase 2 degre.

44:01.590 --> 44:06.176
Sa a se yon imaj tèmografik ki montre sa klèman.

44:06.176 --> 44:12.292
Kidonk, ou jis gade valè limit yo pou
w wè si tout bagay la ap chofe twòp.

44:12.292 --> 44:21.028
E si nou kounye a retounen nan etid sa a, sètadi
Rechèch sou Jèn yo, sou bò gòch la, apèl

44:21.028 --> 44:26.951
telefòn mobil la poko fèt, kidonk san an toujou anfòm.

44:26.951 --> 44:32.529
E apre yon apèl telefòn twa minit, ou fini ak woulo lajan sa yo.

44:32.529 --> 44:41.300
E se pa sèlman pou moun k ap kenbe telefòn mobil la
nan zòrèy li, men tou pou lòt moun ki nan zòn nan.

44:41.300 --> 44:50.114
Sa pa pran yon siyal tèlman fò pou deranje kò a. Sa fè reflechi.

44:50.114 --> 44:57.762
Se poutèt sa, an 2011, OMS te klase
radyasyon telefòn mobil kòm posib kanserojèn.

44:57.762 --> 45:04.899
Sa a se menm nivo danje ak pestisid, DDT, klorofòm ak metal lou.

45:04.899 --> 45:18.019
Kidonk, si ou enstale Wi-Fi nan sal klas oswa lekòl, ou ta
ka menm fè yo travay ak DDT oswa pestisid nan leson biyoloji.

45:18.019 --> 45:25.581
Li konparab. E se pa mwen k ap di sa,
se OMS la. Paske se menm nivo danje a.

45:25.581 --> 45:30.332
Ki sa limit yo pwoteje? Se kesyon an. Pwochen kesyon an.

45:30.332 --> 45:35.183
Mwen te eseye ilistre sa a ak yon desen ki trè senp.

45:35.183 --> 45:38.548
Li toujou sèlman yon chay kout tèm.

45:38.548 --> 45:44.782
Kidonk, selil yo ka chofe pa anviwon
youn oswa de degre apre efè tèmik yo.

45:44.782 --> 45:49.365
Sa pa lakòz yon gwo lafyèv, kidonk li sipòtab.

45:49.365 --> 45:58.037
Men sa ekspoze alontèm nan fè pa enkli ladan l.

45:58.037 --> 46:04.563
Yo rele sa efè non-tèmik. E se egzakteman sa ki lakòz malèz.

46:04.563 --> 46:12.565
Se egzakteman sa yo ki deranje balans
biyolojik la. Se sa ki pwoblèm nan.

46:12.565 --> 46:19.808
Mezire bay klète; se yon pati enpòtan
nan pwosesis la. Sa vrèman eksitan.

46:19.808 --> 46:31.296
Kidonk, lè m ap mache nan kay la ak aparèy mezi senp mwen yo,
espesyalman lè m ap gade kabann yo, e gen yon

46:31.296 --> 46:43.067
routeur Wi-Fi nan chanm ki bò kote a, li fasilman
rive 1000 mikrowat pa mèt kare atravè miray la.

46:43.067 --> 46:46.536
Sa a se dansite fliksyon pouvwa a sou paj sa a.

46:46.536 --> 46:53.835
Si nou gade biyolojis konstriksyon yo kounye
a, yo di ke sa te yon chay ekstrèm depi lontan.

46:53.835 --> 47:01.880
Ansanm ak ekspè nan sante anviwònman, yo te mennen
ankèt sou sa ki toujou akseptab pou kò a ak sa ki twòp.

47:01.880 --> 47:10.073
Epi nou te wè ke plis pase 100 mikrowat pa mèt kare deja twòp.

47:10.073 --> 47:20.100
Kidonk, si vwazen an gen biwo li sou lòt
bò chanm timoun yo, men kijan li sanble.

47:20.100 --> 47:28.251
Lalwa pèmèt 60,000 mikwo-watt pa mèt kare.

47:28.251 --> 47:37.142
Si mwen itilize aparèy sa a kounye a
, mwen kounye a byen depase 1,000.

47:37.142 --> 47:44.902
Sa toujou relativman dou; si m ta
monte la anlè, m t ap plis ekspoze.

47:44.902 --> 47:52.090
Kidonk, isit la nan chanm sa a, nou
depase 100 mikrowat pa mèt kare trè vit.

47:52.090 --> 48:01.765
E sa a se, natirèlman, yon lis ki enpòtan pou
espas kabann lan, sètadi pou sejou ki long.

48:01.765 --> 48:08.867
Mwen pa gen okenn enkyetid pou ou kounye a, ni mwen
pa gen okenn enkyetid sou aparèy sa a pou tèt mwen.

48:08.867 --> 48:12.070
Mwen ka gen yon ti tèt fè mal, men l ap pase.

48:12.070 --> 48:20.487
Si mwen pa ekspoze kò mwen ak ekspozisyon
sa a tout tan, pa ta dwe gen okenn pwoblèm.

48:20.487 --> 48:25.759
E kounye a nou mande, kijan limit sa yo detèmine?

48:25.759 --> 48:37.389
Epi gen limit emisyon, pa egzanp, sa vle di espas
travay ki gen 9 milyon sou yo. Kidonk, yo gen dwa fè sa.

48:37.389 --> 48:53.931
Epi limit yo fikse pa sa yo rele "ICNIRP" (Komisyon
Entènasyonal pou Pwoteksyon kont Radyasyon Non-Iyonizan).

49:02.028 --> 49:10.879
L OMS, bò kote pa l, pase enfòmasyon sa a bay divès otorite
gouvènman yo, ki aksepte l san yo pa verifye l enkli tribinal yo.

49:10.879 --> 49:15.460
Epi sa ki enteresan se ke se yon asosyasyon prive.

49:15.460 --> 49:23.616
Nou pa ka jis antre la. Ou dwe resevwa envitasyon, e ou gen
plis chans pou yo envite ou si ou gen lyen sere ak endistri

49:23.616 --> 49:29.820
telefòn mobil la. Tankou kòlèg Swis nou an, Martin Röösli.

49:29.820 --> 49:36.300
Epi limit sa yo senpleman adopte.

49:36.300 --> 49:47.021
Li aktyèlman konparab ak yon klib rali oswa yon
klib kous motosiklèt, ki gen dwa fikse limit

49:47.021 --> 49:53.629
vitès ki pi wo nan zòn abitye. Se vèsyon kout la.

49:53.629 --> 49:58.434
Kidonk, limit Swis yo baze tou sou ICNIRP.

49:58.434 --> 50:02.734
Popilasyon an gen 5 a 6 vòlt pa mèt.

50:02.734 --> 50:15.276
Sa ban nou 60,000 mikrowat pa mèt kare, ki apre sa ban
nou 9 milyon mikrowat pa mèt kare pou estasyon travay yo.

50:15.276 --> 50:27.811
E paske yo te jwenn apre sa ke sa pa t ase pou 5G,
yo te ogmante faktè a pa 15 fwa pou popilasyon an.

50:27.811 --> 50:36.140
Sa se jis aritmetik senp. San vrèman gade etid la.

50:36.140 --> 50:43.807
Se sa k ap pase aktyèlman ak asosyasyon ICNIRP sa a.

50:43.807 --> 50:53.232
Nan ane 2000, Tribinal Federal Swis la te deja deklare ke
valè limit yo pa ta dwe fikse sou baz konsiderasyon

50:53.232 --> 50:59.092
medikal, men pito sou viabilite ekonomik ak posibilite teknik.

50:59.092 --> 51:13.160
Kidonk, sa endistri telefòn mobil la di pi enpòtan pase
si kat timoun pral devlope kansè avèk letan akoz Wi-Fi.

51:13.160 --> 51:17.191
Epi Tribinal Administratif Bernè a te fè yon pa pi lwen.

51:17.191 --> 51:20.558
Popilasyon an pa gen dwa pou risk zewo.

51:20.558 --> 51:26.635
Valè limit yo sèvi sèlman pou kenbe domaj nan limit rezonab.

51:26.635 --> 51:31.541
Kidonk, pwòp tèt fè mal ou se yon limit rezonab.

51:31.541 --> 51:43.147
Konbyen ka kansè ki akseptab oswa ki
pa akseptab ankò pa presize isit la.

51:43.147 --> 51:50.054
Li enpòtan pou konprann ke se pa tout
moun ki soufri de sa. Sa vrèman enpòtan.

51:50.054 --> 51:57.343
Nan medsin, nou pale de sa yo rele
kapasite tampon. Chak kò ka konpanse yon pwoblèm.

51:57.343 --> 52:03.739
Kounye a mwen fè electrosmog an fòm gout. E
nenpòt moun ki gen yon bon konstitisyon oswa

52:03.739 --> 52:08.677
yon bon kapasite tampon di ke sa pa gen pwoblèm.

52:08.677 --> 52:13.140
Kounye a, men pratik mezi mwen an, ke
mwen ap itilize depi plis pase 30 ane.

52:13.140 --> 52:18.025
Mwen rankontre anpil moun ki di mwen pa janm gen pwoblèm.

52:18.025 --> 52:23.650
Epi, soti nan yon mwa pou rive nan yon lòt, mwen pa
ka kenbe bagay la nan men m ankò, mwen pa ka sipòte

52:23.650 --> 52:27.322
Wi-Fi a nan apatman an ankò. Mwen pa konnen sa k pase.

52:27.322 --> 52:33.479
Medikalman, kapasite tampon li fin epwize.

52:33.479 --> 52:45.709
Epi sa ki enteresan se ke sentòm yo parèt sèlman lè
kapasite tampon an fin vide oswa lè barik la prèske debòde.

52:45.709 --> 52:52.571
Mwen gide moun lè m itilize règ kat A yo. Premye a vle di etenn.

52:52.571 --> 52:59.407
Yon rezo Wi-Fi transmèt san rete. Si yo pa ka
etenn li, li pa gen plas nan yon bilding

52:59.407 --> 53:05.220
rezidansyèl oswa nan yon lekòl. Sa se opinyon mwen.

53:05.220 --> 53:14.848
Distans se dezyèm bagay la. Se sa mwen te eseye inisye ak
pwofesè sa a ak direktè lekòl la, ke Wi-Fi a ta dwe plase lwen.

53:14.848 --> 53:22.020
Sa a se yon posiblite, li bay kèk
soulajman. Li difisil pou di si l ap ase alontèm.

53:22.020 --> 53:27.765
Ekranaj/absòpsyon se yon twazyèm A. Se la li vin chè.

53:27.765 --> 53:37.093
Kidonk, pwoteje yon kay ka koute
rapidman ant 50,000 ak 100,000 frank Swis.

53:37.093 --> 53:45.216
Si ou pentire eksteryè a ak yon kouch pwoteksyon epi ajoute yon
lòt kouch nan yon lòt koulè, tout bagay

53:45.216 --> 53:52.404
la byen prepare pwofesyonèlman. Pwoteje
fenèt yo kèlkeswa jan koute yon ti kras tou.

53:52.404 --> 54:01.412
Epi katriyèm A a se bati rezistans fizik pou
kapasite rezèv la rete e pou li pa diminye. Sa enpòtan.

54:01.412 --> 54:11.102
E pou m di l tou kout, pou ou, nou tout
te pouse yon timoun sou balanço a yon lè.

54:11.102 --> 54:16.821
E sa nou remake se ke li mande anpil fòs nan
kòmansman, men apre sa menm pi piti enpilsyon an sifi.

54:16.821 --> 54:20.480
E se egzakteman sa k rive ak elektrosmog.

54:20.480 --> 54:32.484
Nan kòmansman, nou gen yon ekspozisyon fò. Mwen tande tout moun
ki vin elektrosansib di yo te twò pre gwo antèn pou twò lontan.

54:32.484 --> 54:37.866
Kit se Wi-Fi, anten telefòn mobil oswa pwòp telefòn mobil ou.

54:37.866 --> 54:48.318
Si yon siyal ki twò fò prezan twò lontan, siyal
etranje sa a ankre nan òganis ou, epi menm pi

54:48.318 --> 54:54.560
piti siyal la sifi. Yon impulsyon fèb vin ase.

54:58.280 --> 55:04.683
Sa tout sa a ka fè... Yon fwa mwen te ekri
yon liv sou elektrosmog. Li pa t yon bestselè,

55:04.683 --> 55:07.717
mwen ka di w sa, men li te enpòtan pou mwen.

55:07.717 --> 55:17.766
Nan moman sa a, mwen te eseye konprann etid yo, omwen
an rezime, epi mwen rezime yo tout nan yon sèl imaj.

55:17.766 --> 55:22.243
E se sa ki fatal la. Li frape tout moun kote yo vilnerab.

55:22.243 --> 55:27.152
Si tout moun te gen menm tèt fè mal oswa
menm timè a, li ta fin ale depi lontan.

55:27.152 --> 55:37.092
Men paske chak moun gen yon pwen fèb diferan, li pa
fasil pou pwouve sa syantifikman. Sa se malerezman ka a.

55:37.092 --> 55:47.962
Epi ou ka wè sa soti nan maltèt, blokaj mantal, pèfòmans ki bese,
pwoblèm konsantrasyon rive nan alèji, neurodermatit, tisi

55:47.962 --> 55:57.433
miskilè, iperakidite tisi, doulè k ap deplase, rematism nan tisi
mou oswa aritmi kadyovaskilè, kriz kadyak – mwen pa

55:57.433 --> 56:08.540
envante sa, se senpleman yon rezime de sa etid yo montre ki
swa deklanche oswa ki vin pi grav anpil pa elektrosmog.

56:08.540 --> 56:20.060
Poukisa n ap fè sa ak tèt nou? Poukisa prim asirans
sante nou yo ap ogmante konsa dramatikman chak ane?

56:20.060 --> 56:24.180
Kidonk, mwen panse li enpòtan pou gade koneksyon kwaze sa a.

56:24.180 --> 56:34.749
Sa te fèt pa yon fanm ki rele Isabel Wilke, ki te travay pou
Elektrosmog-Report e ki te pase 30 ane ap revize yon etid apre

56:34.749 --> 56:42.225
lòt, ap eseye konprann. Kòm yon biyolojis ki gen
yon diplòm nan biyoloji, li te gen tou

56:42.225 --> 56:48.115
konesans biyolojik pou fè sa e li te rezime tout bagay.

56:48.115 --> 56:56.305
180 doktè ak syantis te tèlman enpresyone pa
etid li te fè a. Kidonk, sa a se yon etid apèsi.

56:56.305 --> 57:04.628
Li pa t fè rechèch li menm, li te
sèlman analize ak evalye rechèch.

57:04.628 --> 57:08.972
Lè sa a ou reyalize, wi, ou vrèman dwe reponn sa.

57:08.972 --> 57:16.420
E lè anpil doktè siyen li, yo di, hey, nou bezwen gade pi pre.

57:16.420 --> 57:21.232
Nou pa ka jis fèmen je nou epi inyore sa.

57:21.232 --> 57:34.470
E sa mennen m nan pwen poukisa yo pa ta
dwe mete rezo Wi-Fi nan lekòl oswa lakay.

57:34.470 --> 57:36.361
Premye a se pwoteksyon timoun.

57:36.361 --> 57:43.807
Kidonk nou wè isit la ke yon timoun ki gen senk an
resevwa yon siyal pi fon nan sèvo li pase yon timoun ki gen

57:43.807 --> 57:49.041
dis an oswa yon adilt. Kidonk nou dwe pwoteje timoun yo.

57:49.041 --> 57:56.424
Pwen. Pwofondè penetrasyon tèmik la pi
gwo anpil nan timoun pase nan granmoun.

57:56.424 --> 58:02.990
Nou pa ka dedwi apati pwòp
eksperyans nou sa timoun nan ap travèse.

58:02.990 --> 58:10.459
Mwen te pale ak de timoun jodi a epi m te mande yo kijan
yo t ap fè. Epi li te klè pou mwen ke yo te ka santi sa.

58:10.459 --> 58:21.422
Men si pèsonn pa poze yo kesyon, yo jis eseye
konpanse sa anndan yo. Kesyon an se, a ki pri?

58:21.422 --> 58:29.402
Chanjman selil ki pa tèmik. Yon syantis te fè
rat yo pale nan telefòn pandan 20 minit chak jou.

58:29.402 --> 58:34.613
Non, yo pa t fè l poukont yo.

58:34.613 --> 58:43.007
Men yo te ekspoze a radyasyon ki te byen anba limit ki pèmèt la.

58:43.007 --> 58:51.523
E kijan sèvo a te reyaji a sa? Byen,
tout tach nwa sa yo se kòmansman yon timè.

58:53.370 --> 58:59.612
Poukisa pa gen Wi-Fi? Sa a konsène
glann adrenal la, dapre sa mwen te obsève.

58:59.612 --> 59:02.925
E pwobableman anpil nan nou ka sipòte sa.

59:02.925 --> 59:09.655
Ritm 10 hertz ki soti nan yon pwen
aksè Wi-Fi aktive glann adrenal la.

59:09.655 --> 59:16.210
E se sa ki fatal la: okòmansman, ou gen enpresyon ke
wow, mwen gen plis enèji. Finalman, mwen gen enèji ankò.

59:16.210 --> 59:21.572
Wi-Fi sa a pa ka yon pwoblèm. Mwen gen
plis enèji. Poukisa ou gen plis enèji?

59:21.572 --> 59:25.345
Paske plis adrenalin ak kortizòl lage.

59:25.345 --> 59:30.602
Adrénalin se òmòn pouvwa ki vrèman ba ou fòs.

59:30.602 --> 59:37.656
E si ou pa ka lage vapè ou yon kote nan jimnastik la,
pi bon fason pou fè sa se lage l nan yon diskisyon.

59:37.656 --> 59:46.048
Anpil lekòl remake ke dèske yo enstale Wi-Fi,
nivo agresyon an ogmante anpil, timoun yo

59:46.048 --> 59:51.588
vin pi agresif e yo pa konprann youn lòt ankò.

59:51.588 --> 59:56.842
Pa gen plis diskisyon, bagay yo regle ak pwen.

59:56.842 --> 01:00:02.537
Kidonk sa gen pou wè ak adrenalin sa a.

01:00:02.537 --> 01:00:06.115
Epi apre sa vini pwoblèm nan: dire a.

01:00:06.115 --> 01:00:09.013
E ou pa remake sa lè ou fin achte Wi-Fi a.

01:00:09.013 --> 01:00:12.763
Ou remake sa apre de, twa, petèt senk ane.

01:00:12.763 --> 01:00:21.569
Si glann adrenal la toujou aktive, li
pral finalman vid. Epi fatig se rezilta a.

01:00:21.569 --> 01:00:31.642
Kidonk, mwen ta di, e sa baze sou 30 ane
obsèvasyon, ke tout moun fini fatige ak Wi-Fi.

01:00:31.642 --> 01:00:37.392
Kidonk, moun ki pa etenn aparèy
yo lannwit, tanpri pran nòt de sa.

01:00:37.392 --> 01:00:41.731
Epi ou pa remake sa soti nan yon
semèn pou rive nan pwochen semèn nan.

01:00:41.731 --> 01:00:48.746
Men alafen, w ap domaje glann
adrenalyen ou tèlman ke w ap santi w boule.

01:00:48.746 --> 01:00:54.955
Mwen pa konnen ki pousantaj epizòd epuisman
jodi a ki ka atribiye a telefòn mobil nou yo ak

01:00:54.955 --> 01:00:59.265
teknoloji Wi-Fi a, men se pral yon gwo pousantaj.

01:00:59.265 --> 01:01:05.882
Epi nou genyen tou kortisol nan glann
adrenal yo, ki ankouraje dekonpozisyon kò a.

01:01:05.882 --> 01:01:13.216
Dekompozisyon kò a vle di ke asid amine yo ap dekonpoze yon kote.

01:01:13.216 --> 01:01:22.039
Si se yon veso san, lè sa a wi, gen
anpil chans pou gen yon flit san.

01:01:22.039 --> 01:01:30.377
Men ou ka itilize li tou pou kraze
sèvo a. Kraze pa ta dwe yon objektif.

01:01:30.377 --> 01:01:43.073
Se pa rezèv grès ki antoure vant lan ki konte, men pito sibstans
enpòtan yo ki apre sa kraze. Se travay kòtizòl la sou tèm long.

01:01:43.073 --> 01:01:53.198
Okòmansman, yo itilize kortizòl pou kraze tout sa ki
enfle. Men, yon fwa pa gen anyen ki rete, li kontinye kraze.

01:01:55.626 --> 01:02:00.480
Poukisa pa gen Wi-Fi? Se sou ond sèvo. E sa vrèman enpòtan.

01:02:00.480 --> 01:02:05.636
Dapre aktivite a ak lè nan jounen an,
frekans prensipal yo nan sèvo a chanje.

01:02:05.636 --> 01:02:09.522
Sa ka vizyalize ak yon elektroensefalogram.

01:02:09.522 --> 01:02:20.517
Nou gen yon vag sèvo enpòtan ki rele alfa. Li ant 8 ak
12 hertz. Se yon eta reveye, men yon eta reveye rilaks.

01:02:20.517 --> 01:02:25.915
Dre nan mitan tout bagay sa yo gen ritm
10 hertz ki soti nan yon aparèy Wi-Fi.

01:02:25.915 --> 01:02:33.383
Sa se beta. Se lè nou antre nan aktivite a. Mwen nan
aktivite a kounye a. Mwen definitivman nan beta kounye a.

01:02:33.383 --> 01:02:41.116
E si mwen kontinye konsa, m ap rive nan
eta gamma tou. Sa ka mezire nan sèvo a.

01:02:41.116 --> 01:02:50.765
Si ou vin konvenki de yon bagay, ou travèse so a
soti nan beta pou rive nan gamma anlè 30 hertz.

01:02:50.765 --> 01:02:57.041
Men se pa sèl bagay la. Ou bezwen tou
ond teta anba a. Sa se 4 a 7 hertz.

01:02:57.041 --> 01:03:07.678
Se la nou ale lè nou antre nan faz dòmi. Epi
ideyal la se lè nou desann tou nan faz delta.

01:03:07.678 --> 01:03:16.170
Delta se dòmi pwofon. E se egzakteman nan
ranje delta sa a ke pwosesis reparasyon kò a fèt.

01:03:16.170 --> 01:03:26.211
Si kounye a nou toujou gen yon ritm 10 hertz toupre nou
lannwit, nou anpeche sèvo a desann nan eta teta ak delta.

01:03:26.211 --> 01:03:34.854
Nou anpeche kò a rejeneren tèt
li, anpeche l geri andedan li menm.

01:03:34.854 --> 01:03:43.186
E sa a se yon bagay mwen te jwenn yè de jou
sou Diagnose Funk. Li te konplètman fascine m.

01:03:43.186 --> 01:03:51.350
Yon pasyan ki fè pwòp dyagnostik tèt fè mal pandan ak
apre li t ap travay nan yon biwo ouvè, sa vle di ak

01:03:51.350 --> 01:03:56.424
Wi-Fi e pwobableman yon antèn telefòn mobil andedan.

01:03:56.424 --> 01:04:05.260
Isit la nou montre ritm 10 hertz la. Epi ou ka wè nan
modèl ond sèvo yo ke ritm 10 hertz sa yo te prezan.

01:04:05.260 --> 01:04:13.592
Se sa mwen te di nan kòmansman. Pou mwen, li te nan je
mwen ak flash estroboskopik sa a, sètadi ak 10 hertz sa yo.

01:04:13.592 --> 01:04:20.318
Sèvo a pran frekans sa a. Epi li aprann frekans sa a.

01:04:20.318 --> 01:04:31.165
Sepandan, sèvo a gen newoplastisite. Sa vle di aprantisaj
pou tout lavi si nou ka pase atravè tout modèl ond sèvo yo.

01:04:31.165 --> 01:04:45.100
E si kounye a nou mete yon aparèy ki fòse nou antre nan vag sèvo
alfa sa yo epi ki senpleman depase lòt yo, yon pwoblèm ap sòti.

01:04:45.100 --> 01:04:54.940
E sa ki te sezi m se ke mezi a isit la
se 30 èdtan apre dènye ekspozisyon an.

01:04:54.940 --> 01:05:01.547
Pou mwen, sa prèske enposib, sòf si li vin elektrosansib.

01:05:01.547 --> 01:05:09.541
Epi li pran siyal Wi-Fi yo tou, menm jan mwen te montre ak balans
lan. Si ou lage balans lan sèlman ak ti dwèt

01:05:09.541 --> 01:05:17.129
ou, li pran siyal Wi-Fi ki nan zòn nan epi li pa
pran ankò siyal Wi-Fi fò ki nan biwo ouvè li a.

01:05:17.129 --> 01:05:19.902
Lè sa a, li pap pèdi ritm li.

01:05:19.902 --> 01:05:30.257
E lè ou bay frekans vag sèvo yo, sa nou
wè plis se 10 hertz. Se sa Wi-Fi a te fè.

01:05:30.257 --> 01:05:38.727
Men sèvo a ta dwe reflete tout espektòm
nan. Si nou vle rete an sante, nou bezwen sa.

01:05:38.727 --> 01:05:51.941
Yon WLAN se yon bagay ki, alontèm, lakoz detrès pou tout
moun, sa vle di yon pwoblèm ap parèt. Se konsekans lojik la.

01:05:51.941 --> 01:05:55.370
Poukisa pa gen Wi-Fi? Tout bagay se sou frekans natirèl la.

01:05:55.370 --> 01:06:02.633
Kit se kominikasyon mobil oswa Wi-Fi, si nou gen
yon frekans ekstèn, se sèlman yon kesyon de tan, fòs

01:06:02.633 --> 01:06:06.325
ak pwoksimite ak antèn nan anvan entèferans parèt.

01:06:06.325 --> 01:06:15.340
Epi nou gen yon foto tankou fanm sa a nan
biwo ouvè sa a. Epi difikilte yo kòmanse.

01:06:15.340 --> 01:06:29.830
E kounye a m ap mande ofisyèlman: èske li vo lapèn pou pa
pote pwòp òdinatè oswa laptop ou? Senpleman paske li pi pratik?

01:06:29.830 --> 01:06:42.481
Yon fwa ou fin rive isit la, sa pran yon
bon bout tan pou kò w retounen nan balans.

01:06:44.656 --> 01:06:54.400
Oke. Sante se kenbe pwòp ton ou. Epi kenbe pwòp
ton ou vle di nou tout mete vag sèvo nou an aksyon.

01:06:54.400 --> 01:07:00.595
Kidonk, mwen pa panse mwen bezwen elabore sou sa.

01:07:00.595 --> 01:07:10.589
Gen anpil etid sou demans dijital,
sètadi adiksyon ak telefòn mobil.

01:07:10.589 --> 01:07:21.321
Mwen te fèk li yon rapò sou yon pwogram dezentoksikasyon
ki te planifye men yo te oblije anile l paske timoun yo

01:07:21.321 --> 01:07:28.220
te tèlman boulvèse lè yo te oblije remèt telefòn mobil yo.

01:07:28.220 --> 01:07:36.160
Sa se adiksyon nan pi wo nivo li. E metadon pa ase ankò.

01:07:36.160 --> 01:07:41.618
Ou ap gade kijan m ap fè tan. Sa ap mache byen.

01:07:41.618 --> 01:07:46.189
Poukisa pa gen Wi-Fi? Sa se yon bwat Pandora.

01:07:46.189 --> 01:07:54.968
Sa te vrèman etone m. Tout paran ki travay
nan Google ak Facebook pa pèmèt pitit yo

01:07:54.968 --> 01:08:01.027
itilize pwodwi yo devlope yo menm. Imajine sa.

01:08:01.027 --> 01:08:06.504
Pitit gason an vin jwenn manman li epi li di, "Mwen
vle yon telefòn mobil tou." "Non, se papa ki te fè sa."

01:08:06.504 --> 01:08:09.832
Ou pa ka genyen li. Li twò danjere.

01:08:09.832 --> 01:08:13.962
Sa enteresan. Yo konnen poukisa yo fè l konsa.

01:08:13.962 --> 01:08:21.045
Timoun nan Silicon Valley pa gen dwa gen telefòn
mobil oswa chita devan yon ekran jiskaske yo gen 18

01:08:21.045 --> 01:08:26.747
an, nan anpil ka. Mwen te wè sa nan dènye atik la.

01:08:26.747 --> 01:08:31.965
Poukisa pa gen Wi-Fi? Ann gade avètisman yo.

01:08:31.965 --> 01:08:39.535
Sa a soti nan Telekom, nan routeur Speedport la, nan
chapit "Enfòmasyon sou sekirite ak sekirite done":

01:08:39.535 --> 01:08:51.511
Antèn entegre nan Speedport ou a, sètadi routeur Wi-Fi ou a,
transmèt ak resevwa siyal radyo, pa egzanp pou bay Wi-Fi ou a.

01:08:51.511 --> 01:09:00.119
Evite mete Speedport ou a twò pre chanm
dòmi, chanm timoun ak espas kote moun rete pou

01:09:00.119 --> 01:09:05.330
minimize ekspozisyon a chan elektwomayetik.

01:09:05.330 --> 01:09:12.307
Kidonk, se aktyèlman la ou ka kounye a pèmèt tèt ou fè sa.

01:09:12.307 --> 01:09:18.818
Poukisa pa gen Wi-Fi? Siveyans, kontwòl.

01:09:18.818 --> 01:09:26.031
Sa a se yon kontribisyon soti nan
Kla.TV. Malerezman, li twò flou.

01:09:26.031 --> 01:09:35.062
Sa yo se moun ki nan yon chanm yo te detekte
matematikman lè yo itilize siyal la, siyal transmisyon Wi-Fi a.

01:09:35.062 --> 01:09:48.668
WLAN pèmèt non sèlman eskane yon chanm pou wè sa ki
ladan l, men tou swiv mouvman kò moun k ap deplase ladan l.

01:09:48.668 --> 01:09:57.279
Ou ka li sa a epi fè l parèt vizib ak yon pwogram òdinatè.

01:09:57.279 --> 01:10:06.745
Se pa yon imaj jan nou abitye wè sou
televizyon, men li dwe jenere ak teknoloji òdinatè.

01:10:09.120 --> 01:10:12.854
Kontribisyon sa a te soti nan de inivèsite Ameriken.

01:10:12.854 --> 01:10:24.702
Sa pa gen lontan, yon inivèsite Alman te itilize entèlijans
atifisyèl pou deplase 200 moun nan yon chanm epi li te

01:10:24.702 --> 01:10:32.645
kapab idantifye yo tout ak prèske 100% presizyon. Imajine sa.

01:10:41.165 --> 01:10:45.055
Wi, evidamman sa ka fèt tou ak LED yo.

01:10:45.055 --> 01:10:51.988
Kidonk nou gen yon refleksyon, radyasyon sa a ki
reflete, ke nou ka analize ak yon pwogram òdinatè.

01:10:51.988 --> 01:10:59.696
Avèk entèlijans atifisyèl, li kapab detèmine
klèman si y ap dòmi ansanm oswa si y ap diskite

01:10:59.696 --> 01:11:03.808
nan yon fason. Sa ka li atravè siyal Wi-Fi a.

01:11:03.808 --> 01:11:14.093
Mwen pa panse yo fè sa ak tout moun jodi a, men si ou
vin yon moun ki petèt pa twò popilè bò kote leta, li

01:11:14.093 --> 01:11:19.913
relativman posib ke y ap chèche fason pou kontwole ou.

01:11:19.913 --> 01:11:23.060
Epi sa ap elaji pi bonè oswa pita.

01:11:23.060 --> 01:11:28.310
Kontwòl newoz la aktyèlman la depi yon bon bout tan.

01:11:28.310 --> 01:11:32.344
Poukisa pa gen Wi-Fi? Paske gen altènativ.

01:11:32.344 --> 01:11:36.352
Epi youn nan pi bon altènativ yo se rezo kab la.

01:11:36.352 --> 01:11:42.860
Sa jis vle di nou dwe branche l. Èske sa tèlman move?

01:11:42.860 --> 01:11:48.927
Mwen panse li menm bon pou yon timoun. Se yon aksyon konsyan.

01:11:48.927 --> 01:11:56.926
Mwen kounye a ap konekte ak mond lan lè m mete sa sou pye.

01:11:56.926 --> 01:12:03.106
Kidonk, yon rezo kab ki rele kab Ethernet ta pi senp opsyon an.

01:12:03.106 --> 01:12:13.843
E kounye a gen tou teknoloji k ap itilize LiFi. Sa a
se yon koneksyon limyè san fil. Gen plizyè vèsyon li.

01:12:13.843 --> 01:12:18.449
Genyen sa ki LED, men genyen tou sa ki enfrawouj.

01:12:18.449 --> 01:12:27.644
Ou genyen li nan yon lanp nan chanm nan, pou egzanp. Epi
bò kote aparèy ou an, ou genyen tou yon reseptè-transmetè.

01:12:27.644 --> 01:12:40.640
Epi li transpòte atravè limyè. Sa garanti pou li gen mwens
efè danjere sou byoloji pase sa nou nòmalman fè ak elektrosmog.

01:12:42.225 --> 01:12:51.846
Limyè enfrawouj se definitivman opsyon ki pi senp
lan, selon mwen. Gen konpayi kote ou ka deja kòmande li.

01:12:51.846 --> 01:12:57.502
Wi, lòt moun yo etenn. Poukisa yo
etenn? M ap pran sèlman yon ti moman.

01:12:57.502 --> 01:13:05.105
Parlasman leta Bavaryen an te konseye lekòl yo pou
yo pa itilize Wi-Fi depi 2007. Yo vle rezo ak fil.

01:13:05.105 --> 01:13:12.191
Rezon ki dèyè sa a se pou elimine nenpòt
risk potansyèl pou sante ki koze pa radyasyon.

01:13:12.191 --> 01:13:19.314
Kidonk nou konnen li danjere. Kidonk
nou vle elimine danje a. Sa vrèman lojik.

01:13:19.314 --> 01:13:24.986
Lòt yo etenn, Pari, se sa k te pase an 2007.

01:13:24.986 --> 01:13:35.961
Yo te ekipe tout bibliyotèk yo ak Wi-Fi. Epi
40% nan anplwaye yo te plenyen tèt fè mal.

01:13:35.961 --> 01:13:43.586
Epi yo pa vle travay ankò anba sikonstans
sa yo. Apre sa, yo te etenn rezo Wi-Fi yo.

01:13:43.586 --> 01:13:52.993
Epi yo te deside tann jiskaske plis etid detaye te
disponib. Mwen pa konnen kijan yo enkli yo jodi a.

01:13:52.993 --> 01:14:07.384
Haifa, li menm yon egzanp: Majistra Haifa a, Yona Yahav, te
di: "Lè gen dout konsènan pitit nou yo, pa gen okenn dout ankò."

01:14:07.384 --> 01:14:16.977
Hey, sonje fraz sa a. Li vrèman rezime tout
diskisyon an: Wi-Fi nan lekòl, wi oswa non?

01:14:18.769 --> 01:14:30.691
E kisa vil Bern ap fè? Nan lane 2017, li te pran yon
prè £2.5 milyon pou ekipe tout 88 lekòl yo ak Wi-Fi.

01:14:33.780 --> 01:14:42.184
Mwen mande kiyès k ap gen kouraj pou mennen
ankèt sou lekòl sa yo epi dekouvri sa k chanje

01:14:42.184 --> 01:14:48.900
depi rezo Wi-Fi sa yo te mete an sèvis an 2017.

01:14:48.900 --> 01:14:55.720
Wi, mwen ap piti piti rive nan fen an.
Nou nan yon mond kote sèvo nou ant de mond.

01:14:55.720 --> 01:14:59.755
E kesyon an se kijan nou vle devlope plis.

01:14:59.755 --> 01:15:06.607
Evolisyon natirèl la aktyèlman fè tout bagay byen jiskaprezan.
E kounye a nou gen frekans teknik ak entèlijans atifisyèl.

01:15:06.607 --> 01:15:16.820
E kesyon an se: Wi, kisa ki chanje nan
nou menm, nan biyoloji nou, ak bagay sa yo?

01:15:16.820 --> 01:15:28.802
Natif dijital kont demans dijital – se sa
n ap fè fas lè gen danje adiksyon konsa.

01:15:28.802 --> 01:15:37.184
Yon sèvo ki pa resevwa ase defi pèdi
kapasite ak kreyativite, kidonk li enpòtan.

01:15:37.184 --> 01:15:44.418
E mwen kwè nou ta dwe mande tèt nou kijan nou
ta dwe pase Latè a bay jenerasyon k ap vini yo.

01:15:44.418 --> 01:15:56.547
Ameriken Endyen yo te gen yon deviz: chak desizyon dwe peze pou
sèt jenerasyon. Èske l ap toujou gen sans nan sèt jenerasyon?

01:15:56.547 --> 01:16:03.785
Ki moun pami moun ki fè pwomosyon
pou Wi-Fi konsa anpil ki panse sou sa?

01:16:03.785 --> 01:16:11.793
Èske nou ka siviv sèt jenerasyon ak Wi-Fi nan bilding lekòl yo?

01:16:11.793 --> 01:16:18.667
Sa se yon kesyon jis! Prezantasyon an te bay ase
reyalite pou ankouraje nou repanse pozisyon nou.

01:16:18.667 --> 01:16:24.935
Gen solisyon ki ta ka aplike nan
lekòl san okenn difikilte siyifikatif.

01:16:24.935 --> 01:16:33.283
Sa soulve yon lòt kesyon: Èske lekòl yo pare pou
mete byennèt timoun yo anvan enterè finansye yo?

01:16:33.283 --> 01:16:38.884
Yo mande paran ak pwofesè yo pou enfòme
administratè lekòl lokal yo ak otorite lekòl yo

01:16:38.884 --> 01:16:41.845
sou reyalite yo epi ankouraje yo pran aksyon!
