Verdediging, weerstand en krag is nog altyd byna uitsluitlik in terme van geweld beskou.
Ten minste as dit kom by weerstand teen besonder meedoënlose outokrate en onscrupuleuse diktators, is daar byna
eensgesinde instemming dat geweld slegs deur teengeweld oorwin kan word, dat oorlog vrede bring, ensovoorts.
Vanaf die "omslagpunt" wat destyds deur kanselier Olaf Scholz in Februarie 2022 in die Duitse Bundestag uitgeroep is,
het daar 'n enorme inperking van die diskoers na militêre argumente plaasgevind – en nie net in Duitsland nie.
Daar word nie meer oor die gebruik van militêre mag gedebatteer nie, maar slegs oor hoeveel wapens voorsien moet
word, watter tipe wapens, wanneer dit moet gebeur, ensovoorts.
Pacifiste word as "lomp pacifiste" beledig of bespot as naïef en onwerklik.
Diplomasie is sekondêr, geweldlose optrede word diskrediteer.
Dit word dikwels geregverdig deur die sogenaamde "reg op selfverdediging" (Art. 51 VN-Handves),
waarop byvoorbeeld Oekraïne of Israel geregtig is.
Natuurlik het elke staat hierdie reg.
Selfverdediging moet egter met die doeltreffendste metode uitgevoer word.
Die meeste mense beskou militêre verdediging blykbaar van meet af aan as die doeltreffendste vorm van verdediging.
Maar is hulle regtig reg? Is daar regtig geen alternatiewe vir oorlog, geweld en wapenlewerings nie, soos die
massamedia ons sou laat glo – wat blykbaar die spreekbuis van militêre voorstanders geword het?
Moet verdediging altyd militair wees om effektief te wees?
Of is daar alternatiewe vorme van burgerverdediging wat net so doeltreffend of selfs meer suksesvol is?
En wat, as 'n newe-effek, die vernietiging van hele stede en groot landgebiede voorkom en die
aantal menslike slagoffers drasties verminder?
Een ding is seker: oorloë het dikwels verskriklike verwoesting en bloedvergieting veroorsaak
sonder om eintlik hul beoogde doelwitte te bereik.
Erica Chenoweth van Wesleyan Universiteit in Middleton, VSA – 'n erkende deskundige op terreurkwessies – en haar kollega Maria J.
Stephan het alle bekende konflikte wêreldwyd tussen 1900 en 2006 ondersoek wat die reg op selfbeskikking, die
verwydering van politieke leiers of die uitdrywing van militêre besettingsmagte behels.
Hiervan was 218 gewapen en 105 geweldloos.
Haar studie is in 2011 gepubliseer onder die titel: "Why Civil Resistance Works. The Strategic Logic of Nonviolent
Conflict" en is nou ook in Duits beskikbaar ("Why Civil Resistance Works – The Strategic Logic of Nonviolent Conflict").
Die studie het 'n leemte in die navorsing gevul deur die vraag te beantwoord of die herowering van besette gebiede, weerstand teen
besetting, diktature, onderdrukkende regimes en die omverwerping van ongewilde regerings meer
suksesvol is deur geweldlose of gewelddadige weerstand.
Die studie was dus 'n baanbrekende prestasie op internasionale vlak, wat algemene voorbehoude as onhoudbaar blootgelê het.
Uiteindelik het die studie duidelik getoon dat geweldlose vorme van weerstand byna twee keer so suksesvol was as gewapende
weerstand – in Europa sowel as in Amerika, Asië en Afrika.
Tussen 2000 en 2006 was geweldlose optrede vyf keer meer suksesvol as gewapende opstote.
Die outeurs verklaar: "...veral in veldtogte wat daarop gemik is om 'n regimeverandering te bewerkstellig of bevryding van
vreemde besetting, is geweldlose weerstand duidelik superieur" .
Hierdie bevindinge is tot dusver nie weerlê nie, aangesien hulle op uitgebreide data en deeglike wetenskaplike
ontleding berus. Dit het tot duidelike resultate gelei.
Volgens die outeurs van die studie is daar geen waarborg dat geweldlose weerstand tot sukses sal lei nie.
In die geval van gewelddadige optrede was die sukseskoers aansienlik laer, naamlik 22 persent, as in
die geval van geweldlose weerstand, wat in meer as 50 persent van die gevalle suksesvol was.
Interessante detail: Selfs gemengde vorme van bewegings wat grootskaalse geweldlose weerstand met gewelddadige vleuels
kombineer, is minder suksesvol as suiwer geweldlose veldtogte.
Om geweld met geweldlose optrede te meng, lei nie tot sukses nie.
Die outeurs van die studie het 'n veldtog as suksesvol beskou as die doelwitte binne een jaar ná die
hoogtepunt van die aktiwiteite 100 persent bereik is.
Volgens die studie het suksesvolle geweldlose veldtogte die Iraanse Rewolusie (1977–1979) en die
Filippynse People Power-beweging (1983–1986) ingesluit.
In 2005 het volgehoue en sistematiese geweldlose optrede 'n einde gebring aan die buitelandse besetting van Libanon .
"In Oos-Timor," volgens die outeurs, "het 'n geweldlose weerstandsbeweging gehelp om Indonesiese troepe
suksesvol uit Oos-Timor te verwyder en onafhanklikheid vir die aangehegte gebied te bewerkstellig."
Wat beteken geweldlose weerstand in die praktyk?
'n Wye verskeidenheid aksie-vorme is denkbaar.
In die pas genoemde voorbeelde was daar geweldlose weerstand met miljoene deelnemers in die vorm van
massaproteste, stakinge en georganiseerde wanameping.
Dit het die vyand sistematies ontneem van sy politieke, ekonomiese en militêre magbronne.
Dit is bereik deur die aktiewe ondersteuning van sakelui, werkers, vakbonde, studente, professionele persone, geestelikes,
jongmense, vroue, die armes, boereverenigings en ander groepe waarop die regime se gehoorsaamheid en hulpbronne afgehang het.
Daar was kreatiewe optrede, soos burgerlike ongehoorsaamheid deur Iraanse werkers in kragstasies.
Elke aand sny hulle die krag vir twee uur af om die staatsaandnuus te onderbreek en duisternis te
bied vir betogers wat die aandklokreël oortree het.
Dikwels het geweldlose weerstandsaksies soveel betogers in die strate betrek dat die polisie en die
veiligheidsmagte van die opposisie nie die hulpbronne of personeel gehad het om verbode af te dwing nie.
Immers kan jy nie skielik tienduisende mense in die tronk sit as jy net 'n paar leë tronkcelle het nie.
Byvoorbeeld het tienduisende mense 'n muur gevorm om tenks en troepe lojaal aan die regering te stop.
In plaas daarvan om die regime se veiligheidsmagte aan te val, het die burgerlike betogers voor die tenks gaan sit en die
soldate begroet met vreedsame simbole soos blomme, sjokolade of lemoenlimonade – en
hulle opgeroep om by die opposisie aan te sluit.
Nie-gewelddadige optrede was ook suksesvol in plekke waar 'n gewelddadige poging net 'n paar jaar tevore misluk het,
soos in die geval van die Philippine People Power-beweging.
Waarom het geweldlose veldtogte uiteindelik 'n baie groter kans op sukses?
Die outeurs van die studie noem die volgende redes:
1. Nie-gewelddadige veldtogte kan baie meer mense mobiliseer.
Die gemiddelde gewelddadige aksie het 50 000 deelnemers gehad, terwyl geweldlose
veldtogte gemiddeld 200 000 deelnemers gehad het.
Dit het dit moontlik gemaak om breër optrede te tref, wat die koste vir die regime om die status quo te handhaaf, verhoog het.
Nie-gewelddadige veldtogte is ook meer oop vir die deelname van vroue en bejaardes, aangesien hierdie
aktiwiteite minder risiko inhou as gewelddadige weerstand.
Volgens Erica Chenoweth, as 'n breë spektrum van die bevolking bereik word, kan 'n regime
skaars sy mag behou met tien persent deelname.
Ja, selfs met slegs vyf persent deelname sal dit moeilik wees vir die regime.
2. Die betrokke individue is moeiliker om te isoleer.
Deelnemers aan geweldlose veldtogte verteenwoordig dikwels baie uiteenlopende dele van die bevolking, aangesien geweldlose
veldtogte dikwels mense van verskillende geslagte, ouderdomme, godsdienste, etnisiteite,
ideologieë, beroepe en sosio-ekonomiese statusse behels.
Dit maak dit moeiliker vir teenstanders om deelnemers te isoleer en onderdrukking af te dwing.
3. Nie-gewelddadige veldtogte het meer geleenthede om nuwe taktieke en idees te ontwikkel as gevolg
van hul uiteenlopende en groter aantal deelnemers.
Volgens die studie was die suksesse onafhanklik daarvan of die betrokke regime outoritêr, sterk of swak was,
of probeer het om die veldtog gewelddadig te onderdruk.
Verdere voordele van geweldlose weerstand is:
- die baie korter gemiddelde duur (3 jaar in plaas van 9 jaar vir gewelddadige konflikte)
- baie minder sterftes, beserings, vernietiging en trauma
- 'n baie hoër kans dat daaropvolgende demokratisering binne vyf jaar ná die konflik sal heers.
Selfs al is gewelddadige opstote suksesvol, sal daar op die lange duur steeds geen demokratiese toestande in die land wees nie.
Die gevolge is dikwels wraakoptredes teen ondersteuners van die voormalige regime, minagting van minderhede se regte, ensovoorts,
met die gevolg dat die situasie in die land ná gewapende konflikte dikwels selfs meer onderdrukkend is as voorheen.
- Nie-gewelddadige weerstand hou 'n laer risiko in van 'n daaropvolgende burgeroorlog, aangesien byna die
helfte van alle suksesvolle gewapende konflikte binne 10 jaar tot 'n nuwe gewapende konflik lei.
Die siening dat geweld slegs met teengeweld oorkom kan word, is dus onjuist.
Daar is baie meer suksesvolle alternatiewe tot militêre mag wat, anders as militêre operasies, werklike, blywende, regverdige
en demokratiese vrede in die betrokke land kan bewerkstellig.
Intussen het Erica Chenoweth haar navorsing tussen 2004 en 2019 voortgesit en die volgende bevind:
Nie-gewelddadige opstote bly meer suksesvol as gewelddadige.
Regerings is egter beter toegerus om geweldlose weerstand die hoof te bied.
Diktators en outoritêre regimes het geleer om geweldlose bewegings te onderdruk.
Die geweldlose weerstandbeweging staan in die 21ste eeu voor die volgende uitdagings:
- Neutrale verslaggewing word belemmer deur sensuur en toesig, terwyl vals nuus deur regimes versprei word.
- Nie-gewelddadige bewegings met gewelddadige vleuels het toegeneem.
Agente provocateurs word toenemend gebruik om geweld in 'n beweging in te bring.
'n agent provocateur is 'n persoon wat namens owerhede soos die polisie, die openbare vervolging of geheime dienste
optree om 'n groep of organisasie te infiltreer en sy lede aan te hits om onwettige handelinge te pleeg.
Hierdie gewelddadige vlerke verminder die sukses van 'n beweging.
Daarom: Wees op jou hoede vir gerigte infiltrasie deur gewelddadige individue!
- Digitale aksies en geleenthede word oorskat.
Alhoewel dit moontlik is om mense vinnig via die internet te mobiliseer, lei dit gewoonlik nie tot
langdurige veldtogte waar mense mekaar persoonlik moet ken nie.
- Dikwels word te min tyd en energie belê in die beplanning van veldtogte en die bevordering van samehorigheid binne 'n beweging.
'n Suksesvolle weerstandsveldtog vereis sterk netwerke van groepe waarin mense mekaar goed ken en
mekaar ondersteun wanneer onderdrukking plaasvind.
Ten spyte van hierdie uitdagings bly geweldlose weerstand meer suksesvol.
Waarom is die geweldlose pad tot dusver nie baie meer gereeld gevolg nie?
Die outeurs van die studie vermoed dat dit te wyte is aan 'n gebrek aan kennis oor die aard,
moontlikhede en kans op sukses van geweldlose weerstand.
Geen wonder dat hierdie studie meestal deur politici, die media en die akademie geïgnoreer word nie.
Immers sou die winste uit oorloë in gevaar gestel word as die besef posvat dat daar baie
meer doeltreffende metodes as gewapende mag is.
Dit is omdat die verdedigingbedryf se besigheidsmodel gebaseer is op die narratief dat
gewelddadige weerstand nodig en noodsaaklik is.
Slot: Ons moet in staat word tot vrede, nie oorlog nie!
So deel asseblief die woord deur hierdie program op sosiale media te deel, byvoorbeeld!
Slegs as die bevindinge van hierdie studie aanvaar word, kan verdere verskriklike bloedvergieting en vernietiging verhoed
word, en kan dié wat aan oorlog wins maak nie meer winste uit menslike lyding en die vernietiging van hele lande genereer nie.
Moenie op sosiale media op die internet staatmaak nie, maar leer eerder ewegesinde mense
ken wat jy in die werklike lewe kan vertrou.
Slegs saam kan die geweldsspiraal gebreek word.
Ons het mense nodig wat verenig staan vir vrede en deur voorbeeld lei.
Kla.TV is bly om die plaaslike netwerk van vredesliefhebbende mense te ondersteun met
behulp van die kontakvorm by www.kla.tv/vernetzung.