Η άμυνα, η αντίσταση και η ισχύς πάντα θεωρούνταν σχεδόν αποκλειστικά με όρους βίας.
Τουλάχιστον όσον αφορά την αντίσταση εναντίον ιδιαίτερα αδίστακτων απολυταρχών και αδίστακτων δικτατόρων, η
άποψη είναι σχεδόν ομόφωνη ότι η βία μπορεί να ξεπεραστεί μόνο με την αντιβία, ότι ο πόλεμος φέρνει την ειρήνη κ.λπ.
Από το "σημείο καμπής" που διακήρυξε ο τότε καγκελάριος Όλαφ Σολτς στη γερμανική Μπούντεσταγκ τον Φεβρουάριο του
2022, υπήρξε μια τεράστια μετατόπιση του λόγου προς τα στρατιωτικά επιχειρήματα - και όχι μόνο στη Γερμανία.
Δεν συζητείται πλέον αν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί στρατιωτική βία, αλλά μόνο πόσα όπλα θα πρέπει να
παρασχεθούν, τι είδους όπλα, πότε θα πρέπει να γίνει αυτό, κ.λπ.
Οι ειρηνιστές χαρακτηρίζονται ως "λούμπεν ειρηνιστές" ή χλευάζονται ως αφελείς και άκομψοι.
Η διπλωματία είναι δευτερεύουσας σημασίας, οι μη βίαιες ενέργειες απαξιώνονται.
Αυτό δικαιολογείται συχνά με το λεγόμενο "δικαίωμα αυτοάμυνας" (άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών), το
οποίο δικαιούνται, για παράδειγμα, η Ουκρανία ή το Ισραήλ.
Φυσικά, κάθε κράτος έχει αυτό το δικαίωμα.
Ωστόσο, η αυτοάμυνα θα πρέπει ιδανικά να πραγματοποιείται με την πιο αποτελεσματική μέθοδο.
Οι περισσότεροι άνθρωποι φαίνεται να θεωρούν εξαρχής τη στρατιωτική άμυνα ως την πιο αποτελεσματική μορφή άμυνας.
Αλλά έχουν πραγματικά δίκιο; Δεν υπάρχουν πράγματι εναλλακτικές λύσεις στον πόλεμο, τη βία και τις αποστολές όπλων, όπως θέλουν
να μας κάνουν να πιστέψουμε τα μέσα μαζικής ενημέρωσης - που φαίνεται να έχουν γίνει το φερέφωνο των υποστηρικτών του στρατού;
Πρέπει η άμυνα να είναι πάντα στρατιωτική για να είναι αποτελεσματική;
Ή μήπως υπάρχουν εναλλακτικές μορφές πολιτικής άμυνας που είναι εξίσου αποτελεσματικές ή ακόμη πιο επιτυχημένες;
Και οι οποίες, ως παρενέργεια, αποτρέπουν την καταστροφή ολόκληρων πόλεων και μεγάλων εδαφικών εκτάσεων και
μειώνουν δραστικά τον αριθμό των ανθρώπινων θυμάτων;
Γιατί ένα πράγμα είναι βέβαιο: οι πόλεμοι έχουν συχνά προκαλέσει τρομερές καταστροφές και λουτρά
αίματος χωρίς να επιτυγχάνουν τους επιθυμητούς στόχους.
Η Erica Chenoweth του Πανεπιστημίου Wesleyan στο Middleton των ΗΠΑ -αναγνωρισμένη εμπειρογνώμονας σε θέματα τρομοκρατίας- μαζί
με τη συνάδελφό της Maria J. Stephan εξέτασαν όλες τις γνωστές συγκρούσεις παγκοσμίως για το δικαίωμα στην
αυτοδιάθεση, την εκδίωξη πολιτικών ηγετών ή την εκδίωξη στρατιωτικών δυνάμεων κατοχής μεταξύ 1900 και 2006.
Από αυτές, οι 218 ήταν ένοπλες και οι 105 μη βίαιες.
Η μελέτη της δημοσιεύθηκε το 2011 με τίτλο: "Γιατί η πολιτική αντίσταση λειτουργεί. Η στρατηγική λογική της μη βίαιης
σύγκρουσης" και έχει πλέον δημοσιευθεί και στα γερμανικά .
Η μελέτη έκλεισε ένα ερευνητικό κενό απαντώντας στο ερώτημα αν η ανακατάληψη κατεχόμενων εδαφών, η αντίσταση κατά της κατοχής, των
δικτατοριών, των καταπιεστικών καθεστώτων και η ανατροπή αντιλαϊκών κυβερνήσεων είναι πιο
επιτυχημένη μέσω της μη βίαιης ή της βίαιης αντίστασης.
Συνεπώς, η μελέτη αποτέλεσε ένα πρωτοποριακό επίτευγμα σε διεθνές επίπεδο που έδωσε ώθηση και
αποκάλυψε τις κοινές επιφυλάξεις ως αβάσιμες.
Η μελέτη έδειξε ξεκάθαρα ότι οι μη βίαιες μορφές αντίστασης ήταν σχεδόν δύο φορές πιο επιτυχείς από την ένοπλη αντίσταση -
τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική, την Ασία και την Αφρική.
Την περίοδο από το 2000 έως το 2006, οι μη βίαιες δράσεις ήταν πέντε φορές πιο επιτυχείς από τις ένοπλες εξεγέρσεις.
Οι συγγραφείς αναφέρουν: "...ειδικά σε εκστρατείες που επιδιώκουν την αλλαγή καθεστώτος ή την απελευθέρωση από την
ξένη κατοχή, η μη βίαιη αντίσταση είναι σαφώς ανώτερη" .
Τα αποτελέσματα αυτά δεν έχουν αντικρουστεί μέχρι σήμερα, καθώς βασίζονται σε μια εκτεταμένη βάση δεδομένων
και σε εμπεριστατωμένες επιστημονικές αναλύσεις. Αυτό έχει οδηγήσει σε σαφή αποτελέσματα.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η μη βίαιη αντίσταση θα οδηγήσει σε επιτυχία.
Ωστόσο, το ποσοστό επιτυχίας των βίαιων ενεργειών, 22%, ήταν σημαντικά χαμηλότερο από αυτό της μη βίαιης
αντίστασης, η οποία ήταν επιτυχής σε ποσοστό άνω του 50%.
Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: Μικτές μορφές κινημάτων με μεγάλη μη βίαιη αντίσταση και βίαιες πτέρυγες είναι επίσης
λιγότερο επιτυχημένες από τις αμιγώς μη βίαιες εκστρατείες.
Η ανάμειξη της βίας με μη βίαιες δράσεις δεν οδηγεί σε επιτυχία.
Οι συντάκτες της μελέτης θεώρησαν ότι μια εκστρατεία ήταν επιτυχής εάν το 100 % των στόχων της επιτυγχάνονταν
εντός ενός έτους από την κορύφωση των δραστηριοτήτων.
Σύμφωνα με τη μελέτη, στις επιτυχημένες μη βίαιες εκστρατείες περιλαμβάνονται η ιρανική επανάσταση (1977-1979) και
το κίνημα People Power Movement των Φιλιππίνων (1983-1986).
Το 2005, η συνεχής και συστηματική μη βίαιη δράση έθεσε τέλος στην ξένη κατοχή στο Λίβανο .
"Στο Ανατολικό Τιμόρ", σύμφωνα με τους συγγραφείς, "ένα κίνημα μη βίαιης αντίστασης συνέβαλε στην επιτυχή απομάκρυνση
των ινδονησιακών στρατευμάτων από το Ανατολικό Τιμόρ και στην ανεξαρτησία του προσαρτημένου εδάφους."
Τι σημαίνει μη βίαιη αντίσταση στην πράξη;
Υπάρχουν πολλές πιθανές μορφές δράσης.
Στα παραδείγματα που μόλις αναφέρθηκαν, υπήρξε μη βίαιη αντίσταση με εκατομμύρια συμμετέχοντες με τη μορφή
μαζικών διαμαρτυριών, απεργιών και οργανωμένης μη συνεργασίας.
Αυτό στέρησε συστηματικά από τον εχθρό τις πηγές πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος του.
Αυτό έγινε με την ενεργό υποστήριξη των επιχειρηματιών, των εργατών, των συνδικάτων, των φοιτητών, των επαγγελματιών, του
κλήρου, της νεολαίας, των γυναικών, των φτωχών, των αγροτικών ενώσεων και άλλων ομάδων, από την υπακοή
και τους πόρους των οποίων εξαρτιόταν το καθεστώς.
Υπήρξαν δημιουργικές δράσεις, όπως η πολιτική ανυπακοή των Ιρανών εργατών στα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής.
Έσβηναν το ρεύμα για δύο ώρες κάθε βράδυ για να διακόψουν τις βραδινές κρατικές ειδήσεις και να
προσφέρουν την κάλυψη του σκοταδιού στους διαδηλωτές που παραβίαζαν την απαγόρευση κυκλοφορίας.
Συχνά υπήρχαν τόσοι πολλοί διαδηλωτές στους δρόμους κατά τη διάρκεια δράσεων μη βίαιης αντίστασης που η αστυνομία
και οι δυνάμεις ασφαλείας του αντιπάλου δεν είχαν τους πόρους και το προσωπικό για να επιβάλουν τις απαγορεύσεις.
Εξάλλου, δεν μπορείς να βάλεις ξαφνικά δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στη φυλακή όταν έχεις μόνο μερικά ελεύθερα κελιά.
Για παράδειγμα, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι σχημάτισαν ένα τείχος για να σταματήσουν τα τανκς και τα φιλοκυβερνητικά στρατεύματα.
Αντί να επιτεθούν στις δυνάμεις ασφαλείας του καθεστώτος, οι πολίτες διαδηλωτές κάθισαν μπροστά από τα τανκς και υποδέχθηκαν
τους στρατιώτες με ειρηνικά σύμβολα, όπως λουλούδια, σοκολάτες και πορτοκαλάδες - και κάλεσαν
τους στρατιώτες να ενταχθούν στην αντιπολίτευση.
Οι μη βίαιες δράσεις έχουν επίσης επιτύχει εκεί όπου μια βίαιη απόπειρα είχε αποτύχει μόλις λίγα χρόνια
νωρίτερα, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση του κινήματος People Power των Φιλιππίνων.
Γιατί, σε γενικές γραμμές, οι μη βίαιες εκστρατείες έχουν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας;
Οι συγγραφείς της μελέτης αναφέρουν τους ακόλουθους λόγους:
1. οι μη βίαιες εκστρατείες μπορούν να κινητοποιήσουν πολύ περισσότερους ανθρώπους
Η μέση βίαιη εκστρατεία είχε 50.000 συμμετέχοντες, ενώ οι μη βίαιες εκστρατείες είχαν κατά μέσο όρο 200.000 συμμετέχοντες.
Αυτό επέτρεψε ευρύτερες δράσεις που αύξησαν το κόστος για τα καθεστώτα από τη διατήρηση του status quo.
Οι μη βίαιες εκστρατείες είναι επίσης πιο ανοικτές στη συμμετοχή των γυναικών και των ηλικιωμένων, καθώς οι δραστηριότητες
αυτές συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο από τη βίαιη αντίσταση.
Εάν προσεγγίζεται ένα ευρύ φάσμα του πληθυσμού, ένα καθεστώς - σύμφωνα με την Erica Chenoweth - δύσκολα μπορεί να διατηρήσει
την εξουσία του με ποσοστό συμμετοχής δέκα τοις εκατό.
Ναι, ακόμη και με μόνο πέντε τοις εκατό συμμετοχή θα είναι δύσκολο για το καθεστώς.
2. τα εμπλεκόμενα άτομα είναι πιο δύσκολο να απομονωθούν
Οι συμμετέχοντες σε μη βίαιες εκστρατείες συχνά αντιπροσωπεύουν πολύ διαφορετικά τμήματα του πληθυσμού, καθώς άνθρωποι
διαφορετικού φύλου, ηλικίας, θρησκείας, εθνικότητας, ιδεολογίας, επαγγελματικής ή κοινωνικοοικονομικής
κατάστασης συχνά συμμετέχουν σε μη βίαιες εκστρατείες.
Αυτό καθιστά πιο δύσκολο για τους αντιπάλους να απομονώσουν τους συμμετέχοντες και να επιβάλουν καταστολή.
3. Οι μη βίαιες εκστρατείες έχουν περισσότερες ευκαιρίες να αναπτύξουν νέες τακτικές και ιδέες λόγω της
ποικιλομορφίας τους και του μεγαλύτερου αριθμού συμμετεχόντων.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι επιτυχίες ήταν ανεξάρτητες από το αν το εκάστοτε καθεστώς ήταν αυταρχικό, ισχυρό ή αδύναμο
ή αν προσπαθούσε να καταστείλει την εκστρατεία με τη βία.
Άλλα πλεονεκτήματα της μη βίαιης αντίστασης είναι:
- η πολύ μικρότερη μέση διάρκεια (3 χρόνια αντί για 9 χρόνια για βίαιες μάχες)
- πολύ λιγότεροι θάνατοι, τραυματισμοί, καταστροφές, τραυματισμοί
- πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες επακόλουθου εκδημοκρατισμού εντός 5 ετών από τη σύγκρουση.
Εάν οι βίαιες εξεγέρσεις είναι επιτυχείς, δεν θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν δημοκρατικές συνθήκες στη χώρα μακροπρόθεσμα.
Οι συνέπειες είναι συχνά αντίποινα κατά των υποστηρικτών του προηγούμενου καθεστώτος, περιφρόνηση των δικαιωμάτων των
μειονοτήτων κ.λπ., με αποτέλεσμα η κατάσταση στη χώρα μετά τις ένοπλες συγκρούσεις να
είναι συχνά ακόμη πιο κατασταλτική από ό,τι πριν.
- Η μη βίαιη αντίσταση είναι λιγότερο πιθανό να οδηγήσει σε επακόλουθο εμφύλιο πόλεμο - επειδή σχεδόν
κάθε δεύτερος επιτυχημένος ένοπλος αγώνας δημιουργεί έναν νέο ένοπλο αγώνα μέσα σε 10 χρόνια.
Επομένως, η άποψη ότι η βία μπορεί να ξεπεραστεί μόνο με αντιβία είναι λανθασμένη.
Υπάρχουν πολύ πιο επιτυχημένες εναλλακτικές λύσεις αντί της στρατιωτικής βίας, οι οποίες, σε αντίθεση με τις
στρατιωτικές επιχειρήσεις, μπορούν να επιφέρουν πραγματική, βιώσιμη, δίκαιη και δημοκρατική ειρήνη στην εκάστοτε χώρα.
Η Erica Chenoweth διεξήγαγε περαιτέρω έρευνα μεταξύ 2004 και 2019 και ανακάλυψε τα εξής:
Οι μη βίαιες εξεγέρσεις εξακολουθούν να είναι πιο επιτυχημένες από τις βίαιες.
Ωστόσο, οι κυβερνήσεις έχουν προσαρμοστεί καλύτερα στη μη βίαιη αντίσταση.
Οι δικτάτορες και τα αυταρχικά καθεστώτα έχουν μάθει να καταστέλλουν τα μη βίαια κινήματα.
Το κίνημα της μη βίαιης αντίστασης αντιμετωπίζει τις ακόλουθες προκλήσεις στον 21ο αιώνα:
- Η ουδέτερη ενημέρωση δυσχεραίνεται από τη λογοκρισία και την επιτήρηση, οι ψευδείς ειδήσεις διαδίδονται από τα καθεστώτα.
- Τα μη βίαια κινήματα με βίαιες πτέρυγες έχουν αυξηθεί.
Οι προβοκάτορες φέρνουν όλο και περισσότερο τη βία σε ένα κίνημα.
Ο προβοκάτορας είναι ένα πρόσωπο που ενεργεί για λογαριασμό αρχών όπως η αστυνομία, η εισαγγελία ή οι μυστικές
υπηρεσίες για να διεισδύσει σε μια ομάδα ή οργάνωση και να παρακινήσει τα μέλη της να διαπράξουν παράνομες πράξεις.
Αυτές οι βίαιες πτέρυγες μειώνουν την επιτυχία ενός κινήματος.
Επομένως: Προσοχή στη στοχευμένη διείσδυση από ανθρώπους που είναι έτοιμοι να ασκήσουν βία!
- Οι ψηφιακές δράσεις και ευκαιρίες είναι υπερεκτιμημένες.
Αν και η βραχυπρόθεσμη κινητοποίηση είναι δυνατή μέσω του Διαδικτύου, αυτό δεν οδηγεί συνήθως σε μακροπρόθεσμες εκστρατείες
όπου οι άνθρωποι πρέπει να γνωρίζονται προσωπικά μεταξύ τους.
- Συχνά επενδύεται πολύ λίγος χρόνος και ενέργεια στο σχεδιασμό εκστρατειών και στην προώθηση της συνοχής εντός ενός κινήματος.
Μια επιτυχημένη εκστρατεία αντίστασης απαιτεί ισχυρά δίκτυα ομάδων στα οποία οι άνθρωποι γνωρίζονται καλά
μεταξύ τους και αλληλοϋποστηρίζονται όταν υπάρχει καταστολή.
Παρά τις προκλήσεις αυτές, η μη βίαιη αντίσταση εξακολουθεί να είναι πιο επιτυχής.
Γιατί δεν έχει ακολουθηθεί πολύ πιο συχνά ο μη βίαιος δρόμος μέχρι σήμερα;
Οι συγγραφείς της μελέτης υποψιάζονται ότι αυτό οφείλεται στην έλλειψη γνώσεων σχετικά με τη φύση, τις δυνατότητες
και τις πιθανότητες επιτυχίας της μη βίαιης αντίστασης.
Δεν είναι περίεργο που η μελέτη αυτή αποκρύπτεται κυρίως από τους πολιτικούς, τα μέσα ενημέρωσης και τους ακαδημαϊκούς.
Εξάλλου, το κέρδος που αποκομίζεται από τους πολέμους θα τεθεί σε κίνδυνο, αν επικρατήσει η συνειδητοποίηση ότι
υπάρχουν πολύ πιο αποτελεσματικές μέθοδοι από την ένοπλη βία.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το επιχειρηματικό μοντέλο της βιομηχανίας όπλων βασίζεται στην αφήγηση
ότι η βίαιη αντίσταση είναι αναγκαία και απαραίτητη.
Συμπέρασμα: Δεν χρειάζεται να γίνουμε ικανοί για πόλεμο, χρειάζεται να γίνουμε ικανοί για ειρήνη!
Διαδώστε αυτή τη γνώση περαιτέρω, π.χ. κοινοποιώντας αυτό το πρόγραμμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης!
Μόνο αν επικρατήσουν τα ευρήματα αυτής της μελέτης μπορούν να αποτραπούν περαιτέρω τρομερά λουτρά αίματος και καταστροφές και οι
κερδοσκόποι του πολέμου να μην μπορούν πλέον να αποκομίζουν κέρδη από τον πόνο των ανθρώπων και την καταστροφή ολόκληρων χωρών.
Μη βασίζεστε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στο διαδίκτυο, αλλά γνωρίστε ομοϊδεάτες σας που
μπορείτε να εμπιστευτείτε στην πραγματική ζωή.
Μόνο μαζί μπορούμε να σπάσουμε το σπιράλ της βίας.
Χρειαζόμαστε ανθρώπους που να στέκονται ενωμένοι υπέρ της ειρήνης και να δίνουν το παράδειγμα.
Η Kla.TV είναι στην ευχάριστη θέση να υποστηρίξει την τοπική δικτύωση των ανθρώπων που αγαπούν την ειρήνη με τη
βοήθεια της φόρμας επικοινωνίας στο www.kla.tv/vernetzung.