دفاع، مقاومت و قدرت همواره تقریباً منحصراً در قالب خشونت تصور شده‌اند.
حداقل وقتی صحبت از مقاومت در برابر خودکامگان به‌ویژه بی‌رحم و دیکتاتورهای بی‌وجدان می‌شود، تقریباً اجماع کامل وجود دارد که
خشونت تنها با خشونت متقابل قابل مهار است، جنگ صلح می‌آورد و غیره.
حداقل از زمان «نقطه عطف»ی که آن زمان صدراعظم اولاف شولتز در فوریه ۲۰۲۲ در بوندستاگ آلمان اعلام کرد، شاهد تنگنای عظیم گفتمان
به استدلال‌های نظامی بوده‌ایم – و این امر نه تنها در آلمان.
دیگر هیچ بحثی در مورد اینکه آیا اصلاً باید از نیروی نظامی استفاده شود یا نه وجود ندارد، بلکه تنها بحث بر سر این
است که چه تعداد سلاح باید تأمین شود، چه نوع سلاحی، چه زمانی این کار باید انجام شود و غیره.
صلح‌طلبان را «صلح‌طلبان ژولیده» خطاب می‌کنند یا آن‌ها را ساده‌لوح و بی‌خبر از دنیای واقعی مسخره می‌کنند.
دیپلماسی ثانویه محسوب می‌شود و اقدامات غیرخشونت‌آمیز بی‌اعتبار شده‌اند.
این امر اغلب با آنچه «حق دفاع از خود» (ماده ۵۱ منشور سازمان ملل) نامیده می‌شود توجیه می‌شود، حقی
که برای مثال اوکراین یا اسرائیل از آن برخوردارند.
طبیعتاً هر ایالتی این حق را دارد.
با این حال، دفاع از خود باید با مؤثرترین روش انجام شود.
به نظر می‌رسد اکثر مردم از همان ابتدا دفاع نظامی را مؤثرترین شکل دفاع می‌دانند.
اما آیا آن‌ها واقعاً حق دارند؟ آیا واقعاً هیچ جایگزینی برای جنگ، خشونت و تحویل تسلیحات وجود ندارد، آن‌طور که
رسانه‌های جمعی می‌خواهند ما را باور کنند – رسانه‌هایی که گویی سخنگوی حامیان نظامی شده‌اند؟
آیا دفاع برای مؤثر بودن همیشه باید نظامی باشد؟
یا آیا اشکال جایگزینی از دفاع مدنی وجود دارد که به همان اندازه مؤثر یا حتی موفق‌تر باشند؟
و که به‌عنوان یک اثر جانبی از نابودی شهرهای کامل و مناطق وسیع زمین جلوگیری می‌کنند و
به‌طور چشمگیری تعداد تلفات انسانی را کاهش می‌دهند؟
یک چیز مسلم است: جنگ‌ها اغلب ویرانی و خونریزی هولناک به بار آورده‌اند، بدون اینکه در واقع به اهداف مورد نظر خود دست یابند.
اریکا چنووت از دانشگاه وسلیان در میدلتون، ایالات متحده آمریکا – کارشناس شناخته‌شده در مسائل تروریسم – و همکارش ماریا جی. استفان
تمام درگیری‌های شناخته‌شده در سراسر جهان را بین سال‌های ۱۹۰۰ تا ۲۰۰۶ که شامل حق تعیین سرنوشت، برکناری رهبران
سیاسی یا اخراج قدرت‌های اشغالگر نظامی می‌شد، بررسی کردند.
از میان این‌ها، ۲۱۸ نفر مسلح و ۱۰۵ نفر غیرخشونت‌آمیز بودند.
مطالعهٔ او در سال ۲۰۱۱ با عنوان «چرا مقاومت مدنی مؤثر است: منطق راهبردی مدیریت منازعهٔ غیرخشونت‌آمیز» منتشر شد و
اکنون به زبان آلمانی نیز در دسترس است ("چرا مقاومت مدنی مؤثر است – منطق استراتژیک درگیری‌های غیرخشونت‌آمیز").
این مطالعه با پاسخ به این پرسش که آیا بازپس‌گیری سرزمین‌های اشغالی، مقاومت در برابر اشغال، دیکتاتوری‌ها، رژیم‌های
سرکوبگر و سرنگونی دولت‌های نامحبوب از طریق مقاومت غیرخشونت‌آمیز موفق‌تر است یا مقاومت خشونت‌آمیز، خلأی در پژوهش پر کرد.
این مطالعه بنابراین یک دستاورد پیشگامانه در سطح بین‌المللی بود که تردیدهای رایج را غیرقابل‌دفاع نشان داد.
در نهایت، این مطالعه به‌وضوح نشان داد که اشکال غیرخشونت‌آمیز مقاومت تقریباً دو برابر موفق‌تر از مقاومت
مسلحانه بودند – در اروپا و همچنین در آمریکا، آسیا و آفریقا.
بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۶، اقدامات غیرخشونت‌آمیز پنج برابر موفق‌تر از قیام‌های مسلحانه بودند.
نویسندگان می‌گویند: «...به‌ویژه در کارزارهایی که به دنبال تغییر رژیم یا رهایی از اشغال خارجی
هستند، مقاومت غیرخشونت‌آمیز آشکارا برتری دارد» .
این یافته‌ها تاکنون رد نشده‌اند، زیرا بر داده‌های گسترده و تحلیل علمی دقیق مبتنی هستند. این امر به نتایج روشنی انجامید.
به گفتهٔ نویسندگان این مطالعه، هیچ تضمینی وجود ندارد که مقاومت غیرخشونت‌آمیز به موفقیت منجر شود.
با این حال، در مورد اقدامات خشونت‌آمیز، نرخ موفقیت به‌طور قابل توجهی پایین‌تر و معادل ۲۲ درصد بود، در حالی که در مورد مقاومت
غیرخشونت‌آمیز، این نرخ در بیش از ۵۰ درصد موارد موفقیت‌آمیز بود.
جزئیات جالب: حتی اشکال ترکیبی جنبش‌ها که مقاومت غیرخشونت‌آمیز در مقیاس وسیع را با شاخه‌های خشونت‌آمیز ترکیب
می‌کنند، کمتر از کارزارهای کاملاً غیرخشونت‌آمیز موفق هستند.
ترکیب خشونت با اقدامات غیرخشونت‌آمیز به موفقیت نمی‌انجامد.
نویسندگان مطالعه یک کمپین را در صورتی موفق دانستند که اهداف آن صددرصد ظرف یک سال از اوج فعالیت‌ها محقق شده باشد.
بر اساس این مطالعه، کارزارهای موفق غیرخشونت‌آمیز شامل انقلاب ایران (۱۹۷۷–۱۹۷۹) و جنبش مردم‌سالاری فیلیپین (۱۹۸۳–۱۹۸۶) بودند.
در سال ۲۰۰۵، اقدام‌های مداوم و نظام‌مند غیرخشونت‌آمیز به اشغال خارجی در لبنان پایان داد .
«در تیمور شرقی»، به گفتهٔ نویسندگان، «جنبش مقاومت غیرخشونت‌آمیز به بیرون راندن موفقیت‌آمیز نیروهای اندونزیایی از تیمور
شرقی و دستیابی به استقلال برای این قلمرو الحاق‌شده کمک کرد.»
مقاومت غیرخشونت‌آمیز در عمل به چه معناست؟
۱۲۳۴۳۲۱ انواع گسترده‌ای از اشکال اقدام قابل تصور هستند.
در مثال‌های ذکرشده، مقاومت غیرخشونت‌آمیز با مشارکت میلیون‌ها نفر به شکل تظاهرات گسترده،
اعتصابات و عدم همکاری سازمان‌یافته وجود داشت.
این به‌طور سیستماتیک دشمن را از منابع قدرت سیاسی، اقتصادی و نظامی‌اش محروم کرد.
این امر از طریق حمایت فعال بازرگانان، کارگران، اتحادیه‌های کارگری، دانشجویان، متخصصان، روحانیون، جوانان،
زنان، فقرا، انجمن‌های کشاورزان و سایر گروه‌هایی که رژیم به اطاعت و منابع آن‌ها متکی بود، محقق شد.
اقدامات خلاقانه‌ای وجود داشت، مانند نافرمانی مدنی توسط کارگران ایرانی در نیروگاه‌ها.
هر شب برق را به مدت دو ساعت قطع می‌کردند تا پخش اخبار شبانگاهی ایالتی را مختل کنند و برای تظاهرکنندگانی
که منع تردد را نقض می‌کردند، پوشش تاریکی فراهم آورند.
۱۲۳۴۳۲۱ ۱۲۳۴۳۲۱ اغلب، اقدامات مقاومت مسالمت‌آمیز در خیابان‌ها آن‌قدر جمعیت زیادی را در بر می‌گرفت که پلیس و نیروهای امنیتی
طرف مقابل منابع یا پرسنل لازم برای اجرای ممنوعیت‌ها را نداشتند.
به هر حال، نمی‌توانید ناگهان ده‌ها هزار نفر را در زندان بیندازید وقتی تنها چند سلول خالی دارید.
برای مثال، ده‌ها هزار نفر دیواری تشکیل دادند تا تانک‌ها و نیروهای وفادار به دولت را متوقف کنند.
به جای حمله به نیروهای امنیتی رژیم، تظاهرکنندگان غیرمسلح در مقابل تانک‌ها نشستند و به عنوان خوش‌آمدگویی نمادهای
مسالمت‌آمیز مانند گل، شکلات یا لیموناد پرتقالی به سربازان تقدیم کردند و از آن‌ها خواستند به مخالفان بپیوندند.
اقدامات غیرخشونت‌آمیز در مکان‌هایی نیز موفق بودند که تنها چند سال پیش تلاش خشونت‌آمیز در
آن‌ها شکست خورده بود، مانند جنبش مردم‌قدرت فیلیپین.
چرا کارزارهای غیرخشونت‌آمیز در نهایت شانس موفقیت بسیار بیشتری دارند؟
نویسندگان این مطالعه دلایل زیر را ذکر می‌کنند:
۱. کمپین‌های غیرخشونت‌آمیز می‌توانند افراد بسیار بیشتری را بسیج کنند.
میانگین اقدامات خشونت‌آمیز ۵۰٬۰۰۰ شرکت‌کننده داشت، در حالی که کمپین‌های غیرخشونت‌آمیز به‌طور متوسط ۲۰۰٬۰۰۰ شرکت‌کننده داشتند.
این امر امکان اتخاذ اقدامات گسترده‌تری را فراهم کرد که هزینه حفظ وضع موجود را برای رژیم افزایش داد.
کمپین‌های غیرخشونت‌آمیز همچنین پذیرای مشارکت زنان و سالمندان هستند، زیرا این فعالیت‌ها
خطر کمتری نسبت به مقاومت خشونت‌آمیز دارند.
۱۲۳۴۳۲۱ ۱۲۳۴۳۲۱ به گفته اریکا چنووت، اگر طیف گسترده‌ای از جمعیت درگیر شود، یک رژیم به‌سختی
می‌تواند قدرت خود را با مشارکت ده درصد حفظ کند.
بله، حتی با تنها پنج درصد مشارکت، برای رژیم دشوار خواهد بود.
2. جداسازی افراد درگیر دشوارتر است.
شرکت‌کنندگان در کارزارهای غیرخشونت‌آمیز اغلب بخش‌های بسیار متفاوتی از جمعیت را نمایندگی می‌کنند، زیرا این کارزارها
معمولاً شامل افرادی با جنسیت‌ها، سنین، ادیان، قومیت‌ها، ایدئولوژی‌ها، مشاغل و وضعیت‌های اجتماعی–اقتصادی متفاوت هستند.
این کار جداسازی شرکت‌کنندگان و اعمال سرکوب را برای مخالفان دشوارتر می‌کند.
3. کمپین‌های غیرخشونت‌آمیز به دلیل تنوع و تعداد بیشتر شرکت‌کنندگان، فرصت‌های بیشتری
برای توسعه تاکتیک‌ها و ایده‌های جدید دارند.
بر اساس این مطالعه، موفقیت‌ها مستقل از این بودند که رژیم مورد نظر اقتدارگرا، قوی یا ضعیف
باشد یا تلاش کند کارزار را با خشونت سرکوب کند.
مزایای بیشتر مقاومت غیرخشونت‌آمیز عبارتند از:
- میانگین مدت زمان بسیار کوتاه‌تر (۳ سال به جای ۹ سال برای درگیری‌های خشونت‌آمیز)
۱۲۳۴۳۲۱ - مرگ، جراحت، تخریب و آسیب روانی بسیار کمتر
- احتمال بسیار بالاتری وجود دارد که دموکراتیزاسیون بعدی ظرف پنج سال پس از درگیری غالب شود.
حتی اگر قیام‌های خشونت‌آمیز موفق شوند، در درازمدت همچنان شرایط دموکراتیک در کشور فراهم نخواهد بود.
پیامدها اغلب انتقام‌جویی علیه حامیان رژیم سابق، نادیده گرفتن حقوق اقلیت‌ها و غیره است، به‌طوری که وضعیت کشور پس
از درگیری‌های مسلحانه اغلب حتی سرکوبگرتر از قبل می‌شود.
- مقاومت غیرخشونت‌آمیز خطر کمتری برای بروز جنگ داخلی بعدی دارد، زیرا تقریباً نیمی از تمام درگیری‌های مسلحانه
موفق ظرف ده سال به درگیری مسلحانه جدیدی منجر می‌شوند.
بنابراین این دیدگاه که خشونت را تنها می‌توان با خشونت متقابل از میان برداشت، نادرست است.
گزینه‌های بسیار موفق‌تری به جای زور نظامی وجود دارند که برخلاف عملیات‌های نظامی، می‌توانند صلحی واقعی، پایدار،
عادلانه و دموکراتیک را در کشور مورد نظر به ارمغان آورند.
در همین حال، اریکا چنووت بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۹ تحقیقات خود را ادامه داده و به یافته‌های زیر دست یافته است:
شورش‌های غیرخشونت‌آمیز همچنان موفق‌تر از شورش‌های خشونت‌آمیز هستند.
با این حال، دولت‌ها برای مقابله با مقاومت غیرخشونت‌آمیز بهتر مجهز شده‌اند.
دیکتاتورها و رژیم‌های اقتدارگرا آموخته‌اند که جنبش‌های غیرخشونت‌آمیز را سرکوب کنند.
جنبش مقاومت غیرخشونت‌آمیز در قرن بیست و یکم با چالش‌های زیر مواجه است:
- گزارش‌دهی بی‌طرفانه با سانسور و نظارت مختل می‌شود، در حالی که اخبار جعلی توسط رژیم‌ها منتشر می‌شود.
- جنبش‌های غیرخشونت‌آمیز با بال‌های خشونت‌آمیز افزایش یافته‌اند.
از عاملان تحریک‌کننده به طور فزاینده‌ای برای وارد کردن خشونت به یک جنبش استفاده می‌شود.
عامل تحریک‌کننده فردی است که به نمایندگی از مقامات، مانند پلیس، دادستانی یا سازمان‌های اطلاعاتی، برای نفوذ به یک گروه یا سازمان
و تحریک اعضای آن به ارتکاب اعمال غیرقانونی، فعالیت می‌کند.
این بال‌های خشن موفقیت یک جنبش را کاهش می‌دهند.
بنابراین: مراقب نفوذ هدفمند افراد خشن باشید!
- اقدامات و فرصت‌های دیجیتال بیش از حد دست‌بالا گرفته شده‌اند.
اگرچه می‌توان از طریق اینترنت به‌سرعت مردم را بسیج کرد، اما این معمولاً به کمپین‌های بلندمدت که در
آن‌ها افراد باید یکدیگر را شخصاً بشناسند، منجر نمی‌شود.
- اغلب، زمان و انرژی بسیار کمی صرف برنامه‌ریزی کمپین‌ها و تقویت انسجام در یک جنبش می‌شود.
یک کارزار مقاومت موفق نیازمند شبکه‌های قدرتمند گروه‌هاست که در آن افراد یکدیگر را به‌خوبی
می‌شناسند و هنگام سرکوب از هم حمایت می‌کنند.
۱۲۳۴۳۲۱ ۱۲۳۴۳۲۱ با وجود این چالش‌ها، مقاومت غیرخشونت‌آمیز همچنان موفق‌تر است.
چرا تا کنون مسیر عدم خشونت بسیار کمتر انتخاب شده است؟
نویسندگان این مطالعه گمان می‌کنند که این امر ناشی از کمبود دانش درباره ماهیت، امکانات و شانس‌های موفقیت مقاومت غیرخشونت‌آمیز است.
جای تعجب نیست که این مطالعه عمدتاً توسط سیاستمداران، رسانه‌ها و دانشگاه‌ها نادیده گرفته می‌شود.
به هر حال، اگر این باور رواج یابد که روش‌هایی بسیار مؤثرتر از نیروی مسلح وجود دارد، سودهای حاصل از جنگ‌ها به خطر خواهند افتاد.
این به این دلیل است که مدل کسب‌وکار صنعت اسلحه بر این روایت استوار است که مقاومت خشونت‌آمیز ضروری و حیاتی است.
نتیجه‌گیری: ما باید توانا به صلح شویم، نه جنگ!
۱۲۳۴۳۲۱ پس لطفاً با به اشتراک گذاشتن این برنامه در شبکه‌های اجتماعی، برای مثال، این خبر را منتشر کنید!
تنها در صورتی که یافته‌های این مطالعه پذیرفته شوند، می‌توان از خونریزی و ویرانی وحشتناک بیشتر جلوگیری کرد و
کسانی که از جنگ سود می‌برند دیگر قادر نخواهند بود از رنج انسان‌ها و ویرانی کل کشورها سود کسب کنند.
به رسانه‌های اجتماعی در اینترنت تکیه نکنید، بلکه در زندگی واقعی با افراد هم‌فکر که به آن‌ها اعتماد دارید آشنا شوید.
فقط با هم می‌توان مارپیچ خشونت را شکست.
ما به افرادی نیاز داریم که برای صلح متحد بمانند و با الگو بودن پیش‌قدم شوند.
Kla.TV خوشحال است که با کمک فرم تماس در www.kla.tv/vernetzung، از شبکه‌سازی محلی افراد صلح‌دوست حمایت می‌کند.