Ang depensa, paglaban, at lakas ay palaging iniisip nang halos eksklusibo sa konteksto ng karahasan.
Hindi bababa sa usapin ng paglaban sa mga partikular na malupit na awtokrat at walang-prinsipyong diktador, halos nagkakaisa ang
lahat na ang karahasan ay mapagtatagumpayan lamang ng kontra-karahasan, na ang
digmaan ang nagdudulot ng kapayapaan, atbp.
Simula pa noong ipinahayag ni dating Chancellor Olaf Scholz ang "turning point" sa German Bundestag noong Pebrero 2022,
nagkaroon ng napakalaking pag-urong ng talakayan tungo sa mga argumentong militar – at hindi lamang sa Alemanya.
Hindi na pinag-uusapan kung dapat bang gamitin ang puwersang militar, kundi kung ilang sandata ang dapat
ibigay, anong uri ng sandata, kailan ito dapat gawin, atbp.
Ang mga pacifista ay tinatawag na "rag-tag pacifists" o pinagtatawanan bilang inosente at hindi praktikal sa mundo.
Pangalawa ang diplomasya, at ang mga hindi marahas na kilos ay hindi pinapansin.
Madalas itong ipinapagtwiran sa pamamagitan ng tinatawag na "karapatan sa pagtatanggol sa sarili" (Artikulo 51 ng Saligang
Batas ng UN), na halimbawa ay karapat-dapat sa Ukraine o Israel.
Siyempre, bawat estado ay may karapatang ito.
Gayunpaman, ang pagtatanggol sa sarili ay dapat isagawa gamit ang pinakaepektibong paraan.
Karaniwang itinuturing ng mga tao ang depensang militar bilang pinakaepektibong anyo ng pagtatanggol mula pa sa simula.
Ngunit tama nga ba talaga sila? Talaga bang walang alternatibo sa digmaan, karahasan, at paghahatid ng armas, gaya ng
ipinapaniwala sa atin ng mass media – na tila naging tagapagsalita ng mga tagapagtaguyod ng militar?
Kailangang palaging militar ba ang depensa upang maging epektibo?
O mayroon bang iba pang mga anyo ng pagtatanggol sibil na kasing epektibo o mas matagumpay pa?
At na, bilang isang epekto, ay pumipigil sa pagkawasak ng buong mga lungsod at malalawak na lupain
at lubos na nagpapababa ng bilang ng mga nasawi?
Isang bagay ang tiyak: madalas na nagdulot ang mga digmaan ng kakila-kilabot na pagkawasak at pagdurugo
nang hindi talaga naabot ang kanilang mga layunin.
Erica Chenoweth mula sa Wesleyan University sa Middleton, USA – isang kinikilalang eksperto sa mga isyu ng terorismo – kasama ang
kanyang kasamahan na si Maria J. Stephan, sinuri ang lahat ng kilalang tunggalian sa buong mundo mula 1900 hanggang 2006 na may
kinalaman sa karapatan sa sariling pagpapasya, ang pagtanggal ng mga pinunong pampulitika sa kanilang tungkulin,
o ang pagpapatalsik sa mga puwersang militar na sumakop.
Sa mga ito, 218 ang armado at 105 ang hindi marahas.
Ang kanyang pag-aaral ay inilathala noong 2011 sa pamagat na "Bakit Epektibo ang Sibil na Paglaban. Ang Estratehikong Lojika
ng Hindi Marahas na Pagtutol" at ngayon ay magagamit na rin sa Aleman ("Why Civil Resistance
Works – The Strategic Logic of Nonviolent Conflict").
Pinunan ng pag-aaral ang kakulangan sa pananaliksik sa pamamagitan ng pagsagot sa tanong kung mas matagumpay ba ang
muling pagbawi ng mga sinakop na teritoryo, ang paglaban sa okupasyon, ang mga diktadura, ang mga rehimeng mapang-supil,
at ang pagpapatalsik sa mga hindi popular na pamahalaan sa pamamagitan ng hindi marahas o marahas na paglaban.
Ang pag-aaral ay isang makabago at nangungunang tagumpay sa pandaigdigang antas, na nagpapakita na
ang mga karaniwang pag-aalinlangan ay hindi matibay.
Sa huli, malinaw na ipinakita ng pag-aaral na ang mga di-marahas na anyo ng pagtutol ay halos dalawang beses na
mas matagumpay kaysa sa armadong pagtutol – sa Europa gayundin sa Amerika, Asya, at Aprika.
Sa pagitan ng 2000 at 2006, limang beses na mas matagumpay ang mga hindi marahas na kilos kaysa sa mga armadong pag-aalsa.
Sinasabi ng mga may-akda: "...lalo na sa mga kampanyang naglalayong baguhin ang rehimen o makamit ang
kalayaan mula sa dayuhang okupasyon, ang hindi marahas na pagtutol ay malinaw na mas mahusay" .
Hindi pa napapabulaanan ang mga natuklasang ito hanggang ngayon, dahil nakabatay ang mga ito sa malawak na datos at masusing
siyentipikong pagsusuri. Nagtungo ito sa malinaw na mga resulta.
Ayon sa mga may-akda ng pag-aaral, walang katiyakan na hahantong sa tagumpay ang hindi marahas na pagtutol.
Gayunpaman, sa kaso ng mararahas na kilos, ang porsyento ng tagumpay ay makabuluhang mas mababa sa 22
porsyento kumpara sa hindi marahas na pagtutol, na nagtagumpay sa mahigit 50 porsyento ng mga kaso.
Kawili-wiling detalye: kahit ang mga hybrid na anyo ng kilusan na pinagsasama ang malawakang hindi marahas na
pagtutol at marahas na pakpak ay hindi kasing matagumpay ng mga kampanyang purong hindi marahas.
Ang pagsasama ng karahasan at hindi marahas na kilos ay hindi humahantong sa tagumpay.
Itinuring ng mga may-akda ng pag-aaral na matagumpay ang isang kampanya kung naabot nang 100 porsyento ang mga layunin
nito sa loob ng isang taon mula sa rurok ng mga aktibidad.
Ayon sa pag-aaral, kabilang sa mga matagumpay na kampanyang hindi marahas ang Rebolusyong Iranian (1977–1979)
at ang Kilusang People Power ng Pilipinas (1983–1986).
Noong 2005, ang tuloy-tuloy at sistematikong hindi marahas na kilos ay nagwakas sa dayuhang okupasyon sa Lebanon .
Sa Silangang Timor, ayon sa mga may-akda, ang isang kilusang mapayapang paglaban ay nakatulong nang matagumpay na
alisin ang mga tropang Indonesiano mula sa Silangang Timor at makamit ang kasarinlan para sa sinakop na teritoryo.
Ano ang ibig sabihin ng hindi marahas na pagtutol sa praktika?
Maraming uri ng mga anyo ng aksyon ang maaaring maisip.
Sa mga halimbawang kakalabas lang na nabanggit, nagkaroon ng hindi marahas na pagtutol na kinasangkutan ng
milyun-milyong kalahok sa anyo ng malawakang protesta, welga, at organisadong hindi pakikipagtulungan.
Ito ay sistematikong nag-alis sa kaaway ng mga pinagkukunan nito ng kapangyarihang pampulitika, pang-ekonomiya, at militar.
Naitamo ito sa pamamagitan ng aktibong suporta ng mga negosyante, manggagawa, unyon ng mga manggagawa, mga estudyante, mga
propesyonal, mga klero, kabataan, kababaihan, mahihirap, mga samahan ng magsasaka, at iba pang mga
grupo na ang pagsunod at yaman ay inaasahan ng rehimen.
May mga malikhaing kilos, tulad ng sibil na pagsuway ng mga manggagawang Iranian sa mga planta ng kuryente.
Bawat gabi, pinapatay nila ang kuryente nang dalawang oras upang putulin ang gabing balita ng estado at magbigay ng takip
ng kadiliman para sa mga nagpoprotesta na lumalabag sa curfew.
Madalas, ang mga kilos-protesta na hindi marahas ay kinabibilangan ng napakaraming nagpoprotesta sa mga kalye kaya't
ang pulisya at mga puwersang pangseguridad ng kabilang panig ay walang sapat na
mapagkukunan o tauhan upang ipatupad ang mga pagbabawal.
Pagkatapos ng lahat, hindi mo biglang maisasaklang sa bilangguan ang sampu-sampung
libong tao kung iilan lamang ang bakanteng selda.
Halimbawa, sampu-sampung libong tao ang nagbuo ng pader upang pigilan ang mga tangke at tropang tapat sa pamahalaan.
Sa halip na atakihin ang mga puwersang panseguridad ng rehimen, naupo ang mga sibilyang nagpoprotesta sa harap ng mga tangke at
iniharap sa mga sundalo ang mga mapayapang simbolo gaya ng bulaklak, tsokolate, o limonadang kahel bilang
pagbati – at hinikayat ang mga sundalo na sumali sa oposisyon.
Ang mga hindi marahas na kilos ay naging matagumpay din sa mga lugar kung saan nabigo ang marahas na
pagtatangka ilang taon lamang ang nakalipas, gaya ng sa kaso ng kilusang People Power sa Pilipinas.
Bakit sa huli ay mas mataas ang tsansa ng tagumpay ng mga kampanyang hindi marahas?
Binanggit ng mga may-akda ng pag-aaral ang mga sumusunod na dahilan:
1. Ang mga kampanyang hindi marahas ay maaaring makapag-mobilisa ng mas maraming tao.
Ang karaniwang marahas na kilos ay may 50,000 na kalahok, habang ang mga kampanyang hindi
marahas ay may karaniwang 200,000 na kalahok.
Pinahintulutan nito ang mas malawak na mga aksyon, na nagtaas ng gastos sa
pagpapanatili ng kasalukuyang kalagayan para sa rehimen.
Mas bukas din ang mga kampanyang hindi marahas sa pakikilahok ng mga kababaihan at matatanda, dahil mas kaunti ang panganib na
kaakibat ng mga aktibidad na ito kumpara sa marahas na pagtutol.
Ayon kay Erica Chenoweth, kung maaabot ang malawak na hanay ng populasyon, halos hindi na mapapanatili ng isang rehimen ang
kapangyarihan nito kung may sampung porsyentong pakikilahok.
Oo, kahit na limang porsyento lamang ang makilahok, magiging mahirap para sa rehimen.
2. Mas mahirap ihiwalay ang mga indibidwal na kasangkot.
Ang mga kalahok sa mga kampanyang hindi marahas ay kadalasang kumakatawan sa napakalawak na bahagi ng populasyon, dahil ang mga
kampanyang hindi marahas ay kadalasang kinabibilangan ng mga taong may iba't ibang kasarian, edad, relihiyon,
etnisidad, ideolohiya, hanapbuhay, at katayuang sosyo-ekonomiko.
Pinapahirap nito para sa mga kalaban na ihiwalay ang mga kalahok at ipatupad ang panunupil.
3. Ang mga kampanyang hindi marahas ay may mas maraming pagkakataon na bumuo ng mga bagong taktika at ideya dahil sa
kanilang magkakaiba at mas malaking bilang ng mga kalahok.
Ayon sa pag-aaral, ang mga tagumpay ay hindi nakadepende kung ang rehimen ay awtoritaryan, malakas o mahina, o
kung sinubukan nitong marahas na supilin ang kampanya.
Ang iba pang mga pakinabang ng hindi marahas na pagtutol ay:
- ang mas maikling karaniwang tagal (3 taon sa halip na 9 na taon sa kaso ng mararahas na tunggalian)
- mas kaunti ang mga pagkamatay, pinsala, pagkawasak at trauma
- mas mataas ang tsansa na mangingibabaw ang kasunod na demokratisasyon sa loob ng
limang taon mula nang magsimula ang tunggalian.
Kahit magtagumpay ang mararahas na pag-aalsa, hindi pa rin magkakaroon ng demokratikong kondisyon sa bansa sa pangmatagalan.
Ang mga kahihinatnan ay madalas na paghihiganti laban sa mga tagasuporta ng dating rehimen, pagwawalang-bahala sa mga
karapatan ng minorya, atbp., kaya't ang kalagayan sa bansa pagkatapos ng mga armadong
tunggalian ay kadalasang mas mapang-supil pa kaysa dati.
- Ang hindi marahas na pagtutol ay may mas mababang panganib ng kasunod na digmaang sibil, dahil halos kalahati ng lahat
ng matagumpay na armadong tunggalian ay humahantong sa isang bagong armadong tunggalian sa loob ng sampung taon.
Ang pananaw na ang karahasan ay mapagtatagumpayan lamang sa pamamagitan ng kontra-karahasan ay samakatuwid ay mali.
May mas maraming matagumpay na alternatibo sa puwersang militar na, hindi tulad ng mga operasyong militar, ay
makapagdadala ng tunay, pangmatagalan, makatarungan at demokratikong kapayapaan sa bansang kinauukulan.
Samantala, ipinagpatuloy ni Erica Chenoweth ang kanyang pananaliksik mula 2004
hanggang 2019 at natuklasan ang mga sumusunod:
Patuloy na mas matagumpay ang mga hindi marahas na pag-aalsa kaysa sa mararahas na pag-aalsa.
Gayunpaman, naging mas handa na ang mga pamahalaan sa pagharap sa hindi marahas na pagtutol.
Natutunan ng mga diktador at mga awtoritaryong rehimen na supilin ang mga hindi marahas na kilusan.
Ang kilusang mapayapang pagtutol ay humaharap sa mga sumusunod na hamon sa ika-21 siglo:
- Nahahadlangan ang neutral na pag-uulat dahil sa sensura at pagsubaybay, habang ikinakalat ng mga rehimen ang pekeng balita.
- Dumami ang mga kilusang hindi marahas na may marahas na pakpak.
Lalong ginagamit ang mga ahenteng provocateur upang magdulot ng karahasan sa isang kilusan.
Ang ahenteng provocateur ay isang taong kumikilos para sa mga awtoridad gaya ng pulisya, tanggapan ng piskal o mga lihim na
serbisyo upang makalusot sa isang grupo o organisasyon at himukin ang mga miyembro nito na gumawa ng mga iligal na gawain.
Ang mararahas na pakpak na ito ay nagpapababa ng tagumpay ng isang kilusan.
Kaya: Mag-ingat sa tinutukoy na pagpasok ng mararahas na indibidwal!
- Ang mga digital na aksyon at oportunidad ay labis na pinahahalagahan.
Bagaman posible na mabilis na mapag-mobilisa ang mga tao sa pamamagitan ng internet, hindi ito karaniwang
humahantong sa pangmatagalang kampanya kung saan kailangan ng mga tao na personal na magkilala sa isa't isa.
- Madalas, napakaliit ng oras at enerhiya ang inilalaan sa pagpaplano ng mga kampanya at sa
pagpapalakas ng pagkakaisa sa loob ng isang kilusan.
Ang matagumpay na kampanya ng paglaban ay nangangailangan ng matibay na ugnayan ng mga grupo kung saan magkakilala nang mabuti
ang mga tao at sumusuporta sa isa't isa kapag may pang-aapi.
Sa kabila ng mga hamong ito, patuloy na mas matagumpay ang hindi marahas na pagtutol.
Bakit hindi pa mas madalas na pinipili ang landas na hindi marahas hanggang ngayon?
Pinaghihinalaan ng mga may-akda ng pag-aaral na ito na ito ay dahil sa kakulangan ng kaalaman tungkol sa kalikasan, mga
posibilidad, at tsansa ng tagumpay ng hindi marahas na pagtutol.
Hindi nakapagtataka na karamihan sa mga pulitiko, media, at akademya ay hindi pinapansin ang pag-aaral na ito.
Pagkatapos ng lahat, mapanganib ang mga kita mula sa mga digmaan kung mananaig ang kamalayan na may
mas epektibong paraan kaysa sa puwersang sandatahan.
Ito ay dahil ang modelo ng negosyo ng industriya ng armas ay nakabatay sa naratibo na ang
marahas na paglaban ay kinakailangan at mahalaga.
Konklusyon: Dapat tayong maging handa sa kapayapaan, hindi sa digmaan!
Kaya mangyaring ikalat ang balita sa pamamagitan ng pagbabahagi ng programang ito sa social media, halimbawa!
Kung tatanggapin lamang ang mga natuklasan ng pag-aaral na ito, mapipigilan ang karagdagang malagim na pagdurugo at pagkawasak,
at hindi na makakapagkamit ng kita mula sa pagdurusa ng tao at pagkawasak ng mga buong bansa ang mga kumikita sa digmaan.
Huwag umasa sa social media sa internet, kundi makilala ang mga taong kapareho mo ng hilig
na maaari mong pagkatiwalaan sa totoong buhay.
Sa pagkakaisa lamang masisira ang paikot-ikot na karahasan.
Kailangan natin ng mga taong nagkakaisa para sa kapayapaan at nangunguna sa pamamagitan ng halimbawa.
Ikinagagalak ng Kla.TV na suportahan ang lokal na pagkakaugnay-ugnay ng mga taong mahilig sa kapayapaan sa
pamamagitan ng contact form sa www.kla.tv/vernetzung.