Մեկ խնդիր, որը ներկայումս ազդում է բազմաթիվ երկրների վրա, կանխիկի ապագան է։
Այն մոտ ապագայում վտանգի տակ է՝ փոխարինվելու թվային եվրոյով։
Եկեք նայենք, թե ինչպես է սա զարգացել:
● 2021 թվականի հոկտեմբերին Եվրոսիստեմի կողմից մեկնարկվեց «Թվային եվրո» նախագիծը՝ երկամյա հետազոտական փուլով։
● 2023 թվականի հունիսին ներկայացվեց թվային եվրոյի դիզայնի նախնական հայեցակարգը, որը կոչվում է «Միասնական արժույթի փաթեթ»։
● 2025 թվականի նոյեմբերի 1-ին Եվրոսիստեմը անցավ նախագծի հաջորդ փուլին։
Նպատակն է պատրաստել Եվրոսիստեմը հնարավոր թվային եվրոյի 2029 թվականին թողարկմանը։
Եվրոսիստեմի կանխիկ ռազմավարության զարգացումը ներկայումս առաջարկում է եզակի և խոստումնալից
հնարավորություն՝ կանխիկը օրենքով ամրագրելու համար։
Սա միակ միջոցն է դրա երկարաժամկետ պահպանությունը ապահովելու համար։
Դրա մեկ հիմնավորումն այն է, որ պարտավորություն պետք է լինի ընդունել ոչ միայն թվային եվրոն, այլև կանխիկը։
Ընդունելու պարտավորությունն նշանակում է, որ վճարող կողմերը պարտավոր են ընդունել եվրոյի
թղթադրամներն ու մետաղադրամները որպես օրինական վճարամիջոց։
Արդար վարկի (cash) միջոցով վճարումները դարեր շարունակ փորձարկված և հաստատված են եղել, և
այն պետք է շարունակի մնալ մեզ համար հասանելի։
Գիտե՞ք, որ անկախ այս քննարկման արդյունքից՝ յուրաքանչյուր անհատի վրա է դրված պահպանել կանխիկ գումարը։
Փողի պահպանությունը մեծապես կախված է նրանից, թե որքան հաճախ է այն դեռ օգտագործվում, և դա կախված է բնակչությունից։
Բայց մեզնից ո՞վ իսկապես գիտի?
Տարիներ շարունակ շատերը անխոհեմաբար ենթարկվել են հարմարավետությանը։
ՀԻՄԱ (!) է վճռորոշ փուլը կանխիկ գումար ստանալու համար։
Սա բնակչության կողմից պահանջում է երկու գործողություն:
1. Ստորագրեք այսօր առաջարկվող ստորագրահավաքները կանխիկ գումարը պահպանելու համար, որպեսզի
այն ընդունելու պարտավորությունը շարունակվի։
2. Վճարեք կանխիկ և տանը թողեք ձեր դեբետ քարտը։
Չի կարող ճիշտ լինել, որ տնտեսությունը մարդկանց ստիպում է թվային վճարումներ կատարել, այդպիսով
աջակցելով քաղաքական գործիչների վերահսկողության ձգտմանը։
Հաջորդ տեսանյութում Bargelderhalt նախաձեռնության հիմնադիր Հանսյորգ Ստուցլեն պատմում է, թե ինչպես է կանխիկ գումարը
դուրս մղվում և ինչ ուժ ունի յուրաքանչյուրն՝ դա կանխելու համար։
Եկեք դրանք միասին օգտագործենք։
«Ես պարզապես ուզում եմ հավելել, որ այս թվային եվրոն, իհարկե, չի փոխարինի կանխիկը, այլ կլրացնի այն։»
Արդյո՞ք քաղաքականությունը հետևում է այս ուղեցույցին?
Կլրացնի՞ էլեկտրոնային եվրոն կանխիկը, թե՞ կփոխարինի այն։
Մենք այժմ ունենք եզակի հնարավորություն՝ կանխիկ գումարը օրենքով ամրագրելու ամբողջ Եվրոպայում։
Իմ անունն է Հանսյորգ Ստուցլե։
Ես եմ bargelderhalt.eu հասցեով կանխիկ ստորագրահավաքի նախաձեռնողը, որը արդեն ստորագրել է ավելի քան 200 000 մարդ։
Առաջին հերթին եկեք նայենք փաստերին։
Եվրոպական հանձնաժողովը ներկայացրել է երկու կանոնակարգային առաջարկ՝ մեկը էլեկտրոնային եվրոյի, մյուսը՝ կանխիկի համար։
Խնդիրը: օրինակ՝ էլեկտրոնային եվրոն պետք է հստակ ընդունվի խանութների վճարման կետերում, մինչդեռ կանխիկը չպետք է ընդունվի։
Սա նշանակում է, որ խանութները կարող են շարունակել մերժել կանխիկը, բայց ոչ էլեկտրոնային եվրոն։
Պետք չէ մարգարե լինել, որպեսզի տեսնես, որ այս հիմքի վրա կանխիկ գումարը կփոխարինվի և չի
ունենա երկարաժամկետ գոյատևման հնարավորություն։
Բարեբախտաբար, այս երկու առաջարկվող կանոնակարգերը դեռ չեն ընդունվել և, հետևաբար, կարող են փոփոխվել։
Այս պահին դրանք գտնվում են Եվրոպական խորհրդարանի Տնտեսական և դրամավարկային հարցերի
հանձնաժողովի (ECON հանձնաժողով) քննարկման փուլում։
Երբ լսում եմ այս հանձնաժողովի որոշ քաղաքական գործիչների հայտարարությունները, ես անհանգստանում և վախենում եմ։
Ներկայում մեր դրամի ապագան գտնվում է մի փոքր խումբ քաղաքական գործիչների ձեռքում։
պարոն Ռեպասին, Եվրոպական խորհրդարանի անդամ և ECON հանձնաժողովի անդամ, հրապարակել է տեսանյութ, որը,
աշխարհի ամենալավ կամքով անգամ, չի կարելի անտեսել։
Ինչպես պարոն Ռեպասին ասում է հենց տեսանյութի սկզբում՝ «Առաջին հերթին՝ լավ լուրը. ոչ ոք չի ուզում վերացնել կանխիկը»։
Այո, ո՞վ է ոչ ոք?
«Մենք մտահոգված ենք կանխիկի համար։»
Ես կարծում եմ, որ դա պետք է դեմատերիալացվի։
Աշխարհը ունի բավականաչափ ամուր տեխնոլոգիա։
Եվ ես հավատում եմ, որ կառավարությունները կհետաքրքրվեն այսով։
«Բայց կանխիկ գումարը դեռևս հիմնական խնդիրն է։»
Ի դեպ, ես միշտ նրանց, ովքեր ինձ հարցնում են, թե ինչպես դադարեցնել թմրանյութերի վաճառքը մեր
թաղամասերում, ասում եմ, որ դրա համար կա բավական պարզ միջոց։
Արժութային կանխիկի վերացումը կխուսափեցնի թմրանյութերի վաճառքի բուռն կենտրոնների առաջացումը։
«Մենք ուզում ենք անկանխիկ հասարակություն»
Մեր ընկերությունում չեքերի և կանխիկի կառավարումը մեզ արժի հինգ միլիարդ դոլար։
Դուք ուզում եք անկանխիկ հասարակություն՞
Մենք ձգտում ենք ... Մենք ունենք ավելի շատ շահելու, քան որևէ մեկը։
«Իմ նպատակն է, որ մենք հեռանանք ավանդական թղթադրամներից՝ կանխիկից, և անցնենք թվային հաշիվների։»
Ես ուզում եմ, որ մեր հասարակությունը դառնա անկանխիկ հասարակություն։
«Իտալիայում ընթանում է քննարկում՝ արդյոք կանխիկի սահմանաչափը պետք է սահմանվի հազար, թե երեք հազար»։
Իմ կարծիքով, այն պետք է զրո լինի։
«Մենք պետք է անցնենք կանխիկից»
Մենք պետք է շարժվենք դեպի անկանխիկ հասարակություն։
Եթե ուզում ենք անցնել կանխիկից, ապա, Աստծո համար, պետք է խթանենք բջջային հեռախոսով և կրեդիտ քարտով
գործարքները և մշակենք բիզնես մոդել, որը հիմնված է թվային վճարային ծառայություններ մատուցողների վրա։
Այս հայտարարությունները ցույց են տալիս, թե ինչ ճնշման տակ է գտնվում կանխիկ գումարը։
Այդ առիթով, պարոն Ռեպասի, ի՞նչ եք հասկանում կանխիկի վերացումից, եթե խանութներում այլևս չեք կարող կանխիկով վճարել։
Օրինակ՝ Նիդեռլանդներում դեղատների 21%-ը և կինոթատրոնների 38%-ը կանխիկ վճարումներ չեն ընդունում։
Դա Ձեր ուշադրությունից դուրս մնաց՞, պարոն Ռեպասի։
Դուք Ռոտերդամում ունեք ուսուցչի պաշտոն, այն քաղաքում, որտեղ հանրային տրանսպորտը այլևս կանխիկ գումար չի ընդունում։
Եվ ինչն է քեզ ստիպում մտածել, որ ոչ ոք չի ուզում վերացնել կանխիկը?
Այն արդեն լիովին ընթացքի մեջ է։
Եթե £500 արժողությամբ նոութբուքի համար կանխիկով վճարել չես կարող, արդյո՞ք դա նույնը չէ, ինչ կանխիկը վերացնելը։
Սա հենց այն իրավիճակն է, որը մենք երկար ժամանակ ունեցել ենք Հունաստանում։
Սա այն պատճառով է, որ կանխիկի սահմանաչափը 500 եվրո է։
Բացի այդ, «cash limit» տերմինը նույնպես թերագնահատում է փաստերը։
Վերջիվերջո, կանխիկի սահմանաչափը արդեն կանխիկի արգելք է։
Սա նշանակում է, որ օրենքով արգելվում է և պատժվում է վճարել կանխիկով ապրանքների, առևտրային
ապրանքների և ծառայությունների համար այս գումարից ավելի։
Անկանխիկ աշխարհը քայլ առ քայլ մոտենում է մեզ։
Սա շատ հստակ երևում է կանխիկի սահմաններում։
Մի անգամ կանխիկի սահմանաչափ սահմանվելուց հետո այն սովորաբար նվազեցվում է և այլևս երբեք չի բարձրացվում։
Սա արդեն տեղի է ունեցել ԵՄ ինը երկրներում։
Ես Բելգիան, Հունաստանը և Դանիան որպես այսպիսի օրինակներ եմ բերում։
Բայց իրականում կանխիկի վիճակը շատ ավելի դրամատիկ է։
Վերջիվերջո, կանխիկ գումարը կապված է պահանջարկի հետ։
Այսպիսով, թե մարդիկ կանխիկ գումար են օգտագործում։
Ես հնարավորություն ունեցա հանրային հեռարձակող SWR-ի քննարկման ընթացքում պարոն Հարդտին, Գերմանիայի Դաշնային
Բանկի կանխիկ բաժնի ղեկավարին, ուղղելու ամենակարևոր հարցը։
Ինքներդ տեսեք, թե ինչպես նա պատասխանեց իմ հարցին։
«Միգուցե դուք նույնպես սահմանեք, թե ինչ է պահանջարկը?»
Ինչքան բարձր պետք է լինի կանխիկ վճարման հարաբերակցությունը?
Ցավոք, քաղաքացիները այլևս գումար չունեն իրենց ձեռքում, քանի որ տնտեսությունը անցել է կանխիկի մերժման ուղղությամբ։
Պարզվում է, որ այստեղ՝ Գերմանիայում, արդեն կան մանրածախ առևտրականներ, որոնք մերժում են կանխիկ վճարումները։
Եվ մենք գիտենք, որ այս հիմքի վրա կանխիկը երկարաժամկետ հեռանկարում գոյատևելու որևէ հնարավորություն չունի, քանի որ
տնտեսությունն է որոշում՝ արդյոք մենք, որպես քաղաքացիներ, ունենք կանխիկով վճարելու հնարավորություն։
«Բայց մենք պարզապես Բունդեսբանկի մասին էինք խոսում։»
Ես կտայի պարոն Հարդթին մեկ այլ հնարավորություն հարցին պատասխանելու։
Հիմնական հարցը հետևյալն է՝ եթե դու Գերմանիայում վերջին մարդն լինեիր, ով կանխիկ գումար ուզում էր, արդյոք իսկապես
կցանկանայիր, որ Դոյչե Բունդեսբանկը շարունակեր փող տպել։
Ուրեմն, որտե՞ղ է այս շեմը?
«Ես կարծում եմ, որ հարցը ոչ թե այն է, թե արդյոք Գերմանիայի Դաշնային Բանկը տպում է թղթադրամներ։»
Հարցը, ավելի շուտ, այն է, թե արդյոք կանխիկի օգտագործումը զգալիորեն կկրճատվի, քանի որ
կանխիկի օգտագործման ետևում կանգնած է ենթակառուցվածք։
Եվ հարցը հետևյալն է՝ եթե կանխիկի օգտագործումը այդքան ցածր լիներ, արդյո՞ք իմաստ կունենար դրանք պահպանել։
Այսպիսով, եթե դուք վերջին մարդն լինեիք, ով վճարում էր կանխիկ, անշուշտ հարց կծագեր։
Ով է դեռ ձեր համար գործարկում կանխիկի ավտոմատը և որ մանրածախ առևտրականներն են դեռ ընդունում կանխիկ գումար?
Այսպիսով, հիմա մենք հենց գլխին հարվածեցինք։
Արժեթղթերի ապագան ի վերջո կախված է պահանջարկից։
Այսպիսով, երբ մարդիկ գրեթե այլևս կանխիկ չեն վճարում, քանի որ այլևս չեն կարող կանխիկ վճարել,
օրինակ՝ ենթակառուցվածքը դառնում է չափազանց թանկ։
Եվ քաղաքական գործիչները հետո կասեն, որ սա անհամաչափ է և հասարակությունը չի կարող կրել այս ծախսերը։
Բացի այդ, Գերմանիայի Դաշնային Բանկի Կենտրոնական կանխիկ բաժնի ղեկավարը՝ պարոն Հարդտը, չի անդրադարձել
այն հարցին, թե երբ կհասներ այս շրջադարձային պահը։
Ուստի, իմ գնահատականը հետևյալն է:
Եթե կանխիկ վճարման ցուցանիշը իջնի 15 տոկոսից ցածր, կամ վերջին հաշվով՝ 10 տոկոսից ցածր, ապա
համաչափության այս փաստարկը կդառնա ավելի ու ավելի առանցքային։
Ոչ միայն Գերմանիայի Դաշնային Բանկը, այլև Եվրոպական կենտրոնական բանկը իր հայտարարության մեջ աներկմտելի են։
Եվրոսիստեմը կշարունակի մատակարարել թղթադրամներ և հնարավորություն կընձեռի դրանց
օգտագործմանը այնքան ժամանակ, քանի դեռ պահանջարկ կա։
Բայց պարոն Ռեպասին նորից ի՞նչ ասաց։
Առաջին հերթին լավ լուրը՝ ոչ ոք չի ուզում վերացնել կանխիկը։
Իսկ իրականում ոչ ոք չի ուզում՞ վերացնել կանխիկը
Փաստն այն է, որ կանխիկ գումարն արդեն դուրս է մղվում։
Քանի որ մանրածախ առևտրականների համար կանխիկ մերժելը բավականին պարզ է։
Պարոն Ռեպասին բացատրում է իրավիճակը։
Ոչ ոք չի ուզում վերացնել կանխիկը։ Բայց առօրյա կյանքում ձևավորվել է մի պրակտիկա, երբ խանութները մուտքի մոտ
կախում են «Կանխիկ չի ընդունվում» ցուցանակ և վճարման կետում մերժում են կանխիկը ընդունել։
Այո, պարոն Ռեպասի, դա լիովին ճիշտ է։
Եվ հենց այսպես է կանխիկը վերացվելու։
Քանի որ այլևս մենք՝ քաղաքացիներս, չենք, որ մեր ձեռքում պահում ենք կանխիկի ապագան, այլ տնտեսությունն է։
Տնտեսությունն է որոշում՝ արդյոք մեզ՝ քաղաքացիներին, թույլատրվում է կանխիկ վճարել։
Հետևաբար, սա նշանակում է՝
Ով պնդում է կանխիկ վճարում, թող գտնի մեկ այլ վաճառող։
Վա՜յ, ինչ բարեհամբույր։
Հիմա մենք կարող ենք փնտրել նոր վաճառող։
Եկեք այս իրավիճակը փոխադրենք իրական կյանք։
Իմ հացագործը այլևս կանխիկ չի ընդունում։
Ուրեմն ես պետք է հինգ կիլոմետր ավելի վարեմ, որպեսզի հացաբուլկի գնել։
Այսպիսով, հիմա նստեք ավտոբուս։
Եվ ավտոբուսի վարորդը ասում է. «Ներողություն, հիմա մենք ընդունում ենք միայն քարտային վճարումներ»։
Ուստի կանխիկ վճարումները թույլատրված չեն։
Ինչպե՞ս հասնել մոտակա հացագործարանին։
Իսկ ինչպես է նախաճաշը հայտնվում իմ ափսեի մեջ?
Այս ամենը այսօր արդեն Եվրոպայի բազմաթիվ վայրերում առօրյա կյանքի մի մասն է։
Սա ինձ հետ պատահեց Հայդելբերգում։
Տեսեք ինքներդ։
Ես ներկայումս Հեյդելբերգում եմ և պատրաստվում եմ նստել այս ավտոբուսը – տեսնենք, թե հետո ինչ կլինի։
Բայց դեռ կա ժամանակ։
Այո, ես նորից վախեցա։
Ոչ, ոչ, ոչ, դեռ չորս րոպե է մնացել։
Այնուհետև ես ուզում եմ քաղաք մտնելու տոմս։
Առանց հաշվի առնելու այլընտրանք այլևս գոյություն չունի։
Արդյո՞ք այլևս հնարավոր չէ՞
Այդպես չէ։
Ոչ մի տեղ չեմ կարող գնալ, ավտոբուս չկա։
Ավտոբուսներ այլևս չկա՞ն
Այլևս ավտոբուսներ չկան։
Այստեղ, Հայդելբերգում, որտեղ մի ավտոբուս անգամ չկա, արդյոք այլևս չեմ կարող վճարել միակ օրինական վճարման միջոցով?
Ոչ, հիմա դա փոխվել է։ Մենք ունեցել ենք վեց ամիս տևող անցումային շրջան, և հիմա գումարի հետ այլևս ոչինչ չի աշխատում։
Այլևս ոչինչ չի աշխատում – օրինակ, երեխաները, հաշմանդամ մարդիկ կամ տարեցները հիմա ի՞նչ կանեն։
Այստեղ անհրաժեշտ է անհապաղ միջոցառում՝ կանխիկի վերադարձի ապագան հանրության ձեռքում դնելու համար։
Եվ սա հնարավոր է միայն այն դեպքում, եթե ձեռնարկություններին և պետական մարմիններին պարտադրվի ընդունել կանխիկ գումար։
Սա միակ միջոցն է երաշխավորելու ընտրության ազատությունը՝ վճարել կանխիկով։
93 տոկոսը բրիտանական քաղաքացիների ցանկանում են սա։
Եվրոպայի բազմաթիվ երկրներ արդեն ներդրել են նման պարտավորություն ընդունելու։
Կանաչով նշված երկրներում մանրածախ առևտրականներին չի թույլատրվում դռան վրա ցուցանակ կախելով պարզապես մերժել կանխիկ վճարումը։
Այս պարտավորությունը ընդունելու համար կան հիմնավոր պատճառներ։
Եկեք նայենք Նորվեգիային, որը 2024 թվականին ներդրեց այս պարտավորությունը՝ ընդունելու թափոնները։
Սրա պատճառը՞
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ մինչև 600 000 նորվեգացիներ թվային անգրագետ են։
Սա բնակչության ավելի քան տասը տոկոսին է համապատասխանում։
Այս թիվը Գերմանիային կիրառելու դեպքում նշանակում է, որ ավելի քան 8 միլիոն մարդ կհեռացվեն հանրային մասնակցությունից։
Դա լուրջ խախտում չէ՞ հիմնական իրավունքների։
Եկեք տեսնենք, թե ինչպես է պարոն Ռեպասին նկարագրում Գերմանիայում գործող ներկայիս իրավական կարծիքը:
Անհատ մարդկանց համար պարտավորություն չկա կանխիկ գումար ընդունելու։
Նրանք երբեք գոյություն չեն ունեցել պայմանագրային ազատության պատճառով, որը պաշտպանվում է հիմնարար իրավունքներով։
Այո, պարոն Ռեպասի, օրինակ՝ դա է Գերմանիայի Դաշնային Բանկի իրավական կարծիքը։
Ուրեմն ինչ իրավունք ունեն մանրածախ առևտրականները մերժել կանխիկ վճարումը?
Եկեք հարցնենք փաստաբանին և Դոյչե Բունդեսբանկի գործադիր խորհրդի անդամին, ով այստեղ է Ֆրանկֆուրտ-ամ-Մայնում։
«Դուք ունեք պայմանագրային ազատության բարձր իրավական ինստիտուտը։»
Վճարման պայմանները կարող են նշվել այնտեղ։
Գնորդը, ըստ էության, կարող է մերժել պայմանագիրը և որոշել չգնել որևէ բան։
Բայց ի՞նչ կասեք մյուս բոլոր հիմնարար իրավունքների մասին, ինչպիսիք են հանրային կյանքին մասնակցելու իրավունքը,
անձնական կյանքի պաշտպանությունը, խտրականության արգելքը և բազմաթիվ այլ հիմնարար իրավունքներ։
Եթե թույլ տանք, որ սա տեղի ունենա, կանխիկ գումարը կծծվի տնտեսությունից։
Ուժեղագույնի օրենքը կհաղթեր։
Եկեք ավելի մանրամասն նայենք դրան։
Ես ինքս բիզնեսի աշխարհից եմ գալիս և գիտեմ, որ պայմանագրային ազատությունը կարևոր ակտիվ է։
Բայց չպետք է չափն անցնենք։
Երբ գնորդներն ու վաճառողները հավասար դիրքերում են, պայմանագրի ազատությունը օգտակար է։
Բայց չպետք է լինի այնպես, որ ուժեղը իր կամքը պարտադրի թույլին։
Դրա համար թույլ անդամները պետք է պաշտպանվեն, ինչպես դա արդեն անում են բազմաթիվ եվրոպական երկրներ՝ պարտադիր կանխիկի ընդունմամբ։
Փողի ընդունման պարտավորություն սահմանելը քաղաքականապես հնարավոր է ցանկացած դեպքում։
Սա ապացուցվում է թվային եվրոյի համար առաջարկվող կարգավորմամբ։
Սա այն պատճառով է, որ հստակ նշվում է, որ այն պետք է ընդունվի խանութի կասսայում և նաև պետական մարմինների կողմից՝ հասցեով։
Իսկ կանխիկի մասին ի՞նչ կասեք։
Հիմա խնդրում եմ համբերատար լինել, երբ ներկայացնում եմ մի հատված, որը շատ բարդ է և միայն մի քանի անգամ լսելուց հետո է
հասկանալի։ Ցավոք, փաստաբանների դեպքում սա հաճախ է պատահում։
Բայց հետևեք, մի պահից կբացատրեմ։
«Բայց նա մեկ կետում համարձակվում է ռիսկի դիմել։»
Մանրածախ առևտրականների կամ ծառայություններ մատուցողների կողմից կանխիկ վճարումների միակողմանի նախնական
բացառումները, օրինակ՝ «կանխիկ վճարումներ չեն ընդունվում» նշան ցուցադրելով, հստակ բացառված են այս արտոնությունից։
Այլ կերպ ասած՝ արգելվում է։
Պարոն Ռեպասին փորձում է բացատրել, որ առաջարկվող կանխիկ կանոնակարգը, ըստ երևույթին, նախատեսում է, որ
մանրածախ առևտրականները չեն կարող մերժել կանխիկ վճարումը միայն մուտքի դռան վրա կախված պարզ ցուցանակի հիման վրա։
Նա նույնիսկ ասում է, որ սա արգելված կլինի։
Պարոն Ռեպասին այստեղ խիստ սխալվում է։
Միայն առաջարկվող e-եվրոյի կանոնակարգի 10-րդ հոդվածում հստակ նշվում է, որ խանութի դռան վրա կախված նշանով միակողմանի
մերժումը չի մտնում պայմանագրային ազատության շրջանակում։
Առաջարկվող կանխիկ կանոնակարգում այս մասին ոչ մի հիշատակում չկա։
Ստորև կգտնեք այս թեմայի վերաբերյալ մանրամասն ակադեմիական էսսե։
Պրոֆ. դոկտոր Զեյթլերը, փաստաբան և Բունդեսբանկի նախկին փոխնախագահը, եզրակացնում է լրիվ այլ եզրակացության, քան պարոն Ռեպասին։
Նա գրել է Börsenzeitung թերթում։
Առաջին հերթին, չնայած 2023 թվականի հունիսին Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից ներկայացված կանոնակարգի նախագիծը արտաքին
տեսքով ընդարձակ է, այն «փափուկ» է ձևակերպված առանցքային հարցում՝ հաճախորդի իրավունքի վերաբերյալ՝
գործարար գործարքներում կանխիկ վճարումներ կատարելու։
Ըստ նախագծի 5-րդ հոդվածի՝ դեռ հնարավոր կլինի բացառել կանխիկ վճարումները, օրինակ՝
ընդհանուր պայմաններում կամ «առանց կանխիկի» նշաններով։
Պրոֆ. Զեյթլերի պես, ԵԿԲ-ն նույնպես պահանջում է, որ կանոնակարգում ներառվի դրույթ, որը
արգելում է միակողմանի մերժումը՝ դռան վրա նշանով։
Ես մեջբերում եմ։
Առաջարկվող կարգավորման մեջ պետք է ներառվի նոր դրույթ, որը հստակ նշի, որ կանխիկի միակողմանի բացառումները նախապես արգելվում են։
ARD-ի Plusminus ծրագիրը նույնպես նույն եզրակացությանն է գալիս:
ԵՄ-ն հստակ սահմանել է թվային եվրոյի համար օրինական վճարամիջոցի պահանջը, սակայն ոչ թղթադրամների և մետաղադրամների համար։
Ամփոփելու համար:
1. Տնտեսությունը ավելի ու ավելի է մերժում կանխիկը։
Սա նշանակում է, որ սրճարանները, ռեստորանները, հացարանները և պաղպաղակատները ավելի ու
ավելի հաճախ մերժում են կանխիկ վճարումները։
2. Պետությունը ավելի ու ավելի հաճախ մերժում է կանխիկը։
Սա նշանակում է, որ քաղաքային բացօթյա լողավազանները, քաղաքացիների գրասենյակները, ավտոբուսներն ու տրամվայները,
ավտոկայանատեղիներն ու կայանատեղերը ավելի ու ավելի հաճախ մերժում են կանխիկ վճարումները։
Քաղաքացիներին ստիպում են թվային վճարումներ կատարել։
3. Ե-եվրոն դառնում է կանխիկի մրցակից։
Մենք ներկայումս ունենք երկու վճարման եղանակ։
Նախ՝ թվային փողը, որը հայտնի է որպես գրավոր փող, և կանխիկը՝ միակ օրինական վճարամիջոցը։
Երբ e-եվրոն ներդրվի, կլինի երկրորդ օրինական վճարամիջոց։
Էլեկտրոնային եվրոն կարելի է օգտագործել նաև մանրածախ խանութներում վճարումների համար։
Սա նշանակում է, որ այն կդառնա կանխիկի ուղղակի մրցակից և բնականաբար կվերցնի կանխիկի շուկայական մասնաբաժինը։
4. Կենտրոնական բանկերը կապում են կանխիկի ապագան պահանջարկին։
ԵՄԿ-ն արդեն ընդունել է այս հարցի վերաբերյալ անշփոթելի դիրքորոշում։
Ես մեջբերում եմ. «Եվրոսիստեմը կշարունակի մատակարարել թղթադրամներ և հնարավորություն կընձեռի դրանց
օգտագործմանը այնքան ժամանակ, քանի դեռ պահանջարկ կա»:
Փողը գոյատևելու որևէ հնարավորություն չունի։
Ինչպես նախատեսված է էլեկտրոնային եվրոյի համար, այժմ նույնպես անհրաժեշտ է օրինական
պարտավորություն կանխիկ վճարումներ ընդունելու։
Ուշադրություն դարձրեք, կանխիկ վճարումներ ընդունելու պարտավորությունը առաջարկվող կարգավորման
միայն մեկ օրինակ է, որը հրատապորեն պետք է բարելավվի։
Մեր կարծիքով առնվազն 13 կետ կա, որոնք անպայման պետք է բարելավվեն։
Մենք արդեն ուղարկել ենք այս 13 բարելավման առաջարկությունները Եվրոպական խորհրդարանի Արժութային հարցերի հանձնաժողովին։
Բայց եկեք վերադառնանք տիկին Լագարդի հայտարարությանը։
Ես պարզապես կցանկանայի ավելացնել, որ այս թվային եվրոն, իհարկե, չի փոխարինի կանխիկը, այլ կլրացնի այն։
Տիկին Լագարդի հրահանգը հստակ է:
Էլեկտրոնային եվրոն նախատեսված է կանխիկի լրացուցիչ լինելու համար, ոչ թե այն փոխարինելու։
Ահա այս բանի համար մետաֆորը՝
Փողը մեզ շատ տարբեր առավելություններ է տալիս։
Ես կցանկանայի այս ծաղկեփնջով խորհրդանշել սա։
Եվ յուրաքանչյուր ծաղիկ օգուտ է, որը մեզ շատ երկար ժամանակ է գումար ապահովել։
ԵՄ-ն այժմ ցանկանում է ունենալ մեկ այլ օրինական վճարամիջոց՝ էլեկտրոնային եվրոն։
Եվ պահանջը այն է, որ էլեկտրոնային եվրոն լրացնի կանխիկը՝ այն, ըստ էության, հավելում է։
Բայց նպատակը այն չէ, որ էլեկտրոնային եվրոն աստիճանաբար մղի կանխիկը անկյուն և ի վերջո վերացնի այն։
Ցավոք, առաջարկվող կարգավորումները ձևակերպված են այնպես, որ դրանք աջակցում են ոչ հաստատված
իրավական վճարամիջոցին և վնասում են կանխիկ գումարին։
Ըստ գործող կանխիկի կարգավորման՝ կանխիկը երկարաժամկետ հեռանկարներ չունի։
Այստեղ անհապաղ բարելավումներ են անհրաժեշտ!
Առնվազն 13 կետերը պահանջում են զգալի բարելավում։
Իրականում լուծումը բավական պարզ է՝ օրինական վճարամիջոցի համար անհրաժեշտ են միատեսակ կարգավորման պայմաններ։
Եվ դրանք ապա պետք է կիրառվեն բոլոր օրինական վճարամիջոցների նկատմամբ, այսինքն՝ էլեկտրոնային եվրոյի և կանխիկի նկատմամբ։
Չի կարող լինել, որ մեկ օրինական վճարամիջոցին նախապատվություն տրվի մյուսի նկատմամբ։
Այս տեսանյութը ուղղված է Եվրոպական խորհրդարանի բոլոր անդամներին և Գերմանիայի խորհրդարանի բոլոր անդամներին։
Ոչ մի քաղաքական գործիչ չպետք է կարողանա ասել, որ չի իմացել։
Շատ շնորհակալ եմ, որ ժամանակ հատկացրիք այս կարևոր հարցը քննարկելու համար։
Եթե դեռ չեք արել, խնդրում եմ ստորագրեք իմ կանխիկ ստորագրահավաքը՝ www.bargelderhalt.eu