ერთ-ერთი საკითხი, რომელიც ამჟამად ბევრ ქვეყანაზე მოქმედებს, ფულის მომავალია.
მას ახლო მომავალში ციფრული ევროთი ჩანაცვლების საფრთხე ემუქრება.
მოდით, ვნახოთ, როგორ განვითარდა ეს:
● 2021 წლის ოქტომბერში ევროსისტემამ "ციფრული ევროს" პროექტი წამოიწყო ორწლიანი კვლევითი ფაზით.
● 2023 წლის ივნისში წარადგინეს ციფრული ევროს დიზაინის საწყისი კონცეფცია, სახელწოდებით "ერთიანი ვალუტის პაკეტი".
● 2025 წლის 1 ნოემბერს ევროსისტემა პროექტის შემდეგ ეტაპზე გადავიდა.
მიზანია ევროსისტემის მომზადება ციფრული ევროს 2029 წელს შესაძლო გაშვებისთვის.
ევროსისტემის ნაღდი ფულის სტრატეგიის განვითარება ამჟამად უნიკალურ და პერსპექტიულ
შესაძლებლობას იძლევა, ნაღდი ფული კანონით დაცულ იქნას.
ეს ერთადერთი გზაა მისი გრძელვადიანი შენარჩუნების უზრუნველსაყოფად.
ამის ერთ-ერთი საფუძველია, რომ უნდა არსებობდეს ვალდებულება, მიიღონ არა მხოლოდ ციფრული ევრო, არამედ ნაღდი ფულიც.
მიღების ვალდებულება ნიშნავს, რომ თანხის მიმღებებმა უნდა მიიღონ ევროს ბანკნოტები და
მონეტები, როგორც კანონიერი საგადამხდელო საშუალება.
ნაღდი ფული საუკუნეების განმავლობაში გამოცდილი და აპრობირებული საგადახდო საშუალებაა და ის ჩვენთვის ხელმისაწვდომი უნდა დარჩეს.
იცოდით, რომ ამ დისკუსიის შედეგის მიუხედავად, ფულის შენარჩუნება თითოეული ინდივიდის პასუხისმგებლობაა?
ნაღდი ფულის შენარჩუნება დიდწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად ხშირად გამოიყენება ის – და ეს მოსახლეობაზეა დამოკიდებული.
მაგრამ ვის ჩვენგანს ნამდვილად იცის?
წლების განმავლობაში ბევრი უაზროდ დაჰყვა მოხერხებულობას.
ახლა (!) არის ფულადი სახსრების მიღების გადამწყვეტი ფაზა!
ეს მოსახლეობისგან ორ ქმედებას მოითხოვს:
1. ხელი მოაწერეთ დღეს წარმოდგენილ პეტიციებს ნაღდი ფულის შესანარჩუნებლად, რათა მისი მიღების ვალდებულება შენარჩუნდეს.
2. გადაიხადეთ ნაღდი ფულით და სახლში დაიტოვეთ თქვენი სადებეტო ბარათი.
არასწორია, როდესაც ეკონომიკა ხალხს აიძულებს, ციფრული გადახდები გამოიყენოს და ამით პოლიტიკოსების კონტროლის სურვილს უწყობს ხელს.
მომდევნო ვიდეოში ჰანსიორგ შტუცლე, ინიციატივა "Bargelderhalt"-ის დამფუძნებელი, აღწერს, თუ როგორ ხდება ნაღდი ფულის ჩანაცვლება
და რა ძალა აქვს თითოეულ ჩვენგანს, რომ ამას ხელი შეუშალოს.
მოდით, ერთად გამოვიყენოთ!
"მინდა დავამატო, რომ ეს ციფრული ევრო, რა თქმა უნდა, არ ჩაანაცვლებს ნაღდ ფულს, არამედ მას დაამატებს."
იცავს პოლიტიკა ამ სახელმძღვანელო პრინციპს?
დაამთლიანებს თუ ჩაანაცვლებს ელექტრონული ევრო ნაღდ ფულს?
ჩვენ ახლა გვაქვს უნიკალური შესაძლებლობა, მთელი ევროპის მასშტაბით კანონში ჩავწეროთ ნაღდი ფული.
ჩემი სახელია ჰანსიორგ შტუცლე.
მე ვარ ინიციატორი ფულადი პეტიციისა bargelderhalt.eu, რომელსაც უკვე 200 000-ზე მეტი ადამიანი მოაწერა ხელი.
მოდით, პირველ რიგში ფაქტებს გადავხედოთ.
ევროკომისიამ რეგულაციების ორი წინადადება წარადგინა: ერთი ციფრული ევროსთვის, მეორე კი ნაღდი ფულისთვის.
პრობლემა: ელექტრონული ევრო, მაგალითად, მაღაზიის კასებში უპირობოდ უნდა მიიღონ, ხოლო ნაღდი ფული — არა.
ეს ნიშნავს, რომ მაღაზიებს შეეძლებათ კვლავ უარი თქვან ნაღდ ფულზე, მაგრამ არა ელექტრონულ ევროზე.
წინასწარმეტყველად არ უნდა იყო, რომ დაინახო, ამ საფუძველზე ნაღდი ფული ჩანაცვლდება და გრძელვადიან გადარჩენას ვერ შეძლებს.
საბედნიეროდ, ეს ორი შემოთავაზებული რეგულაცია ჯერ არ არის მიღებული და, შესაბამისად, შესაძლებელია მათში ცვლილებების შეტანა.
ეს საკითხები ამჟამად განხილვის პროცესშია ევროპარლამენტის ეკონომიკური და მონეტარული საქმეების
კომიტეტში, რომელიც ცნობილია როგორც ECON კომიტეტი.
როდესაც ამ კომიტეტში ზოგიერთი პოლიტიკოსის განცხადებებს ვისმენ, ვღელავ და მეშინია.
ამჟამად, ჩვენი ფულის მომავალი მცირე ჯგუფი პოლიტიკოსების ხელშია.
ბატონმა რეპასიმ, ევროპარლამენტის წევრმა და ეკონომიკური და მონეტარული საკითხების კომიტეტის (ECON) წევრმა,
გამოაქვეყნა ვიდეო, რომელსაც უგულებელყოფა შეუძლებელია, მთელი მსოფლიოს სურვილის შემთხვევაშიც კი.
როგორც ბატონი რეპასი ამბობს ვიდეოს დასაწყისშივე: "პირველ რიგში, კარგი ამბავი. არავის სურს ნაღდი ფულის გაუქმება."
დიახ, ვინ არის არავინ?
"ჩვენ შეშფოთებულები ვართ ნაღდი ფულის გამო."
ვფიქრობ, ეს დემატერიალიზებული უნდა იყოს.
მსოფლიოს საკმარისად მტკიცე ტექნოლოგია აქვს.
და მე მჯერა, რომ მთავრობები ამით დაინტერესდებიან.
"მაგრამ ნაღდი ფული კვლავ მთავარი პრობლემაა."
სხვათა შორის, მე ყოველთვის ვეუბნებოდი მათ, ვინც მეკითხებოდა, როგორ შევაჩეროთ ნარკოტიკებით ვაჭრობა ჩვენს
სამეზობლოში, რომ ამისთვის საკმაოდ მარტივი ზომა არსებობს:
ნაღდი ფულის გაუქმება ნარკოტიკებით ვაჭრობის ცენტრების გაჩენას აღკვეთდა.
"ჩვენ გვინდა უნაღდო საზოგადოება."
ჩეკებთან და ნაღდ ფულთან გამკლავება ჩვენს კომპანიას ხუთი მილიარდი დოლარი გვიჯდება.
უნაღდო საზოგადოება გინდა?
ჩვენ ვისწრაფვით... ჩვენ ყველაზე მეტის მოგება შეგვიძლია.
"ჩემი მიზანია, რომ ჩვენ გადავიდეთ ტრადიციული ბანკნოტებიდან – ნაღდი ფულიდან – და გადავიდეთ ციფრულ ანგარიშებზე."
მინდა, ჩვენი საზოგადოება უნაღდო საზოგადოებად იქცეს.
"იტალიაში დებატები მიმდინარეობს იმის შესახებ, უნდა დაწესდეს თუ არა ნაღდი ფულის ლიმიტი ათას ან სამი ათასი."
ჩემი აზრით, ის ნულოვანი უნდა იყოს.
"ჩვენ უნდა გადავიდეთ ნაღდ ფულზე".
ჩვენ უნდა გადავიდეთ უნაღდო საზოგადოებაზე!
თუ გვსურს ნაღდი ფულისგან გადავიდეთ, ღმერთის გულისათვის, უნდა წავახალისოთ ტელეფონითა და საკრედიტო ბარათით
ტრანზაქციები და შევიმუშაოთ ბიზნეს მოდელი, რომელიც ციფრული გადახდის სერვისების პროვაიდერებს ეფუძნება!
ეს განცხადებები აჩვენებს, თუ რა ზეწოლის ქვეშაა ნაღდი ფული.
ამასთან დაკავშირებით, ბატონო რეპასი, რას გულისხმობთ ნაღდი ფულის გაუქმებაში, თუ მაღაზიებში ფულად გადახდა ვეღარ შეგეძლებათ?
ნიდერლანდებში, მაგალითად, აფთიაქების 21% და კინოთეატრების 38% არ იღებს ნაღდ ფულს.
ეს ხომ არ გამოგრჩათ, ბატონო რეპასი?
როტერდამში, ქალაქში, სადაც საზოგადოებრივ ტრანსპორტში ნაღდ ფულს აღარ იღებენ, მასწავლებლის ვაკანსია გაქვთ.
და რა გაფიქრებინებს, რომ არავის სურს ნაღდი ფულის გაუქმება?
ის უკვე სრული ძალით მიმდინარეობს.
განა ეს ფულადი ნაღდი ფულის გაუქმების ტოლფასი არ არის, თუ 500 ფუნტიანი ლეპტოპის ნაღდი ფულით გადახდა არ შეგიძლია?
ეს ზუსტად ის სიტუაციაა, რომელიც დიდი ხანია საბერძნეთში გვაქვს.
ეს იმიტომ, რომ ნაღდი ფულის ლიმიტი 500 ევროა.
გარდა ამისა, ტერმინი "ნაღდი ანგარიშსწორების ლიმიტი" ასევე ამცირებს ფაქტებს.
ბოლოს და ბოლოს, ნაღდი ფულის ლიმიტი უკვე ნაღდი ფულის აკრძალვაა.
ეს ნიშნავს, რომ კანონით აკრძალული და დასჯადი არის ამ ოდენობაზე მეტი თანხის ნაღდი ფულით
გადახდა საქონელზე, პროდუქციასა და მომსახურებაზე.
უნაღდო სამყარო ნაბიჯ-ნაბიჯ გვიახლოვდება.
ეს ძალიან ნათლად ჩანს ნაღდი ფულის ლიმიტებში.
როგორც კი ნაღდი ფულის ლიმიტი დაწესდება, ის, როგორც წესი, შემცირდება და აღარასდროს იზრდება.
ეს უკვე ცხრა ევროკავშირის ქვეყანაშია ასე.
მე ამის მაგალითად მოვიყვან ბელგიას, საბერძნეთსა და დანიას.
მაგრამ სინამდვილეში, ნაღდი ფულის მდგომარეობა ბევრად უფრო დრამატულია.
საბოლოო ჯამში, ნაღდი ფული მოთხოვნასთანაა დაკავშირებული.
ასე რომ, იყენებენ თუ არა ადამიანები ნაღდ ფულს.
მე მქონდა შესაძლებლობა, დავსწეულიყავი ბატონ ჰარდტს, დოიჩე ბუნდესბანკის ფულადი ოპერაციების განყოფილების
ხელმძღვანელს, უმნიშვნელოვანესი კითხვა საზოგადოებრივი მაუწყებლის SWR-ის ეთერში გამართული დისკუსიის დროს.
თვითონ ნახეთ, როგორ უპასუხა მან ჩემს კითხვას:
"იქნებ, ასევე უნდა განმარტოთ, რა არის მოთხოვნა?"
რა მაღალი უნდა იყოს ნაღდი ანგარიშსწორების კოეფიციენტი?
სამწუხაროდ, მოქალაქეებს ხელთ აღარ აქვთ ნაღდი ფული, რადგან ეკონომიკა ნაღდი ფულის უარყოფისკენ მიექანება.
როგორც ჩანს, გერმანიაში უკვე არიან საცალო მოვაჭრეები, რომლებიც ნაღდი ფულის მიღებაზე უარს ამბობენ.
და ჩვენ ვიცით, რომ ამ საფუძველზე, ნაღდ ფულს გრძელვადიან პერსპექტივაში გადარჩენის შანსი არ აქვს, რადგან
ეკონომიკა წყვეტს, გვექნება თუ არა ჩვენ, როგორც მოქალაქეებს, ნაღდი ფულით გადახდის შესაძლებლობა.
"მაგრამ ჩვენ ხომ სწორედ ბუნდესბანკზე ვსაუბრობდით."
მე ბატონ ჰარდტს კიდევ ერთ შანსს მივცემ, რომ კითხვას უპასუხოს.
მთავარი კითხვა შემდეგია: ნამდვილად გინდოდათ, რომ დოიჩე ბუნდესბანკს ფულის ბეჭდვა გაეგრძელებინა, თუ გერმანიაში
ერთადერთი ადამიანი იქნებოდით, ვისაც ნაღდი ფული სურდა?
მაშ, სად არის ეს ზღვარი?
"ვფიქრობ, საკითხი ის კი არ არის, ამონაბეჭდავს თუ არა დოიჩე ბუნდესბანკი ბანკნოტებს.
საკითხავი უფრო ისაა, თუ შემცირდება ნაღდი ფულის გამოყენება – ბოლოს და ბოლოს, ნაღდი ფულის გამოყენებას ინფრასტრუქტურა უზრუნველყოფს.
და კითხვა შემდეგშია: ექნებოდა თუ არა აზრი მათ შენარჩუნებას, თუ ნაღდი ფულის გამოყენება ასე დაბალი იქნებოდა?
ასე რომ, თუ თქვენ იქნებოდით ბოლო ადამიანი, ვინც ნაღდი ფულით გადაიხადა, კითხვა, რა თქმა უნდა, წამოიჭრებოდა:
რომელი ბანკომატი მუშაობს კვლავ თქვენთვის და რომელი საცალო მოვაჭრეები იღებენ ნაღდ ფულს?
ჰოდა, ახლა ზუსტად მივარტყით ფურცლავს:
ნაღდი ფულის მომავალი, საბოლოო ჯამში, მოთხოვნაზეა დამოკიდებული.
ასე რომ, როდესაც ადამიანები თითქმის აღარ იხდიან ნაღდი ფულით, რადგან, მაგალითად, ინფრასტრუქტურა ძალიან ძვირი ხდება.
და პოლიტიკოსები შემდეგ იტყვიან, რომ ეს არაპროპორციულია და საზოგადოებას ამ ხარჯების გაღების უნარი არ აქვს.
გარდა ამისა, დოიჩე ბუნდესბანკის ცენტრალური ფულადი განყოფილების ხელმძღვანელმა, ბატონმა ჰარდტმა, არ
უპასუხა კითხვას, თუ როდის დადგებოდა ეს კრიტიკული წერტილი.
ამიტომ, ჩემი შეფასება შემდეგია:
თუ ნაღდი ფულით გადახდების წილი 15 პროცენტზე დაბლა დაეცემა, ან უახლეს მომავალში 10 პროცენტზე დაბლა,
პროპორციულობის ეს არგუმენტი სულ უფრო მნიშვნელოვანი გახდება.
არა მხოლოდ დოიჩე ბუნდესბანკი, არამედ ევროპის ცენტრალური ბანკიც უცვლელ პოზიციას იკავებს თავის განცხადებაში:
ევროსისტემა გააგრძელებს ბანკნოტებით მომარაგებას და მათ გამოყენებას უზრუნველყოფს, სანამ ამაზე მოთხოვნა იქნება.
მაგრამ ბატონმა რეპასიმ კიდევ რა თქვა?
პირველ რიგში, კარგი ამბავი: არავის სურს ნაღდი ფულის გაუქმება.
ნუთუ არავის სინამდვილეში არ სურს ნაღდი ფულის გაუქმება?
სინამდვილეში, ნაღდი ფული უკვე ჩანაცვლდება.
რადგან საცალო მოვაჭრეებისთვის საკმაოდ მარტივია ნაღდი ფულის მიღებაზე უარის თქმა.
ბატონი რეპასი განმარტავს სიტუაციას:
არავის სურს ნაღდი ფულის გაუქმება. მაგრამ ყოველდღიურ ცხოვრებაში დამკვიდრდა პრაქტიკა, როდესაც მაღაზიები
შესასვლელში ათავსებენ აბრას "ნაღდი ფული არ მიიღება" და კასირთან ნაღდი ფულის მიღებაზე უარს ამბობენ.
დიახ, ბატონო რეპასი, ეს აბსოლუტურად სწორია.
და სწორედ ასე გაუქმდება ნაღდი ფული.
რადგან უკვე ჩვენ, მოქალაქეები, აღარ ვართ ნაღდი ფულის მომავლის განმკარგულებლები, არამედ ეკონომიკა.
ეკონომიკა წყვეტს, გვაქვს თუ არა ჩვენ, მოქალაქეებს, ნაღდი ფულით გადახდის უფლება.
შესაბამისად, ეს ნიშნავს:
ნებისმიერმა, ვინც ნაღდ ფულზე გადახდას მოითხოვს, სხვა გამყიდველი უნდა იპოვოს.
ვაუ, რა კეთილშობილურია.
ახლა უკვე შეგვიძლია ახალი გამყიდველის ძებნა.
მოდით, ეს სიტუაცია რეალურ ცხოვრებაში გადავიტანოთ.
ჩემი მცხობელი ფულს აღარ იღებს.
ასე რომ, პურის ფუნთუშების საყიდლად ხუთი კილომეტრით უფრო შორს უნდა ვიმგზავრო.
ახლა კი ავტობუსში ჩაჯექი.
და ავტობუსის მძღოლი ამბობს: ბოდიში, ახლა მხოლოდ ბარათით ვიღებთ გადახდას.
ამიტომ, ნაღდი ფულით გადახდა დაუშვებელია.
როგორ მივიდე უახლოეს საცხობამდე?
და როგორ აღმოჩნდება საუზმე ჩემს თეფშზე?
ყოველივე ეს დღეს ევროპის ბევრ ადგილას უკვე ყოველდღიური ცხოვრების ნაწილია.
ეს მე ჰაიდელბერგში შემემთხვა.
თვითონ დარწმუნდით:
ამჟამად ჰაიდელბერგში ვარ და მალე ამ ავტობუსში ავალ – ვნახოთ, შემდეგ რა მოხდება.
მაგრამ ჯერ კიდევ არის დრო.
დიახ, ახლახან შემეშინდა.
არა, არა, არა, ჯერ კიდევ ოთხი წუთი დარჩა.
მაშინ ქალაქში შესასვლელი ბილეთი მინდა.
ნაღდი ფული აღარ არის ვარიანტი.
უკვე აღარ შეიძლება?
სულაც არა
არაფერი გამოვა, ავტობუსი არ არის.
ბასები აღარ არის?
ბასები აღარ არის.
აქ, ჰაიდელბერგში, სადაც არც ერთი ავტობუსი არ დადის, უკვე ვეღარ ვხდი ერთადერთი კანონიერი საგადამხდელო საშუალებით?
არა, ახლა უკვე შეიცვალა. ექვსთვიანი გარდამავალი პერიოდი გვქონდა და ახლა ფულით არაფერი მუშაობს.
არაფერი მუშაობს – და ახლა, მაგალითად, ბავშვებმა, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებმა ან ხანდაზმულებმა რა უნდა ქნან?
აქ სასწრაფო ზომებია საჭირო, რათა ნაღდი ფულის დაბრუნების მომავალი საზოგადოების ხელში დავაბრუნოთ.
და ეს მხოლოდ იმ შემთხვევაშია შესაძლებელი, თუ ბიზნესებსა და სამთავრობო უწყებებს ნაღდი ფულის მიღება დაევალებათ.
ეს არის ერთადერთი გზა არჩევანის თავისუფლების გარანტირებისთვის – გადახდა ნაღდი ფულით.
ბრიტანელ მოქალაქეთა 93 პროცენტი ამას ითხოვს.
ევროპის ბევრმა ქვეყანამ უკვე შემოიღო ასეთი ვალდებულება.
მწვანე ფერით ნაჩვენებ ქვეყნებში საცალო მოვაჭრეებს არ აქვთ უფლება, კარზე აბრას გაკვებით უბრალოდ უარი თქვან ნაღდ ფულზე.
ამ ვალდებულების დაწესებას საფუძვლიანი მიზეზები აქვს.
მოდით, განვიხილოთ ნორვეგია, რომელმაც 2024 წელს ნარჩენების მიღების ეს ვალდებულება შემოიღო.
ამის მიზეზი?
გამოკითხვებმა აჩვენა, რომ 600 000-მდე ნორვეგიელი ციფრულ წიგნიერებას არ ფლობს.
ეს მოსახლეობის 10 პროცენტზე მეტს შეადგენს.
ამ რიცხვის გერმანიაზე გამოყენება ნიშნავს, რომ 8 მილიონზე მეტი ადამიანი საზოგადოებრივი მონაწილეობის მიღმა დარჩებოდა.
ეს ხომ ფუნდამენტური უფლებების სერიოზული დარღვევა არ არის?
მოდით ვნახოთ, როგორ აღწერს ბატონი რეპასი გერმანიაში არსებულ სამართლებრივ მოსაზრებას:
კერძო პირებისთვის ნაღდი ფულის მიღების ვალდებულება არ არსებობს.
ისინი არც არასდროს არსებობდნენ, ხელშეკრულების თავისუფლების გამო, რომელიც ფუნდამენტური უფლებებითაა დაცული.
დიახ, ბატონო რეპასი, ეს არის, მაგალითად, დოიჩე ბუნდესბანკის იურიდიული დასკვნა.
მაშ, რა უფლება აქვთ საცალო მოვაჭრეებს, უარი თქვან ნაღდ ფულზე?
მოდით, ვკითხოთ იურისტს და დოიჩე ბუნდესბანკის აღმასრულებელი საბჭოს წევრს, აქ, ფრანკფურტ-ამ-მაინში.
"თქვენ გაქვთ თავისუფალი შეთანხმების მაღალი სამართლებრივი ინსტიტუტი."
გადახდის პირობები შეიძლება იქ იყოს მითითებული.
მყიდველს, პრინციპში, შეუძლია უარი თქვას ხელშეკრულებაზე და გადაწყვიტოს რაიმეს არ შეძენა.
მაგრამ რაღა ვთქვათ სხვა ფუნდამენტურ უფლებებზე, როგორიცაა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობის უფლება,
პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის დაცვა, დისკრიმინაციის აკრძალვა და მრავალი სხვა ფუნდამენტური უფლება?
თუ ამას დავუშვებთ, ნაღდი ფული ეკონომიკიდან გამოდევნილი იქნება.
ძლიერის კანონი ივლის.
მოდით, ამას უფრო ახლოს შევხედოთ.
მე თავად ბიზნეს სამყაროდან ვარ და ვიცი, რომ სახელშეკრულებო თავისუფლება მნიშვნელოვანი აქტივია.
მაგრამ არ უნდა გადავიჭარბოთ.
როდესაც მყიდველები და გამყიდველები თანასწორ პირობებში არიან, სახელშეკრულებო თავისუფლება სასარგებლოა.
მაგრამ არ უნდა იყოს ასე, რომ ძლიერი თავის ნებას სუსტს თავს მოახვევდეს.
სწორედ ამიტომ, სუსტი წევრები დაცული უნდა იყვნენ, ისევე, როგორც ამას ბევრი ევროპული ქვეყანა
უკვე აკეთებს ნაღდი ფულის სავალდებულო მიღებით.
ნაღდი ფულის მიღების ვალდებულების შემოღება ნებისმიერ შემთხვევაში პოლიტიკურად შესაძლებელია!
ეს ცხადდება ციფრული ევროს შესახებ შემოთავაზებული რეგულაციით.
ეს იმიტომ, რომ მასში ნათლადაა მითითებული, რომ ის უნდა მიიღონ მაღაზიის კასაში და ასევე სახელმწიფო ორგანოებმა -ზე.
და ფულის შესახებ?
ახლა გთხოვთ, მომითმინოთ, რადგან ეს ძალიან რთული პასაჟია, რომლის გაგებაც მხოლოდ რამდენჯერმე მოსმენის შემდეგაა
შესაძლებელი. სამწუხაროდ, იურისტების შემთხვევაში, ეს ხშირად ასეა.
მაგრამ უყურეთ, ახლავე აგიხსნით.
"მაგრამ ის ერთ საკითხში დიდ რისკზე მიდის."
საცალო მოვაჭრეების ან მომსახურების მიმწოდებლების მიერ ნაღდი ფულის ცალმხრივი, წინასწარი აკრძალვა, მაგალითად,
"ნაღდი ფული არ მიიღება" ნიშნის გამოფენით, პირდაპირ არის გამორიცხული ამ გათავისუფლებისგან.
სხვა სიტყვებით, აკრძალულია.
ბატონი რეპასი ცდილობს აგიხსნათ, რომ შემოთავაზებული ნაღდი ფულის რეგულაცია, როგორც ჩანს, ითვალისწინებს, რომ
საცალო მოვაჭრეებს არ შეუძლიათ უარი თქვან ნაღდ ფულზე მხოლოდ შესასვლელ კარზე გაკრული ნიშნის საფუძველზე.
ის კი ამბობს, რომ ეს აკრძალული იქნებოდა.
ბატონი რეპასი აქ ძალიან ცდება.
მხოლოდ შემოთავაზებული რეგულაციის მე-10 მუხლშია პირდაპირ ნათქვამი, რომ მაღაზიის კარზე განთავსებული ნიშნით
ცალმხრივი უარი არ ექვემდებარება ხელშეკრულების თავისუფლებას.
ნაღდ ფულთან დაკავშირებით შემოთავაზებულ რეგულაციაში ამის შესახებ არაფერია ნათქვამი.
ქვემოთ თქვენ იპოვით დეტალურ აკადემიურ ესეს ამ თემაზე.
პროფ. დოქტორი ცაიტლერი, იურისტი და ბუნდესბანკის ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი, ბატონ
რეპასისგან სრულიად განსხვავებულ დასკვნამდე მიდის.
მან გაზეთ "Börsenzeitung"-ში დაწერა:
პირველ რიგში, მიუხედავად იმისა, რომ ევროკომისიის 2023 წლის ივნისის რეგულაციის პროექტი გარეგნულად ვრცელია, ის
"რბილია" ფორმულირებით გადამწყვეტ საკითხზე — მომხმარებლის უფლებაზე, გამოიყენოს ნაღდი ფული კომერციულ ტრანზაქციებში.
პროექტის მე-5 მუხლის თანახმად, ფულადი სახსრების გამოყენების შეზღუდვა კვლავ იქნება შესაძლებელი, მაგალითად, ზოგადი წესებისა
და პირობების მეშვეობით ან "ფულადი სახსრები არ მიიღება" აბრებით.
პროფესორ ზეიტლერის მსგავსად, ევროკომისია ასევე ითხოვს რეგულაციაში ჩაიდოს დებულება, რომელიც
კარზე განთავსებული ნიშნით ცალმხრივ უარს ამბობს.
ციტირებ:
შემოთავაზებულ რეგულაციაში უნდა შევიდეს ახალი დებულება, რომელიც ნათლად განაცხადებს, რომ ნაღდი
ფულის ცალმხრივი გამორიცხვა წინასწარ აკრძალულია.
ARD-ის პროგრამა Plusminus-იც იმავე დასკვნამდე მიდის:
ევროკავშირმა ნათლად განსაზღვრა ციფრული ევროს იურიდიული ძალის მოთხოვნა, მაგრამ არა ბანკნოტებისა და მონეტებისთვის.
შეჯამებისთვის:
1. ეკონომიკა სულ უფრო მეტად უარყოფს ნაღდ ფულს.
ეს ნიშნავს, რომ კაფეები, რესტორნები, საცხობები და ნაყინის სარესტორნოები სულ უფრო ხშირად უარს ამბობენ ნაღდი ფულის მიღებაზე.
2. სახელმწიფო სულ უფრო მეტად უარს ამბობს ნაღდ ფულზე.
ეს ნიშნავს, რომ მუნიციპალური ღია საცურაო აუზები, მოქალაქეთა ოფისები, ავტობუსები და ტრამვაები, ავტოსადგომები და პარკირების
ადგილები სულ უფრო ხშირად უარს ამბობენ ნაღდი ფულის მიღებაზე.
მოქალაქეებს ციფრულ გადახდებზე აიძულებენ.
3. ელექტრონული ევრო ნაღდ ფულს კონკურენციას უწევს.
ამჟამად ჩვენ გვაქვს გადახდის ორი მეთოდი.
პირველ რიგში, ციფრული ფული, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც სკრიპტული ფული, და ნაღდი ფული,
ერთადერთი კანონიერი საგადამხდელო საშუალება.
როდესაც ე-ევრო დაინერგება, ის მეორე კანონიერი საგადამხდელო საშუალება იქნება.
ე-ევროს გამოყენება ასევე შესაძლებელი იქნება საცალო ვაჭრობის ობიექტებში გადახდებისთვის.
ეს ნიშნავს, რომ ის ნაღდი ფულის პირდაპირი კონკურენტი გახდება და ბუნებრივად წაართმევს მას საბაზრო წილს.
4. ცენტრალური ბანკები ნაღდი ფულის მომავალს მოთხოვნას უკავშირებენ.
ევროკომისიამ ამ საკითხზე უკვე დააფიქსირა ცალსახა პოზიცია.
ციტირებ: "ევროსისტემა გააგრძელებს ბანკნოტებით მომარაგებას და მათ გამოყენებას უზრუნველყოფს, სანამ მოთხოვნა იქნება".
ამიტომ ნაღდ ფულს გადარჩენის შანსი არ აქვს.
როგორც ციფრული ევროს შემთხვევაში იყო გათვალისწინებული, ახლა ასევე აუცილებელია ფულადი სახსრების მიღების იურიდიული ვალდებულება.
გაითვალისწინეთ, რომ ნაღდი ფულის მიღების ვალდებულება შემოთავაზებული რეგულაციის მხოლოდ ერთი
მაგალითია, რომელიც სასწრაფოდ საჭიროებს გაუმჯობესებას.
ჩვენი აზრით, არსებობს სულ მცირე 13 საკითხი, რომელიც აუცილებლად უნდა გაუმჯობესდეს.
ჩვენ უკვე გავუგზავნეთ ევროპარლამენტის მონეტარული საქმეების კომიტეტს წერილი, რომელშიც მოცემულია გაუმჯობესების 13 წინადადება.
მაგრამ დავუბრუნდეთ ქალბატონი ლაგარდის განცხადებას.
მინდა დავამატო, რომ ეს ციფრული ევრო, რა თქმა უნდა, არ ჩაანაცვლებს ნაღდ ფულს, არამედ მას შეავსებს.
საიდუმლო დოკუმენტების თანახმად, ლაგარდის დირექტივა ნათელია:
ე-ევრო განკუთვნილია ნაღდი ფულის შესავსებად და არა მის ჩასანაცვლებლად.
აი ამის მეტაფორა:
ფულადი სახსრები ბევრ სხვადასხვა სარგებელს გვაძლევს.
მსურს, ეს ყვავილების თაიგულით განვასახიერო.
და ყოველი ყვავილი სარგებელია, რომელიც დიდი ხანია ფულს გვაძლევს.
ევროკავშირს ახლა სურს, რომ კიდევ ერთი კანონიერი საგადამხდელო საშუალება ჰქონდეს, კერძოდ, ელექტრონული ევრო.
მოთხოვნა კი ისაა, რომ ციფრული ევრო იყოს ნაღდი ფულის დამატება — რომ ის, არსებითად, დამატებითი საშუალება იყოს.
მაგრამ მიზანი არ არის, რომ ციფრულმა ევრომ თანდათანობით ნაღდი ფული კუთხეში მიიმწყვდევოს და საბოლოოდ გააუქმოს.
სამწუხაროდ, შემოთავაზებული რეგულაციები ისეა ჩამოყალიბებული, რომ ხელს უწყობს არასაბანკო
ელექტრონულ ფულს და არახელსაყრელია ნაღდი ფულისთვის.
მიმდინარე ნაღდი ფულის რეგულაციის თანახმად, ნაღდ ფულს გრძელვადიანი პერსპექტივა არ გააჩნია.
აქ სასწრაფო გაუმჯობესებაა საჭირო!
სულ მცირე 13 საკითხი საჭიროებს მნიშვნელოვან გაუმჯობესებას.
სინამდვილეში, გამოსავალი საკმაოდ მარტივია: კანონიერი საგადამხდელო საშუალებისთვის საჭიროა ერთიანი სამართლებრივი ჩარჩო.
და ეს შემდეგ ასევე უნდა გავრცელდეს ყველა კანონიერ საგადამხდელო საშუალებაზე, ანუ როგორც ელექტრონულ ევროზე, ასევე ნაღდ ფულზე.
არ შეიძლება, რომ ერთ ლეგალურ საგადამხდელო საშუალებას მეორეზე უპირატესობა მიენიჭოს.
ეს ვიდეო მიმართულია ევროპარლამენტის ყველა წევრისადმი და გერმანიის პარლამენტის წევრებისადმი.
არც ერთ პოლიტიკოსს არ უნდა ჰქონდეს უფლება თქვას, რომ არ იცოდა.
დიდი მადლობა, რომ დრო დაუთმეთ ამ მნიშვნელოვანი საკითხის განხილვას.
და თუ ჯერ არ გაგიკეთებიათ, გთხოვთ, ხელი მოაწეროთ ჩემს ფულად პეტიციას: www.bargelderhalt.eu