WEBVTT

00:00.000 --> 00:06.120
Хәзерге вакытта күп илләргә йогынты
ясаучы бер мәсьәлә – акчаның киләчәге.

00:06.120 --> 00:11.400
Якын киләчәктә аны санлы еврога алыштыру куркынычы бар.

00:11.400 --> 00:13.773
Әйдәгез, моның ничек үсүен карыйк:

00:13.773 --> 00:23.679
● 2021 елның октябрендә Евросистема тарафыннан «Цифрлы
евро» проекты ике еллык тикшеренү этабы белән башлап җибәрелде.

00:23.679 --> 00:35.130
● 2023 елның июнендә санлы евро дизайнының башлангыч
концепциясе «Бердәм валюта пакеты» исеме астында тәкъдим ителде.

00:35.130 --> 00:42.200
● 2025 елның 1 ноябрендә
Евросистема проектның киләсе этабына күчте.

00:42.200 --> 00:51.799
Максат – 2029 елда санлы евроны чыгару
ихтималы өчен Евросистеманы әзерләү.

00:51.799 --> 01:02.600
Евросистеманың акча стратегиясен үстерү хәзерге вакытта
акчаны канунга кертү өчен уникаль һәм өметле мөмкинлек бирә.

01:02.600 --> 01:05.599
Бу аның озак вакыт саклануын тәэмин итүнең бердәнбер ысулы.

01:05.599 --> 01:15.640
Моның бер нигезе шунда ки, цифрлы евроны гына
түгел, акчаны да кабул итү мәҗбүри булырга тиеш.

01:15.640 --> 01:21.995
<i>Кабул итү бурычы</i> түләү алучыларның
евро банкнотларын һәм монеталарын законлы түләү

01:21.995 --> 01:26.239
чарасы буларак кабул итәргә тиешлеген аңлата.

01:26.239 --> 01:32.640
Наличные акчалар гасырлар буе сынап каралган түләү
чарасы булып килде һәм безгә һәрвакыт булып калырга тиеш.

01:32.640 --> 01:41.480
Сез беләсезме, бу фикер алышу нәтиҗәсеннән
карамастан, акчаны саклау һәркемнең шәхси бурычы?

01:41.480 --> 01:51.040
Наличные акчаларны саклап калу күбесенчә аларны әле дә
ничә тапкыр куллануга бәйле – һәм бу халыкның үзеннән тора.

01:51.040 --> 01:53.280
Ләкин безнең арада чынлап та кем белә?

01:53.280 --> 01:58.599
Еллар буе күпләр уйланмыйча уңайлылыкка буйсындылар.

01:58.599 --> 02:02.799
ХӘЗЕР (!) акча алу өчен иң мөһим этап!

02:02.799 --> 02:06.120
Бу халыктан ике гамәл таләп итә:

02:06.120 --> 02:17.639
1. Бүген тәкъдим ителгән петицияләргә имзалагыз,
акчаны саклап калу өчен, аны кабул итү бурычы дәвам итсен.

02:17.639 --> 02:22.960
2. Накча түләгез һәм дебет картагызны өйдә калдырыгыз.

02:22.960 --> 02:33.199
Икътисадның халыкка санлы түләүләрне мәҗбүр итүе һәм шул рәвешле
сәясәтчеләрнең контрольгә омтылышын хуплавы дөрес булмас.

02:33.199 --> 02:42.539
Киләсе видеода Bargelderhalt инициативасының нигезләүчесе Хансйорг
Штуцле акчаның ничек урынын башка түләү ысулларына бирүен

02:42.539 --> 02:48.240
һәм моны булдырмау өчен һәрберебездә нинди көч барлыгын аңлата.

02:48.240 --> 02:51.759
Аларны бергә кулланыйк!

02:51.759 --> 02:59.280
"Мин шуны гына өстәргә телим: әлбәттә, бу санлы
евро акчаны алмаштырмаячак, ә аны тулыландырачак."

02:59.280 --> 03:02.067
Сәясәт бу күрсәтмәгә буйсынамы?

03:02.067 --> 03:07.000
Э-евро наличные акчаны тулыландырачакмы, әллә алыштырачакмы?

03:07.000 --> 03:12.439
Хәзер бездә бөтен Европа буйлап акчаны
канунга кертү өчен уникаль мөмкинлек бар.

03:12.439 --> 03:14.400
Минем исемем Хансйёрг Штуцле.

03:14.400 --> 03:23.039
Мин bargelderhalt.eu адресындагы акчалы петициянең
башлап чыгаручысы, аны инде 200 меңнән артык кеше имзалаган.

03:23.039 --> 03:26.648
Әйдәгез, иң элек фактларга күз салыйк.

03:26.648 --> 03:33.360
Европа Комиссиясе ике кагыйдә проектын тәкъдим
итте: берсе e-еврога, икенчесе нак түләүләргә.

03:33.360 --> 03:40.759
Мәсәлә: Мәсәлән, электрон евроны кибет кассаларында ачык рәвештә
кабул итәргә тиешләр, ә наличные акчаны кабул итмәскә тиешләр.

03:40.759 --> 03:46.199
Бу кибетләргә акча кабул итүдән баш тартуны дәвам
итәргә мөмкинлек бирә, әмма электрон евроны түгел.

03:46.199 --> 03:51.088
Син пәйгамбәр булырга тиеш түгелсең, бу
нигездә акча урынын югалтуын һәм озак

03:51.088 --> 03:54.960
вакытлы яшәп калу мөмкинлеге булмавын күрү өчен.

03:54.960 --> 04:02.120
Бәхеткә күрә, бу ике тәкъдим ителгән кагыйдә әле
кабул ителмәгән, шуңа күрә аларны үзгәртергә мөмкин.

04:02.120 --> 04:09.120
Бу хәзер Европа Парламентының Икътисади һәм акча
эшләре комитетында, ECON комитеты дип аталган, каралуда.

04:09.120 --> 04:15.520
Бу комитетта кайбер сәясәтчеләрнең әйткән
сүзләрен ишеткәндә мин борчылам һәм куркам.

04:15.520 --> 04:22.480
Хәзерге вакытта безнең акчабызның
киләчәге берничә сәясәтченең кулында.

04:22.480 --> 04:28.777
г-н Репаси, Европа парламенты әгъзасы һәм ECON
комитеты әгъзасы, дөньяда иң яхшы теләк булса да

04:28.777 --> 04:32.040
игътибарсыз калдырыла алмаслык видеоны чыгарды.

04:32.040 --> 04:38.720
Видеоның башында ук Репаси әфәнде болай ди:
«Беренчедән, яхшы хәбәр: беркем дә акчаны бетерергә теләми.»

04:38.720 --> 04:40.839
Әйе, кем ул беркем дә түгел?

04:40.839 --> 04:43.519
"Без акчага борчылабыз."

04:43.519 --> 04:45.399
Минемчә, аны дематериализацияләргә кирәк.

04:45.399 --> 04:49.519
Дөньяда җитәрлек ныклы технология бар.

04:49.519 --> 04:56.000
Һәм мин ышанам, хөкүмәтләр моңа кызыксыныр иде.

04:56.000 --> 04:59.759
"Ләкин акча әле дә төп мәсьәлә булып кала."

04:59.759 --> 05:04.357
Әйткәндәй, күршеләребездә наркотик сатуны ничек
туктатырга дип сораганнарга мин һәрвакыт

05:04.357 --> 05:07.439
түбәндәгечә җавап бирдем: моның өчен шактый гади чара бар:

05:07.439 --> 05:13.160
Наличные акчаларны бетерү наркотик сатуның
кызу нокталары барлыкка килүен булдырмас иде.

05:13.160 --> 05:15.120
"Без акчасыз җәмгыять телибез."

05:15.120 --> 05:18.600
Безнең компаниядә чеклар һәм акча белән
эш итү безгә биш миллиард долларга төшә.

05:18.600 --> 05:19.839
Син акчасыз җәмгыять телисеңме?

05:19.839 --> 05:25.639
Без ... өчен тырышабыз. Безнең
башкалардан күбрәк файда алу мөмкинлеге бар.

05:25.639 --> 05:36.360
"Минем максатым – безне традицион банкноталардан,
ягъни акчадан аерып, санлы исәп-хисапларга күчерү."

05:36.360 --> 05:43.860
Мин безнең җәмгыятьнең акчасыз җәмгыятькә әйләнүен телим.

05:45.560 --> 05:50.519
"Италиядә наличные акчалар өчен чикне меңгәме,
әллә өч меңгәме куярга кирәк дигән бәхәс бара."

05:50.519 --> 05:55.040
Минемчә, ул ноль булырга тиеш.

05:55.040 --> 05:58.199
"Без акчаны җиңәргә тиешбез."

05:58.199 --> 06:01.560
Без акчасыз җәмгыятькә таба хәрәкәт итәргә тиеш!

06:01.560 --> 06:09.109
Әгәр без наличные акчадан арынырга теләсәк, Аллаһы өчен мобиль
телефон һәм кредит картасы аша түләүләрне алга

06:09.109 --> 06:15.480
сөрү һәм санлы түләү хезмәтләре күрсәтүчеләр
нигезендә эшләүче бизнес-модель булдыру зарур!

06:15.480 --> 06:19.839
Бу белдерүләр акчага ясалган басымны күрсәтә.

06:19.839 --> 06:27.480
Шуны әйткәндә, Рэпаси әфәнде, әгәр кибетләрдә акча
белән түли алмасаң, акчаны бетерүне син ничек аңлыйсың?

06:27.480 --> 06:35.759
Мәсәлән, Нидерландта даруханәләрнең 21%ы һәм
кинотеатрларның 38%ы наличные акчаны кабул итми.

06:35.759 --> 06:38.560
Репаси әфәнде, сез моны сизми калдыгызмы?

06:38.560 --> 06:46.360
Сездә Роттердамда укыту урыны бар, бу
шәһәрдә җәмәгать транспорты акчаны кабул итми.

06:46.360 --> 06:50.519
Һәм сине кем дә акчадан котылырга теләми дип уйларга мәҗбүр итә?

06:50.519 --> 06:52.959
Ул инде тулы көченә эшли.

06:52.959 --> 06:59.240
Әгәр дә сез 500 фунтлык ноутбукны акчалата
түли алмасагыз, бу акчаны бетерүгә тиң түгелме?

06:59.240 --> 07:03.600
Бу нәкъ менә безнең Грециядә күптәннән булган хәл.

07:03.600 --> 07:10.000
Бу акчалата чик 500 евро булуы белән аңлатыла.

07:10.000 --> 07:15.759
Моннан тыш, «акча чикләве» термины да фактларны киметә.

07:15.759 --> 07:20.720
Ниһаять, акча чикләүе инде акча тыюы.

07:20.720 --> 07:28.389
Бу суммадан артык акчалата товарлар, сәүдә
әйберләре һәм хезмәтләр өчен түләү кануни

07:28.389 --> 07:33.079
рәвештә тыела һәм шулай ук җаваплылыкка тарта.

07:33.079 --> 07:37.199
Накд акчасыз дөнья безгә адым саен якыная.

07:37.199 --> 07:41.279
Бу акча чикләрендә бик ачык күренә.

07:41.279 --> 07:47.800
Бер тапкыр акча чикләүе кертелгәч, ул
гадәттә киметелә һәм беркайчан да арттырылмый.

07:47.800 --> 07:52.079
Бу инде Европа Берлегенең тугыз илендә шулай булды.

07:52.079 --> 07:56.519
Мин моның мисалы итеп Бельгияне, Грецияне һәм Данияне китерәм.

07:56.519 --> 08:00.759
Ләкин чынлыкта акча мәсьәләсе күпкә драматикрак.

08:00.759 --> 08:06.480
Ахыр чиктә акча ихтыяҗга бәйле.

08:06.480 --> 08:10.560
Шулай итеп, кешеләр акча кулланалармы.

08:10.560 --> 08:19.955
Миңа SWR дәүләт тапшыручысы каналында узган әңгәмә
вакытында Deutsche Bundesbankның Акча бүлеге башлыгы

08:19.955 --> 08:24.519
Харт әфәндегә иң мөһим сорауны бирү мөмкинлеге туды.

08:24.519 --> 08:28.639
Үзегез карагыз, ул минем сорауга ничек җавап бирде:

08:28.639 --> 08:32.159
"Бәлки сезгә дә сорауның нәрсә икәнен билгеләргә кирәктер?"

08:32.159 --> 08:34.759
Акчалата түләү коэффициенты нинди дәрәҗәдә булырга тиеш?

08:34.759 --> 08:41.679
Кызганычка каршы, гражданнарның кулында акча
калмады, чөнки икътисад акчадан баш тартуга күчте.

08:41.679 --> 08:45.600
Күрәсең, хәзер Германиядә кайбер
сәүдәгәрләр акча кабул итүдән баш тарта.

08:45.600 --> 08:51.963
Һәм без беләбез ки, шушы нигездә наличные акчаларның озак вакытлы
перспективада сакланып калу мөмкинлеге юк, чөнки

08:51.963 --> 08:57.600
икътисад безнең, гражданнар буларак, наличные акча
белән түләү мөмкинлеге бармы-юкмы икәнен хәл итә.

08:57.600 --> 08:59.360
"Ләкин без бит Бундесбанк турында гына сөйләшә идек."

08:59.360 --> 09:05.240
Мин Харт мырзага сорауга җавап бирү
өчен тагын бер мөмкинлек бирер идем.

09:05.240 --> 09:10.289
Төп сорау шунда: әгәр сез Германиядә акча
теләгән соңгы кеше булсагыз, Дойче Бундесбанкның акча

09:10.289 --> 09:12.840
бастыруын дәвам итүен чынлап та теләр идегезме?

09:12.840 --> 09:14.679
Ә бу чик кайда?

09:14.679 --> 09:17.799
"Минемчә, сорау Deutsche Bundesbank
банкнотлар бастырамы-юкмы түгел."

09:17.799 --> 09:28.399
Сорау түбәндәгечә: әгәр акча куллану сизелерлек кими
икән – ниһаять, акча куллану артында инфраструктура тора.

09:28.399 --> 09:34.240
Һәм сорау шунда: әгәр акча куллану шулкадәр аз
булса, аларны саклап тоту мәгънәле булыр идеме?

09:34.240 --> 09:37.879
Шулай итеп, әгәр сез акчалата түләү ясаган
соңгы кеше булсагыз, сорау һичшиксез туачак:

09:37.879 --> 09:42.440
Кем әле дә сезнең өчен банкомат эшли, һәм
кайсы сәүдә нокталары әле дә акча кабул итә?

09:42.440 --> 09:45.960
Шулай итеп, хәзер без төгәл асылга тиде:

09:45.960 --> 09:50.879
Наличные акчаның киләчәге ахыр чиктә ихтыяҗга бәйле.

09:50.879 --> 09:56.601
Шулай итеп, кешеләр хәзер акча белән бик сирәк
түли, чөнки алар инде акча белән түли

09:56.601 --> 10:00.759
алмыйлар; мәсәлән, инфраструктура бик кыйммәткә төшә.

10:00.759 --> 10:09.399
Аннары сәясәтчеләр моны пропорциясез дип әйтерләр
һәм җәмгыять бу чыгымнарны күтәрә алмый дип әйтерләр.

10:09.399 --> 10:15.033
Моннан тыш, Дойче Банк Бундесбанкның Үзәк
акча бүлеге башлыгы Харт әфәнде бу борылыш

10:15.033 --> 10:18.679
ноктасы кайчан булачагы турында аңлатма бирмәде.

10:18.679 --> 10:21.960
Шуңа күрә, минем бәяләвем түбәндәгечә:

10:21.960 --> 10:35.440
Әгәр акчалата түләү өлеше 15 процентка төшсә, яки соңгы чиктә 10
процентка төшсә, пропорциональлек аргументы көннән-көн артачак.

10:35.440 --> 10:41.000
Deutsche Bundesbank кына түгел, Европа Үзәк
Банкы да үз белдерүендә шик-шөбһә калдырмый:

10:41.000 --> 10:48.960
Евросистема банкноталар белән тәэмин итүне һәм аларны
куллану мөмкинлеген ихтыяҗ булган кадәр дәвам итәчәк.

10:48.960 --> 10:51.559
Ләкин Репаси әфәнде тагын ни диде?

10:51.559 --> 10:54.919
Беренчедән, яхшы хәбәр: беркем дә акчаны бетерергә теләми.

10:54.919 --> 10:57.919
Чынлап та беркем дә акчадан котылырга теләмиме?

10:57.919 --> 11:01.679
Чынлык шунда ки, акча инде урыныннан куып чыгарыла.

11:01.679 --> 11:06.600
Чөнки сатучыларга акчаны кире кагу шактый гади.

11:06.600 --> 11:09.440
Репаси әфәнде хәлне аңлата:

11:09.440 --> 11:18.618
Кем дә акчаны бетерергә теләми. Ләкин көндәлек
тормышта кибетләр керү ишегенә «Акча кабул ителми» дигән

11:18.618 --> 11:23.759
язу эләләр һәм кассада акча кабул итүдән баш тарталар.

11:23.759 --> 11:26.360
Әйе, Рэпаси әфәнде, бу һичшиксез дөрес.

11:26.360 --> 11:31.320
Һәм нәкъ менә шулай акча юкка чыгарылачак.

11:31.320 --> 11:37.799
Чөнки хәзер акча киләчәген без,
гражданнар, түгел, ә икътисад үз кулында тота.

11:37.799 --> 11:45.399
Икътисад безнең, гражданнар буларак, акча
белән түләргә рөхсәт ителүебезне хәл итә.

11:45.399 --> 11:47.459
Шулай итеп, бу түбәндәгеләрне аңлата:

11:47.459 --> 11:52.759
Кем акчалата түләүне таләп итә, ул башка сатучы табарга тиеш.

11:52.759 --> 11:55.000
Вау, нинди мәрхәмәтле.

11:55.000 --> 11:58.559
Хәзер без яңа сатучы эзли алабыз.

11:58.559 --> 12:03.440
Әйдәгез, бу хәлне чын тормышка күчереп карыйк.

12:03.440 --> 12:05.879
Минем пешекчем хәзер акчаны кабул итми.

12:05.879 --> 12:11.440
Шулай итеп, миңа икмәк рулетлары сатып алу
өчен тагын биш чакрым еракка барырга туры килә.

12:11.440 --> 12:14.399
Хәзер автобуска утырыгыз.

12:14.399 --> 12:18.600
Һәм автобус йөртүчесе әйтә: Гафу итегез, хәзер
без бары тик карта белән түләүләрне кабул итәбез.

12:18.600 --> 12:22.399
Шуңа күрә акчалата түләүләргә рөхсәт ителми.

12:22.399 --> 12:25.200
Иң якын пекарнягә ничек барып җитәргә?

12:25.200 --> 12:28.559
Һәм иртәнге аш ничек минем табагыма эләгә?

12:28.559 --> 12:33.240
Бүгенге көндә Европада күп урыннарда боларның
барысы да инде көндәлек тормышның бер өлеше булып тора.

12:33.240 --> 12:35.799
Бу минем белән Гейдельбергта булды.

12:35.799 --> 12:37.679
Үзегез карагыз:

12:37.679 --> 12:47.320
Мин хәзер Гейдельбергта һәм бу автобуска
утырырга җыенам – карарбыз, алга таба ни булачак.

12:47.320 --> 12:48.240
Ләкин әле вакыт бар.

12:48.240 --> 12:49.799
Әйе, мин әле генә куркып калдым.

12:49.799 --> 12:51.919
Юк, юк, юк, әле дә дүрт минут калды.

12:51.919 --> 12:54.799
Аннары миңа шәһәргә керү билеты кирәк.

12:54.799 --> 12:56.159
Наличные хәзер инде вариант түгел.

12:56.159 --> 12:56.919
Моннан соң мөмкин түгелме?

12:56.919 --> 12:57.600
Бер дә түгел.

12:57.600 --> 12:59.200
Беркайда да бара алмыйм, автобус юк.

12:59.200 --> 13:00.320
Автобуслар юкмы?

13:00.320 --> 13:00.841
Баслар юк.

13:00.841 --> 13:06.746
Монда, Гейдельбергта, бер генә автобус та юк, шуңа күрә мин
хәзер бердәнбер законлы түләү чарасы белән түли алмыйммы?

13:06.746 --> 13:11.799
Юк, хәзер ул үзгәртелде. Бездә алты айлык күчү
чоры булды, һәм хәзер акча белән берни дә эшләми.

13:11.799 --> 13:16.600
Берни дә эшләми инде – мәсәлән, хәзер балалар,
мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр яки өлкәннәр нишләр?

13:16.600 --> 13:23.279
Биредә кичекмәстән чаралар күрергә кирәк, акча
кире кайтару киләчәген халык кулына тапшыру өчен.

13:23.279 --> 13:31.159
Һәм бу бары тик эшмәкәрләр һәм дәүләт
органнары акча кабул итәргә мәҗбүр ителсә генә мөмкин.

13:31.159 --> 13:36.499
Сайлау иреген гарантияләүнең бердәнбер ысулы – акча белән түләү.

13:36.499 --> 13:41.039
Бөекбритания гражданнарының 93 проценты моны тели.

13:41.039 --> 13:45.279
Европаның күп илләре инде мондый кабул итү бурычын керткән.

13:45.279 --> 13:51.200
Яшел төс белән күрсәтелгән илләрдә кибетчеләргә ишеккә язу
элү юлы белән акча кабул итүдән баш тартырга рөхсәт ителми.

13:51.200 --> 13:55.159
Бу бурычны кабул итүне кертү өчен нигезле сәбәпләр бар.

13:55.159 --> 14:01.559
2024 елда калдыкларны кабул итү
бурычын керткән Норвегиягә күз салыйк.

14:01.559 --> 14:03.200
Моның сәбәбе нәрсә?

14:03.200 --> 14:09.440
Сораштырулар күрсәткәнчә, 600 000 гә
кадәр норвегиялеләр цифрлы сауатсыз.

14:09.440 --> 14:12.879
Бу халыкның 10 проценттан артыгына туры килә.

14:12.879 --> 14:21.799
Бу санны Германиягә куллану 8 миллионнан артык
кешенең җәмәгать катнашлыгыннан читтә калуын аңлата.

14:21.799 --> 14:25.720
Бу төп хокукларны җитди бозу түгелме?

14:25.720 --> 14:30.679
Әйдәгез, Репаси әфәнде Германиядәге
хәзерге юридик фикерне ничек тасвирлавын карыйк:

14:30.679 --> 14:36.279
Шәхси затлар өчен акча кабул итү мәҗбүри түгел.

14:36.279 --> 14:42.120
Алар беркайчан да булмады, чөнки
контракт иреге төп хокуклар белән яклана.

14:42.120 --> 14:47.639
Әйе, Рэпаси әфәнде, мәсәлән, Дойче
Бундесбанкның юридик фикере шундый.

14:47.639 --> 14:51.759
Шулай итеп, сәүдәгәрләрнең акчаны кире кагуга нинди хакы бар?

14:51.759 --> 14:57.720
Әйдәгез, Франкфурт-на-Майндагы Дойче
Бундесбанкның Башкарма шурасы әгъзасы һәм юристына сорайык.

14:57.720 --> 15:02.360
"Сездә килешү ирегенең югары хокукый институты бар."

15:02.360 --> 15:07.240
Түләү шартларын анда күрсәтергә мөмкин.

15:07.240 --> 15:14.279
Сатып алучы, принципиаль яктан, килешүне кире кака
һәм берәр әйберне сатып алмаска карар кабул итә ала.

15:14.279 --> 15:23.589
Әмма башка барлык төп хокуклар, мәсәлән җәмәгать
тормышында катнашу хокукы, шәхси тормышны яклау, дискриминацияне

15:23.589 --> 15:28.360
тыю һәм башка күп кенә төп хокуклар турында ни дияргә?

15:28.360 --> 15:32.679
Әгәр без моңа юл куйсак, акча икътисадтан кысылып чыгачак.

15:32.679 --> 15:35.399
Иң көчлеләрнең законы өстенлек итәр иде.

15:35.399 --> 15:37.559
Әйдәгез, моны җентекләп карыйк.

15:37.559 --> 15:43.279
Мин үзем бизнес дөньясыннан киләм һәм
килешү ирегенең мөһим кыйммәт икәнен беләм.

15:43.279 --> 15:46.759
Ләкин без артык мавыкмаска тиеш.

15:46.759 --> 15:51.159
Сатып алучылар белән сатучылар тигез
шартларда булганда, килешү иреге файдалы.

15:51.159 --> 15:56.120
Ләкин көчлерәк кеше үзенең теләген
көчсезрәк кешегә көчләп тагарга тиеш түгел.

15:56.120 --> 16:04.639
Шуңа күрә зәгыйфьрәк әгъзаларны сакларга кирәк, күп кенә
Европа илләре инде акчаны мәҗбүри кабул итү аша моны эшли.

16:04.639 --> 16:10.559
Наличные акчаларны кабул итү бурычын
кертү һәр очракта сәяси яктан мөмкин!

16:10.559 --> 16:15.200
Бу санлы еврога карата тәкъдим ителгән регламент белән дәлилләнә.

16:15.200 --> 16:24.279
Бу шулай, чөнки анда ачык язылган: аны кибет кассасында да,
шулай ук дәүләт органнары тарафыннан да кабул итәргә тиеш.

16:24.279 --> 16:27.199
Ә акча турында ничек?

16:27.199 --> 16:33.669
Мин хәзер сездән түземлек сорыйм, чөнки бу бик катлаулы
өзек, аны берничә тапкыр тыңлаганнан соң гына аңлап

16:33.669 --> 16:38.360
була. Кызганычка каршы, адвокатлар белән еш кына шулай була.

16:38.360 --> 16:42.080
Ләкин тыңлап торыгыз, мин аны тиздән аңлатырмын.

16:42.080 --> 16:46.000
"Ләкин ул бер мәсьәләдә зур куркынычка бара."

16:46.000 --> 16:54.847
Сәүдәгәрләр яки хезмәт күрсәтүчеләр тарафыннан акчаны
бер яклы рәвештә алдан кире кагулар, мәсәлән, «акча кабул

16:54.847 --> 16:59.039
ителми» дигән язу элү, бу азат итүдән ачыкча читтә кала.

16:59.039 --> 17:02.080
Башка сүз белән әйткәндә, тыела.

17:02.080 --> 17:10.659
Мистер Репаси монда аңлатырга тырыша: тәкъдим ителгән акча
кагыйдәсе, күрәсең, сәүдәгәрләргә керү ишегенә гади генә

17:10.659 --> 17:15.559
билге элү белән акча кабул итүдән баш тартырга рөхсәт итми.

17:15.559 --> 17:19.319
Ул хәтта моның тыелачагын да әйтә.

17:19.319 --> 17:21.680
Репаси әфәнде монда бик нык ялгыша.

17:21.680 --> 17:28.598
e-euro турында тәкъдим ителгән кагыйдәләрнең бары тик 10-нчы
маддәсендә генә кибет ишегенә эленгән билге белән бер яклы

17:28.598 --> 17:32.319
кире бору контракт иреге кысаларына керми дип ачык итеп әйтелә.

17:32.319 --> 17:37.440
Тәкъдим ителгән наличные акчалар турындагы
кагыйдәдә моның турында бернинди дә искәрмә юк.

17:37.440 --> 17:41.680
Түбәндә сез бу тема буенча җентекле академик эссе таба аласыз.

17:41.680 --> 17:51.929
Проф. д-р Зайтлер, юрист һәм элекке Бундесбанк
вице-президенты, Репаси әфәндедән бөтенләй башка нәтиҗәгә килә.

17:51.929 --> 17:53.996
Ул «Börsenzeitung» газетасында язды:

17:53.996 --> 18:01.369
Беренчедән, 2023 елның июнь аендагы Европа Комиссиясенең проект
регламенты күләмле булып күренсә дә,

18:01.369 --> 18:08.559
клиентның эшлекле мөнәсәбәтләрдә акча куллану хокукы
мәсьәләсендә ул сүзләмәләре белән «йомшак».

18:08.559 --> 18:14.282
Проектның 5-нче маддәсе буенча, мәсәлән, гомуми
шартларда яки «Наличные түләнми» дигән язулар белән

18:14.282 --> 18:17.720
наличные түләүне кире кагу мөмкинлеге һаман да булачак.

18:17.720 --> 18:24.730
Проф. Зайтлер кебек, Европа Үзәк Банкы да
ишеккә язу элү юлы белән беряклы рәвештә кире

18:24.730 --> 18:29.208
боруны тыючы норманы кагыйдәгә кертүне таләп итә.

18:29.208 --> 18:30.056
Мин цитата китерәм:

18:30.056 --> 18:37.493
Тәкъдим ителгән кагыйдәгә яңа пункт
кертелергә тиеш, ул акчаны беряклы рәвештә чыгарып

18:37.493 --> 18:40.960
ташлауны алдан ук тыюын ачык итеп күрсәтә.

18:40.960 --> 18:45.200
ARDның Plusminus программасы да шул ук нәтиҗәгә килә:

18:45.200 --> 18:54.480
Европа Берлеге санлы евро өчен законлы түләү чарасы
таләбен ачык билгеләде – әмма банкнотлар һәм тиеннәр өчен түгел.

18:54.480 --> 18:55.480
Йомгаклап әйткәндә:

18:55.480 --> 18:58.759
1. Икътисад акчаны көннән-көн кире кага.

18:58.759 --> 19:05.279
Бу кафе, рестораннар, пекарняләр һәм мороженое кибетләре
акча кабул итүдән көннән-көн баш тарта дигәнне аңлата.

19:05.279 --> 19:08.799
2. Дәүләт акчадан көннән-көн күбрәк баш тарта.

19:08.799 --> 19:14.848
Бу муниципаль ачык бассейннар, гражданнар кабул итү бүлекләре,
автобуслар һәм трамвайлар, автомобиль тукталышлары һәм парковка

19:14.848 --> 19:17.920
урыннары акча кабул итүдән көннән-көн баш тарта дигәнне аңлата.

19:17.920 --> 19:21.519
Гражданнарны санлы түләүләргә мәҗбүр итәләр.

19:21.519 --> 19:25.039
3. Электрон евро накд акчага көндәш була бара.

19:25.039 --> 19:27.400
Хәзерге вакытта бездә ике түләү ысулы бар.

19:27.400 --> 19:34.880
Беренчедән, цифрлы акча, язма акча дип тә атала,
һәм кәгазь акча — бердәнбер законлы түләү чарасы.

19:34.880 --> 19:40.680
e-евро кертелгәч, икенче законлы түләү чарасы булачак.

19:40.680 --> 19:45.440
Э-евроны шулай ук кибетләрдә түләү өчен дә кулланырга мөмкин.

19:45.440 --> 19:53.400
Бу аның наличные акчага турыдан-туры көндәш булуын һәм табигый
рәвештә наличные акчаның базар өлешен тартып алуын аңлата.

19:53.400 --> 19:58.400
4. Үзәк банклар акчаның киләчәген ихтыяҗга бәйли.

19:58.400 --> 20:02.680
Европа Үзәк Банкы бу мәсьәлә буенча инде ачык позиция алды.

20:02.680 --> 20:07.223
Мин цитата китерәм: «Евросистема банкноталар
белән тәэмин итүне һәм аларны сорау

20:07.223 --> 20:10.480
булганча куллану мөмкинлеген бирүне дәвам итәчәк».

20:10.480 --> 20:14.079
Наличные акчаларның исән калу мөмкинлеге юк.

20:14.079 --> 20:23.167
Э-евро өчен күздә тотылганча, хәзер
акчаны кабул итүне законлы бурыч итү дә кирәк.

20:23.167 --> 20:28.488
Игътибар итегез, наличные акчаны кабул итү
мәҗбүрияте — тәкъдим ителгән кагыйдәләрнең ашыгыч

20:28.488 --> 20:31.599
рәвештә яхшыртуны таләп иткән бер генә мисалы.

20:31.599 --> 20:36.359
Безнеңчә, ким дигәндә 13 пунктны һичшиксез яхшыртырга кирәк.

20:36.359 --> 20:42.759
Без инде бу 13 камилләштерү тәкъдимен Европа
Парламентының Акча эшләре комитетына хат аша җибәрдек.

20:42.759 --> 20:46.880
Ләкин әйдәгез, Лагард ханымның белдерүенә кире кайтыйк.

20:46.880 --> 20:54.279
Мин шуны гына өстәргә телим: әлбәттә, бу санлы
евро акчаны алмаштырмаячак, ә аны тулыландырачак.

20:54.279 --> 20:57.599
Лагард ханымның күрсәтмәсе ачык:

20:57.599 --> 21:02.720
Э-евро акчаны алыштыру өчен түгел, ә өстәмә буларак каралган.

21:02.720 --> 21:05.279
Менә моның өчен метафора:

21:05.279 --> 21:10.039
Акча безгә күптөрле файдалар бирә.

21:10.039 --> 21:13.839
Мин моны бу чәчәк бәйләме белән символлаштырырга телим.

21:13.839 --> 21:20.200
Һәм һәр чәчәк – безгә күптәннән акча китерүче файда.

21:20.200 --> 21:26.400
Европа Берлеге хәзер тагын бер законлы
түләү чарасы – электрон евро – булдырырга тели.

21:26.400 --> 21:35.240
Һәм таләп шунда ки, электрон евро акчаны
тулыландырырга тиеш – ул нигездә өстәмә булып тора.

21:35.240 --> 21:45.259
Ләкин максат – электрон евро акчаны әкренләп
почмакка этеп куеп, ахыр чиктә аны юк итү түгел.

21:47.119 --> 21:54.290
Кызганычка каршы, тәкъдим ителгән кагыйдәләр
шундый итеп төзелгән ки, алар рәсми булмаган

21:54.290 --> 21:58.720
акча берәмлеген яклап, наличные акчага зыян сала.

21:58.720 --> 22:06.839
Хәзерге акча регламентына караганда,
акчаның озак вакытлы киләчәк перспективалары юк.

22:06.839 --> 22:09.400
Моны ашыгыч рәвештә төзәтергә кирәк!

22:09.400 --> 22:15.440
Ким дигәндә 13 пунктка җитди камилләштерү кирәк.

22:15.440 --> 22:22.519
Чынлыкта, чишелеш шактый гади: законлы
түләү чарасы өчен бертөрле кыса шартлары кирәк.

22:22.519 --> 22:29.640
Һәм болар соңыннан барлык законлы түләү чараларына да,
ягъни электрон еврога да, наличные акчага да кагылырга тиеш.

22:29.640 --> 22:35.039
Бер законлы түләү чарасына икенчесенә
караганда өстенлекле мөнәсәбәт күрсәтү мөмкин түгел.

22:35.039 --> 22:40.880
Бу видео Европа парламентының барлык әгъзаларына һәм
Германия парламентының барлык әгъзаларына юнәлтелгән.

22:40.880 --> 22:45.559
Бер генә дә сәясәтче «мин белмәдем» дип әйтә алмаска тиеш.

22:45.559 --> 22:49.636
Бу мөһим мәсьәләне карарга вакыт бүлгәнегез өчен бик зур рәхмәт.

22:49.636 --> 22:55.960
Әгәр әле моны эшләмәгән булсагыз, зинһар, минем
акча петициясенә имзалагыз: www.bargelderhalt.eu