איין ענין וואָס איצט באַטרעפֿט פילע לענדער איז די צוקונפֿט פֿון געלט.
עס לויפֿט די סכּנה, אַז אין דער נאָענטער צוקונפֿט וועט עס ווערן פֿאַרביטן דורך דעם דיגיטאַלן אייראָ.
לאָמיר אַ קוק טאָן ווי דאָס האָט זיך אַנטוויקלט:
● אין אָקטאָבער 2021, איז דער "דיגיטאַלער אייראָ" פּראָיעקט לאַנצירט געוואָרן מיט אַ
צוויי-יאָריקער אויספֿאָרשונג-פֿאַזע דורך דער אייראָסיסטעם.
● אין יוני 2023, איז פּרעזענטירט געוואָרן אַן ערשטע קאָנצעפּט פֿאַרן דיזיין פֿונעם
דיגיטאַלן אייראָ, מיטן טיטל "איינציק־וואַלוטע־פּעקל".
● דעם 1טן נאָוועמבער 2025 איז דער אייראָסיסטעם אַריבער אין די קומענדיקע פֿאַזע פֿון דעם פּרויעקט.
דער ציל איז צוצוגרייטן דעם אייראָסיסטעם פֿאַר אַ מעגלעכער אַרויסגעבונג פֿונעם דיגיטאַלן אייראָ אין 2029.
די אַנטוויקלונג פֿון דער געלט־סטראַטעגיע פֿון דער אייראָסיסטעם גיט דערווייַל אַן איינציקע און
פֿילפֿאַרשפּרעכנדיקע געלעגנהייט צו פֿאַרפעסטיקן געלט אין געזעץ.
דאָס איז דער איינציקער וועג צו פֿאַרזיכערן זײַן לאַנג־טערמיניקע אויפֿהיטונג.
איין יסוד דערפֿאַר איז, אַז עס מוז זײַן אַ פֿאַרפֿליכטונג אָנצונעמען ניט נאָר דעם דיגיטאַלן אייראָ, נאָר אויך מזומן.
װײַזט אויס אַז די פּייעעס מוזן אָננעמען אייראָ־באַנקנאָטן און קאָינס ווי לעגאַל טענדער.
געלד איז שוין יאָרן לאַנג אַ פּראָבירטער און פֿאַרלאָזלעכער צאָלונגסמיטל און זאָל פֿאַר אונדז ווײַטער בנימצא זײַן.
האָסטו געוויסט אַז, אומאָפּהענגיק פֿון דעם רעזולטאַט פֿון דער דיסקוסיע, ליגט עס בײַ יעדן איינעם צו באַשיצן געלט?
די אויפֿהאַלטונג פֿון געלט הענגט בעיקר פֿון ווי אָפֿט מען נאָך ניצט געלט – און דאָס ליגט אין די הענט פֿון דער באַפֿעלקערונג.
אָבער ווער פֿון אונדז ווייסט טאַקע?
פֿאַר יאָרן האָבן פילע אָן טראַכטן זיך אונטערגעגעבן צו באַקוועמליכקייט.
איצט (!) איז די קריטישע פֿאַזע צו באַקומען געלט!
דאָס פֿאָדערט צוויי אַקציעס פֿון דער באַפֿעלקערונג:
1. אונטערשרײַבט הײַנט די פּעטיציעס צו באַשיצן געלט, כּדי עס זאָל ווײַטער בלײַבן אַ פֿאַרפֿליכטונג עס אָנצונעמען.
2. באַצאָלן אין געלט און לאָזן דיין דעביט־קאַרטל היים.
עס קען נישט זײַן ריכטיק פֿאַר דער עקאָנאָמיע צו צווינגען די מענטשן צו דיגיטאַלע צאָלונגען און
דערמיט שטיצן די פּאָליטיקערס ווילן צו קאָנטראָלירן.
אין דעם ווייַטערדיקן ווידעא באַשרײַבט האַנסזאָרג שטוצלע, דער גרינדער פֿון דער איניציאַטיוו "באַרגעלדהאַלט",
ווי געלט ווערט אָפּגעשטעלט און וואָס פֿאַר אַ מאַכט יעדער איינער פֿון אונדז האָט צו פאַרמיידן דאָס.
לאָמיר זיי צוזאַמען נוצן!
"איך וואָלט נאָר געוואָלט צוגעבן, אַז דער דאָזיקער דיגיטאַלער אייראָ וועט פֿאַרשטייט זיך
נישט פֿאַרבײַטן מזומן, נאָר אים דערגאַנצן."
צי פֿאָלגט די פּאָליטיק דעם ריכטליניע?
צי וועט דער עלעקטראָנישער אייראָ דעם געלט באַגלייטן אָדער אים פֿאַרבײַטן?
מיר האָבן איצט אַ ייחודית געלעגנהייט צו פֿאַרפעסטיקן געלט אין געזעץ איבער גאַנץ אייראָפּע.
מײַן נאָמען איז האַנסיאָרג שטיצלי.
איך בין דער איניציאַטאָר פֿון דער געלט־פּעטיציע bargelderhalt.eu, וואָס איז שוין
אונטערגעשריבן געוואָרן פֿון ווײַט מער ווי 200,000 מענטשן.
לאָמיר ערשטער קוקן אויף די פאַקטן.
די אייראָפּעישע קאַמיסיע האָט פאָרגעלייגט צוויי פֿאָרשלאָגן פֿאַר רעגולאַציעס: איין פֿאַרן ע-אייראָ און איין פֿאַר געלט.
דער פּראָבלעם: דער עלעקטראָנישער אייראָ, למשל, זאָל קלאָר אָנגענומען ווערן בײַ די קאַסעס אין קראָמען, בשעת געלט זאָל נישט.
דאָס מיינט אַז געשעפֿטן קענען ווײַטער אָפּזאָגן מזומן, אָבער נישט דעם ע-אייראָ.
דו דאַרפֿסט נישט זײַן אַ נביא צו פֿאַרשטיין אַז אויף דעם יסוד וועט געלט אָפּגעשטויסן ווערן
און האָט נישט קיין געלעגנהייט צו בלײַבן לענגער.
צום גליק זענען די צוויי פאָרגעלייגטע רעגולאציעס נאָך נישט אנגענומען געוואָרן און קענען דעריבער ווערן געענדערט.
די זענען איצט פאָרן דעם אייראָפּעיִשן פּאַרלאַמענט־קאָמיטעט פֿאַר עקאָנאָמישע און
מאָנעטאַרישע ענינים, באַקאַנט ווי דער ECON־קאָמיטעט.
ווען איך הער די אויסזאָגן פֿון עטלעכע פּאָליטיקער אין דעם קאָמיטעט, פיל איך זיך באַזאָרגט און דערשראָקן.
דערווייַל ליגט די צוקונפֿט פֿון אונדזער געלט אין די הענט פֿון אַ קליינער גרופּע פּאָליטיקער.
מר רעפּאַסי, אַ מיטגליד פֿון דער אייראָפּעישער פּאַרלאַמענט און מיטגליד פֿון דער ECON־קאָמיטעט, האָט
אַרויסגעגעבן אַ ווידעא וואָס מען קען נישט איגנאָרירן, אפילו מיט דער בעסטער וויל אין דער וועלט.
ווי מר רעפּאַסי זאָגט גלייך אין אָנהייב פֿון דעם ווידעאָ: "ערשטנס, די גוטע נייעס. קיינער וויל נישט אָפּשאַפֿן געלט."
יאָ, ווער איז קיינער?
"מיר זענען באַזאָרגט וועגן געלט."
איך מיין אַז דאָס זאָל דעמאַטעריאַליזירט ווערן.
די וועלט האָט גענוג שטאַרק טעכנאָלאָגיע.
און איך גלייב אַז רעגירונגען וואָלטן זײַן אינטערעסירט אין דעם.
"אָבער געלט אין האַנט איז נאָך דער הויפּט־ענין."
אגב, איך האָב שטענדיק געזאָגט די וואָס פֿרעגן מיך ווי אַזוי צו אָפּשטעלן דעם דראָג־האַנדל אין אונדזערע
שכונות, אַז עס איז אַ גאַנץ פּשוטער מיטל (דערפֿאַר):
די אָפּשאַפֿונג פֿון מזומן וואָלט פֿאַרמיידן די אויפֿקום פֿון האָטספּאָטס פֿאַר דראָג־האַנדל.
"מיר ווילן אַ געלטלאָזע געזעלשאַפֿט."
די באַהאַנדלונג פֿון טשעקן און געלט אין אונדזער פֿירמע קאָסט אונדז פֿינף ביליאָן דאָלאַר.
ווילסטו אַ געזעלשאַפֿט אָן מזומן?
מיר שטרעבן צו ... מיר האָבן מער צו געווינען ווי אַלע אַנדערע.
"מײַן ציל איז אַז מיר זאָלן זיך אַוועקרוקן פֿון טראַדיציאָנעלע באַנקנאָטן – געלט – און איבערגיין צו דיגיטאַלע קאָנטעס."
איך וויל אַז אונדזער געזעלשאַפֿט זאָל ווערן אַ געזעלשאַפֿט אָן מזומן.
"אין איטאַליע, איז פֿאַראַן אַ דעבאַטע וועגן דעם צי דער מזומן־לימיט זאָל באַשטימט ווערן אויף טויזנט אָדער דרײַ טויזנט.
לויט מײַן מיינונג, זאָל עס זײַן נול.
"מיר מוזן איבערקומען געלט."
מיר מוזן זיך באַוועגן צו אַ געלטלאָזער געזעלשאַפֿט!
אויב מיר ווילן זיך באַוועגן ווײַטער ווי מזומן, מוזן מיר, פֿאַר גאָטס ווילן, פֿאַרבעסערן טראַנסאַקציעס מיט מאָביל־טעלעפֿאָנען
און קרעדיט־קאַרטן און אַנטוויקלען אַ געשעפֿט־מאָדעל באַזירט אויף דיגיטאַלע צאָלונג־סערוויס־פּראָוויידערס!
די אויסזאָגן ווײַזן דעם דרוק אונטער וועלכן געלט געפֿינט זיך.
אין דעם קשר, הער רעפּאַסי, וואָס מיינט איר מיט דער אָפּשאַפֿונג פֿון מזומן, אויב מען
קען שוין נישט באַצאָלן מיט מזומן אין קראָמען?
אין די נידערלאַנדן, למשל, 21% פֿון אַפּטייקן און 38% פֿון קינאָס אָננעמען נישט געלט.
האָט דאָס אײַך ניט אויפֿגעפֿאַלן, הער רעפּאַסי?
דו האָסט אַ לערער־שטעל אין ראָטערדאַם, דער שטאָט וווּ דער ציבור־טראַנספּאָרט מער ניט נעמט געלט.
און וואָס מאַכט אײַך טראַכטן אַז קיינער וויל נישט אָפּשאַפֿן געלט?
עס איז שוין אין פולן גאַנג.
צי איז דאָס נישט גלייך צו אָפּשאַפֿן מזומן, אויב מען קען נישט באַצאָלן פֿאַר אַ £500 לאַפּטאַפּ אין מזומן?
דאָס איז פּונקט די סיטואַציע וואָס מיר האָבן אין גריכנלאנד שוין אַ לאַנגע צײַט.
דאָס איז ווײַל עס איז אַ געלט־באַגרענעצונג פֿון 500 עוראָס.
דערצו פֿאַרמינערט דער טערמין "קאַש־לימיט" אויך די פאקטן.
לסוף, אַ געלט־לימיט איז שוין אַ געלט־פֿאַרבאָט.
דאָס מיינט אַז לויטן געזעץ איז עס פֿאַרבאָטן און אויך שטראָפֿבאַר, צו באַצאָלן אין געלט פֿאַר
סחורה, מאַרסאַנדײַז און דינסטן העכער דעם סכום.
די קאַשלאָזע וועלט קריכט זיך אויף אונדז, שריט פֿאַר שריט.
דאָס קען מען זייער קלאָר זען אין די געלט־באַגרענעצונגען.
ווען מען האָט אַרײַנגעפֿירט אַ געלט־באַגרענעצונג, ווערט זי געוויינטלעך נידעריקער געמאַכט און קיינמאָל מער נישט העכער.
דאָס איז שוין דער פאַל אין נײַן אייראפעישע פאראייניקונג־לענדער.
איך ציטירן בעלגיע, גריכנלאנד און דענמאַרק ווי ביישפּילן פֿון דעם.
אָבער אין דער אמת איז די סיטואַציע מיט געלט פיל מער דראַמאַטיש.
לעסאָף איז געלט פֿאַרבונדן מיט דער נאָכפֿרעג.
אַזוי, צי מענטשן נוצן געלט.
איך האָב געהאַט די געלעגנהייט צו פֿרעגן הער האַרדט, דעם הויפּט פֿון דער געלט־אָפּטיילונג בײַ דער דײַטשער
בונדעסבאַנק, די אַלע וויכטיקע פֿראַגע בעת אַ דיסקוסיע אויף דעם ציבורדיקן בראָדקאַסטער SWR.
זע אַליין ווי ער האָט געענטפֿערט אויף מײַן פֿראַגע:
"אולי זאָלסטו אויך דעפֿינירן וואָס פֿאַרלאַנג איז?"
ווי הויך מוז דער קאַש־צאָלונג־פֿאַרהעלטעניש זײַן?
ליידער האָבן בירגערס ניט מער געלט אין זייערע אייגענע הענט, ווײַל די עקאָנאָמיע האָט זיך אַנטוויקלט צו אָפּװײַזן געלט.
עס זעט אויס אַז דאָ אין דײַטשלאַנד זענען איצט געשעפֿטן וואָס ווילן נישט אָננעמען מזומן.
און מיר ווייסן אַז אויף דעם יסוד האָט געלט נישט קיין שאַנס צו איבערלעבן אויף לאַנג צײַט, ווײַל די עקאָנאָמיע באַשליסט
צי מיר, ווי בירגער, האָבן די מעגלעכקייט צו באַצאָלן מיט געלט.
"אָבער מיר האָבן נאָר גערעדט וועגן דער בונדעסבאַנק."
איך וואָלט געגעבן הער האַרדט נאָך אַ געלעגנהייט צו ענטפֿערן די פֿראַגע.
די אונטערליגנדיקע פֿראַגע איז: צי וואָלטסטו טאַקע געוואָלט, אַז די דײַטשע בונדעסבאַנק זאָל ווײַטער געלט דרוקן,
אויב דו וואָלטסט געווען דער לעצטער מענטש אין דײַטשלאַנד וואָס האָט געוואָלט געלט אין האַנט?
אַזוי, וווּ איז דער שוועל?
"איך גלייב אַז די פֿראַגע איז נישט צי די דײַטשע בונדעסבאַנק דרוקט באַנקנאָטן."
די פֿראַגע איז דווקא, צי דער געברויך פֿון געלט באַטײַטנדיק פֿאַלט – נאָך אַלעס, עס איז אַ
אינפֿראַסטרוקטור הינטער דעם געברויך פֿון געלט.
און די פֿראַגע איז: צי וואָלט עס געהאַט זינען זיי צו האַלטן, אויב די באַניץ פֿון מזומן וואָלט געווען אַזוי נידעריק?
אַזוי, אויב איר וואָלט געווען דער לעצטער מענטש וואָס האָט באַצאָלט אין געלט, וואָלט זיכער די פֿראַגע אויפֿגעקומען:
ווער אַפּערירט נאָך אַ געלט־מאַשין פֿאַר אײַך, און וועלכע האַנדלער נעמען נאָך געלט?
נו, איצט האָבן מיר געטראָפֿן דעם נעגל אויפֿן קאָפּ:
די צוקונפֿט פֿון געלט הענגט לעסאָף פֿון דער נאָכפֿרעג.
אַזוי, ווען מענטשן כּמעט קיינמאָל מער באַצאָלן מיט געלט, ווײַל זיי קענען ניט מער באַצאָלן מיט
געלט, למשל, ווערט די אינפֿראַסטרוקטור צו טייַער.
און די פּאָליטיקער וועלן דאַן זאָגן אַז דאָס איז אומפּראָפּאָרציאָנעל און אַז
די געזעלשאַפֿט קען נישט טראָגן די קאָסטן.
דערצו האָט דער הויפּט פֿון דער צענטראַלער געלט־אָפּטיילונג פֿון דער דײַטשער בונדעסבאַנק, הער האַרדט, נישט ענטפֿערט
אויף דער פֿראַגע ווען דער קריטישער פּונקט וואָלט אָנקומען.
דעריבער איז מײַן אָפּשאַצונג אַזוי:
אויב דער קאַש־צאָלונג־אַנטייל פֿאַלט אונטער 15 פּראָצענט, אָדער שפּעטערסטנס אונטער 10 פּראָצענט, וועט דער
אַרגומענט פֿון פּראָפּאָרציאָנאַליטעט ווערן אַלץ מער באַטײַטיק.
ניט נאָר די דײַטשע בונדעסבאַנק, נאָר אויך די אייראָפּעיִשע צענטראַל־באַנק איז קלאָר אין איר דערקלערונג:
דער אייראָסיסטעם וועט ווײַטער צושטעלן באַנקנאָטן און דערמעגלעכן זייער באַניץ, אַזוי לאַנג ווי עס איז אַ נאָכפֿרעג.
אָבער וואָס האָט הער רעפּאַסי ווידער געזאָגט?
ערשטנס, די גוטע נייעס: קיינער וויל נישט אָפּשאַפֿן געלט.
צי וויל באמת קיינער נישט אָפּשאַפֿן געלט?
דער פאקט איז אַז געלט ווערט שוין אויסגעטוישט.
ווייל עס איז גאַנץ פּשוט פֿאַר רעטאַילערס צו אָפּזאָגן מזומן.
הער רעפּאַסי דערקלערט די סיטואַציע:
קיינער וויל נישט אָפּשאַפֿן געלט. אָבער אין דער טאָג־טעגלעכער לעבן האָט זיך אַ פּראַקטיק אויסגעאַרבעט,
וווּ קראָמען הענגען בײַם אַרײַנגאַנג אַ שילד "קיין געלט" און אָפּווייזן געלט בײַ דער קאַסע.
יאָ, הער רעפּאַסי, דאָס איז גאָר ריכטיק.
און דאָס איז פּונקט ווי געלט וועט ווערן אָפּגעשאַפֿט.
וואָרום ניט מער מיר, די בירגער, האַלטן די צוקונפֿט פֿון געלט אין אונדזערע הענט, נאָר די עקאָנאָמיע.
די עקאָנאָמיע באַשליסט צי מיר, די בירגער, מעגן באַצאָלן מיט געלט.
דעריבער מיינט דאָס:
ווער עס פארלאנגט געלט־צאָלונג, זאָל געפֿינען אַן אַנדערן פאַרקויפער.
וואו, ווי חנפֿלעך.
מיר קענען איצט זוכן אַ נײַעם פֿאַרקויפֿער.
לאָמיר איבערטראָגן די סיטואַציע אין דער אמתער וועלט.
מײַן בעקער נעמט ניט מער געלט.
אַזוי מוז איך פֿאָרן נאָך פֿינף קילאָמעטער ווײַטער צו קויפֿן ברויט־ראָללען.
אַזוי, איצט שטײַג אַרײַן אין אַ בוס.
און דער באַס־פֿאָרער זאָגט: איך בין אַנטשולדיגט, מיר נעמען איצט נאָר קאַרטל־צאָלונגען.
דעריבער זענען געלט־צאָלונגען נישט ערלויבט.
ווי קען איך קומען צו דער נאָענטסטער בעקערײַ?
און ווי קומט דער פרישטיק אויף מײַן טעלער?
אַלץ דאָס איז שוין הײַנט אַ טייל פֿון דער טאָג־טעגלעכער לעבן אין פילע ערטער אין אייראָפּע.
דאָס איז מיר געשען אין היידלבערג.
זעט אַליין:
איך בין איצט אין היידלבערג און גיי באַלד אַרײַנשטײַגן אין דעם בוס – לאָמיר זען וואָס וועט פּאַסירן דערנאָך.
אָבער עס איז נאָך צײַט.
יאָ, איך האָב זיך נאָר געשראָקן.
ניין, נײַן, נײַן, נאָך פֿיר מינוט צו גיין.
דאַן וויל איך אַ בילעט אין שטאָט.
געלטיק איז ניט מער אַ אָפּציע.
איז עס ניט מער מעגלעך?
גאָר נישט
קען נישט גיין קיין וווּ, ניטאָ קיין בוסן.
קיין מער בּוּסן?
קיין מער בוסן.
דאָ אין היידלבערג, וווּ עס איז ניטאָ קיין איין בוס, קען איך שוין נישט באַצאָלן מיטן איינציקן לעגאַלן געלט?
ניין, עס איז איצט געענדערט. מיר האָבן געהאַט אַ זעקס־מאָנאַטיקן איבערגאַנג־צײַט, און איצט אַרבעט גאָרנישט מער מיט געלט.
גאָרנישט אַרבעט מער – אַזוי וואָס וועלן קינדער, מענטשן מיט אַ נכות אָדער עלטערע מענטשן איצט טאָן, למשל?
דרינגענדיקע אַקציע איז דאָ נייטיק צו לייגן די צוקונפֿט פֿון קעש־באַק אין די הענט פֿון דער ציבור.
און דאָס איז נאָר מעגלעך אויב געשעפֿטן און רעגירונגס־אגענטורן זענען געצווונגען צו אָננעמען געלט.
דאָס איז דער איינציקער וועג צו גאַראַנטירן די פֿרײַהייט פֿון אויסקלײַב – צו באַצאָלן מיט מזומן.
93 פּראָצענט פֿון בריטישע בירגער ווילן דאָס.
פילע לענדער אין אייראָפּע האָבן שוין אַזאַ פֿאַרפּלעכטונג צו אָננעמען אַרײַנגעפֿירט.
אין די לענדער וואָס זענען געוויזן אין גרין, איז האַנדלער נישט דערלויבט פּשוט אָפּצוזאָגן
מזומן דורך אויפהענגען אַ שילד אויף דער טיר.
עס זענען גוטע סיבות צו אַרײַנפֿירן די פֿאַרפֿליכטונג צו אָננעמען.
לאָמיר אַ קוק טאָן אויף נאָרוועגיע, וואָס האָט אין 2024 אַרײַנגעפֿירט די פֿאַרפּליכטונג צו אָננעמען אָפּפֿאַל.
די סיבה פֿאַר דעם?
אומפֿרעגן האָבן געוויזן אַז ביז 600,000 נאָרוועגיער זענען דיגיטאַל־אילעטעראַט.
דאָס קאָרעספּאָנדירט צו איבער 10 פּראָצענט פֿון דער באַפעלקערונג.
אויב מען וואָלט אָנווענדן דעם ציפֿער אויף דײַטשלאַנד, וואָלט דאָס געמיינט אַז איבער 8 מיליאָן מענטשן
וואָלטן ווערן אויסגעשלאָסן פֿון ציבורדיקער באַטייליקונג.
איז דאָס נישט אַ ערנסטע פֿאַרלעצונג פֿון גרונט־רעכטן?
לאָמיר זען ווי מר רעפּאַסי באַשרײַבט די איצטיקע לעגאַלע מיינונג אין דײַטשלאַנד:
פּריוואַטע יחידים זענען נישט מחויב צו אָננעמען מזומן.
זיי האָבן אויך קיינמאָל נישט עקזיסטירט, צוליב דער פֿרײַהייט פֿון קאָנטראַקט, וואָס איז באַשיצט דורך פֿונדאַמענטאַלע רעכטן.
יאָ, הער רעפּאַסי, דאָס איז די לעגאַלע מיינונג פֿון, למשל, דער דײַטשער בונדעסבאַנק.
אַזוי, וואָס רעכט האָבן קראָם־האַנדלער צו אָפּזאָגן מזומן?
לאָמיר פֿרעגן אַ אַדוואָקאַט און מיטגליד פֿון דער עקסעקוטיווער באָרד פֿון דער דײַטשער בונדעסבאַנק דאָ אין פֿראַנקפֿורט אַם מײַן.
"איר האָט די הויך לעגאַלע אינסטיטוציע פֿון קאָנטראַקט־פֿרײַהייט."
דאָרט קען מען ספּעציפֿיצירן די צאָלונג־באַדינגונגען.
דער קויפער קען, אין פּרינציפּ, אַ קאָנטראַקט אָפּװײַזן און באַשליסן נישט עפּעס צו קויפֿן.
אָבער וואָס וועגן אַלע אַנדערע יסודותדיקע רעכטן, ווי למשל דער רעכט צו אָנטיילנעמען אין ציבורלעכן לעבן, דער
שוץ פֿון פּריוואַטקייט, דער פֿאַרבאָט אויף דיסקרימינאַציע און נאָך פילע אַנדערע יסודותדיקע רעכטן?
אויב מיר לאָזן דאָס פּאַסירן, וועט געלט ווערן אויסגעדריקט פֿון דער עקאָנאָמיע.
דער געזעץ פֿון די שטאַרקסטע וואָלט געווען דער הערשער.
לאָמיר נעמען אַ נעענטער קוק אויף דעם.
איך אליין קום פֿון דער געשעפֿט־וועלט און איך ווייס אַז די פֿרײַהייט פֿון קאָנטראַקט איז אַ וויכטיקער אַסעט.
אָבער מיר זאָלן זיך נישט איבערטרײַבן.
ווען קויפערס און פארקויפערס זענען אויף גלייכן שטאַנד, איז די פֿרײַהייט פֿון קאָנטראַקט נוצלעך.
אָבער עס זאָל נישט זײַן אַז דער שטאַרקער דערצווינגט זײַן ווילן אויף דעם שוואַכער.
דערפֿאַר מוזן די שוואַכערע מיטגלידער באַשיצט ווערן, אַזוי ווי פילע אייראָפּעישע לענדער שוין
טאָן מיט דער פארפליכטענער אָננעמונג פֿון געלט.
אַרײַנפֿירן אַ פֿאַרפֿליכטונג צו אָננעמען מזומן איז אין יעדן פאַל פּאָליטיש מעגלעך!
דאָס ווערט דעמאָנסטרירט דורך דער פֿאָרגעלייגטער רעגולאַציע פֿאַרן דיגיטאַלן אייראָ.
דאָס איז ווײַל עס שטייט קלאָר אַז עס מוז ווערן אָנגענומען ביים קראָם־קאַסע, און אויך דורך די שטאַטלעכע אויטאָריטעטן בײַ .
און וואָס וועגן געלט?
איך מוז איצט בעטן אײַך צו האָבן געדולד מיט מיר, ווײַל איך וועל פאָרשטעלן אַ פּאַסאַזש וואָס איז זייער קאָמפּליצירט
און קען נאָר פֿאַרשטאַנען ווערן נאָך עטלעכע מאָל הערן. ליידער, דאָס פּאַסירט אָפֿט מיט אַדוואָקאַטן.
אָבער בלײַבט געשפּאַנט, איך וועל עס גלייך דערקלערן.
"אָבער ער גייט אויף אַ צווײַג בײַ איין פּונקט."
איין־זייטיקע עקס אַנטע אויסשליסונגען פֿון מזומן דורך רעטאַילערס אָדער סערוויס־פּראָוויידערס, למשל דורך אַרויסשטעלן אַ שילד
"קיין מזומן", זענען אויסדריקלעך אויסגעשלאסן פֿון דער אויסנעם.
אין אַנדערע ווערטער, פֿאַרבאָטן.
מר רעפּאַסי פּרוּווט דאָ צו דערקלערן אַז די פאָרגעלייגטע געלט־רעגולאַציע לכאורה באַשטימט אַז רעטאַילערס טאָן ניט מעגן
אָפּזאָגן געלט מיט אַ פּשוטן שילד אויף דער אַרײַנגאַנג־טיר.
ער זאָגט אפילו אַז דאָס וואָלט געווען פֿאַרבאָטן.
מר רעפּאַסי טוט זיך דאָ שטאַרק טעות.
נאָר אַרטיקל 10 פֿון דער פֿאָרגעלייגטער רעגולאַציע וועגן דעם ע-אייראָ דערקלערט אויסדרוקלעך, אַז אַן
איינזײַטיקע אָפּזאָג מיט אַ שילד אויפֿן קראָם־טיר פֿאַלט נישט אונטער די פֿרײַהייט פֿון קאָנטראַקט.
אין דער פאָרגעלייגטער רעגולאַציע וועגן געלט איז נישט דערמאָנט דאָס.
אונטן וועט איר געפֿינען אַ דעטאַלירטן אַקאַדעמישן עסיי וועגן דעם טעמע.
פּראָפֿעסאָר ד״ר צײַטער, אַדוואָקאַט און געוועזענער וויצע־פּרעזידענט פֿון דער בונדעסבאַנק,
קומט צו אַ גאָר אַנדערש מסקנא ווי הער רעפּאַסי.
ער האָט געשריבן אין דער צײַטונג "באָרסענצאײַטונג":
ערשטנס, כאָטש דער פּראָיעקט־רעגולאַמענט פֿון דער אייראָפּעיִשער קאָמיסיע פֿון יוני 2023 איז אויסערלעך פֿאַרנעמיק, איז ער
'ווייך' אין זײַן פֿאָרמונג בנוגע דעם קריטישן פּונקט פֿון אַ קונהס רעכט צו ניצן מזומן אין געשעפֿט־טראַנזאַקציעס.
לויט אַרטיקל 5 פֿון דעם פּראָיעקט, וואָלט עס נאָך שטענדיק געווען מעגלעך אויסצושליסן מזומן, למשל אין
אַלגעמיינע תנאים און באַדינגונגען אָדער מיט שילדער "קיין מזומן".
ווי פּראָפֿעסאָר זײַטליר, רופֿט אויך דער ECB אַז אין דער רעגולאַציע זאָל אַרײַנגענומען ווערן אַ באַשטימונג וואָס
פֿאַרבאָט איין־זייטיקע אָפּזאָג מיט אַ שילד אויף דער טיר.
איך ציטיר:
אַ נײַע באַשטימונג זאָל אַרײַנגערעכנט ווערן אין דער פֿאָרגעלייגטער רעגולאַציע, וואָס קלאָר באַשטימט אַז איין־זײַטיקע
אויסשליסונגען פֿון מזומן זענען פֿון פֿריִער פֿאַרבאָטן.
דער ARD־פּראָגראַם פּלוסמינוס קומט אויך צום זעלבן מסקנא:
די אי״יו האָט קלאָר דעפֿינירט אַ פֿאָדערונג פֿון לעגאַלן צאָלונגסמיטל פֿאַרן דיגיטאַלן
אייראָ – אָבער נישט פֿאַר באַנקנאָטן און מטבעות.
צו צוזאַמענפֿאַסן:
1. די עקאָנאָמיע אָפּװײַזט געלט אַלץ מער.
דאָס מיינט אַז קאַפֿעס, רעסטאָראַנען, בעקערײַען און אײַס־קרעם־קראָמען אָפֿט מער אָפּזאָגן מזומן.
2. דער שטאַט אָפּװײַזט געלט אַלץ מער.
דאָס מיינט אַז שטאָטישע פרײַע שווימבאַדן, בירגער־ביוראָען, בוסן און טראַמען, אויטאָ־פּאַרקירפּלאַץ און
פּאַרקירפּלאַץ אָפֿט מער אָפּווייזן געלט אין האַנט.
בירגערס ווערן געצווונגען צו דיגיטאַלע צאָלונגען.
3. דער ע-אייראָ ווערט אַ קאָנקורענט צו מזומן.
מיר האָבן איצט צוויי צאָלונג־מעטאָדן.
ערשטנס, דיגיטאַלע געלט, באַקאַנט ווי סקריפּטוראַלע געלט, און קאַש, די איינציקע לעגאַלע צאָלונג.
ווען דער ע-אייראָ וועט אַרײַנגעפֿירט ווערן, וועט זײַן אַ צווייטער לעגאַלער צאָלונגסמיטל.
דער עלעקטראָנישער אייראָ קען אויך גענוצט ווערן פֿאַר צאָלונגען אין קראָמען.
דאָס מיינט אַז עס וועט ווערן אַ דירעקטער קאָנקורענט צו מזומן און וועט נאַטירלעך נעמען מאַרק־אַנטייל פֿון מזומן.
4. צענטראַלע באַנקען פֿאַרבינדן די צוקונפֿט פֿון געלט מיט דער נאָכפֿרעג.
דער אייראָפּעיִשער צענטראַל־באַנק האָט שוין גענומען אַ קלאָרע שטעלונג צו דעם ענין.
איך ציטיר: "דער אייראָסיסטעם וועט ווייטער צושטעלן באַנקנאָטן און דערמעגלעכן זייער באַניץ,
אַזוי לאַנג ווי עס איז אַ נאָכפֿרעג דערפֿאַר."
קאַש האָט נישט קיין שאַנס צו איבערלעבן.
ווי עס איז פאָרגעזען פֿאַרן ע-אייראָ, איז איצט אויך נייטיק אַ געזעצלעכע פֿאַרפֿליכטונג צו אָננעמען מזומן.
זאָגט זיך, די פֿאַרפּליכטונג צו אָננעמען געלט איז נאָר איין בײַשפּיל פֿון דער פֿאָרגעלייגטער
רעגולאַציע וואָס דרינגלעך דאַרף ווערן פֿאַרבעסערט.
לויט אונדזער מיינונג זענען דאָ לפּחות דרײַצן פּונקטן וואָס מוזן גאָר פֿאַרבעסערט ווערן.
מיר האָבן שוין געשיקט די 13 פֿאָרשלאָגן פֿאַר פֿאַרבעסערונג אין אַ בריוו צום קאַמיטעט פֿאַר
מאָנעטאַרע ענינים פֿון דעם אייראָפּעיִשן פּאַרלאַמענט.
אָבער לאָמיר צוריקקערן צו דער דערקלערונג פֿון פרוי לאַגאַרד.
איך וואָלט נאָר געוואָלט צוגעבן, אַז דער דאָזיקער דיגיטאַלער אייראָ וועט, פֿאַרשטייט זיך,
נישט פֿאַרבײַטן דעם מזומן, נאָר אים דערגאַנצן.
די דירעקטיווע פֿון פֿרוי לאַגאַרד איז קלאָר:
דער עלעקטראָנישער אייראָ איז געמיינט צו דערגאַנצן געלט, נישט צו פאַרבײַטן עס.
דאָ איז אַ מעטאַפֿאָר פֿאַר דעם:
געלט גיט אונדז פילע פֿאַרשיידענע בענעפֿיטן.
איך וואָלט געוואָלט דאָס סימבאָליזירן מיט דעם בלומען־בונדל.
און יעדע בלום איז אַ נוץ וואָס האָט אונדז שוין זייער לאַנג צײַט געגעבן געלט.
די אייראפעישע פאראייניקונג וויל איצט האָבן נאָך אַ לעגאַלער צאָלונגמיטל, נעמלעך דעם אי-אייראָ.
און דער פֿאָדערונג איז אַז דער עלעקטראָנישער אייראָ זאָל דערגאַנצן געלט – אַז ער איז למעשה אַ צוגאָב.
אָבער דער ציל איז נישט אַז דער ע-אייראָ זאָל ביסלעכווײַז דריקן געלט אין אַ ווינקל און עס לעסאָף עלימינירן.
ליידער זענען די פאָרגעלייגטע רעגולאציעס אַזוי געשריבן, אַז זיי שטיצן ניט־אָנגענומען לעגאַל־טענדער און שאָדן מזומן.
לויט דער איצטיקער מזומן־רעגולאַציע האָט מזומן קיין לאַנג־טערמיניקע צוקונפֿט־פּראָספּעקטן.
דאָס דאַרף דרינגענדיק פֿאַרראָכטן ווערן!
לפּחות 13 פּונקטן דאַרפֿן באַטײַטנדיקע פֿאַרבעסערונג.
טאַקע, די לייזונג איז גאַנץ פּשוט: פֿאַר לעגאַל טענדער דאַרפֿן מיר איינהייטלעכע ראַמע־באַדינגונגען.
און די מוזן דאַן אויך צוגעווענדט ווערן צו אַלע לעגאַל טענדער, דאָס הייסט צום ע-אייראָ ווי אויך צום געלט אין האַנט.
עס קען נישט זײַן אַז איין געלט־צײַכן באַקומט פּרעפֿערענציעלע באַהאַנדלונג איבער אַן אַנדערן.
דער ווידעא איז געווידמעט צו אַלע מיטגלידער פֿון דעם אייראָפּעיִשן פּאַרלאַמענט און צו
אַלע מיטגלידער פֿון דעם דײַטשן פּאַרלאַמענט.
קיין פּאָליטיקער זאָל נישט קענען זאָגן אַז ער האָט נישט געוואוסט.
אַ גרויסן דאַנק פֿאַר אײַער צײַט צו באַטראַכטן דעם וויכטיקן ענין.
און אויב איר האָט דאָס נאָך נישט געטאָן, ביטע אונטערשרײַבט מײַן געלט־פּעטיציע www.bargelderhalt.eu