Aja ngremehake: perang bisa mateni kapan wae kanggo sing melu!
Wong-wong sing sukarela perang mesthi ora bakal ana ing mburi pasukan, nanging bakal dikirim menyang garis ngarep.
Iku cetha. Kanggo aku, perang nduwé pangaruh marang generasi.
Perang ora tau ninggalake kowe. Sanajan kowe wis mapan, duwe omah lan kebon sing dibangun
wong tuwaku ing Bonn. Iku ora tau ninggalake kowe.
Kabeh penembak jitu, kabeh penembak jitu, nalika padha bali menyang omah, ora bisa nampa kasunyatan yen wis mateni wong.
Amarga ing wayah bengi nalika padha ngimpi, pasuryan-pasuryan mau bali maneh lan padha ora bisa ngilangake.
Asilé yaiku alkohol, obat psikotropik, utawa bunuh diri.
Lan kuwi ditrapake kanggo sakabehe perang. Perang nduweni akèh pasuryan sing béda-béda.
Nanging perang sing nyapu sak bangsa mung nduwé siji pasuryan.
Dheweke ngrusak wong-wong, sajarahé, lan kapercayan dhiri.
Dadi sapa sing isih kepengin melu perang, utawa sapa sing dadi idealis lan kepengin menyang kana amarga alasan kuwi...?
Ya, aku kudu ngomong, kanggo aku kuwi pancen... – aku malah ora bisa mbayangake ana wong sing
nindakake kaya ngono! Iku dudu film! Iku ora nyenengake!
Lan mbok menawa jembatané meledhak utawa apa waé kaya ngono – ing film. Nanging kasunyatané béda.
Lan saben dina, saben jam, iku babagan uripmu dhéwé. Lan kuwi ora kena diremehake.
Sampeyan ora bisa mbantu sapa wae supaya seneng.
Nanging aku bakal mikir kaping pindho bab iki...! Kowe tansah bisa ngomong ora.
Apa tegese perang? Pira wong ing Jerman sing pancen ngerti?
Perang virtual ana ing film utawa ing warta.
Bedane: kowe ora ana ing tengah-tengahé, nanging mung dadi panonton.
Ing Jerman wis ora ana perang luwih saka telung generasi.
Saiki negara-negara NATO padha nguataké persenjataan kanthi masif.
Kas negara sing kosong kayane ora dadi masalah kanggo milyaran sing lagi dibelanjakake.
Nanging, miturut pernyataan anyar saka presiden Asosiasi Reservis, yen ana perang, Angkatan Bersenjata
Jerman bakal butuh panggantos kanggo watara 1.000 prajurit sing gugur utawa tatu abot saben dina.
Iku padha karo watara 1,1 yuta sajrone telung taun.
Amarga – kanggo saiki – akèh saka iki dianggep sukarela, Bundeswehr ngiklanaké ing
sekolah-sekolah, ing halte bis, lan sajrone program bocah-bocah.
Kaya-kaya iku preinan petualangan sing dibayar apik.
Nanging iki babagan perang! Iki babagan matèni lan dipatèni! Iki babagan karusakan!
Kesaksian mata iki ngelingake kita apa sing dialami wong-wong ing Jerman, wong-wong sing ora mung
dadi penonton nanging sing kena pengaruh langsung.
Ora para pahlawan sing diarani ana ing garis ngarep, nanging bocah-bocah sing nganti saiki isih nggawa bekas emosional.
Aku lair ing taun 1932, lan aku umur telulas taun nalika perang rampung.
Lan sampeyan manggon ing endi nalika perang meletus?
Nalika perang meletus ing Munich, ing tengah banget, ya, ora persis, nanging meh ana ing tengah kutha.
Ya, aku lair ing pinggir segara, utawa luwih tepaté ing pesisir – ing Kranz, Prusia Wétan.
Iki nagara sing wis nandhang sangsara tanpa entek-entek.
Lan aku umuré pira? Nalika kita mlayu saka Kranz, umuréku watara patang taun (telung perapat), aku lair ing Februari 1940.
Ibuku banjur mlayu ing wulan September, ninggalake Kranz nganggo sepur amarga dheweke kandha yen kabeh mau lagi ambyar.
Amarga kita wis krungu gumrudhune meriam saka adoh lan weruh Königsberg kobong ing wengi –
mesthi dudu kita bocah-bocah, nanging wong diwasa.
Para pembom mabur ing ndhuwur lan ngratakake kabeh.
Kita manggon pas ing pinggir segara – kaya swarga, kaya swarga!
Kita, bisa diomongake, dicabut saka swarga iki.
Ibuku nyekel telung bocah kanthi tangan. Kita biyen nduwe pembantu.
Mung karo koper, yaiku barang sing kita gendong ing punggung, banjur kita numpak
sepur menyang Austria, ing kana adhiné manggon.
Iku diwiwiti ing taun 1943, lan ing taun 1944 ana akèh pamboman, mula kita kudu ninggalake Munich.
Ibu-ibu sing duwé anak umur kurang saka 14 taun kudu lunga.
Lan yen padha ora siyap nindakake kuwi, bocah-bocah mau mung dikirim menyang panggonan liya dhewe.
Aku ora ngerti ing endi, mula iku ora penting kanggo kita amarga kita lunga saka Munich kanthi sukarela.
Nanging angel banget golek panggonan kanggo nginep.
Biasane, ora ana wong sing manggon ing pedesaan, yaiku ing njaba kutha, rada adoh saka kutha gedhe, sing kepengin wong kutha.
Amarga padha ora cocog karo pakaryan tani sing ditindakake, kuwi sing diomongake marang kita.
Ora nganggo tembung sing padha, nanging ya, kowe wis ngerti apa sing kedadeyan.
Apa sing kelingan saka perang, kejaba gumrudhunge meriam, kejaba kasunyatan yèn Königsberg – kita meh ora weruh kuwi nalika
isih cilik merga bengi-bengi wis turu – yèn ana kerusuhan, kuwi sing padha kandha marang kita. Kita krungu gumrudhunge meriam.
Nanging banjur ana sawijining bab sing muncul lan wis ngancani aku saklawasé uripku, bisa diomongké.
Rasa ora tentrem sing disebabake kabur iki ora mung sirna; isih ana ing endi wae.
Dadi kowe ora tau tenanan tekan. Kowe tansah mandheg ing endi wae...
Dadi omah iku pancen penting banget kanggo aku, uga kanggo loro sedulurku.
Kita terus ngomongake babagan omah nganti pirang-pirang taun sawisé kuwi.
Aku kelingan yèn nalika isih enom aku wis siap perang nglawan wong Rusia kanggo mbebasake tanah airku, kaya bocah.
Aku kelingan tenan – kowe mesthi wis ngerti babagan pemberontakan Hongaria taun 1956,
nalika watara 80.000 wong Hongaria tilar donya.
Lan aku umuré 16 taun wektu kuwi, lan aku gelem menyang Hungaria kanggo perang nglawan wong Soviet.
Dadi kuwi mung raos sing ana nalika semana.
Banjur ana kedadeyan liya sing pancen ngagetake aku.
Aku wis nonton film babagan bocah-bocah srigala. Aku ora ngerti apa kowe wis nonton.
Lan nalika aku nonton film iki, aku wiwit nangis nganti tingkat sing pancen ora tau tak alami. Aku ora ngerti kuwi.
Kuwi wong lanang sing nangis, nanging sejatine aku nangis banget nganti luh mili ing pasuryanku.
Bojo aku kaget banget: "Kowe kenapa?"
Aku weruh film ing kene babagan bocah-bocah srigala.
Lan banjur aku nyadari yèn ana sawijining bab ing jeroku sing wis rusak.
Penderitaan iki, rasa wedi iki uga wis diangkat menyang lumahing, bisa diomongake, dening film iki.
Iku film dokumenter – babagan bocah-bocah iki.
Bocah-bocah iki muncul, padha ngomongake bab awaké dhéwé, uripé lan sapituruté, kepiye kabaré.
Aku ketemu wong-wong sing ana ing Kranz nalika wong Rusia njupuk Kranz, lan apa sing padha alami ing kana nggegirisi.
Bocah lanang – kira-kira umur wolung utawa sepuluh taun, utawa rada luwih tuwa – mbusak mayit-mayit saka pager.
Iku ateges wong-wong metu saka ruang ngandhapé banjur ora ana pangan lan padha kedinginan nganti mati, nempel ing pager.
Lan wong-wong mau banjur nggawa wong-wong enom mau menyang kuburan kanggo dikubur.
Aku uga ngerti babagan perkosaan, umpama.
Aku wis... Kita nduwé perawat Palang Merah... – nanging kabèh kuwi kelakon sawisé perang, maksudku, pengalamané wong-wong.
Nanging uga kudu diomongake yen ana kepinginan kanggo kaadilan, lan yen Nachalnik Rusia utawa
walikota iku cukup ramah marang bocah-bocah Jerman.
Dheweke ora bisa nindakake akèh. Wong-wong padha keluwen, padha mati mung amarga ora ana pangan, padha kedinginan nganti mati.
Aku mung bisa nyritakaké apa sing kelakon ing Kranz adhedhasar apa sing tak krungu sawisé.
Dadi ewonan-ewonan warga wis dipatèni lan diperkosa.
Aku ngerti sawijining crita, contone – yen kowe kasengsem, ya, aku ora ngerti?
Wong wadon sing lagi ngandhut abot mung diseret metu saka kamare, banjur ditarik mudhun ing tangga dening prajurit Rusia.
Utawa bocah lanang watara umur 15 utawa 16 taun, ing wetenge ditari déning prajurit Rusia nganti ususé metu.
Nanging aku durung nate ngalami kuwi dhéwé, aku ngerti saka wong-wong sing wis nate ngalami lan nyritakake marang aku.
Ing pungkasan perang, kita ana ing pedesaan.
Lan ekstensi sing ringkih banget, rancangané ala – rolas meter persegi kanggo papat wong, telung bocah lan ibuné.
Lan kuwi... Keboné ana ing pinggir dalan, mudhun ing lereng, lan kita ana ing ndhuwur.
Lan kamar iki sing dadi panggonan kita manggon iku tambahan.
Lan mbalik metu saka kebon tani lan menyang kebon woh-wohan.
Lan ana uga dalan sempit, nanging ora diaspal utawa apa-apa. Mung kaya ngono...
Lan ing kana kita, meh kabeh kapisah.
Dadi ora ana sing dolan mlaku-mlaku – paling banter mbok menawa pas awan, nanging padha ora duwe wektu
kanggo kuwi uga – kajaba wong sing ora perlu kerja.
Lan ing pungkasaning perang, sak batalion Waffen-SS teka.
Aku ora ngerti apa kuwi ana artiné kanggo kowe. Iku unit khusus sing uga nduwèni tugas khusus.
Aku kudu ngomong, dheweke sejatine ora akèh dadi perhatian umum; kowe ora bakal ngerti apa sing
lagi digarap. Nanging wong padha wedi marang dheweke.
Lan wong-wong padha sumebar ing saindenging desa, manggon ing panggonan panginepan apa wae,
aku ora ngerti ing endi. Aku ora menyang kana.
Nanging sawisé kita manggon ing njaba kebon, omah lawas sing ana ing kana mung dadi tambahan.
Lan kita kudu mlaku ngubengi kebon woh-wohan kabeh banjur mlebu ing pekarangan supaya bisa tekan jamban.
Iku mung jamban lubang, bisa diarani.
Lan banjur ana prajurit-prajurit ing kana, lan salah sijine dumadakan nyekel pergelangan tanganku amarga aku
kudu menyang jamban lan nyoba narik aku mlebu kandhang.
Lan aku entah kenapa krasa yèn dhèwèké ora nduwèni niyat apik marang kowe.
Lan aku njerit kanthi niat matèni, sing dudu biasané aku kanggo nyatakaké dhiri.
Lan banjur, syukur marang Gusti, salah siji putriné petani teka lan langsung nyerang dhèwèké
– dhèwèké bocah wadon sing kuwat – lan kandha:
Ceblakna bocah kuwi! Saiki uga! Yen ora, aku bakal nglumpukake kabeh wong, banjur kowe bakal nyesel!
Lan dhèwèké mbok menawa kaget banget, aku ora ngerti, nanging sakwisé kuwi dhèwèké pancèn ngeculaké
aku, dhèwèké nyekel aku lan nuntun aku marang ibuku.
Lan ya, aku mung kliwat kuwi.
Lan kuwi kelakon maneh marang aku mengko, nalika wong liya uga nglindhungi aku.
Lan kuwi nalika kita wis bali maneh ing Munich.
Lan mesthi wae ora ana listrik.
Dadi nalika kowe mlebu ing sawijining bangunan ing mangsa adhem, nalika sonten, kowe ora bisa ndeleng apa-apa.
Dadi kowe mung ngerti dalan amarga wis manggon ing kana suwene wektu.
Lan aku mung kepengin mlebu omah, lan omahé ora tau dikunci merga kuwi ora mungkin; ora ana sing nduwé kunci saka ngisor...
Lan dhèwèké ngadeg ing lawang omah sing arep tak mlebu.
Lan banjur dhèwèké nyoba narik aku mlebu ing kana.
Aku njerit banget maneh, banjur begjané ana wong enom sing metu saka omah jejere, sing
tak kenal, umuré rada luwih tuwa tinimbang aku.
Lan dhèwèké uga ngerti dhèwèké, banjur langsung nyedhak marang aku, narik tangane lan kandha:
Lan yen kowe nyentuh bocah wadon kuwi maneh, dhèwèké pacarku, aku bakal nggebuk kowe nganti lumat!
Lan banjur dheweke ilang tanpa tilas. Syukur marang Gusti!
Dadi bapakku bali, lan aku sing pisanan ndeleng dheweke – kurus banget.
Mbok menawa, aku ora ngerti tenan, dhèwèké ora tau ngomong apa-apa bab kuwi, dhèwèké kabur saka padang rumput Kali Rhine,
mula mesthi dhèwèké nduwé kasempatan. Dhèwèké kurus banget.
Lan dheweke pancen arang banget ngomong babagan apa sing wis dialami lan babagan jaman Nazi.
Wong-wong sing bali saka perang kuwi padha tatu utawa trauma, meh kabèh, kajaba yèn
padha nduwé pakaryan khusus sing aku ora ngerti.
Kancané ibuku nalika isih cilik tau mampir marang kita. Dhèwèké tau dadi tawanan ing Prancis lan ngandhani kita
yèn para tawanan sing ana ing kana – aku kira ing sacedhaké Segara Tengah – ditahan ing kamp tawanan.
Lan saben dina, tinimbang panganan, padha diwenehi sup timun, banjur watara separo saka kamp kasebut kena dizentri .
Lan banjur padha mati sethithik-sethithik, kanthi logis, amarga ora ana sing bisa nahan kuwi.
Iku uga dadi cara kanggo ngusir wong-wong.
Dheweke ora akèh crita bab dhéwé, nanging setaun sawisé ngunjungi kita, dhèwèké tilar donya.
Aku ora ngerti dhèwèké tilar donya amarga apa.
Nanging kaya sing tak kandhakake, kabeh padha lara.
Amarga kowe ora bakal slamet nganggo 'diet' kuwi, ing tanda petik.
Banjur mesthine dhèwèké ora tahan karo apa sing wis ana nalika bali menyang omahé karo bojone,
yaiku panganané. Senajan dhèwèké ora oleh akèh.
Lan aku ora ngerti kepiye kahanané wektu kuwi, apa wis diwènèhi pertimbangan yèn padha wis suwe dadi tawanan,
yèn mbok menawa diwènèhi kupon pangan luwih akèh utawa...
Ora ngerti, aku ora ngerti apa-apa bab kuwi lan uga durung krungu apa-apa.
Nanging biasane, kabèh mau kudu dipriksa ing rumah sakit. Apa kuwi wis ditindakake?
Aku ora mikir dheweke duwe bahan, wong, utawa piranti; kabeh iku kahanan darurat.
Ana crita bab kuwi. Kakangku sing paling tuwa – ana wong lanang teka ing omah kita,
ngetok lawang lan takon, "Apa kowe duwe roti?"
Lan banjur ibuku kandha, "Ora, kita ora duwe roti." Kita dhéwé uga butuh roti.
Lan banjur kakangku sing paling tuwa nangis lan kandha, "Mbok, kowe ora iso mung ngeculake wong iki kaya ngono."
Lan banjur ibuku manut lan maringi wong kuwi sepotong roti. Mangkono kahanané wektu semana.
Lan ibuku nindakake iku sak apik-apike sing bisa.
Lan kita kudu ndeleng dhéwé carane kita bisa entuk panganan.
Bapak lan ibuku banjur diparingi sapotong lahan kebon dening kutha Alfeld, sing kudu digarap dhewe.
Banjur kita lunga karo ibuku menyang ladang kanggo nglumpukake kentang utawa tanduran
liyane sawisé panèn, sing uga diarani "stubble".
Lan kita uga nyolong lobak, lan mesthi wae kudu ngati-ati supaya para penjaga kebon sing nggawa senjata ora nyekel kita.
Mesthi wae, dheweke ora bakal nembak kita, kuwi cetha banget, nanging dheweke mesthi bakal ngusir kita.
Nyolong bit kanggo digawe sirup.
Bapakku nulis ing diarié yèn kita kabèh kurang gizi.
Kita kekurangan gizi banget nganti uga kena penyakit usus – cacing gelang lan sapiturute.
Lan banjur aku kudu menyang Kleinwalsertal ing Austria kanggo pamulihan amarga aku kena TB , yaiku TB hilar .
Mangkono kahanané. Luwih saka kabèh, aku isih éling banget marang sing diarani roti jagung.
Aku ora ngerti apa kowe tau krungu bab iki.
Dadi tinimbang gandum, ana jagung saka wong Amerika.
Rasane ora enak tenan, kita ora seneng.
Ing taun kapisan utawa rong taun, kowe mung kudu sabar.
Ora ana mentega uga, kuwi cetha banget, mung ana margarin.
Ora ana madu uga, mung ana madu buatan.
Kita dikelilingi blok apartemen lan reruntuhan.
Ing Essen, umpama, nalika isih cilik kita biyèn mènthèk watu.
Aku ora ngerti apa kowe wis kenal karo istilah iki.
Dadi, kumpulna bata saka reruntuhan, garap nganggo palu, lan sapiturute.
Utawa, umpama, nglumpukaké besi bekas kanggo tuku susu nganggo dhuwit sing tak entuk. Mesthi
waé aku nindakake kuwi nalika isih bocah lanang.
Kanggo mbantu nyokong kulawarga, yen kersa.
Mangkono kahanané. Kita malah nganti nggebuk pipa pembuangan banyu udan nganggo palu supaya tekan wesi
tuang, amarga wesi tuang iku pancen regané larang.
Ing wiwitan perang, kita diwenehi kupon pangan – kuwi jenenge.
Lan kanggo saben wong ing kulawarga – bocah umur kurang saka enem taun entuk luwih akeh, bayi entuk sithik
luwih akeh lan uga ana barang liyane – nanging apa kuwi panganan bayi, aku ora bisa ngomong.
Ya, lan kanggo wong diwasa, ya, pancen prasaja banget. Iku ora tau cukup kanggo nglegakake kowe.
Kentang mung kasedhiya yen ana wong ing endi wae sing adol.
Kowe ora tau yakin kudu menyang endi kanggo njupuk apa sing kowe butuhake. Paling ora, kuwi kedadene nalika kita ana ing Munich.
Ing désa uga angel. Para petani ora gelem menehi apa-apa.
Dadi kowe nduwé barang-barang sing arep dituker sing disenengi wong-wong mau, banjur padha maringi kowe barang minangka
gantiné, nanging wektu sabanjuré kowe ora nduwé apa-apa maneh.
Amarga ing sawijining wektu, kabèh pasokan bakal entèk.
Ya, aku ngerti kepiye wujudé keluwen – lan kepiye rasane...
Aku mesthi bisa mastèkaké kuwi.
Dadi bapakku banjur kudu mesthekake supaya kulawargane tetep urip.
Lan banjur dhèwèké dadi mata-mata kanggo wong Amerika lan Inggris ing Wétan. Kuwi maringi dhèwèké dhuwit kanggo kulawargané.
Iki katon saka diariné lan sepira angelé kanggo dhèwèké.
Dheweke ora bisa lelungan nganggo mobil, kudu nyabrang tapel wates lan sapiturute, banjur entah kepiye nginep ing stasiun sepur.
Dadi ora gampang banget kanggo dheweke.
Banjur dhèwèké nduwèni kantor ing Munich lan uga ing Berlin.
Mula saka iku, pihak Sekutu padha kagum banget marang laporane – dheweke pancen panulis sing apik banget.
Lan perkosaan-perkosaan mau tansah dilaporake.
Lan kita uga kenal karo wong-wong sing manggon bareng kita.
Contone, ing Essen, ing blok apartemen ing ngendi kita banjur diparingi panginepan.
Banjur wong tuwaku pindhah menyang Essen amarga bapakku wis njupuk alih departemen
editorial bisnis koran "Neue Ruhrzeitung" ing kana.
Kita bocah-bocah padha ngerti kuwi, kita pancen ngerti. Lan pasuryan para wanita ora tau seneng maneh.
Iku ninggalake kesan sing langgeng. Salah siji bibi kita diusir menyang Siberia.
Puluhan pemuda Jerman mati ing pangkuané. Dhèwèké uga nulis puisi babagan kuwi.
Kabeh padha ngadap kulon, ujare dheweke.
Padha tansah kepengin ndeleng menyang kulon, ing ngendi srengéngé surup, ing ngendi ana Jerman.
Urip karo wong Rusia pancen angel banget.
Mangsa sawisé perang iki, ayo diomong, kita minangka pangungsi saka Wétan ora tenan ditampa
kanthi becik déning warga lokal. Kuwi ora kelakon.
Kita kudu nuduhake barang-barang kita karo warga lokal.
Bareng papan dunung, bareng sandhangan, bareng panganan, lan sapiturute.
Salah siji kahanan paling awon yaiku bunker iki, pangungsèn serangan udara ing Nockherberg.
Ruang panyimpenan ing jero gunung sing atapé melengkung, dibangun kanggo nyimpen
omben-omben, utamané anggur biyèn lan sawisé kuwi bir.
Lan ana alarm lan – kabeh iku wis cukup cedhak, kowe wis ngerti kuwi – banjur aku karo nekku, mung loro, mlebu kana lan
banjur ana, miturut sing tak mangerteni sawisé, 3.000 wong.
Lan nalika alarm rampung, wong-wong padha kesusu menyang lawang metu kanthi panik.
Lan ana watara sepuluh utawa luwih, aku ora ngerti persis, wong-wong sing wis ketindhes – tenan...
Lan kuwi pancen nggegirisi, mesthi wae! Kita mung krungu bab kuwi sawisé.
Lan udhara ing kana elek banget nganti sawetara wong tiba kanthi sendirine, ora adoh saka lantai, mula wong-wong liyane mundur
sethithik banjur padha tiba ing lantai lan kowe ora mung mlaku ngliwati wong-wong
kuwi, nanging mbok menawa nginjak ing ndhuwure.
Aku ora bisa mbayangake yen kuwi bisa beda.
Ya, iki ora kedadeyan sing nyenengake, nalika kowe umuré kaya ngono, aku mung sewelas taun...
Aku kira iku ing taun 1943 nalika pancen miwiti maju.
Banjur bom fosfor dijatuhake, sing njeblug nalika nabrak lemah, ngeculake kabeh fosfor, sing langsung kobong.
Lan banjur kabèh dalan ing ngendi kita manggon kobong, lan kobongané wis nyembur dhuwur.
Mula saka iku, aku, adhiku lanang, ibuku, lan aku kudu ngadeg ing jendhela lan mateni pigura jendhela, amarga yen
kobongan tekan kana, bakal kobong lan kaca-kacané bakal pecah, banjur ora bakal ana sing isih ana.
Lan kuwi ora pati nyenengake, amarga kowe ora bisa entuk jendhela.
Iku meh kabèh sing kowe butuhake. Yen kowe ora oleh apa-apa saka sapa waé utawa ora nduwé sedulur sing nduwé barang kaya ngono, ya
kowe mung kudu urip karo apa sing kowe duwé, apa kowe nduwé kaca jendhela utawa ora nalika mangsa adhem, ora dadi masalah ...
Sanajan sawisé perang, kita manggon ing flat tanpa kaca jendhela amarga kowe ora bisa entuk siji waé. Lan ora ana kaca jendhela.
Ya, aku kira padha didol ing pasar ireng, nanging ing donya nyata kowe ora bakal bisa entuk
cakram sing wis dituku sapa wae ing endi wae.
Lan apa sampeyan krasa sajrone perang manawa perang kuwi nimbang bocah-bocah?
Aku ora entuk kesan kaya ngono.
Amarga nalika kita isih ana ing désa, kita kudu nggali kentang lan lobak supaya kabèh
pangungsi sing teka saka wetan bisa dipangan.
Lan banjur pesawat-pesawat iku wiwit nembak marang kita. Padha mabur banget cedhak nganti kowe
bisa ndeleng sirah-sirah para priya ing kokpit.
Dheweke ora nargetake kita langsung, nanging nalika isih cilik kowe ora ngerti kuwi.
Kowe mung mikir, dheweke kepengin nembak aku.
Aku mlayu nylametake nyawaku, mula aku kira aku ora bakal slamet.
Lan sepisan, nalika perang, aku kudu menyang dokter gigi.
Menuju kutha sabanjure, aku ora bisa mlaku adoh kaya ngono amarga panas banget.
Ing mangsa panas pancen panas banget, lan kaya sing wis tak kandhakake sadurunge, 30 derajat iku ora aneh.
Aku kudu nyopot untu. Banjur aku mbalèk maneh.
Kita nduwé sapédha liyané, nanging banjur padha nyolong saka kita.
Lan banjur ana siji maneh sing mudhun nganggo pesawat.
Jagungé dhuwuré cukup dhuwur, mula aku mlebu ing sawah, nyemplung ing jagung-jagung mau lan mbuwang sepedha.
Lan banjur dheweke nembak aku maneh.
Lan kedadeyan kaping telu, nalika ana akèh wong ing kana amarga iku panèn saka tiang hop, ing ngendi
kerucut hop mudhun, sing dibutuhake kanggo nggodhok bir.
Lan banjur pesawat teka. Lan kuwi kahanané, kebon hop iki cukup cedhak karo alas.
Lan luwih adoh kowe saka alas, luwih suwe kowe kudu mlayu.
Padha mudhun maneh, aku kira arep ambruk.
Amarga nalika semana hop kudu digantung nganggo kawat, saiki kabeh wis beda banget.
Lan tiang-tiang sing nyangga kabel-kabel iki pancen dhuwur banget.
Lan sawisé pesawat-pesawat mau mudhun nganti adoh banget lan kowé wis bisa ndeleng sirah-sirah kru ing njero,
kita padha mikir, ya ampun, padha ora bakal tiba ing kono.
Mula kita mlayu kaya wong edan, kabeh padha nyoba mlebu alas.
Lan banjur padha mung munggah-mudhun, maju-mundur.
Kita padha wedi banget, kuwi edan!
Aku ora pengin nate ngalami prekara kaya ngono maneh! Mula, muga-muga iki ora bakal kelakon maneh.
Saiki padha duwe senjata liyane lan sapiturute. Nanging kuwi pancen prakara sing nggegirisi.
Minangka mahasiswa teologi enom, aku uga ngunjungi panti asuhan; kita kudu ngunjungi panti asuhan.
Aku wis bebarengan karo klompok mahasiswa teologi.
Lan kita ngrungokake kabeh lan sapiturute, banjur bali menyang omah, lan banjur ana bocah lanang cilik
teka, kira-kira umuré wolu utawa sangang taun, nyandhak aku lan kandha "Daddy" marang aku.
Lan kuwi nembus atiku kaya piso! Kowé ora bakal bisa mbayangké.
Lan nalika semana aku kandha yèn nalika aku omah-omah, aku bakal ngadopsi loro bocah. Lan kuwi sing tak lakoni.
Mung supaya kowe ngerti, kasedhihan sing kowe rasakake nalika dolanan karo bocah-bocah ing njaba, umpama ing Alfeld utawa
malah ing Essen, lan dheweke ora duwe bapak, ana sing kurang!
Ibu ora bisa ngimbangi iki; dheweke nindakake kanthi alami, mesthi wae, kuwi cetha banget, nanging iki penting banget.
Lan sedhih iki nyentuh aku banget, banget jero, kaya pelukan sawisé.
Lahan-lahan sing kebak reruntuhan. Contone, ambune sing ora enak.
Aku kelingan nalika kita ninggalake Kranz, sepisanan kita ana ing Alfeld, ya, banjur aku
kudu menyang Hanover kanggo mriksa rontgen.
Lan ing kono aku weruh kutha sing rusak. Iku ngagetake aku.
Kowe ora bakal bisa mbayangake. Iki pengalaman-pengalamanku.
Lan wong cacat ing dalan, ya, mesthi.
Nanging kuwi beda. Mula saka kuwi, kita wis mbela awaké dhéwé saka para cacat.
Mula saka iku dhèwèké kelangan lengené, mula saka iku dhèwèké kelangan sikilé, mula saka iku dhèwèké dadi
pelukis nganggo cangkemé, utawa pelukis nganggo sikilé.
Kita ngajeni wong-wong mau.
Rasane kaya kabèh struktur sosial lagi ambyar.
Sawisé Perang Donya I, kita uga ngalami sepuluh taun Republik Weimar, kaya sing kowe ngerti, nalika wong-wong
dieksploitasi lan kabeh kemerosotan moral mau diwiwiti.
Mesthi wae, iki uga ana sawisé Perang Donya II ing sawijining teges, nanging miturut panemuku ora sak kuwat kuwi.
Aku ora bisa manggon cedhak bandara, kuwi bakal nggawe aku stres.
Ora mung swarane, nanging kenangan uga bali.
Lan kuwi kabeh kenangan sing nggegirisi. Sawisé perang, ana pirang-pirang taun nalika kuwi ana saben bengi.
Syukurlah, kuwi wis rada pudar sakwisé wektu.
Nanging nalika aku krungu akèh pesawat bermotor, sing kadhangkala kelakon ing wektu-wektu tartamtu, lan nalika padha mabur
mung kanggo iklan utawa sing padha, aku rumangsa banget curiga.
Aku ora seneng kuwi. Kuwi ngelingake aku marang wektu-wektu kuwi, lan wektu-wektu kuwi ora nyenengake babar pisan.
Lan kuwi pas bom pembakar fosfor pisanan tiba, nancep pas ing gudang batubara. Mesthi wae kuwi dadi kaping pindho luwih parah.
Lan omah ing sisih liyane, ya dalané ora pati amba, lan mesthi geni – fosfor – nyebar ing kana banjur kabèh omahé kobong.
Lan ing kono wong-wong mati. Mung kuwi...
Ya, banjur kowe mung nyimpen mau ing gudang arang.
Lan kita kepengin njupuk soko kanggo nggawe anget panggonan kuwi, amarga ora persis – mangsa
gugur, nanging sanajan mangkono wis cukup adhem.
Lan bocah-bocah padha menyang kana lan kepengin kuwi, panggonané ora adoh, lan saben wong padha nggawa ember ing tangane.
Lan banjur kita padha ngadeg ing kana lan ora ngerti kudu ngomong apa.
Kita ora nangis, nanging kuwi pancen kaget tenan!
Lan apa sing bakal sampeyan kandhakake marang para mudha utawa para pembuat keputusan saiki, adhedhasar pengalaman
sampeyan, sing kudu dipikirake sadurunge padha miwiti iklan kanthi masif lan nyiapake senjata kanggo perang maneh?
Aku mung nyaranake marang kabeh wong supaya aja melu perang yen pancen bisa.
Kowe ora bisa njlèntrèhaké bab kaya ngono. Aku bisa nyritakaké marang kowe, nanging kowe ora bakal ngerti kepiye rasane
lan apa sing kudu kowe alami, utawa apa kowe bakal slamet.
Nalika kita isih ana ing Munich, saben bengi kita kudu mudhun menyang ruang ngisor amarga bom terus-terusan tiba.
Dadi kowe ora tau nduwé wengi sing isa turu sakwengi nalika isih cilik.
Iku pancen tragis banget, kowe ora bisa mbayangake.
Lan wong-wong sing ana ing lapangan, sing meh ora duwe kesempatan kanggo ngomong, "Iki ora cocog kanggo aku, aku lunga."
Iku ora mungkin! Wong-wong kuwi bakal ditembak. Kuwi lumrah banget...
Aku mung bisa ngomong siji maneh, amarga aku lagi ngomong bab nembak.
Sawisé perang, yaiku ing pungkasan perang, nalika wis 100% mesthi yèn perang iki pancèn kalah lan ora ana manèh sing bisa
dipikolehi, padha nglumpukaké kabèh wong tuwa, yaiku sing umuré 60 taun lan luwih, sing dianggep tuwa déning Hitler, lan
para mudha sing umuré 14 taun lan luwih kanggo "Volkssturm".
Lan banjur padha isih kudu nyoba nyegah "musuh" – ing tanda petik.
Wong bisa mbayangake kepiye raosé bocah umur 14 taun nalika dhèwèké dipasangi bedhil kanggo mbela sing diarani tanah airé.
Lan wong-wong umur 60 taun uga ora persis ana ing kahanan paling apik.
Lan banjur ing pungkasaning perang, nalika wong Amerika wis mlebu ing nagara kita, kahanané kaya ngéné: padha wis weruh sadurungé
yèn ana sawetara bocah lanang umur 14 taun sing kepéngin mlayu.
Dheweke ora pengin ngadhepi sapa wae maneh, padha wedi lan pengin mulih.
Padha nangkep wong-wong mau lan nggantung ing wit sing paling cedhak... Ora ana sing luwih kejem maneh!
Aku wis ngomong karo loro perwira, perwira pangkat dhuwur.
Aku ngunjungi salah sijiné ing baraké. Aku kandha marang wong-wong iki:
Kowe ora kena ngeculake rekrutmu kanggo misi manca!
Ajak padha tetep ing omah! Kandha marang wong-wong supaya padha tetep ing omah!
Iki pancen sukarela. Padha ngerti kuwi.
Lan nalika kowe weruh kabèh tatu traumatik sing dialami para prajurit iki sing saiki wis tatu ing
Afghanistan lan panggonan liya, kowe bisa ngomong, "Kanca-kanca, kowe kudu nyalahké awakmu dhéwé!"
Wajib takon, apa motifé bocah-bocah iki? Ana telung motif.
Ana idealisme enom sing wis ana ing batin.
Nanging wong enom iki banjur kesasar. Dheweke pracaya yen dheweke nindakake bab apik, nanging sejatine ora apik babar pisan!
Perang ing Afghanistan uga wis mbuktèkaké iki.
Banjur ana wong enom sing ora peduli karo apa-apa, sing ora kasengsem karo apa-apa.
Lan banjur ana wong-wong sing nindakake kuwi amarga rasa petualangan.
Dadi dhèwèké lungguh ing kendharaan lapis baja utawa nyekel bedhil ing tangane lan krasa kuwasa – kaya
sang adipati urip lan pati. Kuwi uga sawijining godaan!
Lan banjur ana wong enom liyane sing kandha marang awake dhewe, ya, yen aku mlebu Tentara Inggris saiki, aku ora perlu kuwatir.
Aku duwe pakaryan permanen, aku nampa gajiku, lan mengko aku bakal nampa pensiunku. Mung kuwi.
Aja ngremehake: perang bisa mateni kapan wae kanggo sing melu!
Wong-wong sing sukarela perang mesthi ora bakal ana ing mburi pasukan, nanging bakal dikirim menyang
garis ngarep. Lan ing kana, mesthi nyawane kaancam!
Iki ora nyenengake, ora ana gandhengane karo film apa wae utawa barang liya sing bisa kok waca ing
endi wae mung kanggo seneng-seneng utawa apa wae.
Perang iku prakara sing banget kejem lan, kaya sing tak kandhakake, ngancam nyawa.
Aku ora bisa nyaranake sapa wae supaya menyang kana – lan "mbela tanah air", kaya sing
diomongake – wong uga bisa mikir rada egois.
Aku weruh manawa perang duwé pangaruh langgeng marang generasi. Perang ora tau ngeculaké kowe.
Sanajan kowe wis mapan, kowe nduwé omah lan kebon sing wis dibangun déning wong tuwaku ing Bonn.
Iku ora bakal ngeculake kowe. Kowe terus-terusan bali marang iku, kuwi cetha banget.
Lan yen ana sing mikir yen ana laporan babagan iki, aku wis krungu sawetara saka wong-wong.
Aku uga duwe arsip ing omah – traumatisasi prajurit Jerman ing Afghanistan. Dheweke ora bisa ngadhepi kuwi.
Kaping pisan, amarga tatu-tatué, nanging uga amarga ora ana sing ngajeni amarga padha ngorbanake
nyawa. Kanggo apa? Apa gunané omong kosong iki?
Dadi kaya ngono, lan uga penting banget kanggo para mudha supaya ngerti: ana penembak jitu sing wis dilatih.
Para prajurit iku mung prajurit biasa, lan uga dadi bagéan saka tentara.
Kabeh penembak jitu, kabeh penembak jitu, nalika padha bali menyang omah, ora bisa nampa kasunyatan yen wis mateni wong.
Amarga ing wayah bengi nalika padha ngimpi, pasuryan-pasuryan mau bali maneh lan padha ora bisa ngusir.
Asilé yaiku alkohol, obat psikotropik, utawa bunuh diri. Lan kuwi ditrapaké kanggo sakabehing perang.
Nanging sanajan wong-wong kuwi... – kalebu penembak jitu Jerman, penembak jitu Amerika – penembak jitu Jerman
sing wis mbela tanah airé lan mbela kanthi apik, padha ora bisa ngadhepi kuwi. Kuwi wis cetha.
Dheweke uga ora bakal bisa ngrampungake barang-barang liyane.
Nalika kowe weruh kanca kobong nganti mati ing tank lan sapiturute, kabèh gambar nggegirisi kuwi bakal tetep
ana ing pikiran para mudha nganti pungkasaning uripé.
Aku krungu bab guru kuwi, sing otaké nyiprat ing pasuryané, konon, ing Rusia nalika kampanye Rusia, nalika
granat mecah kanca-kancané dadi pecahan-pecahan. Banjur dhèwèké nyritakaké crita kuwi ing sekolah.
Mesthi wae, ana uga sing nganggep iku cukup apik. Dadi loro-lorone bisa.
Gumantung ing panggonanmu ing garis ngarep, apa iku kasil utawa ora.
Perang nduwé akèh rupa.
Nanging perang sing nyapu sak bangsa mung nduwé siji pasuryan:
Dheweke ngrusak wong-wong, sajarahé, lan kapercayan dhiri.
Ya, saiki ana drone sing mokal kanggo wong biasa dinilai.
Kowe mesthi bakal kecanthol ing pinggir dalan.
Sampeyan ora perlu apa-apa sing istimewa maneh. Kabeh piranti sing biyen sampeyan duwé saiki wis kadaluwarsa.
Lan saiki, bom atom utawa drone uga ngrusak umat manungsa.
Dadi sapa waé sing isih péngin melu perang, utawa sapa waé sing idealis lan péngin menyang kana amarga alasan kuwi...
Ya, aku kudu ngomong, kanggo aku kuwi pancen... – aku malah ora bisa mbayangake ana wong sing
nindakake kaya ngono! Iki dudu film! Iki ora nyenengake!
Lan banjur mbok menawa jembatané dibom utawa apa waé kaya ngono – ing film.
Nanging kasunyatane beda; saben dina lan saben jam iku prakara urip lan pati!
Lan kuwi ora kena diremehake! Kowe ora bisa mbantu sapa wae supaya seneng.
Nanging aku bakal mikir kanthi tliti bab iki... Kowe tansah bisa ngomong 'ora'.
Pituduhmu ing jaman kang mbingungake: Kla.TV.