Esengeli te komona pɛpɛlɛ: etumba ekoki koboma na ntango nyonso mpo na baye bazali na kati!
Ba volontaires ya etumba bakozala mpenza na nsima ya basoda te, kasi bakotindama na liboso mpenza.
Yango ezali polele. Emonani polele epai na ngai ete etumba ezalaka na bopusi likolo ya bilenge bikoya.
Etumba etikaka yo te. Ata soki ofandi malamu, ozali na ndako mpe elanga, oyo baboti na ngai batongaki na Bonn. Etikaka yo te.
Ba snipers nyonso, ba snipers nyonso, tango bazongi na mboka, bakoki te kondima likambo ete babomaki bato.
Mpo na butu, na bandɔtɔ na bango, bilongi yango bizongaka mpe bakoki te kolongola yango.
Nsuka ezali masanga to bilangwiseli ya kobebisa makanisi to komiboma.
Mpe yango etali etumba mobimba. Etumba ezali na bilongi ebele.
Kasi etumba oyo ezindisaka ekolo mobimba ezalaka na elongi kaka moko.
Abebisaka bato, lisapo na bango, mpe bondimi na bango moko.
Bongo nani nanu alingi kokota na etumba, to nani azali na makanisi ya bilombe mpe alingi kokende kuna mpo na ntina wana...?
Bon, nasengeli koloba, mpo na ngai yango ezali mpenza... – Nakoki ata kokanisa te moto moko kosala
likambo ya boye! Ezali film te! Ezali lisano te!
Mpe mbala mosusu bakataka pont na bombe to eloko moko ya ndenge wana – na filme. Kasi na bomoi ya solo, ezalaka bongo te.
Mpe mokolo na mokolo, ngonga na ngonga, ezali likambo ya bomoi na yo moko. Mpe yango esengeli te komonana pɛpɛlɛ.
Okoki kosalisa moto te mpo ázala na esengo.
Kasi nakanisaki mbala mibale liboso...! Okoki ntango nyonso koboya.
Etumba elingi koloba nini? Bato boni na Allemagne bayebi yango mpenza?
Etumba ya virtuel ezalaka na ba films to na sango.
Bokeseni: ozali na kati te, kasi ozali kaka motali.
Etumba ezali te na Allemagne banda koleka bilenge misato.
Sikawa bikolo ya OTAN bazali komibongisa na bibundeli na ndenge ya monene.
Kozanga mbongo ya Leta emonani lokola ezali mokakatano te mpo na bamiliare oyo ezali kobima.
Kasi, kolanda maloba ya sika ya prezida ya Lingomba ya ba Réservistes, soki etumba ebimi, Mampinga ya
Allemagne bakozala na mposa ya bato ya kokitana basoda pene na 1 000 oyo bakokwea to bakozoka makasi na mokolo.
Yango ekokani na pene ya milio 1,1 na kati ya mibu misato.
Lokola – mpo na sikoyo – mingi ya makambo oyo esengeli kozala ya bolingo, Bundeswehr epalanganisaka mayebisi na biteyelo, na bisika
ya kotɛlɛma ya ba bus mpe na kati ya ba programmes ya bana.
Lokola nde ezali konje ya aventure ya kofutama malamu.
Kasi ezali likambo ya bitumba! Ezali likambo ya koboma mpe kobomama! Ezali likambo ya libebi!
Matatoli oyo ya bato oyo bamonaki na miso ezali kokundolela biso makambo oyo bato na Allemagne bakutanaki na
yango, bato oyo bazalaki te batalisi mpamba kasi nde baoyo makambo yango etalaki bango moko.
Bango te ba 'héro' oyo balobaka bazali na liboso ya bitumba, kasi bana oyo kino lelo bazali na bampota ya motema.
Nabotamaki na 1932, mpe na suka ya etumba nazalaki na mibu zomi na misato.
Mpe ozalaki kofanda wapi tango etumba ebandaki?
Tango etumba ebandaki na Munich, na katikati mpenza, eh, te mpenza, kasi pene na centre-ville.
Bon, nabotamaki pembeni ya mbu, to mpe na libongo – na Kranz, na Prusse ya Est.
Oyo ezali mboka oyo eyokaki mpasi kozanga suka.
Mpe nazalaki na mbula boni? Tango tokimaki na Kranz, nazalaki pene na mbula minei na sanza
misato na ndambo, nabotamaki na sanza ya mibale 1940.
Na sanza ya libwa, mama na ngai akimaki, atikaki Kranz na engbunduka, mpo alobaki ete likambo nyonso ezalaki kobeba.
Mpo toyokaki déjà makelele ya ba canons mosika mpe tomonaki Königsberg ezali kozika na
butu – kasi biso bana te, kasi nde bakolo.
Bato ya bombe bapumbwaki likolo mpe babukaki biloko nyonso.
Tofandaki mpenza pembeni ya libongo – lokola paradizu, lokola paradzu!
Balongolaki biso, soki tokoki koloba bongo, na paradizu oyo.
Mama na ngai asimbaki bana misato na maboko. Tozalaki na mosali ya ndako ya mwasi.
Kaka na valize moko, elingi koloba kaka biloko oyo tozalaki na yango na nzoto, mpo na kokamata engbunduka tii
na Autriche, esika ndeko na ye ya mwasi azalaki kofanda.
Ebandaki na 1943, mpe na 1944 ba bombi ezalaki ebele, yango wana esengelaki na biso tótika Munich.
Bamama oyo bazali na bana ya mibu na se ya 14 basengelaki kokende.
Mpe soki bazalaki prêt te mpo na kosala bongo, batiaki bana kaka bákende esika mosusu bango moko.
Nayebi te wapi, yango wana ezalaki na ntina te mpo na biso, po tolongwaki na Munich na bolingo na biso moko.
Kasi ezalaki mpasi mingi mpo na kozwa esika ya kofanda.
Mbala mingi, bato ya bamboka, elingi koloba bato ya libanda ya engumba, ya mosika moke na
engumba monene, balingaka te bato ya engumba.
Lokola nzoto na bango ebongaki te mpo na misala ya bilanga oyo bazalaki kosala, bongo nde bayebisaki biso.
Na maloba moko te, kasi, oyebaki nini ezalaki koleka.
Makambo nini ya etumba nazali kokanisa, longola makelele ya minduki ya minene, longola likambo ete Königsberg – tomonaki
yango mingi te ntango tozalaki bana mpo tozalaki kolala na mpokwa – ete kimya ezalaki te, bayebisaki
biso bongo. Toyokaki makelele ya minduki ya minene.
Kasi na sima, eloko moko ebimaki oyo elandi ngai bomoi na ngai mobimba, soki nakoki koloba bongo.
Mitungisi oyo ewuti na kokima elimwá mpamba te; etikali esika moko.
Bongo okomaka mpenza te. Otikalanaka kaka esika moko...
Bongo ndako, ndako ezalaki eloko ya ntina mingi mpo na ngai, mpe lisusu mpo na bandeko na ngai mibale.
Tokobaki kosolola mpo na ndako bambula ebele sima na yango.
Nakanisi ete, lokola mwana mobali, nalingaki komilengela mpo na kokende na etumba na ba Russes mpo na
kokangola mboka na ngai, soki tokoki koloba bongo.
Nakanisi yango malamu – na ntembe te oyebi botomboki ya Hongrie ya 1956, tango pene ya ba Hongrois 80 000 bakufaki.
Mpe na tango wana nazalaki na mibu 16, mpe nalingaki mpenza kokende na Hongrie kobunda na ba Soviétiques.
Yango ezalaki kaka liyoki oyo ezalaki na ntango wana.
Bongo likambo mosusu esalemaki oyo ekamwisaki ngai mpenza.
Namonaki film moko etali "bana ya mbwa ya zamba". Nayebi te soki omonaki yango.
Mpe tango namonaki filme oyo, nabandaki kolela na ndenge moko oyo ezalaki mpenza ekeseni na ngai. Nayebaki yango te.
Yango azalaki mobali oyo alelaki, kasi solo, ngai nde nalelaki mingi kino mpisoli ezalaki kotanga na elongi na ngai.
Mwasi na ngai akamwaki makasi: "Ozali na likambo nini?"
Namonaki film moko awa etali bana ya mbwa ya zamba.
Mpe na nsima, namonaki ete eloko moko na kati na ngai ebebisami.
Bonyokoli oyo, mpe bobangi oyo, ebimisi mpe na polele, soki tokoki koloba bongo, na nzela ya filme oyo.
Ezalaki filme documentaire – etali bana oyo.
Bana oyo babimaki, balobelaki bango moko, bomoi na bango mpe ndenge bazalaki.
Nakutanaki na bato oyo bazalaki na Kranz moko ntango ba Russes bakangaki yango, mpe makambo
oyo bakutanaki na yango kuna ezalaki mabe mingi.
Bana mibali – mbala mosusu bazalaki na mibu zomi to mwambe, to mwa koleka – balongolaki bibembe na bifelo.
Yango elingi koloba ete bato babimaki na ba cave na bango, bongo bazangaki bilei mpe
bakufaki na malili, bazalaki kokangama na bifelo.
Mpe bato wana bakamataki bango mpe bamemaki bango na cimetière, lokola bilenge, mpo na kokunda bango.
Nayebi mpe makambo ya viol, na ndakisa.
Nazalaki na... Tozalaki na infirmière ya Croix-Rouge... – kasi yango nyonso esalemaki sima ya etumba,
nalingi koloba, makambo oyo bato bakutanaki na yango.
Kasi, esengeli mpe koloba ete mposa ya bosembo ezalaki, mpe ete Nachalnik to mokonzi ya engumba ya
Russie azalaki na boboto mingi epai ya bana ya Allemagne.
Akokaki kosala makambo mingi te. Bato bazalaki na nzala makasi, bazalaki kokufa kaka mpo bazalaki
na eloko ya kolia te, bazalaki kokufa na malili.
Nakoki kaka koloba oyo esalemaki na Kranz kolanda na oyo nayokaki sima.
Bongo bankoto na bankoto ya bafandi babomami, babebisami.
Nayebi lisolo moko, na ndakisa – soki olingi, elingi koloba, nayebi te?
Bato ya basoda ya Russie babimisaki mwasi moko ya zemi makasi na ndako na ye, mpe bakitisaki ye na eskalie na makasi.
To mwana mobali ya pene na mibu 15 to 16, oyo soda moko ya Russie asakanelaki ye likolo ya libumu kino misopo na ye ebimaki.
Kasi ngai moko namona yango te, nayebi yango uta na bato oyo bamonaki yango mpe bayebisaki ngai.
Ntango etumba ezalaki kosila, tozalaki na bamboka.
Mpe extension ya pɛpɛlɛ, oyo etongami mabe mpenza – mɛtrɛ kare zomi na mibale mpo na bato
minei, elingi koloba bana misato ná mama na bango.
Mpe wana ezalaki... Ferme ezalaki na nzela, ezalaki kokita na ngomba mpe biso tozalaki kuna likolo.
Mpe shambre oyo tofandaki ezalaki ndako ya kobakisa.
Mpe kozonga sima longwa na bilanga mpe kokende na elanga ya mbuma.
Mpe nzela mosusu ya moke ezalaki mpe, kasi ebongisamaki te, ata pavé te. Kaka bongo...
Mpe wana tozalaki, pene na kokangama mobimba.
Yango wana, moto azalaki te kotambola – longola kaka mbala mosusu na moi, mpamba te bazalaki na ntango te mpo
na yango mpe – longola sé moto oyo azalaki na mosala te.
Mpe na suka ya etumba, bataillon mobimba ya Waffen-SS ekomaki.
Nayebi te soki yango elingi koloba eloko moko mpo na yo. Ezalaki etuluku moko ya ntina
mingi oyo ezalaki mpe na misala ya ntina mingi.
Nasengeli koloba, bazalaki komonana mingi te; oyebaki te nini bazalaki kosala. Kasi bazalaki kobangisa.
Mpe bato bakabwanaki bipai nyonso na mboka, bazalaki kofanda na bisika ya kofanda, nayebi te wapi. Nakendeki kuna te.
Kasi sima na biso ya kofanda libanda ya ferme, oyo ezalaki kaka ndako wana ya kala oyo etɛlɛmaki kuna, ezalaki kaka extension.
Mpe esengelaki biso totambola zingazinga ya elanga mobimba mpe na sima kokota na libanda mpo na kokende na kabine.
Ezalaki kaka eloko ya pɛtɛɛ, okoki koloba, lokola twaleti ya libulu.
Mpe bongo basoda bazalaki kuna, mpe moko na bango na mbala moko akangi ngai na loboko mpo nazalaki na mposa ya
kokende na kabine mpe ameki kobenda ngai na kati ya etable.
Mpe nayokaki kaka ete azalaki na makanisi malamu te mpo na yo.
Mpe ngai nagangaki na mongongo ya koboma, oyo ezali te lolenge na ngai ya koloba makanisi na ngai.
Mpe na nsima, matondi na Nzambe, moko ya bana basi ya mobimi ayaki mpe mbala moko akendeki kokanga
ye – azalaki elenge mwasi ya makasi – mpe alobaki:
Tika mwana wana! Sik'oyo mpenza! Soki te, nakoyanganisa bato nyonso mpe okomona mawa!
Mpe mbala mosusu akamwaki makasi, nayebi te, kasi, atikaki ngai mpenza, ye akangaki ngai mpe amemaki ngai epai ya mama na ngai.
Mpe ɛɛ, namonaki yango te.
Mpe yango esalemaki na ngai lisusu sima, tango moto mosusu mpe abatelaki ngai.
Mpe wana nde tozalaki lisusu na Munich.
Mpe ezalaki ntango nyonso ete kura ezalaki te.
Yango wana, soki okotaki na ndako na eleko ya malili, na mpokwa, ozalaki komona eloko te.
Yango wana, oyebaki nzela kaka mpo ofandaki kuna banda kala.
Mpe nalingaki kaka kokɔta na ndako, kasi ezalaki kokangama te mpo yango ekokaki te; moto moko te azalaki na fungola ya nse...
Mpe azalaki kotelema na ekuke ya ndako oyo nalingaki kokota.
Mpe na nsima amekaki kobenda ngai na kati.
Nagangi lisusu makasi mpenza, mpe na chance, elenge mobali moko abimaki na ndako ya pembeni,
oyo nayebaki, azalaki mwa mokolo koleka ngai.
Mpe ayebaki ye mpe, mpe na mbala moko apusanaki pene na ngai, alongolaki loboko na ye mpe alobaki:
Mpe soki osimbi mwana mwasi wana lisusu, azali chérie na ngai, nakobeta yo makasi kino okokufa!
Mpe na mbala moko, alimwaki kozanga ata elembo. Matondi na Nzambe!
Bongo tata na ngai azongaki, mpe nazalaki moto ya liboso ya komona ye – akómá nzoto pɛtɛɛ mpenza.
Nakanisi, nayebi malamu te, alobaki ata eloko moko te na likambo yango, akimaki na bisika ya matiti pembeni ya ebale Rhin,
yango wana esengeli ete azwaki libaku. Azalaki akonda mpenza.
Mpe solo, alobelaki moke mpenza makambo oyo akutanaki na yango mpe eleko ya ba Nazis.
Baoyo bazongaki uta na etumba bazalaki soit na mpota, soit na motema mpasi, na mokuse, pene na bango nyonso, longola sé
soki bazalaki na mosala moko ya ntina mingi oyo ngai nayebi te.
Moninga moko ya bomwana ya mama na ngai ayaki kotala biso. Bakangaki ye na France mpe ayebisaki biso ete
bakangami oyo bazalaki kuna – nakanisi ezalaki pene ya Mbu ya Méditerranée – bazalaki na camp ya bakangami.
Mpe bongo mokolo na mokolo, na esika ya bilei, bazalaki kopesa bango supu ya concombre, mpe na nsima pene
na ndambo ya bato ya camp bazwaki maladi ya nsete .
Mpe bongo bakufaki mokemoke, na ndenge ya mayele, mpo moto moko te akoki koyika mpiko na yango.
Ezalaki mpe lolenge ya kolongola bato.
Alobelaki makambo na ye mingi te, kasi akufaki mobu moko sima ya boyei na biso. Nzokande, nayebi te bokono nini ebomaki ye.
Kasi lokola nalobaki, bango nyonso bazalaki na bokono, bango nyonso.
Mpo okobika te na 'diɛtɛ' wana, na bilembo ya maloba.
Na nsima, mbala mosusu akokaki te kondima bilei oyo azalaki na yango ntango azongaki na ndako
epai ya mwasi na ye, ata soki azalaki na mingi te.
Mpe nayebi te ndenge ezalaki na ntango wana, soki bazalaki kotalela likambo ete bawumelaki na boloko, ete mbala
mosusu bapesaki bango ba bons ya bilei mingi koleka to...
Nayebi te, nayebaki eloko moko te na likambo wana mpe nayoka mpe eloko moko te.
Kasi mbala mingi, esengelaki bango nyonso báyekolama na lopitalo. Yango esalemaki?
Nakanisi te ete bazalaki na biloko, bato to bisaleli; ezalaki kaka likambo ya lombangu.
Lisolo moko ezali na likambo wana. Leki na ngai ya mwasi ya liboso – mobali moko ayaki na ndako na
biso, abetaki na ekuke mpe atunaki, "Bozali na limpa?"
Mpe bongo mama na ngai alobaki, "Te, tozali na limpa te." Biso moko tozalaki na mposa ya limpa.
Mpe mbona na ngai ya mwasi ya liboso agangi mpe alobi, "Mama, okoki te kotika mobali oyo akende boye."
Mpe na suka, mama na ngai andimaki mpe apesaki mobali yango limpa moko. Ndenge wana nde makambo ezalaki na ntango wana.
Mpe mama na ngai asalaki yango malamu koleka ndenge akokaki.
Mpe esengelaki tómona na miso na biso moko ndenge nini tokokaki kozwa bilei.
Na nsima, engumba ya Alfeld epesaki baboti na ngai etando moko ya bilanga, oyo esengelaki bango moko balona.
Na sima, tokendeki na mama na biso na elanga mpo na kosangisa biloko ya nsima ya kobuka mbuma.
Mpe toibaki mpe ba navets, mpe solo, esengelaki tóyeba malamu ete bakɛngɛli ya elanga,
oyo bazalaki na bibundeli, bakanga biso te.
Ya solo, balingaki kobɛta biso masasi te, yango ezali polele, kasi balingaki kobengana biso.
Koyiba ba betterave mpo na kosala sirop.
Tata na ngai akomaki na buku na ye ya mikanda ete biso nyonso tozalaki na nzoto mabe mpo na bilei ya malamu te.
Biso tozalaki na nzala makasi mpenza na nzoto, kino tozwaki mpe bamaladi ya misopo – nsoso ya mbinga mpe bongo na bongo.
Mpe na nsima, ngai moko esengelaki nakende na Kleinwalsertal na Autriche mpo na kobika, po
nazwaki maladi ya pɛtɛɛ , mpenza pɛtɛɛ ya mabɔkɔ .
Bongo nde ezalaki. Likolo ya nyonso, nakanisi naino polele mpenza mampa oyo babengaka mampa ya masangu.
Nayebi te soki oyoká naino sango na yango.
Bongo na esika ya mbuma ya nsinga, ezalaki masangu ya ba Américains.
Ezalaki elengi ata moke te; tolingaki yango te.
Na mbula ya liboso moko to mibale, esengelaki kaka okanga motema.
Manteka mpe ezalaki te, yango emonani polele, margarine nde ezalaki.
Mafuta ya nzoi mpe ezalaki te, ezalaki nde ya kosala.
Bâtiments ya ba appartements mpe mabanga ya bikolo ya kala ezingaki biso.
Na Essen, na ndakisa, tozalaki kobwaka mabanga na mayi ntango tozalaki bana.
Nayebi te soki oyebi liloba oyo.
Bongo, sangisá babiliki na bisika ya mabanga, bɛtá yango na marto, mpe bongo na bongo.
To, na ndakisa, kosangisa bibende ya kala mpo na kosomba miliki na mbongo oyo nazwi.
Nasalaki yango ntango nazalaki mwana mobali, solo.
Mpo na kosunga na bilei ya libota, soki olingi.
Bongo nde ezalaki. Tokomaki kutu tii na kobuka na marto ba tiyo ya mai ya mbula oyo ezalaki na nse mpo na kozwa ebende
ya coulé, po ebende ya coulé ezalaki na motuya mingi mpenza.
Na ebandeli ya etumba, bapesaki biso ba-tike ya bilei – ezali ndenge wana nde babengaki yango.
Mpe mpo na moto nyonso na libota – bana ya mibu na se ya motoba bazwaki mingi, bana mike bazwaki mwa mingi mpe eloko mosusu
lisusu – kasi soki ezalaki bilei ya bana mike, nakoki koloba te.
Iyo, mpe bilei ya bakolo, eh, ezalaki mpenza ya pɛtɛɛ. Ezalaki ata mokolo moko te kokoka mpo na kolɛmbisa nzala.
Mazambi ezalaki kaka soki moto moko azalaki koteka yango esika moko.
Oyebaki ata mokolo moko te esika nini okokaki kokende mpo na kozwa oyo ozalaki na mposa na yango.
Ata ndele, ezalaki bongo ntango tozalaki na Munich.
Na bamboka mpe ezalaki mpasi kaka bongo. Bilanga balingaki te kopesa ata eloko moko.
Bongo, ozalaki na biloko ya kosanze oyo balingaki, bongo bapesaki yo eloko moko na esika na
yango, kasi na mbala elandaki, otikalaki na eloko te.
Mpo na ntango moko, biloko nyonso ya kosalela ekosila.
Bon, nayebi ndenge nzala emonanaka – mpe ndenge eyokamaka...
Nakoki mpenza kondimisa yango.
Bongo tata na ngai asengelaki komibatela mpo na kobikisa libota.
Mpe na sima, asalaki misala ya espionnage mpo na ba Américains na ba Anglais na Est. Yango epesaki ye mbongo mpo na libota na ye.
Yango emonani polele na buku na ye ya mokolo na mokolo mpe ndenge ezalaki mpasi mpo na ye.
Akokaki te kosala mobembo na motuka, esengelaki akata ndelo mpe bongo na bongo, mpe na nsima, na ndenge
moko boye, alekisaka butu na ba gare ya engbunduka.
Bongo ezalaki pɛtɛɛ te mpo na ye.
Sima, azalaki na biro na Munich mpe na Berlin.
Yango wana, ba Alliés basepelaki mingi na ba rapports na ye – azalaki mokomi ya malamu mpenza.
Mpe ba viols ezalaki ntango nyonso kopesama sango.
Mpe lisusu toyebanaki na bato oyo tofandaki elongo na bango.
Na ndakisa, na Essen, na ndako ya ba appartements epai wapi bafandisaki biso na sima.
Bongo baboti na ngai bakendeki kofanda na Essen mpo tata na ngai azwaki bokambi ya departema ya
rédaction ya mombongo ya zulunalo "Neue Ruhrzeitung" kuna.
Biso bana toyebaki yango, toyebaki mpenza. Mpe bilongi ya basi ezongelaki lisusu esengo te.
Yango etikaki elembo ya libela. Moko ya ba tati na biso ya mwasi batindaki ye na Sibérie.
Bilenge ya Allemagne ebele bakufelaki ye na mabɔkɔ. Akomaki mpe ba poèmes na ntina na yango.
Bango nyonso bazali kotala epai ya wɛsti, alobaki.
Bango bazalaki ntango nyonso kolinga kotala epai ya wɛsti, esika moyi elalaka, esika Allemagne ezali.
Bomoi na ba Russes ezalaki mpasi mingi mpenza.
Eleko oyo ya sima ya etumba ezalaki, tóloba bongo, biso lokola bakimeli ya Etúká ya Esti, bato ya mboka
bayambaki biso malamu mpenza te. Yango esalemaki te.
Esengelaki biso tokabola biloko na biso na bafandi ya mboka.
Kokabola esika ya kofanda, kokabola bilamba, kokabola bilei, mpe bongo na bongo.
Moko ya makambo ya mabe koleka ezalaki bunker oyo, esika ya komibomba mpo na bibundeli ya likolo na Nockherberg.
Libulu ya monene na kati ya ngomba, oyo etongami mpo na kobomba masanga, mingi mingi vino na kala mpe na sima bière.
Mpe alarme ebɛtaki mpe – likambo nyonso ezalaki pene mpenza, oyebaki yango – mpe bongo biso, ngai na nkɔkɔ na ngai
ya mwasi, tozalaki kaka biso mibale, tokɔtaki kuna mpe bongo ezalaki na bato nkóto misato, ndenge nayebaki sima.
Mpe tango alarme esilaki, bato bakimaki na nsomo na ngambo ya kobima.
Mpe ezali pene ya zomi to koleka, nayebi malamu te, bato oyo batutami na makolo – na ndimbola ya solo...
Mpe yango ezalaki mabe mpenza, solo! Toyokaki yango kaka sima.
Mpe mopɛpɛ na kati ezalaki mabe makasi, na boye ete bato mosusu bakweyaki kaka na esika, mosika te na mabele. Yango wana, basusu
batikalaki mwa mosika mpe na sima bakweyaki na mabele. Mpe wana, ozalaki kaka koleka bango te,
kasi mbala mosusu otelemelaki bango na makolo.
Nakoki kokanisa te ete ezala na lolenge mosusu.
Iyo, makambo oyo ezali ya kosepelisa te, tango ozalaki na mbula wana, ngai nazalaki kaka na zomi na moko...
Nakanisi ezalaki na 1943 tango ebandaki mpenza kopumbwa.
Na sima, babwakaki babombi ya fosfɔrɛ, oyo epasukaki ntango ekweyaki na mabele, mpe
ebimisaki fosfɔrɛ nyonso, oyo epelaki mbala moko.
Mpe na mbala moko, balabala mobimba esika tozalaki ezalaki na mɔ́tɔ, mpe baflambe ezalaki déjà komata likoló.
Na yango, biso nyonso, ndeko na ngai ya mobali, mama na ngai mpe ngai, esengelaki totelema na bafenetre mpe kozimisa bafureti,
mpo soki mɔ́tɔ ekomaki kuna, elingaki kotumba yango mpe bavɛrɛ elingaki kopasuka, mpe na nsima eloko moko te elingaki kotikala.
Mpe yango ezali kitoko mpenza te, po ozalaki kokoka kozwa ba fenetre te.
Yango nde ezalaki pene na nyonso oyo esengelaki. Soki ozwi eloko te epai ya moto moko te to ozalaki na bandeko te oyo bazalaki na
biloko ya boye, bongo ɛɛ, esengelaki kaka ofanda na oyo ozalaki na yango, ezala ozalaki na ba vitre
to te na eleko ya malili, ezalaki na tina te ...
Ata nsima ya etumba, tofandaki na ndako ya etaje kozanga biteni ya maninisa mpo ete ezalaki mpasi mpo
na kozwa yango. Mpe biteni ya maninisa ezalaki te.
Bon, nakanisi batekaki yango na zando moindo, kasi na bomoi ya solo, okokaki te kozwa diske oyo moto moko asombaki esika nyonso.
Mpe na ntango ya etumba, omonaki lokola nde bazalaki kokanisa bana?
Namonaki bongo te.
Mpo ntango tozalaki naino na mboka, esengelaki tofanda mbala mpe kolona mbuma ya mabele mpo
ete bakimi nyonso oyo bautaki na este bálya.
Mpe bongo bampɛpɔ ebandaki kobɛta biso masasi. Epumbwaki na nse mpenza kino okokaki komona mitu ya bakumbi na kati ya cockpit.
Bazalaki kotya masasi na biso mpenza te, kasi soki ozali mwana moke, oyebi yango te. Okanisaka kaka, alingi kobeta ngai masasi.
Nazalaki kokima mpo na bomoi na ngai, na yango nakanisaki nakokoma te.
Mpe mbala moko, na tango ya etumba, esengelaki nakende epai ya monganga ya mino.
Na mboka elandi, nakokaki te kotambola mosika boye mpo molunge ezalaki makasi mingi.
Molunge ezalaki makasi mpenza na eleko ya molunge, mpe lokola nalobaki liboso, degré 30 ezalaki likambo ya kokamwa te.
Esengelaki nabimisa lino. Mpe sima nazongaki lisusu.
Tozalaki na velo mosusu, kasi bayibaki yango na biso sima.
Mpe na sima mosusu akitaki na mpepo.
Mabele ya masangu ezalaki milai mpenza, yango wana nakotaki kaka na elanga, namibwakaki
likolo ya mabele ya masangu mpe nabwakaki velo.
Mpe na nsima abɛtaki ngai masasi lisusu.
Mpe esalemaki mbala ya misato, ntango bato ebele bazalaki kuna mpo ezalaki eleko ya kobuka mbuma ya nzete
ya houblon, esika bafungolaka ba cônes ya houblon, oyo esengeli mpo na kolamba masanga.
Mpe bongo bampɛpɔ́ ekɔ́taki. Mpe ezalaki bongo, elanga oyo ya bangɔmbɔ́ ya bangungutulu ezalaki pene mpenza na zamba.
Mpe soki ozalaki mosika na zamba, esengelaki opota mbangu ntango molai.
Bakwei lisusu, nakanisaki ete bakokwea mobimba.
Mpo na ntango wana, kasi lelo ezali ekeseni mpenza, esengelaki kokakisa yango na bansinga.
Mpe banzete oyo esimbaki bansinga yango ezalaki milai mpenza.
Mpe sima ya mpepo kokita makasi boye mpe otalaki déjà mitu ya basali na kati, tokanisaki ete, eh, bakokweya kuna te.
Bongo tokimaki lokola ba zoba, moto na moto azalaki koluka kokota na zamba.
Mpe na nsima, babɛtaki masasi likoló mpe na nsé, liboso mpe nsima.
Tobangaki makasi, ezalaki ligboma!
Nalingi lisusu te kokutana na likambo ya boye! Yango wana, nazali kolikia ete ekokomela ngai lisusu te.
Lelo bazali na bibundeli mosusu mpe biloko ya ndenge wana. Kasi yango ezalaki likambo ya mabe mpenza.
Lokola nazalaki moyekoli ya teoloji ya elenge, nakendeki mpe kotala ndako ya bana etike;
esengelaki biso tókende kotala ndako ya bana etike.
Nazalaki na etuluku ya bayekoli ya teoloji.
Mpe toyokaki biloko nyonso mpe bongo na bongo, tozongaki lisusu na ndako, mpe na mbala moko mwana mobali moko ya
elenge ayaki, mbala mosusu na mibu mwambe to libwa, akangaki ngai na maboko mpe abengaki ngai "Tata".
Mpe yango elekaki na motema na ngai – lokola mbeli! Okoki ata kokanisa te.
Mpe na ntango wana, nalobaki ete soki nabalaki, nakozwa bana mibale. Mpe wana nde nasali.
Pona oyeba, mawa wana oyokaka ntango ozali kosakana na bana, na libanda na Alfeld na ndakisa, to
ata na Essen, mpe bazangi batata, eloko moko ezangi!
Bamama bakoki te kobongisa likambo oyo; basalaki yango na ndenge ya bomoto, yango emonani polele, kasi ezali na ntina mingi.
Mpe mawa oyo esimbaki ngai na mozindo mpenza, ndenge moko mpe ndenge abambaki ngai na nsima.
Biteni ya mabele etondi na mabanga ya kobuka. Nsolo ya mabe, na ndakisa.
Nakanisi tango totikaki Kranz, na ebandeli tozalaki na Alfeld, te, mpe sima esengelaki nakende na Hanover mpo na examen ya X-ray.
Mpe kuna namonaki engumba moko ebebisami. Yango ekamwisaki ngai makasi.
Okoki ata kokanisa te. Oyo ezali makambo oyo ngai moko nakutanaki na yango.
Mpe bato ya bibɔbɔ na balabala, ɛɛ, ya solo.
Kasi wana ezalaki likambo mosusu. Yango wana, na oyo etali bato ya bibɔbɔ, tosalisaki biso moko.
Yango wana abungisaki loboko na ye, yango wana abungisaki lokolo na ye, yango wana akomaki moyemi ya monoko, to moyemi ya makolo.
Tosalisaki bato wana limemia.
Bongo, ezali lokola nde bomoko ya bato mobimba ezali kobeba.
Nsima ya Etumba ya Yambo ya Mokili Mobimba, biso mpe tozalaki na mibu wana zomi, Republike ya Weimar, ndenge
oyebi, tango bato bazalaki konyokwama mpe bokiti monene ya bizaleli malamu ebandaki.
Ya solo, likambo oyo ezalaki mpe sima ya Etumba ya Mibale ya Mokili Mobimba na ndenge moko,
kasi na makanisi na ngai, ezalaki makasi te.
Nakokaki te kofanda pene ya aéroport, yango elingaki kotungisa ngai.
Kaka makelele te, kasi makanisi ya kala mpe ezali kozonga.
Mpe wana ezalaki makanisi ya mabe mpenza. Yango wana, nsima ya etumba, elekaki mwa bambula oyo ezalaki komonana butu nyonso.
Matondi na Nzambe, yango ekitaki mwa moke na koleka ya ntango.
Kasi soki nayoki bampɛpɔ ya motɛ́r ebele, ndenge esalemaka na bantango mosusu, mpe soki bazali kaka
kopumbwa mpo na kosala piblisite to eloko mosusu, namonaka yango likambo ya kokamwa mpenza.
Nalingi yango te. Ekanisaka ngai tango wana, mpe ezalaki malamu ata moke te.
Mpe ezalaki kaka na ntango wana nde babombe ya liboso ya phosphorus ya kotumba ekweaki, ekweaki mpenza na kati ya
esika ya kobomba makala. Yango ezalaki mabe mbala mibale, solo.
Mpe ndako ya ngambo mosusu, nzela ezalaki monene mingi te, mpe solo, mɔ́tɔ – fosfɔ́rɔ –
epanzanaki kuna mpe na nsima ndako mobimba ezikaki.
Mpe kuna nde bato bakufaki. Yango wana...
Iyo, mpe na sima otie bango kaka na cave ya makala.
Mpe tolingaki kozwa eloko mpo na kopesa esika molunge, mpamba te ezalaki mpenza te – ezalaki eleko ya
automne, kasi ata bongo, malili ezalaki déjà makasi.
Mpe bana bakendeki kuna mpe balingaki yango, ezalaki mosika te, mpe moko na moko azalaki na sɔ́ na mabɔkɔ na ye.
Mpe na nsima totɛlɛmaki wana mpe toyebaki te nini ya koloba.
Tobéngaki te, kasi ezalaki mpenza likambo ya kokamwa!
Mpe nini olingi koloba na bilenge to na bakonzi ya lelo, kolanda mayele na yo, oyo basengeli kokanisa liboso ya kobanda
kosala piblisite makasi mpe komibongisa mpo na etumba lisusu?
Nakopesa toli kaka na bato nyonso ete bákota na etumba te soki likambo yango ekoki kosalema.
Okoki kolimbola likambo ya boye te. Nakoki koyebisa yo mpo na yango, kasi okoki koyeba te ndenge nini
ezalaka, makambo nini osengeli koleka, to mpe soki okobika.
Ntango tozalaki naino na Munich, esengelaki tokita na cave butu nyonso mpo babombe ezalaki kokwea ntango nyonso.
Bongo, ntango ozalaki mwana moke, ozalaki ata mokolo moko te kolala butu mobimba.
Yango ezali dramatique mpenza, okoki kokanisa te.
Mpe baoyo bazali na esika ya mosala, oyo bazali pene na likoki te ya koloba, "Likambo oyo ebongi ngai te, nakende."
Yango ekoki kosalema te! Bakobeta bango masasi. Yango ezalaki likambo ya kawaida...
Nakoki kaka koloba eloko mosusu moko, lokola nazali kolobela likambo ya kobɛta masasi.
Nsima ya etumba, elingi koloba, na suka ya etumba, ntango ekomaki solo mpenza ete etumba yango ebungisamaki mpe ete eloko moko ya
malamu etikalaki lisusu te ya kozwa, bakangaki mibange nyonso, elingi koloba, baoyo bazalaki na mibu 60 mpe likolo,
oyo Hitler azalaki komona lokola mibange, mpe bilenge ya mibu 14 mpe likolo mpo na "Volkssturm" (etumba ya bato).
Mpe na nsima, esengelaki kaka bameka kokanga "monguna" – na bilembo ya maloba.
Moto akoki kokanisa ndenge elenge mobali ya mibu 14 ayokaka ntango bapesaka ye mondoki mpo na kobatela mboka oyo babengaka ya ye.
Mpe bato ya mbula 60 bazalaki mpe na forme na bango ya malamu te.
Mpe na suka ya etumba, tango ba Américains bakotaki déjà na mboka na biso, ezalaki boye: bamonaki liboso
ete bilenge mibali mosusu, ya mibu 14, balingaki kokima.
Balingaki lisusu kotɛlɛmɛla moto te, bazalaki na bobangi mpe balingaki kozonga ndako.
Bakangi bango mpe bakangisi bango na nzete ya pembeni... Boni ya mabe koleka wana!
Nasololaki na bakonzi mibale, bakonzi ya likolo.
Nakendeki kotala moko na bango na kazerne na ye. Nalobaki na bango boye:
Bokoki te kotinda bayekoli na bino na misioni ya bapaya!
Bátikala na ndako! Yebisá bango bátikala na ndako!
Ezali likambo ya bolingo kaka. Basosolaki yango.
Mpe soki omoni bampota nyonso ya makasi oyo basoda oyo bazoki sikoyo na Afghanistan mpe na bisika mosusu bazwi,
okoki koloba, "Baninga, bino moko nde bozali na likambo!"
Esengeli kotuna, ntina ya bana mibali oyo ezali nini? Ezali na bantina misato.
Ezali na makanisi ya bolamu ya bolenge oyo ezali na moto banda na mbotama.
Kasi elenge oyo abungi nzela. Akanisi azali kosala likambo ya malamu, kasi ezali malamu ata moke te!
Etumba na Afghanistan mpe emonisi yango.
Bongo ezali na elenge oyo amitungisaka na eloko moko te, oyo asepelaka na yango ata moke te.
Mpe lisusu, ezali na baoyo basalaka yango mpo na bolingo ya makambo ya sika.
Bongo afandi na kati ya motuka na ye ya bitumba to asimbi mondoki na loboko mpe amiyoki na nguya – lokola
nkolo ya bomoi mpe ya liwa. Wana mpe ezali libosoli!
Mpe na nsima, elenge mosusu azali oyo alobaka na motema na ye ete, bon, soki nakoti na
mampinga ya Grande-Bretagne sikoyo, nakomitungisa te.
Nazali na mosala ya libela, nazwaka lifuti na ngai, mpe na suka nakozwa pension na ngai. Yango wana.
Esengeli te komona pɛpɛlɛ likambo ete etumba ekoki koboma na ntango nyonso bato oyo bazali na kati na yango!
Ba oyo bakomipesi na etumba bakozala mpenza na sima ya basoda te, kasi bakotindama na liboso ya
bitumba. Mpe yango ezalaka ntango nyonso likama ya liwa!
Ezali lisano te, ezali na boyokani te na bafilme to biloko mosusu oyo okoki kotanga na
bisika mosusu mpo na kosepela to eloko mosusu.
Etumba ezali likambo ya makasi mpenza mpe, lokola nalobaki, oyo epesaka bomoi na likama.
Nakoki te kolendisa moto akende kuna – mpe "kobatela mboka", ndenge balobaka – moto akoki mpe kokanisa mwa mpo na ye moko.
Emonani polele na ngai ete etumba etikaka bilembo na mabota ya mikolo mizali koya. Etumba etikaka yo te.
Ata soki osili kokoma, ozali na ndako mpe elanga oyo baboti na ngai batongaki na Bonn.
Ekomi na yo. Ozongaka kaka epai na yango, yango emonani polele.
Mpe soki moto akanisi ete ba rapports ezali mpo na likambo oyo, ngai moko nayokaki ndambo na yango kowuta na bato.
Ngai mpe nazali na archive na ndako – traumatisation ya basoda ya Allemagne na Afghanistan. Bakoki te kokanga motema na yango.
Ya liboso, mpo na bampota na bango, kasi mpe mpo ete moto moko te azali kuna mpo na kokumisa bango mpo batiaki bomoi na bango na
likama. Mpo na nini? Ntina ya makambo oyo ya bozoba ezali wapi?
Bongo ezali bongo, mpe ezali mpe na ntina mingi ete bilenge báyeba: ba snipers bazali, oyo bayekoli malamu.
Basoda bazali kaka basoda ya pamba, mpe bazali mpe eteni ya mampinga.
Ba snipers nyonso, ba snipers nyonso, tango bazongi na mboka, bakoki te kondima ete babomaki bato.
Mpo na butu, na bandɔtɔ na bango, bilongi yango bizongaka mpe bakoki te kolongola yango.
Nsuka ezali soit masanga, soit bilangwiseli oyo ebongolaka makanisi, to komiboma.
Mpe yango ezali solo mpo na etumba mobimba.
Kasi ata mpe baoyo... – bakisa mpe ba snipers ya Allemagne, ba snipers ya Amerika – ba snipers ya Allemagne oyo
babatelaki mboka na bango mpe babatelaki yango malamu, bakokaki te koyikela yango mpiko. Yango emonani polele.
Bakokoka te kosilisa biloko mosusu mpe.
Soki omoni moninga na yo aziki na kati ya tanki mpe bongo na bongo, bilili wana nyonso ya nsomo etikalaka
na makanisi ya bilenge mpo na bomoi na bango mobimba.
Nayokaki likambo yango epai ya molakisi moko wana, oyo bongo na ye epanzanaki na elongi na ye, ndenge balobaka, na Russie, na
ntango ya campagne ya Russie, esika grenade moko ekatanaki baninga na ye bitenabiteni. Mpe sima, ayebisaki kelasi likambo yango.
Ya solo, ezalaki mpe na baoyo bakanisaki ete ezalaki malamu mpenza. Yango wana, makambo nyonso mibale ekoki kozala.
Kolanda esika oyo ozalaki na molongo ya liboso, ezala elongaki to te.
Etumba ezalaka na bilongi ebele.
Kasi etumba oyo ezindisaka ekolo mobimba ezalaka na elongi kaka moko:
Abebisaka bato, lisapo na bango, mpe bondimi na bango moko.
Iyo, sikoyo ezali na ba drones oyo bato ya mpamba bakoki te kotala ndenge esalaka.
Na solo mpenza, okokweya na nzela.
Oza na mposa ya eloko moko ya sipesiale lisusu te. Bisaleli nyonso oyo ozalaki na yango liboso esili ngala sikoyo.
Mpe sikoyo, ezala ba bombe atomique to ba drone mpe ezali kobebisa bato.
Bongo, moto nyonso oyo alingi naino kokota na etumba, to moto nyonso oyo azali na makanisi ya
bilombe mpe alingi kokende kuna mpo na ntina wana...
Bon, nasengeli koloba, mpo na ngai yango ezali mpenza... – Nakoki ata kokanisa te moto moko kosala
likambo ya boye! Ezali film te! Ezali lisano te!
Mpe na nsima mbala mosusu bakamoli pont to eloko moko ya ndenge wana – na kati ya filme.
Kasi bosolo ezali bokeseni; mokolo na mokolo mpe ngonga na ngonga ezali likambo ya bomoi mpe liwa!
Mpe yango esengeli te komonana pɛpɛlɛ! Okoki kosalisa moto te mpo ázala na esengo.
Kasi kanisá yango malamu... Okoki ntango nyonso koloba 'te'.
Mokambi na yo na tango ya mobulungano: Kla.TV.