1
00:00:00,001 --> 00:00:00,140


2
00:00:00,140 --> 00:00:05,896
Ka la 15 Pulungoana 2025, ho bile le seboka sa boralitaba se neng
se hlophisitsoe ke MWGFD mabapi le sehlooho se reng "Molao oa

3
00:00:05,896 --> 00:00:09,612
Tšireletso Khahlanong le Maselese o
Hlahlobisisoa", se neng se tšoaretsoe haufi le

4
00:00:09,612 --> 00:00:13,110
Passau, hantle lebōpong la Noka e ntle ea Danube.

5
00:00:13,110 --> 00:00:18,352
Molao ona o kena-kenana le botho ba 'mele le litokelo tsa
botsoali ka tsela e khahlanong le molaotheo, ho latela Sehlopha

6
00:00:18,352 --> 00:00:24,381
sa Tšebetso sa Molao oa Tšireletso Khahlanong le Masoebe,
se bopiloe ke lingaka, bo-ramahlale le baemeli ba molao.

7
00:00:24,381 --> 00:00:30,602
Ba batla hore e hlakoloe hang-hang. Kla.TV e ne e le
teng ka kotloloho mme e tshehetsa morero ona ka ho hasa

8
00:00:30,602 --> 00:00:34,696
dipuo tsa motho ka mong, tse lokelang ho shebellwa haholo.

9
00:00:34,696 --> 00:00:39,168
Ka tlas'a lenaneo, o tla fumana lipampitšana
tse rutang mabapi le taba ena le mekhoa eo

10
00:00:39,168 --> 00:00:41,563
le uena o ka tšehetsang morero ona ka eona.

11
00:00:41,563 --> 00:00:47,370
Sheba ka tlase bakeng sa tlatsetso ea Prof. Dr. Paul
Cullen tabeng ea 'Melao ea boitšoaro ea bongaka le

12
00:00:47,370 --> 00:00:51,470
lintlha tsa sechaba mabapi le ente e tlamang ea masoebe'.

13
00:00:51,470 --> 00:00:57,138
Phatlalatso ke Dr. Weikl bakeng sa Moprofesa Dr. Paul Cullen:
Sebui se latelang se na le rona ka kotloloho,

14
00:00:57,138 --> 00:01:02,620
motswalle wa rona Moprofesa Dr. Paul Cullen. Ke ngaka
le moqolotsi wa ditaba, ya tswaletsweng Ireland.

15
00:01:02,620 --> 00:01:07,982
O ithutetse bongaka University College Dublin, mme a tswela pele
ho qeta lengolo la bobedi la thuto ya

16
00:01:07,982 --> 00:01:13,490
khemistri ya bophelo, a ipapisitse le thuto ya
dimolekhule tsa bophelo, King's College London.

17
00:01:13,490 --> 00:01:18,258
Ke setsebi sa meriana ea ka hare, a na le
mangolo a tlatsetso a malwetse a tšoaetsanoang,

18
00:01:18,258 --> 00:01:20,801
meriana ea laboratori le khemistri ea kliniki.

19
00:01:20,801 --> 00:01:28,636
O tsamaisa laboratori e kholo ea bongaka Münster, hape o ruta
thuto ea bongaka ba laboratori univesithing ea sebakeng seo.

20
00:01:28,636 --> 00:01:35,095
Ntle le lingoliloeng tsa mahlale tse 250,
hape ke mongoli oa libuka tse 'maloa tsa thuto.

21
00:01:35,095 --> 00:01:43,344
O thahasella haholo litaba tsa boitšoaro bo botle ho tsa bongaka
le biotechnology, ke ka lebaka leo a fileng puo ea hae, eo joale

22
00:01:43,344 --> 00:01:49,190
re e lebeletseng ka tjantjello, sehlooho se reng:
"Boitšoaro bo botle ba bongaka le maikutlo a sechaba

23
00:01:49,190 --> 00:01:53,540
mabapi le ente e tlamang ea masoebe". Paul, ke oa hao.

24
00:01:58,076 --> 00:02:04,576
Moprofesa Paul Cullen: Kea leboha, Ronny, hape kea
leboha ka ho ntumella ho nka karolo sebokeng sena kajeno.

25
00:02:04,576 --> 00:02:13,732
Hantle, nehelano ea ka ha e le hantle ha e bue ka liente tse
tlamang tsa maselese, kapa hona liente ka bo tsona. E bua

26
00:02:13,732 --> 00:02:23,413
ka seo re lokelang ho se mamella, seo re tlamehang ho se
mamella re le bakuli, le seo re sa lokelang ho se mamella.

27
00:02:23,413 --> 00:02:31,392
Mme kannete taba e mabapi le metheo ya mekgwa e
jwalo ya boitshwaro le bohlokwa ba yona setjhabeng.

28
00:02:31,392 --> 00:02:39,910
Mme pele ho tsohle, ha re qaleng ka
kamano pakeng tsa ngaka le mokudi.

29
00:02:39,910 --> 00:02:49,263
Ha ho na kamano sechabeng sa rona e leng ea
botsoalle ho feta kamano e teng pakeng tsa ngaka le mokuli.

30
00:02:49,263 --> 00:02:55,909
Ngaka e ithuta lintho tseo hangata
esita le mosali oa mokuli a sa li tsebeng.

31
00:02:55,909 --> 00:03:03,470
Mme o tlameha ho ba utlwa, hobane ke ka nako eo
feela a tla kgona ho fana ka phekolo e nepahetseng.

32
00:03:03,470 --> 00:03:10,229
Mme e hloka kamano e phethahetseng ya tshepo, e sa
fumaneheng ho mang kapa mang e mong, eseng ho 'muelli

33
00:03:10,229 --> 00:03:14,496
wa molao, eseng ho moeletsi wa lekgetho, kae kapa kae.

34
00:03:14,496 --> 00:03:23,108
Mme kamano ena, ka lehlakoreng le leng, e theha hore
mokudi o lokela ho nka hore ngaka e mo sebeletsa molemong wa

35
00:03:23,108 --> 00:03:28,410
hae o moholo, mme kannete le molemong wa hae ka boeena.

36
00:03:28,410 --> 00:03:37,620
Mme ke yona motheo, ha re ka rialo, wa tshebetso yohle,
kamano ena e kgethehileng ya tshepo pakeng tsa ngaka le mokudi.

37
00:03:37,620 --> 00:03:43,541
Mme ka lebaka lena, haholoholo kamora Ntwa ya Bobedi ya
Lefatshe... – ho bile le, ehlile, ditlolo tsa molao

38
00:03:43,541 --> 00:03:50,423
tse ngata tsa bongaka nakong ya Ntwa ya Bobedi ya
Lefatshe, naheng ya Jeremane, empa hape le Japane.

39
00:03:50,423 --> 00:03:57,716
Mme ka lebaka la ditlolo tsena tsa molao, metheo e meng e
neng e le teng kamehla e ile ya ngolwa hore e be molao.

40
00:03:57,716 --> 00:04:05,323
Mme ke kgethile tse tharo mona tseo, bonyane ho nna, di
etsang motheo, motheo wa boitshwaro wa meriana ya sejwalejwale.

41
00:04:05,323 --> 00:04:11,760
Molao-motheo oa pele ke
molao-motheo oa tokelo ea botšepehi ba 'mele.

42
00:04:11,760 --> 00:04:20,144
Kahoo ba re, 'mele oa ka, khetho ea ka. 'Me hoo,
ehlile, ke 'nete. Mokuli o na le bolaoli bo feletseng

43
00:04:20,144 --> 00:04:24,989
holim'a 'mele oa hae le botšepehi ba 'mele oa hae.

44
00:04:24,989 --> 00:04:33,330
Joaloka moithuti oa bongaka, ke ithutile hore ha ho
lumelloe le ho kama moriri oa mokuli haeba a sa batle.

45
00:04:33,330 --> 00:04:39,537
Mme ruri eseng ho kenya letho tlasa
letlalo, jwalo ka ha Moprofesa Bhakdi a boletse.

46
00:04:39,537 --> 00:04:46,090
Mme oo ke molaotheo wa bohlokwa
haholo-holo: re na le boipuso hodima mebele ya rona!

47
00:04:46,090 --> 00:04:52,079
Molao-motheo oa bobeli, 'me ke ona o nepahetseng...
– ho tsoa lithutong tse sa buuoeng tsa Ntoa ea

48
00:04:52,079 --> 00:04:55,010
Bobeli ea Lefatše... empa eseng moo feela, le Amerika.

49
00:04:55,010 --> 00:05:01,218
Ho bile le teko e tummeng haholo, e leng Teko ea Tuskegee, moo
batho ba batšo ba ileng ba tšoaetsoa ka

50
00:05:01,218 --> 00:05:07,816
sifilisi ba sa tsebe, 'me ba sa phekoloe ka nepo e le
hore ho ka shebiloe tsela ea tlhaho ea lefu leo.

51
00:05:07,816 --> 00:05:14,720
Liphoso tsena kaofela – tseo e neng e se tsa ka
boomo, empa ho ithutuoeng lithuto ho tsona – li ile

52
00:05:14,720 --> 00:05:19,410
tsa hlahisa molao-motheo oa tumello e nang le tsebo.

53
00:05:19,410 --> 00:05:25,722
Tumellano e nang le tsebo e bolela'ng? Tumellano
e nang le tsebo, ha motho a e tsebisoa, ke kamano

54
00:05:25,722 --> 00:05:28,903
e tobileng, ea botho pakeng tsa ngaka le mokuli.

55
00:05:28,903 --> 00:05:39,269
Ngaka e tlameha ho hlalosetsa mokudi ka molomo
melemo, dikotsi le ditlamorao. Ebe e ka mo fa sengolwa.

56
00:05:39,269 --> 00:05:44,688
Empa ntho ya bohlokwa ke tlhaloso ena ya molomo, moo mokudi a
boelang a ba le monyetla wa ho botsa dipotso, mme, ha e

57
00:05:44,688 --> 00:05:51,476
le hantle, ha o ka bala molao wa Jeremane, o boetse o
na le nako ya ho nahana hore na o a o batla kapa tjhe.

58
00:05:51,476 --> 00:05:58,478
Mme jwale re fihla ho wa boraro, e leng molaotheo wa kgale haholo
o neng o se o le teng mehleng ya kgale,

59
00:05:58,478 --> 00:06:05,756
mohlala, merianeng ya Hippocratic. Mme oo ke
molaotheo wa motheo: pele, se ke wa baka kotsi.

60
00:06:05,756 --> 00:06:12,205
– 'Primum nihil nocere' ke polelwana ya
Selatine. E bolelang? Hangata e utlwisiswa hampe.

61
00:06:12,205 --> 00:06:17,293
Ka mohlala, ka Covid, ho ile ha thoe: re
tlameha ho enta sechaba kaofela, ebe ha ho kotsi

62
00:06:17,293 --> 00:06:20,430
e tla ba teng. Che, ha se seo se boleloang.

63
00:06:20,430 --> 00:06:27,050
Seo sena se bolelang ke hore bakeng sa mokudi ka mong ya
emeng ka pela bona, dingaka di tlameha ho ba le bonnete

64
00:06:27,050 --> 00:06:31,090
ba hore phekolo ena e tla mo etsa molemo ho feta kotsi.

65
00:06:31,090 --> 00:06:42,536
Mme haeba o sa tiisehe hore ha ho jwalo, o se ke wa fana ka
phekolo, leha o na le mabaka a matle a ho nahana hore e ka thusa.

66
00:06:42,536 --> 00:06:49,323
Ke sona seo molao-motheo ona o se
bolelang, mme o batlile o lebalwa.

67
00:06:49,323 --> 00:06:55,942
Maroma a ne a e-na le polelo: boiketlo ba
mokuli ke molao o phahameng ka ho fetisisa

68
00:06:55,942 --> 00:06:59,730
– "salus aegroti supreма lex" ka Selatine.

69
00:06:59,730 --> 00:07:07,236
Sena se bolela hore tlhokomelo e shebane le
mokudi ka mong, eseng setjhaba kapa setjhaba sa lehae.

70
00:07:07,236 --> 00:07:13,763
Ena ke kamano ea botho e thehiloeng
tšepong, joalokaha re sa tsoa utloa.

71
00:07:13,763 --> 00:07:23,554
Mme ehlile, sohle seo ke se buileng se
sebetsa le ho feta ha mokudi a sa kgone ho fana

72
00:07:23,554 --> 00:07:29,176
ka tumello, haholoholo ha ho tluwa ho bana.

73
00:07:29,176 --> 00:07:33,723
Mme ente ya maselese, ehlile, ke ya bana.

74
00:07:33,723 --> 00:07:43,938
Mme bothata boo re nang le bona hona joale ke hore re na le
kamano ena e haufi-ufi haholo, e fokolang haholo pakeng tsa ngaka

75
00:07:43,938 --> 00:07:50,323
le mokudi, mme jwale mmuso o kena o kena-kenana, ha re ka rialo.

76
00:07:50,323 --> 00:07:54,775
Mme sena ha se kgopolo-taba feela.

77
00:07:54,775 --> 00:08:03,561
Jwalokaha ba bangata ba lona ba utlwile, ka la 8 Mphalane
selemong sena, Lekgotla la Naha la Toka le ahlotse hore nakong ya

78
00:08:03,561 --> 00:08:10,418
sewa sa coronavirus, dingaka tse entelang batho di
lokolotswe boikarabelong haeba ente e ka baka

79
00:08:10,418 --> 00:08:15,790
kotsi; ha se ngaka e nang le boikarabo, empa ke naha.

80
00:08:15,790 --> 00:08:21,490
Empa seo se bolela hore – o tlameha ho
nahana hanyane ka hore na seo se bolela'ng.

81
00:08:21,490 --> 00:08:27,162
Lingaka – mme ena ke molao-motheo wa bohlokwa
haholo o tshehetswang ke mekgatlo yohle ya tsa

82
00:08:27,162 --> 00:08:30,496
bongaka. Ona ke molao-motheo wa tokoloho ya phekolo.

83
00:08:30,496 --> 00:08:38,672
Sena se bolela hore haeba mokudi a na le tshepo ena, mme haeba
ngaka e sebeletsa mokudi ka boikarabelo ba tshepo, jwale ngaka e

84
00:08:38,672 --> 00:08:43,822
tlameha ho kgona ho etsa qeto ya ho sebedisa
phekolo eo ka tlhaho e bonahalang e

85
00:08:43,822 --> 00:08:47,596
nepahetse ho yona, e leng tokoloho ena ya phekolo.

86
00:08:47,596 --> 00:08:54,936
Empa tokoloho ea kalafo, joalo ka tokoloho
ea mofuta ofe kapa ofe, e hloka boikarabello.

87
00:08:54,936 --> 00:08:58,156
Ha ho na tokoloho ntle le boikarabello bakeng sa liqeto tsa ka.

88
00:08:58,156 --> 00:09:04,796
Leha ho le jwalo, ha ke se na boikarabelo, ka
lehlakoreng le leng, ka boyona ha ke na tokoloho ya kalafo.

89
00:09:04,796 --> 00:09:13,456
Sena se bolela hore lefatšeng lena le lecha, kamano ea phekolo eo
ke lekile ho e hlalosa e se e se pakeng tsa ngaka

90
00:09:13,456 --> 00:09:22,000
le mokuli, empa ka tšohanyetso e pakeng tsa
ngaka le naha – ke hore, pakeng tsa bolaoli le moahi.

91
00:09:22,000 --> 00:09:35,864
Kahoo ke kamano e fapaneng ka ho feletseng. Tšepo e felile,
mme le motheo oa eona o tšehetsang kamano ea ngaka le mokuli.

92
00:09:39,696 --> 00:09:44,580
Sena se ntlisa ditshwetsong tse nne.

93
00:09:44,580 --> 00:09:51,833
Ka maikutlo a ka, bonyane, ente e tlamang ea masoebe ha e le
hantle e mabapi le litaba tsa sechaba le

94
00:09:51,833 --> 00:09:58,832
lipolotiki le tsa boitšoaro tse leng motheo oa
tsohle. Tsena ke lipotso tsa bohlokoa haholo.

95
00:09:58,832 --> 00:10:05,450
Potso ea pele ke: Ke mang ea laolang
'mele ea rona le 'mele ea bana ba rona?

96
00:10:05,450 --> 00:10:14,996
Na ke rona ba etsang qeto eo, kapa ke mmuso o etsang qeto
eo? Ntlha ea bobeli ke hore: ngaka e tlamahile ho mang?

97
00:10:14,996 --> 00:10:24,311
Na ngaka o tlamelletse bakuli ba hae, jwalo ka ha a lokela ho
ba, kapa o tlamelletse mmuso? Eo ke potso ya motheo haholo.

98
00:10:24,311 --> 00:10:33,090
Sa boraro, haeba ngaka e le letsoho le
otlolositsoeng la naha, tšepo e sala hokae?

99
00:10:33,090 --> 00:10:36,846
Mme seo se siea kamano ya ngaka le mokudi jwang?

100
00:10:36,846 --> 00:10:47,384
Na re lokela le ho nahana hore na mokudi o na le tokelo ya
ho hana ho bua le ngaka kapa basebeletsi ba bang ba setjhaba?

101
00:10:47,384 --> 00:10:55,882
Mme o ka nahana hore kamano e tlwaelehileng ha e sa
kgonahala, hobane ha ngaka e sebetsa tsamaisong e jwalo,

102
00:10:55,882 --> 00:11:00,982
motho o tlameha ho botsa potso: Na e ntse e le ngaka ho hang?

103
00:11:00,982 --> 00:11:07,846
Kapa ke setsebi sa tsa bongaka feela se sebeletsang
mmuso? – e leng ntho e fapaneng ka ho felletseng...

104
00:11:07,846 --> 00:11:12,945
Mme seo se phethela maikutlo a ka. Kea leboha haholo!

105
00:11:18,743 --> 00:11:24,343
Lihora tse 'ne tsa boitsebelo bo
phahameng haholo li kopantsoe metsotsong e 40.

106
00:11:24,343 --> 00:11:32,363
Shebella pokello ea Kla.TV ea seboka sa MWGFD se
shebaneng le "Molao oa Tšireletso Khahlanong le Maselese".

107
00:11:32,363 --> 00:11:34,250
Na u batla ho kenya letsoho?

108
00:11:34,250 --> 00:11:37,377
Dr. Weikl: (ho tsoa pokellong – qetellong) Joale u ka tšehetsa
letšolo la rona la ho hlakola Molao oa

109
00:11:37,377 --> 00:11:40,776
Tšireletso khahlanong le Maselese le tlhokahalo
ea ente e tlamang eo o e kenyeletsang joang?

110
00:11:40,776 --> 00:11:48,423
Ka hona, ka kopo sheba sebaka sa marang-rang, se seng se
fumaneha, se bitsoang: https://masernschutzgesetz.mwgfd.org.

111
00:11:48,423 --> 00:11:53,496
Mme webosaeteng ena, o tla lula o tsebisoa
ka mesebetsi le diphetho tsa rona kaofela.

112
00:11:53,496 --> 00:11:59,323
Re entse pampitšana, hammoho le sehlopha sa rona sa basebetsi, eo
le ka e abang le ho e sebelisa ho bokella li-saenara –

113
00:11:59,323 --> 00:12:04,690
haholo-holo bakeng sa matšolo ho pholletsa le Jeremane
kaofela. Pampitšana ena e fumaneha hore e ka jarolloa.

114
00:12:04,690 --> 00:12:09,954
U ka boela oa khoasolla maqephe a pokello ea li-saene. Ho
bohlokoa hore leqephe la saene le lule le

115
00:12:09,954 --> 00:12:15,455
kenyelletsa litlhoko tsa boipiletso ba rona, tseo
joale le 'na ke li isitseng Palamenteng ea Jeremane.

116
00:12:15,455 --> 00:12:20,066
Kahoo bua le bo-MP ba lona, le
bo-ralipolotiki! Re tlameha ho beha khatello ho tloha tlase!

117
00:12:20,066 --> 00:12:22,985
Bua le dingaka tsa hao, buisana ka yona
le metswalle ya hao le basebetsimmoho!

118
00:12:22,985 --> 00:12:25,563
Buisanang le malapa a amehileng, le malapa ohle a bacha!

119
00:12:25,563 --> 00:12:32,870
Sena se ama batho ba 700,000 ka selemo. Mme
ho tlisa taba ena tlhokomelong ea sechaba!

120
00:12:41,552 --> 00:12:46,186
Kla.Tv e sebetsa ka boithaopo le mahala ho latela molao-motheo.

121
00:12:46,186 --> 00:12:50,133
Moputso oa rona o le mong ke ho phatlalatsa mananeo a rona.

122
00:12:50,133 --> 00:12:50,926
Kea leboha haholo.

