Charles Darwin (1809-1882) anachukuliwa kuwa mmoja wa wanasayansi wakuu wa asili wa nyakati zote.
Utafiti wake kuhusu asili ya spishi unachukuliwa kuwa msingi wa nadharia ya mageuko.
Inajulikana duniani kote na hufundishwa katika shule na vyuo vikuu katika nchi nyingi.
Katika enzi zake, kazi ya Darwin ilikuwa ni mabadiliko makubwa kutoka kwa imani ya uumbaji
wa kimungu hadi mtazamo wa kidunia wa kimateri.
Leo, nadharia ya mageuzi inachukuliwa kuwa ni maelezo kamili ya utata wa uhai wote.
Inasema kwamba viumbe hai hubadilika kwa vizazi vingi kwa kuzoea mazingira yao na kwamba spishi mpya zinaweza kuibuka.
Umma huendelezwa kila mara kuunga mkono Darwinizimu kupitia vyombo vya habari na ripoti za kisayansi.
Inasambazwa kwamba kila mwanasayansi duniani anaamini nadharia hii.
Mtazamo wa dunia wa Kidarwini umekita mizizi katika akili za watu wengi.
Kwenye tovuti biologie-lernprogramme.de, yafuatayo yanaweza kusomwa kuhusu neno "nadharia ya mageuzi":
"Katika lugha ya kila siku, neno 'nadharia' linahusu kauli isiyo na uhakika sana, ambayo katika
sayansi ingelingana zaidi na neno ' hypothesis'.
Katika sayansi, kwa upande mwingine, 'nadharia' tayari inasaidiwa na matokeo mengi, karibu sawa na 'sheria ya asili'.
Kwa hivyo tunapozungumzia "nadharia" ya mageuzi, kwa hakika tunaangazia ushahidi wake imara sana!"
Lakini ushahidi huu thabiti unaonekana vipi?
Je, kweli kuna makubaliano miongoni mwa wanasayansi, au je, ni hali ya mada hii, kama ilivyo kwa mingine
mingi, kwamba sauti za upinzani zinazokosoa zinanyamazishwa?
Wanasayansi wote duniani wanaamini katika nadharia ya mageuko – angalau hivyo ndivyo mtandao wa
televisheni wa PBS nchini Marekani ulidai mwaka 2001.
Hii ilisababisha mwitikio mkali kutoka kwa umma.
Bruce Chapman, rais wa taasisi ya fikra ya Discovery Institute, aliwashtaki watengenezaji wa filamu kwa "kuwaweka chapa"
wanasayansi wote waliouliza maswali kuhusu nadharia ya mageuko.
"Wanataka watu waamini kwamba ukosoaji pekee wa nadharia ya Darwin leo unatoka kwa wafuasi wa msimamo mkali wa kidini."
John West, naibu mkurugenzi, aliwakashifu wafuasi wa Darwin kwa kuathiri kwa makusudi vyombo vya habari, siasa na
mahakama ili kukandamiza maoni yanayopingana na kuzima mjadala.
Anaamini kuwa ukandamizaji huu unazidisha tu mashaka ya watu.
Taasisi hiyo kisha ilichapisha orodha ya majina ya wanasayansi wanaofikiri tofauti.
Wote walikuwa na ujasiri wa kusaini na hivyo kutangaza hadharani kwamba wanashuku nadharia ya Darwin.
Orodha hiyo inajumuisha wanachama wa Chuo cha Sayansi cha Marekani, vyuo vya Urusi, Poland na Czech, pamoja
na vyuo vikuu maarufu kama vile Yale, Princeton, Stanford, MIT, UC Berkeley, UCLA na vinginevyo.
Wote waliosaini wana shahada za uzamivu katika nyanja zao husika. Huu ni mwafaka mpana sana.
"Wadarwini wanaendelea kudai kwamba hakuna mwanasayansi mzito anayeshuku nadharia hii.
Hata hivyo, hapa kuna wanasayansi 500 ambao wako tayari kutangaza hadharani mashaka yao kuhusu nadharia ya
mageuko," alisema Dkt. John G. West wa Discovery Institute.
"Juhudi za Wadarwini za kutumia mahakama, vyombo vya habari na taasisi za kitaaluma kubana upinzani na kuzima mjadala, kwa
hakika, zitasababisha tu upinzani zaidi na kuhamasisha wanasayansi wengi zaidi kuongeza
majina yao kwenye orodha ya wakosoaji wa mageuko."
Orodha ya wapinzani wa Darwin inaongozwa na kauli ifuatayo:
"Tunashuku dai kwamba mabadiliko ya kubahatisha na uteuzi wa asili ndiyo yanayohusika na utata wa uhai.
Uchunguzi makini wa ushahidi wa nadharia ya Darwin unapaswa kufanywa."
Leo, orodha hii inajumuisha zaidi ya wanasayansi 1,000.
Nina mashaka kuhusu madai hayo.
Nina mashaka. Nina mashaka. Nina mashaka. Tuna mashaka.
Wanasayansi wengi zaidi wanahoji nadharia ya Darwin.
Tuna mashaka kuhusu madai kwamba mabadiliko ya kubahatisha na uteuzi wa asili vinaweza kuelezea utata wa uhai.
Zaidi ya wanasayansi 1,000 wenye shahada za uzamivu duniani kote wamesaini orodha hiyo.
Nina mashaka. Nina mashaka. Nina mashaka.
Nina mashaka kuhusu madai kwamba mabadiliko ya kubahatisha na uteuzi wa asili ndiyo husababisha utata wa uhai.
Uchunguzi makini wa nadharia ya Darwin unapaswa kuhimizwa.
Darwin mwenyewe alidhani kwamba mapengo mengi katika nadharia yake yangejazwa na vizazi vijavyo kupitia ugunduzi unaolingana.
Kinyume na hili, wanasayansi kutoka taaluma mbalimbali wamekuwa wakigundua mara kwa mara mambo ambayo yamesababisha nadharia
yake ya "mageuzi kwa uteuzi wa asili" kuporomoka zaidi na zaidi.
Hapa chini utasikia sauti za upinzani ambazo bado hazijachapishwa katika vyombo vikuu vya habari.
Mwanabiolojia wa molekuli kutoka Australia, Michael Denton, aliandika katika kitabu chake Evolution: A Theory in Crisis:
"Darwin hakuweza kutaja hata kisa kimoja halisi cha uteuzi wa asili kilichosababisha mabadiliko ya kimaumbile katika asili."
"Waanzilishi wa jenetiki, kama vile Karl Curns na Heribert Nilsson, walisisitiza mara kwa mara kwamba uteuzi hawezi
kuumba chochote kipya wenyewe. Ni kichujio tu kinachochuja.
Kama vile kichujio hakitengenezi majani mapya ya chai, uteuzi hautengenezi maumbo mapya au spishi mpya.
Inaweza tu kuchuja kile kilichopo, lakini haiwezi kimsingi kuumba miundo na spishi mpya.
"Kile Darwin alichowasilisha katika kitabu chake vilikuwa ni njia zinazowezekana za kufikiri: Huenda ilikuwaje?
Viumbe hai duniani wangeweza kuendeleaje?
Lakini wala yeye, wala Wadarwini, wala Wadarwini wapya wa leo, hawawezi kuthibitisha kauli hii kwa majaribio."
Kando na wanaakiolojia na wanabiolojia, baadhi ya wanahisabati pia wametilia shaka nadharia ya mageuzi.
Kwa mtazamo wa kihisabati, DNA ina kiasi kikubwa cha taarifa za uhai, alisema Stanislaw Ulam, mhandisi katika Mradi wa Manhattan.
Asili haiwezi kutegemea michakato ya nasibu kuzalisha taarifa kama hiyo, kama nadharia ya Darwin inavyopendekeza.
Mwanabiolojia wa molekuli wa Marekani Douglas Axe pia alifanya mahesabu katika muktadha huu na kufikia hitimisho kwamba
ingehitaji dunia Trillioni 10 ili kuzalisha molekuli ya kawaida ya protini kupitia
mabadiliko ya kubahatisha. Hii ni wazi haiwezekani.
“Katika mfumo wa mageuzi, ubahatishaji una jukumu kubwa kwa sababu inaaminika kwamba mabadiliko
nasibu, mabadiliko ya nasibu, yanaweza kuunda dhana.
Hii inaweka bahati nasibu katika mzigo mkubwa mno; bahati nasibu haiwezi kufanikisha hili.
Ikiwa hilo lingewezekana, tungeweza kuunda programu za kompyuta zetu kwa kutumia algoriti za nasibu. Lakini hilo haliwezekani.
Tunahitaji mawazo, tunahitaji mawazo, tunahitaji akili ili kuunda programu ngumu.
"Moja ya matatizo ya msingi ya nadharia ya mageuzi ni mpito kutoka maisha ya majini hadi maisha ya ardhini.
Je, samaki anawezaje kubadilika na kuwa mnyama anayeishi majini na nchi kavu?
Mpito kati ya samaki na wanyama wa majini na nchi kavu, viungo vinavyounganisha, havijapatikana hadi leo."
“Swali la umbo la mpito kati ya vikundi vikubwa vya viumbe hai lilikuwa swali linalochoma
kwa Darwin na linabaki kuwa swali gumu hadi leo.
Kwa kushangaza, fosili chache sana zimepatikana zinazoweza kufasiriwa kama mabadiliko ya
aina hiyo kati ya makundi makuu ya viumbe hai."
Ushahidi wa nadharia ya mageuzi ya Darwin bado unakosekana leo.
Tangu kuchapishwa kwake, nadharia ya Darwin imesambazwa na kupanuliwa mara kwa mara na wafuasi wake waaminifu.
Katikati ya karne ya 19, alibadilisha picha za viinitete vya binadamu na wanyama ili kueneza uwanja wa
kibiolojia wa mageuzi wakati huo uliokuwa bado mchanga.
Katikati ya karne ya 19, alibadilisha picha za viini vya binadamu na wanyama ili kueneza maarifa ya fani
hiyo ambayo bado ilikuwa changa ya biolojia ya mageuko.
Mnamo 1997, kundi la wanasayansi lililoongozwa na mtaalamu wa maendeleo ya viumbe wachanga Michael
Richardson lilichunguza mchakato wa ukuaji wa viinitete vya wanyama 50 wenye uti wa mgongo.
Walichunguza kwa makini na kuandika maelezo.
Wakifanya hivyo, waligundua kuwa Haeckel hakuongeza na kufuta tu miundo katika viini-tete, bali pia aliibadilisha.
Alichora viini vya binadamu vilivyofanana zaidi na samaki na akabadilisha viini vya binadamu na mbwa.
Wanasayansi wengine huita hili ujanibishaji wa makusudi.
Picha za Haeckel baadaye zilitumika katika vitabu vya biolojia, zikidanganya vizazi vya wanafunzi ambao
hawakujua ukweli na waliamini kwa upofu nadharia ya mageuko.
Hii ilidumisha wazo kwamba wanadamu walitoka kwa nyani katika akili za vijana.
Katika kitabu chake "Mwanzo wa Maisha ya Binadamu", mtaalamu wa maendeleo ya viini kutoka Ujerumani Erich Blechschmidt
alitumia data za kina kuthibitisha kwamba fetasi za binadamu zina miundo ya kibinadamu pekee tangu mwanzo kabisa.
Profesa wa Ufini wa uhandisi wa michakato ya kibayolojia Matti Leisola amepata uzoefu wake mwenyewe na ukosoaji wa mageuko.
Akiwa Mkristo, amefanya kazi katika utafiti kwa miaka 40.
Katika kitabu chake kilichochapishwa, "Mageuzi – Ukosoaji Usioruhusiwa: Uzoefu wa Mwananasayansi," anaelezea
jinsi sayansi ilivyokoma kuwa uwanja usio na upendeleo.
Hili lilimwekea wazi zaidi alipokuja suala la mageuko.
Yeyote anayeonyesha hadharani upinzani dhidi ya mtazamo mkuu wa mageuko na mtazamo wa kidunia unaoongozwa na nadharia hiyo lazima
atarajie kupuuzwa kwa ushahidi, kukataliwa kwa majadiliano ya wazi, ubaguzi mkali, kudharauliwa, kashfa, majaribio ya udhibiti
wa habari na hata chuki – kwa sababu nadharia za Darwin kwa muda mrefu zimekubaliwa kama
ukweli, Leisola anaeleza katika kitabu chake.
Dkt. Hans-Joachim Zillmer, mtaalamu wa masuala ya mageuko, pia anamkosoa Darwin katika kitabu
chake "Die Evolutionslüge" (Uongo wa Mageuko).
Kwenye jalada la nyuma la kitabu chake kuna maandishi:
"Kitabu chake cha sasa kinaonyesha kuanguka kwa itikadi hii kama wavu wa uongo.
Inarekodi matokeo mengi ya kusisimua ambayo yamebanwa hadi sasa, ikithibitisha kwamba historia ya maendeleo
ya binadamu, ambayo imeharibiwa kimfumo na taasisi za kisayansi, lazima iandikwe upya.
Pia inaonyesha kwamba kanuni za Darwin za ushindani na mapambano yasiyo na huruma
haziwakilishi mikakati iliyofanikiwa ya maendeleo ya uhai.
Kanuni za nadharia ya mageuzi hazipeleki kwenye maendeleo zaidi, bali kwenye migogoro na vita badala
ya ushirikiano unaohitajika – wakati ule kama sasa."
Hitimisho: Sauti hizi tofauti zinaonyesha kwamba nadharia ya mageuzi ya Darwin kwa vyovyote
vile haijajengwa juu ya ushahidi thabiti sana.
Kinyume chake, sauti za ukosoaji zinazotaka uchunguzi halisi wa kisayansi zinazidi kuongezeka kwa siku kwa sababu mjadala wazi na
uchunguzi makini wa ushahidi unaodaiwa kuwa wa kuaminika pia havifanyiki katika suala
hili, na hata vinanyamazishwa kimakusudi.
Anke Uhlenwinkel, profesa wa chuo kikuu wa elimu ya jiografia na uchumi, hivi karibuni alichapisha kitabu chenye jina
"Wer stört, muss weg – Die Entfernung kritischer Professoren aus Universitäten" (Wale wanaosababisha matatizo lazima waondolewe
– Kuondolewa kwa maprofesa wenye ukosoaji kutoka vyuo vikuu).
Katika mahojiano na AUF 1, anaelezea jinsi maprofesa wengi zaidi wanavyopoteza kazi zao – si kwa sababu ya kazi
duni kitaaluma, bali kwa sababu wanahoji maswali yasiyofaa.
Maeneo ambayo zamani yalikuwa ya mijadala huru sasa ni taasisi za hofu, udhibiti wa habari na kufuata msimamo wa kisiasa.
Mtu yeyote asiyelingana na simulizi linalotawala hufukuzwa.
Anazungumzia matumizi mabaya ya madaraka, kufuata mkondo na usaliti wa wazo la sayansi.
Anaamini kwamba raia wanaweza tu kuunda maoni yao wenyewe ikiwa watakuwa na ufikiaji wa ukweli kamili wa kisayansi.
"... na kadiri unavyojua zaidi kuhusu mambo ambayo kwa kweli unaweza kuyajua, na hayo ni mengi zaidi ya
yale yanayojadiliwa kwa kawaida katika jukwaa la umma.
Kadiri unavyojua zaidi, ndivyo unavyoweza kuunda maoni yako mwenyewe yenye taarifa
za kutosha na pia kuunda maoni ya kijamii."
Tukimalizie kwa kukumbuka maneno ya kutia moyo ya Dkt John G. West kutoka Taasisi ya Discovery. Alisema:
"Juhudi za Wadarwini za kutumia mahakama, vyombo vya habari na taasisi za kitaaluma kubana upinzani na kuzima mjadala, kwa
hakika, zitasababisha tu upinzani zaidi na kuwahamasisha wanasayansi wengi zaidi
kujiunga na orodha ya wakosoaji wa mageuko."