Lering uit de geschiedenis: Geen verdeling!
In zijn boek "Täter: Wie aus ganz normalen Menschen Massenmörder werden" legt sociaal psycholoog professor
Harald Welzer het mechanisme uit dat leidde tot marginalisatie en genocide in het Derde Rijk.
Dit programma is niet bedoeld om angst aan te jagen of misdaden uit het verleden te relativeren.
Het moet dienen als een oproep om de tekenen des tijds te herkennen en ernaar te
handelen, zodat de geschiedenis zich niet herhaalt.
(1.) In het begin verliezen algemeen aanvaarde waarden en sociale normen hun geldigheid in kleine stapjes.
(2.) Vanuit ideologisch en politiek oogpunt lijken deze afzonderlijke stappen onschadelijk of zelfs noodzakelijk.
Op deze manier wordt een kleine groep mensen steeds meer uitgesloten van het sociale leven.
(3.) Een meerderheid ziet zichzelf steeds meer als exclusief en ziet de minderheidsgroep of een van haar leden als een bedreiging
voor het welzijn en het bestaan van de meerderheidssamenleving.
(4.) Want dan lijkt het logisch om deze vermeende bedreigende minderheid te neutraliseren.
(5.) Volgens Prof. Welzer werden alle historisch bekende uitroeiingsprocessen voorafgegaan
door de definitie van een bedreigende groep.
(6.) Moreel gelegitimeerde, normale mensen worden daders.
Dit wordt gevolgd door een versnelde sociale, psychologische, materiële en wettelijke
devaluatie en discriminatie van de minderheid.
Verlies van geldige waarden
Tijdens de coronaviruscrisis hebben voorheen geldende normen snel plaatsgemaakt voor een "nieuwe normaliteit":
De mens, een door en door sociaal wezen, wordt door politiek opgelegde maatregelen in een isolement gedwongen.
Op zichzelf aangewezen, verliest hij het contact met zijn sociale omgeving.
Zijn gedachten en handelingen worden onvermijdelijk steeds meer egocentrisch.
Sociologen spreken hier van "atomisering", d.w.z. het isolement van individuen.
Een samenleving die bestaat uit zulke geïsoleerde individuen is echter ernstig verzwakt en vormt de ideale voedingsbodem
voor intolerantie, verwijten, verdeeldheid en manipulatie.
Sommige mensen voelen zich te hulpeloos en te machteloos om actie te ondernemen tegen deze misstanden.
Dit treft miljarden mensen wereldwijd die niet in staat zijn om deze ongewenste ontwikkelingen aan
de kaak te stellen en zich ertegen te verzetten.
Angst als manipulatiemiddel
Wetenschappers zoals neurobioloog Gerald Hüther schrijven een sleutelrol toe aan angst in de huidige gebeurtenissen:
Als er voortdurend een dreiging is, is het het makkelijkst om mensen te manipuleren.
De psychiater Dr. Raphael Bonelli verwijst ook naar angst als een controle-instrument in
totalitaire regimes, zoals we al weten uit de geschiedenis.
Het probleem van volgelingen uit angst is enorm, benadrukt hij.
Misdaden in het verleden hadden niet plaats kunnen vinden als er niet zoveel handlangers waren geweest.
In zijn lezingen legt historicus en vredesonderzoeker Dr. Daniele Ganser uit hoe mensen herhaaldelijk bang gemaakt,
gemanipuleerd en verdeeld worden volgens hetzelfde patroon.
De ene groep wordt inferieur verklaard en de andere groep wordt ertegen opgezet.
Dan is de stap naar vervolging, arrestatie en zelfs uitroeiing niet ver weg.
Angst maakt ziek. Angst maakt ons slecht. Angst vernietigt de waarheid en vervormt de werkelijkheid.
Angst verhindert rationeel gedrag en schendt de menselijke waardigheid. Angst maakt leugens geloofwaardig.
En angst is vooral de meest effectieve manier om mensen afhankelijk te maken.
Als we de tekenen des tijds nu zo duidelijk herkennen, is het zeker dringend noodzakelijk dat we ons niet langer laten
isoleren en verdelen, maar onszelf weer zien als een menselijke familie, zoals Daniele Ganser herhaaldelijk benadrukt:
"We behoren allemaal tot de menselijke familie! Sta geen verdeeldheid toe!"