1
00:00:00,240 --> 00:00:09,696
Przekroczenie dopuszczalnej wartości promieniowania o
76 razy spowodowałoby dokładnie takie same uszkodzenia

2
00:00:09,696 --> 00:00:14,759
genetyczne, jak ten stosunkowo słaby nadajnik w wiosce.

3
00:00:14,759 --> 00:00:17,120
Trzeba sobie wyobrazić, co to oznacza:

4
00:00:17,120 --> 00:00:25,679
W przypadku promieniowania radioaktywnego, ze
względów bezpieczeństwa, takie działania są zabronione.

5
00:00:25,679 --> 00:00:29,039
W przypadku telefonii komórkowej jest to dozwolone.

6
00:00:29,039 --> 00:00:36,920
Ale jeśli występuje promieniowanie sieci komórkowej, to nie
jest to tylko chwilowe zjawisko, lecz trwa przez dłuższy czas.

7
00:00:36,920 --> 00:00:39,520
I wtedy można sobie wyobrazić, co się dzieje.

8
00:00:39,520 --> 00:00:45,079
Mięśnie, zwłaszcza te otaczające tętnice, kurczą się.

9
00:00:45,079 --> 00:00:55,240
Komórki nerwowe przekazują impulsy; jeśli
jest to nerw bólowy, odczuwa się ciągły ból.

10
00:00:55,240 --> 00:01:02,408
Ten uporczywy ból może – niestety muszę to powiedzieć –
stać się tak dotkliwy, że w skrajnych przypadkach

11
00:01:02,408 --> 00:01:07,560
ludzie nie byli w stanie tego znieść i popełnili samobójstwo.

12
00:01:07,560 --> 00:01:11,280
Bardzo dziękuję za miłe wprowadzenie.

13
00:01:11,280 --> 00:01:13,159
To bardzo miłe.

14
00:01:13,159 --> 00:01:21,217
Nawet w programie naukowym Bawarskiego Radia stwierdzono:
„Telefonia komórkowa nie może być przecież szkodliwa,

15
00:01:21,217 --> 00:01:30,200
ponieważ energia – chodzi tu o energię kwantową, jak słyszeliśmy
– jest o wiele za mała, by rozbijać związki chemiczne”.

16
00:01:30,200 --> 00:01:32,400
Więc to nie może być szkodliwe.

17
00:01:32,400 --> 00:01:43,120
Przepraszam, ale takie bzdury rozpowszechniają u nas
nawet media państwowe. I to nie tylko Bawarski Radio.

18
00:01:43,120 --> 00:01:52,949
Warto jednak pamiętać, że efekty biologiczne nie wynikają
wyłącznie z właściwości chemicznych, ale że niektóre

19
00:01:52,949 --> 00:02:04,319
substancje i białka wykazują aktywność biologiczną wyłącznie
dzięki swojej budowie fizycznej i oddziaływaniu fizycznemu.

20
00:02:04,319 --> 00:02:11,074
A dla fizyków wśród Państwa: być może interesującym hasłem będzie
„siły van der Waalsa”, których energia

21
00:02:11,074 --> 00:02:17,120
mieści się dokładnie w zakresie częstotliwości
telefonii komórkowej, o której tutaj mowa.

22
00:02:17,120 --> 00:02:22,960
Ale nawet bez wiedzy z fizyki można zrozumieć, co się dzieje.

23
00:02:22,960 --> 00:02:25,479
Przyjrzyjmy się komórce.

24
00:02:25,479 --> 00:02:35,599
Na tym zdjęciu widać niebieską kulkę
– komórkę otoczoną błoną komórkową.

25
00:02:35,599 --> 00:02:42,166
Ta błona komórkowa oddziela obszar zewnętrzny
poza komórką, który w większości przypadków

26
00:02:42,166 --> 00:02:45,680
wypełniony jest cząstkami o ładunku dodatnim.

27
00:02:45,680 --> 00:02:54,680
Tutaj zaznaczyłem żółtymi kropkami jony wapnia, ale nie
chodzi tylko o wapń – są tu również jony potasu i wiele innych.

28
00:02:54,680 --> 00:03:01,439
W komórce znajdują się głównie
cząsteczki o ładunku ujemnym, np. chlor.

29
00:03:01,439 --> 00:03:07,929
Podobnie jak w przypadku „dzieci królewskich”, cząsteczki o
ładunku ujemnym dążą do cząsteczek o ładunku

30
00:03:07,929 --> 00:03:14,319
dodatnim i odwrotnie, ale nie mogą się połączyć,
ponieważ na przeszkodzie stoi błona komórkowa.

31
00:03:14,319 --> 00:03:17,159
A błona komórkowa ma przecież otwory.

32
00:03:17,159 --> 00:03:22,520
Otwory, które przepuszczają tylko jeden rodzaj cząstek.

33
00:03:22,520 --> 00:03:28,039
Te czerwone kropki to otwory, przez które przechodzi wapń.

34
00:03:28,039 --> 00:03:38,639
Są też inne, które przepuszczają potas, jeszcze inne dla
innych substancji itd., ale zazwyczaj otwory te są zatkane.

35
00:03:38,639 --> 00:03:51,400
Zatkane przez skomplikowane cząsteczki, białka, które
właśnie uniemożliwiają jonom wapnia przedostanie się do środka.

36
00:03:51,400 --> 00:04:03,120
Jeśli przyjrzeć się bliżej, jak te otwory są
zatkane, widać, że są to cząsteczki o kształcie spirali.

37
00:04:03,120 --> 00:04:13,080
A spirale zachowują swój kształt dzięki temu, że ładunki
nie są rozłożone równomiernie, lecz przyciągają się nawzajem.

38
00:04:13,080 --> 00:04:17,319
W ten sposób spirala nie może się zwinąć.

39
00:04:17,319 --> 00:04:26,040
Ale jeśli teraz naświetlimy to promieniowaniem, spirala
zacznie drgać – a dla fizyków będzie to drganie skrętne.

40
00:04:26,040 --> 00:04:34,045
Może się wtedy zdarzyć, że drgania staną się tak silne, że
naładowane cząstki znajdą się zbyt daleko od

41
00:04:34,045 --> 00:04:40,800
siebie, by nadal przyciągać się wystarczająco
mocno, co oznacza, że spirala się rozpadnie.

42
00:04:40,800 --> 00:04:43,439
To właśnie tutaj widać.

43
00:04:43,439 --> 00:04:51,279
W błonie komórkowej, a więc w tego typu
kanałach wapniowych, wygląda to następująco:

44
00:04:51,279 --> 00:04:59,240
W takim kanale znajdują się spirale; narysowałem tu
tylko dwie, ale w rzeczywistości jest ich cztery.

45
00:04:59,240 --> 00:05:08,946
Gdy promieniowanie na nie pada, to w pewnych okolicznościach,
jeśli jest wystarczająco silne, spirale te rozpadają

46
00:05:08,946 --> 00:05:17,800
się, tracą swoją sztywność, a jony wapnia – cząstki
o dodatnim ładunku – mogą się przedostać do środka.

47
00:05:17,800 --> 00:05:31,879
Cóż, samo w sobie nie jest to niczym niezwykłym, ponieważ
gdy np. napinasz mięsień, do komórek mięśniowych napływa wapń.

48
00:05:31,879 --> 00:05:38,279
Oznacza to, że w komórkach mięśniowych wapń powoduje ich skurcz.

49
00:05:38,279 --> 00:05:46,399
W komórkach nerwowych wapń odpowiada za przekazywanie
impulsów nerwowych, więc nie ma tu żadnego problemu.

50
00:05:46,399 --> 00:05:54,279
Ale jeśli występuje promieniowanie sieci komórkowej, to nie
jest to tylko chwilowa sprawa, lecz trwa przez dłuższy czas.

51
00:05:54,279 --> 00:05:56,519
I wtedy można sobie wyobrazić, co się dzieje.

52
00:05:56,519 --> 00:06:02,439
Mięśnie, zwłaszcza te otaczające tętnice, kurczą się.

53
00:06:02,439 --> 00:06:12,519
Komórki nerwowe przekazują impulsy; jeśli
jest to nerw bólowy, odczuwa się ciągły ból.

54
00:06:12,519 --> 00:06:19,586
Ten uporczywy ból może – niestety muszę to powiedzieć –
stać się tak dotkliwy, że w skrajnych przypadkach

55
00:06:19,586 --> 00:06:24,120
ludzie nie byli w stanie tego znieść i popełnili samobójstwo.

56
00:06:24,120 --> 00:06:30,519
Niestety tak właśnie jest, znam
kilka takich przypadków, to straszne.

57
00:06:30,519 --> 00:06:38,879
No dobrze, co się teraz stanie, gdy wapń dostanie się do komórki?

58
00:06:38,879 --> 00:06:43,360
Wtedy zachodzi cały łańcuch reakcji.

59
00:06:43,360 --> 00:06:49,199
Te reakcje – tutaj przedstawiłem tylko
jeden z łańcuchów, a jest ich kilka.

60
00:06:49,199 --> 00:06:53,000
Ważny jest punkt końcowy przy niebieskich prostokątach.

61
00:06:53,000 --> 00:06:59,319
Widać więc, że pojawiają się wolne rodniki i stres oksydacyjny.

62
00:06:59,319 --> 00:07:11,000
A ten stres oksydacyjny to bardzo agresywne związki
chemiczne, które atakują m.in. materiał genetyczny – DNA.

63
00:07:11,000 --> 00:07:19,439
Nawiasem mówiąc, pod kątem efektu końcowego zjawisko to zostało
zbadane w wielu eksperymentach już wiele, wiele lat temu.

64
00:07:19,439 --> 00:07:26,439
Myślę, że istnieje znacznie ponad 100 prac
naukowych poświęconych badaniu tego zjawiska.

65
00:07:26,439 --> 00:07:36,160
A obecnie znów mamy okres wzmożonej aktywności – niemal co
tydzień pojawiają się nowe prace dotyczące tej dziedziny.

66
00:07:36,160 --> 00:07:46,012
Najbardziej znanym badaniem było tzw. „badanie Reflex”, zlecone
przez UE, które wywołało odpowiedni oddźwięk w opinii publicznej

67
00:07:46,012 --> 00:07:51,862
i spotkało się z ostrym sprzeciwem ze strony
przemysłu – przy czym doszło do

68
00:07:51,862 --> 00:07:56,480
niewiarygodnych oszczerstw i innych nieprzyjemnych rzeczy.

69
00:07:56,480 --> 00:08:03,399
Nie będziemy się teraz nad tym
rozwodzić, może mój sąsiad, pan Scheidsteger.

70
00:08:03,399 --> 00:08:11,587
No cóż, te reakcje chemiczne, jak już
wspomniałem, prowadzą między innymi do zmian

71
00:08:11,587 --> 00:08:16,839
genetycznych, a zmiany te mają dwa możliwe skutki.

72
00:08:16,839 --> 00:08:26,560
Albo rak, albo złe geny dla następnego pokolenia.

73
00:08:26,560 --> 00:08:37,000
Przyjrzyjmy się najpierw dokładniej, w jaki
sposób można oszacować skalę uszkodzeń genetycznych.

74
00:08:37,000 --> 00:08:43,960
Oczywiście można zbadać DNA poszczególnych
komórek, aby sprawdzić, czy doszło do uszkodzeń.

75
00:08:43,960 --> 00:08:52,759
W ostatnim czasie udało nam się coś,
czego ludzie nie uważali za możliwe.

76
00:08:52,759 --> 00:08:59,799
Jak wiadomo, przed podziałem komórki
materiał genetyczny organizuje się w chromosomy.

77
00:08:59,799 --> 00:09:10,720
Jeśli DNA, czyli materiał genetyczny, ulegnie
uszkodzeniu, powstają również uszkodzone chromosomy.

78
00:09:10,720 --> 00:09:18,840
Szczególnie interesujące są tu tzw. chromosomy dyscentryczne.

79
00:09:18,840 --> 00:09:30,600
Wykorzystuje się je w badaniach nad promieniowaniem radioaktywnym
w celu ustalenia, jaką dawkę promieniowania otrzymał człowiek.

80
00:09:30,600 --> 00:09:36,993
Należy pamiętać, że chromosomy dizentriczne powstają praktycznie
wyłącznie pod wpływem promieniowania – nie w wyniku

81
00:09:36,993 --> 00:09:42,559
oddziaływań chemicznych ani innych czynników
środowiskowych, a wyłącznie pod wpływem promieniowania.

82
00:09:42,559 --> 00:09:52,724
I właśnie dlatego sądy uznają, że liczba lub
częstotliwość występowania chromosomów dyscentrycznych stanowi

83
00:09:52,724 --> 00:09:58,399
wiarygodny wskaźnik napromieniowania radioaktywnego.

84
00:09:58,399 --> 00:10:07,039
My, czyli grupa, w której jest nas tu
kilku, porównaliśmy ze sobą dwie wioski.

85
00:10:07,039 --> 00:10:15,399
W jednej wsi stała wieża telefonii komórkowej,
nawet niezbyt wysoka, a w drugiej nie było żadnej.

86
00:10:15,399 --> 00:10:22,447
W pozostałych przypadkach przeprowadzano szczegółowe
porównania całej populacji lub badanej jej części,

87
00:10:22,447 --> 00:10:26,279
tak samo jak ma to miejsce w przypadku radioaktywności.

88
00:10:26,279 --> 00:10:34,430
To znaczy, jeśli chodzi o pacjentów – ich
historię medyczną, nawyki żywieniowe, a nawet to, czy

89
00:10:34,430 --> 00:10:39,399
jedzą ser – chciano być jak najbardziej dokładni.

90
00:10:39,399 --> 00:10:45,399
I właśnie wybrał odpowiednią liczbę osób.

91
00:10:45,399 --> 00:10:53,858
W przypadku osób narażonych na promieniowanie – jak już
wspomniano, chodzi o zupełnie zwyczajną, niezbyt mocną stację

92
00:10:53,858 --> 00:11:02,752
bazową sieci komórkowej umieszczoną na dachu domu w tej wsi –
zaobserwowano występowanie chromosomów dyscentrycznych, które

93
00:11:02,752 --> 00:11:08,825
pojawiałyby się w przypadku promieniowania
radioaktywnego o natężeniu odpowiadającym

94
00:11:08,825 --> 00:11:12,440
76-letniemu narażeniu przy wartości granicznej.

95
00:11:12,440 --> 00:11:14,480
Innymi słowy:

96
00:11:14,480 --> 00:11:25,429
Chociaż promieniowanie (radioaktywne) występowało w bardzo silnej
postaci praktycznie tylko przez rok – przekroczenie dopuszczalnej

97
00:11:25,429 --> 00:11:32,115
wartości promieniowania o 76 razy
spowodowałoby dokładnie takie same uszkodzenia

98
00:11:32,115 --> 00:11:36,879
genetyczne, jak ten stosunkowo słaby nadajnik w wiosce.

99
00:11:36,879 --> 00:11:39,200
Trzeba sobie wyobrazić, co to oznacza.

100
00:11:39,200 --> 00:11:47,840
W przypadku promieniowania radioaktywnego, ze
względu na ochronę zdrowia, jest to zabronione.

101
00:11:47,840 --> 00:11:53,080
W przypadku telefonii komórkowej jest to dozwolone.

102
00:11:53,080 --> 00:11:57,279
Wróćmy do tego jeszcze raz – co to oznacza w praktyce?

103
00:11:57,279 --> 00:12:02,480
Jednym z końcowych etapów jest rak, o czym już rozmawialiśmy.

104
00:12:02,480 --> 00:12:11,480
Istnieje niezliczona ilość badań dotyczących
nowotworów wywołanych promieniowaniem telefonii komórkowej.

105
00:12:11,480 --> 00:12:16,639
Wybrałem tu tylko kilka
najważniejszych, być może tych najbardziej znanych.

106
00:12:16,639 --> 00:12:28,168
Pierwsze z nich pochodzi od Hardella, który badał konkretnie, czy
u osób rozmawiających przez telefon komórkowy przy uchu występuje

107
00:12:28,168 --> 00:12:33,080
zwiększona częstość występowania nowotworów mózgu, czy też nie?

108
00:12:33,080 --> 00:12:35,200
I odkrył, że:

109
00:12:35,200 --> 00:12:45,621
Odnotowuje się wzrost liczby nowotworów mózgu, a
mianowicie: jeśli rozmawia się przez telefon prawą ręką, to po

110
00:12:45,621 --> 00:12:50,879
prawej stronie, a jeśli lewą ręką, to po lewej stronie.

111
00:12:50,879 --> 00:12:55,320
Drugi punkt z Narodowego Programu Toksykologicznego.

112
00:12:55,320 --> 00:13:03,759
Jest to również badanie zlecone przez rząd Stanów Zjednoczonych.

113
00:13:03,759 --> 00:13:12,385
Poddano promieniowaniu kilka tysięcy myszy i
szczurów i stwierdzono, że niektóre rodzaje

114
00:13:12,385 --> 00:13:17,679
nowotworów powstały w wyniku działania fal radiowych.

115
00:13:17,679 --> 00:13:20,759
Potwierdzone statystycznie w sposób niebudzący wątpliwości.

116
00:13:20,759 --> 00:13:26,120
W tych badaniach stosowano stosunkowo silne promieniowanie.

117
00:13:26,120 --> 00:13:30,480
Wtedy powiedzieliśmy: No cóż, u nas
promieniowanie jest przecież znacznie słabsze.

118
00:13:30,480 --> 00:13:38,302
Dlatego pani Belpoggi przeprowadziła we Włoszech te same badania,
stosując promieniowanie nieco przekraczające

119
00:13:38,302 --> 00:13:45,639
naszą wartość graniczną, a także znacznie poniżej
tej wartości, i doszła do tego samego wniosku.

120
00:13:45,639 --> 00:13:52,416
Oznacza to, że nawet przy stężeniach znacznie niższych od naszej
wartości granicznej wykazano u zwierząt, a

121
00:13:52,416 --> 00:13:59,159
zwłaszcza u szczurów, występowanie nowotworów – co
prawda tylko niektórych rodzajów, ale jednak.

122
00:13:59,159 --> 00:14:05,720
A profesor Lin początkowo pracował w branży telefonii komórkowej.

123
00:14:05,720 --> 00:14:14,159
Na podstawie tych eksperymentów stwierdził: „Teraz nie ma
już żadnych wątpliwości: telefony komórkowe powodują raka!”

124
00:14:14,159 --> 00:14:22,279
Można to sprawdzić w innym badaniu, również na
podstawie oficjalnych danych w języku angielskim.

125
00:14:22,279 --> 00:14:29,720
W Wielkiej Brytanii urzędy te różnią się między sobą...

126
00:14:29,720 --> 00:14:34,600
Przepraszam, zapomniałem o tym
wspomnieć, idziemy jeszcze do Belpoggi:

127
00:14:34,600 --> 00:14:45,639
Dawka, jaką otrzymali ludzie, wykazuje nawet liniową zależność
z prawdopodobieństwem wystąpienia nowotworów u zwierząt.

128
00:14:45,639 --> 00:14:53,480
Wróćmy jednak do angielskiego badania –
są to dane brytyjskiej służby zdrowia.

129
00:14:53,480 --> 00:15:05,840
Badano glejaki stopnia 4, czyli szczególnie agresywne
nowotwory mózgu, które praktycznie zawsze prowadzą do śmierci.

130
00:15:05,840 --> 00:15:09,919
Rozróżniono je według poszczególnych obszarów mózgu.

131
00:15:09,919 --> 00:15:18,559
Zielona krzywa przedstawia większość obszarów mózgu,
które na przestrzeni lat nie uległy większym zmianom.

132
00:15:18,559 --> 00:15:27,559
Czerwona krzywa odnosi się wyłącznie do płata
czołowego, który przechodzi w bok i obejmuje płat boczny.

133
00:15:27,559 --> 00:15:34,159
Od czasu wprowadzenia telefonii
komórkowej liczba ta gwałtownie wzrosła.

134
00:15:34,159 --> 00:15:38,879
Niestety moje statystyki kończą się dość wcześnie.

135
00:15:38,879 --> 00:15:46,720
To przez moje lenistwo nie aktualizowałem
tych danych od tamtej pory, ale dalej to trwa.

136
00:15:46,720 --> 00:15:50,159
No dobrze, to były przypadki raka.

137
00:15:50,159 --> 00:15:56,219
Można by powiedzieć, że jeśli ktoś chce narażać się na
promieniowanie radiowe, a przecież da się tego

138
00:15:56,219 --> 00:16:02,879
przynajmniej częściowo – ale tylko częściowo – uniknąć,
to sam jest sobie winien, jeśli zachoruje na raka.

139
00:16:02,879 --> 00:16:08,399
To cyniczne, ale często się to słyszy.

140
00:16:08,399 --> 00:16:16,919
Jednak w żadnym wypadku nie można
usprawiedliwić szkód wyrządzonych następnemu pokoleniu.

141
00:16:16,919 --> 00:16:24,143
Przeprowadziliśmy badanie obejmujące 7 000
prosiąt poddanych napromieniowaniu oraz około

142
00:16:24,143 --> 00:16:28,360
10 000 prosiąt niepoddanych napromieniowaniu.

143
00:16:28,360 --> 00:16:37,643
Dokładnie w tym miesiącu, naprawdę w tym
miesiącu, kiedy zaczęło się promieniowanie,

144
00:16:37,643 --> 00:16:43,679
ciężarne lochy zaczęły rodzić uszkodzone prosięta.

145
00:16:43,679 --> 00:16:48,080
Tutaj nagrałem kilka z nich.

146
00:16:48,080 --> 00:16:50,960
To bardzo przypomina sprawę „Conterganu”.

147
00:16:50,960 --> 00:16:59,856
Trzeba wiedzieć, że w przypadku tego promieniowania, którego
średnia wartość wynosiła kilkaset mikrowatów na

148
00:16:59,856 --> 00:17:07,720
m², maksymalna wartość – nawet według
oficjalnych pomiarów – wynosiła 1 200 mikrowatów na m².

149
00:17:07,720 --> 00:17:11,920
Nasza granica wynosi 10 milionów!

150
00:17:11,920 --> 00:17:16,799
Ale przy tak słabym promieniowaniu
pojawiają się u nich te wady rozwojowe.

151
00:17:16,799 --> 00:17:25,256
A jeśli weźmiemy pod uwagę tylko te wady widoczne od razu po
urodzeniu – nie te dotyczące narządów wewnętrznych, tylko te

152
00:17:25,256 --> 00:17:30,680
widoczne na pierwszy rzut oka – to mamy 1% uszkodzonych prosiąt.

153
00:17:30,680 --> 00:17:37,039
Muszą Państwo wiedzieć, że pod względem
genetycznym świnie są bardzo podobne do ludzi.

154
00:17:37,039 --> 00:17:45,400
Nie dotyczy to zresztą tylko świń – u
bydła również obserwujemy wady rozwojowe.

155
00:17:45,400 --> 00:17:47,759
Oznacza to, że obejmuje całe królestwo zwierząt.

156
00:17:47,759 --> 00:17:50,200
Zauważyliśmy to również w przypadku roślin.

157
00:17:50,200 --> 00:17:52,640
Nie mam tu żadnych zdjęć na ten temat.

158
00:17:52,640 --> 00:17:56,200
Proszę teraz o chwilę refleksji:

159
00:17:56,200 --> 00:18:02,960
Moglibyśmy mieć sieć komórkową, która zużywa
tylko ułamek dotychczasowego promieniowania.

160
00:18:02,960 --> 00:18:12,079
Może ktoś z nas wyjaśni, jak to wygląda w praktyce.

161
00:18:12,079 --> 00:18:18,640
Obecna metoda jest tańsza i zapewnia operatorom większe zyski.

162
00:18:18,640 --> 00:18:20,480
Czy naprawdę tego chcemy?

163
00:18:20,480 --> 00:18:32,759
Czyli ryzykujemy, że 1% naszych potomków będzie
miało widoczne wady, tylko po to, żeby było taniej?

164
00:18:32,759 --> 00:18:39,039
Proszę pamiętać, że chodzi tu wyłącznie o widoczne uszkodzenia.

165
00:18:39,039 --> 00:18:43,000
Nie rodzą się u ludzi.

166
00:18:43,000 --> 00:18:48,599
Znowu to powtarzam, choć nie jest to przyjemne, ale
tak właśnie jest – te dzieci są poddawane aborcji.

167
00:18:48,599 --> 00:18:51,519
Nie znajdziecie ich w żadnych statystykach.

168
00:18:51,519 --> 00:18:53,200
Ale czy tego właśnie chcemy?

169
00:18:53,200 --> 00:18:57,400
Czy naprawdę tego chcemy, tylko po to, żeby całość była tania?

170
00:18:57,400 --> 00:18:59,559
Bardzo dziękujemy za uwagę.