1
00:00:00,000 --> 00:00:00,125


2
00:00:00,125 --> 00:00:01,320
Nu wordt het interessant.

3
00:00:01,320 --> 00:00:06,117
Criterium: Hoe hoger de frequentie,
hoe groter de overgedragen energie.

4
00:00:06,117 --> 00:00:14,020
Sommigen weten misschien wel dat een radiosignaal een golf
is, maar tegelijkertijd is het ook een soort klein kanonskogel.

5
00:00:14,020 --> 00:00:19,041
En hoe hoger de frequentie, hoe meer energie er in dat ding zit.

6
00:00:19,041 --> 00:00:25,450
Goed, dan wil ik nu eindelijk de eerste spreker aankondigen.

7
00:00:25,450 --> 00:00:32,349
Hij is alom bekend, niet alleen in onze eigen kring, maar ook ver
daarbuiten, want mijn uiterst sympathieke en alom geliefde

8
00:00:32,349 --> 00:00:38,636
collega in het bestuur van de MWGFD, de natuurkundige professor
Werner Bergholz, is ook deskundig lid van diverse

9
00:00:38,636 --> 00:00:45,994
onderzoekscommissies – bijvoorbeeld voor de evaluatie van de
coronamaatregelen in de deelstaten Brandenburg en Thüringen.

10
00:00:45,994 --> 00:00:51,455
Hij is voormalig hoogleraar elektrotechniek aan de Jacobs
University in Bremen en was bovendien 17 jaar

11
00:00:51,455 --> 00:00:58,017
werkzaam bij Siemens in München en Regensburg als
deskundige op het gebied van kwaliteits- en risicobeheer.

12
00:00:58,017 --> 00:01:05,466
We zijn benieuwd, beste Werner, wat je ons gaat vertellen in je
inleidende lezing over het onderwerp van vandaag, getiteld

13
00:01:05,466 --> 00:01:10,609
„Mobiele communicatietechnologie: fysische
grondbeginselen en technische voordelen van

14
00:01:10,609 --> 00:01:15,648
5G“, en daarmee geef ik het woord aan jou.

15
00:01:15,648 --> 00:01:19,351
Hartelijk dank, beste Ronny, voor deze vriendelijke woorden.

16
00:01:19,351 --> 00:01:27,030
Ik heb immers geschreven: „Fysische grondbeginselen
en technische voordelen”. Maar – punt, punt, punt...

17
00:01:27,030 --> 00:01:39,225
Ik ga het eerst even over de basisprincipes hebben, en zoals
ik in het persdossier heb geschreven, begin ik bij Adam en Eva.

18
00:01:39,225 --> 00:01:47,067
En ik laat jullie nu een kort filmpje zien,
waarin een steen in het water wordt gegooid

19
00:01:47,067 --> 00:01:52,224
en je kunt zien hoe de golf zich verspreidt.

20
00:01:52,224 --> 00:01:58,090
Zo kun je je radiogolven
voorstellen, en daar kom ik zo meteen op terug.

21
00:01:58,090 --> 00:02:00,361
Laten we eens kijken of het werkt.

22
00:02:00,361 --> 00:02:06,688
Nog even een overzicht: Wat is een radiogolf
– zodat je er een beetje gevoel voor krijgt.

23
00:02:06,688 --> 00:02:11,023
Wat is nu het verschil tussen radio – die hebben
we immers al 100 jaar en langer – en mobiele

24
00:02:11,023 --> 00:02:14,548
telefonie, en waarom zijn de frequenties dan zo hoog?

25
00:02:14,548 --> 00:02:22,940
En het belangrijkste: waarom zijn deze
eigenschappen van de hoge frequenties niet per se onschadelijk?

26
00:02:22,940 --> 00:02:27,119
En daar zullen de volgende sprekers daar meer over vertellen.

27
00:02:27,119 --> 00:02:30,629
Zo, de steen valt zo meteen.

28
00:02:39,970 --> 00:02:45,282
Zo, we hebben dus twee dingen gezien. De golf breidt zich uit.

29
00:02:45,282 --> 00:02:53,007
In dat geval is het als het ware een
tweedimensionale golf. Dat is de beweging van materie.

30
00:02:53,007 --> 00:02:57,811
En wat je nu nog op het stilstaand beeld
ziet, daar zijn ook nog andere golven.

31
00:02:57,811 --> 00:03:03,654
En dat komt precies overeen met de werkelijkheid,
wat ook een beetje bijdraagt aan het gevaar ervan.

32
00:03:03,654 --> 00:03:10,248
Als ik mijn mobieltje in zo’n ruimte bij me heb – en laten we er
even vanuit gaan dat we niet bepaald bij een lezing zitten – dan

33
00:03:10,248 --> 00:03:15,462
zouden er misschien wel twintig mensen of meer zijn
die op dat moment hun smartphone gebruiken, en dat

34
00:03:15,462 --> 00:03:18,419
zou betekenen dat er een wirwar van signalen ontstaat.

35
00:03:18,419 --> 00:03:20,394
Het is net als op een feestje.

36
00:03:20,394 --> 00:03:28,290
Dan moeten ze allemaal hun intensiteit opvoeren,
en dat is op dit moment niet per se wenselijk.

37
00:03:28,290 --> 00:03:33,992
Oké, dus: een steen in het water, dat
hebben we gezien, en het water beweegt.

38
00:03:33,992 --> 00:03:36,391
Met radiogolven zit het ongeveer hetzelfde.

39
00:03:36,391 --> 00:03:44,820
De antenne zendt signalen uit, maar nu
niet tweedimensionaal, maar bolvormig.

40
00:03:44,820 --> 00:03:53,056
En het allerbelangrijkste: er komt geen
materie aan te pas, het werkt ook in een vacuüm.

41
00:03:53,056 --> 00:03:58,380
En meestal zie je niets, hoor je niets.

42
00:03:58,380 --> 00:04:08,313
En dat zoiets überhaupt bestaat en wetenschappelijk is
onderzocht, hebben we te danken aan de natuurkundige Heinrich

43
00:04:08,313 --> 00:04:17,819
Hertz, die – plotseling een sterke stroom uitschakelde,
vervolgens een ontvanger in elkaar zette en toen er een

44
00:04:17,819 --> 00:04:23,910
beetje vonken ontstonden, en daarom heet het ‘funken’.

45
00:04:23,910 --> 00:04:33,091
Er is nog een enorm verschil, dat in de praktijk
heel belangrijk is: watergolven, zoals we hebben

46
00:04:33,091 --> 00:04:38,585
gezien, bewogen zich met een snelheid van 20 cm/s.

47
00:04:38,585 --> 00:04:46,657
Geluidsgolven, die kennen we ook wel: 300 m/s.
Iedereen heeft ze wel eens meegemaakt tijdens een onweer.

48
00:04:46,657 --> 00:04:53,026
Je ziet de bliksem en, afhankelijk van waar de
bliksem insloeg, duurt het één tot tien – of zelfs

49
00:04:53,026 --> 00:04:58,752
langer – seconden voordat je de donder hoort, 300 m/s.

50
00:04:58,752 --> 00:05:11,776
De elektromagnetische golven zijn iets
sneller, namelijk niet 300 m/s, maar 300.000 km/s.

51
00:05:11,776 --> 00:05:19,916
Dus 300.000.000 m/s, een miljoen keer zo snel.

52
00:05:19,916 --> 00:05:24,704
Dat is natuurlijk heel belangrijk voor de praktijk.

53
00:05:24,704 --> 00:05:34,860
Maar om dat even in perspectief te plaatsen:
als iemand op de maan een laser aanzet, duurt het

54
00:05:34,860 --> 00:05:41,055
ongeveer een seconde voordat je dat hier ziet.

55
00:05:41,055 --> 00:05:44,524
Als hetzelfde op de zon zou gebeuren, zou dat acht minuten duren.

56
00:05:44,524 --> 00:05:50,366
Dit ter illustratie van hoe groot de afstanden in de ruimte zijn.

57
00:05:50,366 --> 00:06:07,456
Dit is nu de enige formule: de golflengte hangt samen met
de lichtsnelheid c, 300.000 km/s gedeeld door de frequentie.

58
00:06:07,456 --> 00:06:13,152
Zo, er komen zoveel golven langs je
heen; zo kun je het je ongeveer voorstellen.

59
00:06:13,152 --> 00:06:20,089
Dat betekent dat hoe hoger de
frequentie, hoe korter de golflengte.

60
00:06:20,089 --> 00:06:31,017
Het huidige 5G-netwerk maakt dus gebruik van
golflengten in dit bereik , en vroeger gebruikte men nog

61
00:06:31,017 --> 00:06:36,635
middengolf, dat waren dan 1.000 meter of 1.600 meter.

62
00:06:36,635 --> 00:06:43,240
De zogenaamde korte golven hadden bijvoorbeeld een lengte van 49
meter; toen bevond men zich nog in het kilohertz-bereik (kHz).

63
00:06:43,240 --> 00:06:50,050
En pas bij FM – ultrakorte golven, zo zei men toen; vandaag de
dag zou dat natuurlijk nog steeds relatief lang zijn

64
00:06:50,050 --> 00:06:57,968
– is men overgestapt naar het megahertz-bereik
(MHz), dat wil zeggen 1 miljoen trillingen per seconde.

65
00:06:57,968 --> 00:07:01,443
Zo, dat was het dan voorlopig wat betreft een paar basiszaken.

66
00:07:01,443 --> 00:07:07,808
Laten we dus onthouden:
elektromagnetische golven kun je niet horen en niet zien.

67
00:07:07,808 --> 00:07:10,920
Sommigen voelen het, de meesten niet, ik ook niet.

68
00:07:10,920 --> 00:07:18,451
En ze verspreiden zich ontzettend snel, en de
golflengte of de frequentie is niet helemaal onbelangrijk.

69
00:07:18,451 --> 00:07:22,763
Nou, we hebben de radio al „een eeuwigheid en drie dagen“ gehad.

70
00:07:22,763 --> 00:07:31,363
Er was één centrale zender – „eeuwig en drie dagen“ is ongeveer
100 jaar –, veel ontvangers, maar zoals gezegd slechts één

71
00:07:31,363 --> 00:07:36,904
zender, en de informatiestroom verliep slechts in één richting.

72
00:07:36,904 --> 00:07:43,743
En juist bij de middengolf was de bandbreedte
beperkt, omdat er in wezen vooral spraak of

73
00:07:43,743 --> 00:07:47,640
muziek van bescheiden kwaliteit werd uitgezonden.

74
00:07:47,640 --> 00:07:51,973
En dat brengt ons nu ook bij iets:

75
00:07:51,973 --> 00:07:59,744
Als ik informatie wil verzenden – spraak, muziek
of video – dan is daarvoor niet alleen een

76
00:07:59,744 --> 00:08:05,152
frequentie nodig, maar ook een bepaalde bandbreedte.

77
00:08:05,152 --> 00:08:06,625
Dus ik moet daarvoor betalen.

78
00:08:06,625 --> 00:08:19,891
Bij mobiele telefonie hebben we het niet over
kilohertz, maar in het begin over megahertz en nu over

79
00:08:19,891 --> 00:08:27,687
gigahertz – dat is het bereik tot 6 of 8 GHz bij 5G.

80
00:08:27,687 --> 00:08:31,406
Ik kom zo meteen nog terug op de reden
waarom de hoge frequenties zo belangrijk zijn.

81
00:08:31,406 --> 00:08:39,754
Oké, nu de mobiele telefonie, dat is duidelijk, we hebben een
zender, het basisstation, meestal op een kilometer of een paar

82
00:08:39,754 --> 00:08:47,024
kilometer afstand – bij 5G kan dat ook maar 100 meter
zijn – veel telefoons als ontvangers en veel telefoons

83
00:08:47,024 --> 00:08:51,684
tegelijkertijd als zenders, dat had ik al even kort gezegd.

84
00:08:51,684 --> 00:08:56,036
Dat levert een mooie wirwar op als ze
allemaal tegelijkertijd iets aan het doen zijn.

85
00:08:56,036 --> 00:09:02,239
En ik heb altijd meer bandbreedte en
een hogere gegevenssnelheid nodig.

86
00:09:02,239 --> 00:09:06,543
Dat kun je je overigens zo
voorstellen, net als bij de federale begroting:

87
00:09:06,543 --> 00:09:16,753
Dat was vroeger, rond 1950, toen ik geboren werd, in de
orde van grootte van 100 miljoen, honderden miljoenen.

88
00:09:16,753 --> 00:09:20,074
Daarmee kon ik dan projecten van 2 à 3 miljoen financieren.

89
00:09:20,074 --> 00:09:27,346
Nu hebben we het over miljarden, en daarvoor heb ik
natuurlijk een federale begroting van zo’n 500 miljard nodig.

90
00:09:27,346 --> 00:09:33,260
Hier is het ongeveer hetzelfde: als ik hoge gegevenssnelheden
wil overdragen, heb ik veel meer bandbreedte nodig.

91
00:09:33,260 --> 00:09:42,272
Een typisch voorbeeld: bij de oorspronkelijke
analoge televisie bedroeg de bandbreedte ongeveer 5 MHz.

92
00:09:42,272 --> 00:09:47,712
Digitaal nog maar ongeveer 1 MHz en een beetje meer.

93
00:09:47,712 --> 00:09:53,330
Bij GHz hangt het af van de bandbreedte die
ik gebruik en hoeveel gegevens ik op dat

94
00:09:53,330 --> 00:09:58,969
moment wil verzenden, en dat gebeurt dynamisch.

95
00:09:58,969 --> 00:10:05,300
Nog even terugkomend op de bandbreedte – ik had het daar net
eigenlijk al over gehad –: analoge radio is

96
00:10:05,300 --> 00:10:11,226
gevoelig voor storingen, terwijl digitale tv
en radio goed bestand zijn tegen storingen.

97
00:10:11,226 --> 00:10:21,608
Maar ik heb terloops opgemerkt dat digitale
televisie kleine systematische fouten vertoont.

98
00:10:21,608 --> 00:10:28,759
Als er voetbalfans onder ons zijn: let er dan eens op: als een
speler klein is, misschien iets roods draagt en

99
00:10:28,759 --> 00:10:35,428
over het groene grasveld rent, dan heeft hij
altijd een dunne lijn om zich heen, als je goed kijkt.

100
00:10:35,428 --> 00:10:38,375
Dat is een fout, maar die valt niet echt op.

101
00:10:38,375 --> 00:10:43,700
Wiskundig gezien is het het zogenaamde
Gibbs-fenomeen – meer zeg ik er niet over.

102
00:10:43,700 --> 00:10:47,756
Nou, wat betreft de overdracht: ik heb nu uitgelegd
waarom er zulke hoge frequenties worden gebruikt.

103
00:10:47,756 --> 00:10:55,919
Elke transmissie vereist een bepaald
frequentiebudget, een frequentieband.

104
00:10:55,919 --> 00:10:58,778
Dat mag niet overlappen met de andere.

105
00:10:58,778 --> 00:11:04,429
En als ik veel zenders heb, heb ik
natuurlijk veel meer bandbreedte nodig, en als

106
00:11:04,429 --> 00:11:07,461
ik veel gegevens wil verzenden, nog meer.

107
00:11:07,461 --> 00:11:13,976
Dus video, zoals ik al zei, MHz, veel gegevens: 10 tot 100 MHz.

108
00:11:13,976 --> 00:11:16,735
Waarschijnlijk kan het nog wel wat
meer, afhankelijk van de situatie.

109
00:11:16,735 --> 00:11:23,952
Bij 6G zeker – het hangt natuurlijk altijd
af van de eisen die je op dat moment hebt.

110
00:11:26,571 --> 00:11:32,536
Oké, ik had dit al even mondeling laten doorschemeren,
met opzet, want als ik alleen maar iets vertel, luistert

111
00:11:32,536 --> 00:11:37,500
men er beter naar dan wanneer men tegelijkertijd iets ziet.

112
00:11:37,500 --> 00:11:44,996
Dus: 100 MHz komt ongeveer overeen met, ik
heb een budget van miljarden euro’s nodig of ik

113
00:11:44,996 --> 00:11:49,554
heb een frequentiebudget van gigahertz nodig.

114
00:11:49,554 --> 00:12:06,252
En in de grafiek, daar rechts, zie je de bandbreedtes die
bijvoorbeeld UMTS nodig had – dat was 3G –, vervolgens had LTE

115
00:12:06,252 --> 00:12:14,974
al aanzienlijk meer nodig en nu heeft 5G nog veel meer nodig.

116
00:12:14,974 --> 00:12:22,935
En zoals gezegd hangt het ervan af, het wordt flexibel
aangepakt, maar zo kun je het je ongeveer voorstellen.

117
00:12:22,935 --> 00:12:33,348
Zo, nu hebben we als het ware de basis onder de knie en
wat nu volgt, laten we zeggen, zijn de cruciale punten.

118
00:12:33,348 --> 00:12:38,925
Dat waren voorlopig even de basisbegrippen.
Hier zijn de spectra nogmaals weergegeven.

119
00:12:38,925 --> 00:12:48,714
Zoals je ziet, heeft 5G veel meer nodig dan 4G of
LTE. LTE staat overigens voor „Long Term Evolution“.

120
00:12:48,714 --> 00:12:54,831
Een nogal onbeduidend ding, dat ook verschillende stadia kent.

121
00:12:54,831 --> 00:13:03,571
Nu wordt het interessant voor de biologie of mogelijke schade.

122
00:13:03,571 --> 00:13:13,473
Er is één criterium: hoe hoger de
frequentie, hoe meer energie er wordt overgedragen.

123
00:13:13,473 --> 00:13:24,915
Sommigen weten misschien wel dat een radiosignaal een golf
is, maar tegelijkertijd is het ook een soort klein kanonskogel

124
00:13:24,915 --> 00:13:31,282
of een foton – bij licht noemt men het ook wel een foton.

125
00:13:31,282 --> 00:13:38,380
En hoe hoger de frequentie, hoe meer energie er in dat ding zit.

126
00:13:38,380 --> 00:13:47,566
En als deze 5G-golf door mijn huid of mijn ogen
wordt geabsorbeerd, heeft die een bepaalde

127
00:13:47,566 --> 00:13:53,709
penetratiediepte en wordt hij volledig geabsorbeerd.

128
00:13:53,709 --> 00:14:03,644
En als ik het nu bijvoorbeeld heb over 100 MHz in
vergelijking met 8 GHz, dan is dat 80 keer zoveel

129
00:14:03,644 --> 00:14:09,067
energie per energiepakket dat daar op mij inwerkt.

130
00:14:09,067 --> 00:14:15,555
Het is tegelijkertijd een golf en een soort
pakket, afhankelijk van hoe je het bekijkt.

131
00:14:17,329 --> 00:14:19,962
En dat is het allerergste.

132
00:14:19,962 --> 00:14:27,078
Ik heb tijdens een lezing of een presentatie
gehoord: „Ja, dat is geweldig”, of wat zien we?

133
00:14:27,078 --> 00:14:36,389
Hier zien we dat hoe hoger de
frequentie, hoe kleiner de penetratiediepte.

134
00:14:36,389 --> 00:14:41,693
Dat is de penetratiediepte, dat is de
frequentie – beide zijn logaritmische weergaven.

135
00:14:41,693 --> 00:14:51,720
Anders zou je niets zien als het lineair was, en we onthouden
alleen: hoe hoger de frequentie, hoe kleiner de penetratiediepte.

136
00:14:51,720 --> 00:14:56,473
Er werd gezegd: „Dat is toch goed,
dan gaat het niet zo ver naar binnen.”

137
00:14:56,473 --> 00:15:02,652
Ik ben onder andere ook opgeleid als
stralingsbeschermingsdeskundige, omdat ik vele

138
00:15:02,652 --> 00:15:06,411
jaren met radioactieve stoffen heb gewerkt.

139
00:15:06,411 --> 00:15:14,223
Daar heb ik geleerd dat hoe kleiner de
penetratiediepte, hoe slechter. Waarom?

140
00:15:14,223 --> 00:15:22,860
De energiedichtheid, of het nu gaat om radioactieve
ioniserende straling of om deze niet-ioniserende straling.

141
00:15:22,860 --> 00:15:30,722
Hoe kleiner de indringdiepte, hoe meer
energie er in een bepaald volume wordt opgeslagen.

142
00:15:30,722 --> 00:15:38,128
En dat is, denk ik, logisch: hoe meer energie er in
een bepaald volume terechtkomt, hoe groter de kans dat

143
00:15:38,128 --> 00:15:42,674
dit mogelijk problemen veroorzaakt en schade aanricht.

144
00:15:42,674 --> 00:15:53,187
Men heeft eigenlijk nogal naïef gezegd: ja, ioniserende straling,
het is duidelijk dat die schadelijk is, maar het is nu eenmaal zo

145
00:15:53,187 --> 00:15:59,527
– de volgende sprekers zullen dat vast nog
uitgebreider toelichten – dat er ook

146
00:15:59,527 --> 00:16:05,256
problemen zijn met deze niet-ioniserende straling.

147
00:16:05,256 --> 00:16:08,960
Dit is misschien wel de allerbelangrijkste dia.

148
00:16:08,960 --> 00:16:14,170
Een geringe indringdiepte is niet goed, maar slecht.

149
00:16:14,170 --> 00:16:21,360
Zo, links zien we een schematische
weergave die kenmerkend is voor 5G.

150
00:16:21,360 --> 00:16:33,038
Niet overal met 5G – op het platteland is er immers geen 5G –
maar in dichtbebouwde gebieden zal het zo werken dat er niet met

151
00:16:33,038 --> 00:16:42,306
één enkele antenne, maar met een zogenaamde
antennematrix, bijvoorbeeld 8x8 zenders, door middel van

152
00:16:42,306 --> 00:16:48,089
elektrotechnische manipulatie een straal wordt gegenereerd.

153
00:16:48,089 --> 00:16:54,697
Maar een straal – dan denk je misschien aan
een zaklamp of een laser, maar dat is het niet.

154
00:16:54,697 --> 00:16:58,902
Tijdens de voorbereiding op deze lezing
moest ik het zelf ook eerst nog leren.

155
00:16:58,902 --> 00:17:01,011
Dat had ik me ook zo ongeveer voorgesteld.

156
00:17:01,011 --> 00:17:14,303
Maar nee, zo zit het niet, men noemt ze ook wel potloodstralen,
maar het is eerder zo: dit is een zogenaamd polair diagram.

157
00:17:14,303 --> 00:17:23,636
Dat laat zien in welke richting de intensiteit ligt bij zoveel
afzonderlijke antennes die gecoördineerd uitzenden,

158
00:17:23,636 --> 00:17:32,447
en we kijken in de richting van 0 graden; dat is de
hoofdbundel – die dingen worden ook wel bundels genoemd.

159
00:17:32,447 --> 00:17:38,555
Dat is niet zo gelokaliseerd en zo gericht, maar het is
natuurlijk veel beter voor de toepassing dan wanneer

160
00:17:38,555 --> 00:17:44,516
er sprake zou zijn van een omnidirectionele
straling, zoals we dat bij de sferische golven hebben gezien.

161
00:17:44,516 --> 00:17:50,596
Het richt zich specifiek op degene die het
nodig heeft en een beetje op zijn of haar omgeving,

162
00:17:50,596 --> 00:17:53,539
terwijl de rest er niet zo veel meer van merkt.

163
00:17:53,539 --> 00:17:58,714
Dat is in ieder geval al een positief punt, maar degene die in de
straling staat – en dat is niet alleen hij,

164
00:17:58,714 --> 00:18:03,560
maar misschien ook iemand die toevallig naast hem
staat – krijgt er natuurlijk ook de volle laag.

165
00:18:03,560 --> 00:18:12,624
Maar zoals ik al zei, is het grootste gevaar
eigenlijk je eigen toestel, tenminste als je het zo gebruikt.

166
00:18:12,624 --> 00:18:21,764
Als je handsfree belt en het toestel in je hand houdt,
werkt het veel beter; ik kan het dus van harte aanbevelen.

167
00:18:21,764 --> 00:18:36,481
Oké, 5G heeft dus 700 MHz, hier staat tot 26
GHz, dus voor zover ik weet gaat 5G maar tot 8

168
00:18:36,481 --> 00:18:44,832
GHz – net als Radio Eriwan: „Dat hangt ervan af!”

169
00:18:44,832 --> 00:18:50,947
Dus als ik een landelijk gebied heb,
gebruik ik daar de lage frequenties.

170
00:18:50,947 --> 00:19:02,941
Waarom? Omdat deze praktisch niet door de lucht worden
geabsorbeerd, heb ik voor dit gebied dus geen basisstation nodig.

171
00:19:02,941 --> 00:19:09,195
Als ik met een gerichte straal wil werken, dus met de hoogste
frequenties, dan heb ik daar – op het oog

172
00:19:09,195 --> 00:19:14,205
geschat – waarschijnlijk 100 kleinere
basisstations nodig. Dat is natuurlijk veel duurder.

173
00:19:14,205 --> 00:19:17,856
En dan is er nog een middelste gedeelte en het smallere gedeelte.

174
00:19:17,856 --> 00:19:22,246
En zo moet je het je voorstellen.
Vilsbiburg is namelijk niet bijzonder groot; ik

175
00:19:22,246 --> 00:19:25,333
denk dat het eerder een middelgrote plaats is.

176
00:19:25,333 --> 00:19:33,300
En als we in een grotere stad zijn, heet het daar 5G – heel
waarschijnlijk, of dat nu al vandaag is of ergens

177
00:19:33,300 --> 00:19:41,020
in de nabije toekomst – 5G; het duurt immers wel
even voordat dat allemaal technisch is gerealiseerd.

178
00:19:41,020 --> 00:19:43,518
Het kost natuurlijk ook wel wat geld.

179
00:19:43,518 --> 00:19:51,910
Oké, dat zijn nu dus – laten we zeggen – ik heb nu
alleen de technische kant belicht en al een

180
00:19:51,910 --> 00:19:56,185
beetje aangegeven waar er problemen zouden kunnen zijn.

181
00:19:56,185 --> 00:20:03,254
In het algemeen gesproken mis ik
het zogenaamde voorzorgsbeginsel.

182
00:20:03,254 --> 00:20:11,670
In de EU was het tot nu toe eigenlijk gebruikelijk dat een nieuwe
technologie pas werd ingevoerd nadat men zich er via

183
00:20:11,670 --> 00:20:19,940
een degelijke risicoanalyse en een degelijke risicobeoordeling
van had vergewist dat het inderdaad in orde was.

184
00:20:19,940 --> 00:20:22,183
In de VS is het een beetje andersom.

185
00:20:22,183 --> 00:20:30,300
Eerst doe je het gewoon, dan kijk je of er iets
gebeurt, en als er iets gebeurt, rem je het af.

186
00:20:32,252 --> 00:20:40,069
Onze beste presentator Ronny had het
daarnet ook al over het coronavaccin; daar gold

187
00:20:40,069 --> 00:20:45,120
het voorzorgsbeginsel bij lange na niet meer.

188
00:20:45,120 --> 00:20:50,165
Zelfs onze voormalige bondskanselier heeft
gezegd: „We zijn allemaal proefkonijnen.“

189
00:20:50,165 --> 00:20:57,756
Maar ik ben er zeker van dat niet veel van degenen die
hier zitten, zich tot proefkonijn hebben laten maken.

190
00:20:57,756 --> 00:21:10,759
En wat de mobiele telefonie betreft, ben ik van mening dat
het voorzorgsbeginsel daar ergens niet in acht is genomen.

191
00:21:10,759 --> 00:21:14,212
En ik heb mijn 20 minuten vrijwel precies gehaald.

192
00:21:14,212 --> 00:21:23,860
Nog even de samenvatting: radiogolven, je kunt ze niet zien, ze
verspreiden zich in een vacuüm, maar wel met een enorme snelheid.

193
00:21:23,860 --> 00:21:28,149
En mobiele telefonie heeft ongetwijfeld
nuttige toepassingen, dat heeft Ronny ook al gezegd.

194
00:21:28,149 --> 00:21:33,709
Maar, maar zoals gezegd, het
voorzorgsbeginsel geldt eigenlijk wel.

195
00:21:33,709 --> 00:21:40,892
Hoe hoger de frequentie, hoe groter de
energie-inbreng, en bij dichte bebouwing is er

196
00:21:40,892 --> 00:21:45,179
sprake van gerichte straling of zal die er komen.

197
00:21:45,179 --> 00:21:51,255
Aan de ene kant is het goed dat de algemene belasting iets wordt
verminderd, maar aan de andere kant is het

198
00:21:51,255 --> 00:21:57,538
weer niet zo goed: wie zich in die straal
bevindt, wordt dan gewoon iets zwaarder belast.

199
00:21:57,538 --> 00:22:00,796
Ja, dat was het. Bedankt.

200
00:22:05,105 --> 00:22:10,606
Straling van mobiele telefoons en wifi is
schadelijk voor mensen, dieren en het milieu.

201
00:22:10,606 --> 00:22:13,578
We hebben stralingsvrije zones nodig! asza.org