WEBVTT

00:00.125 --> 00:01.320
Nu wordt het interessant.

00:01.320 --> 00:06.117
Criterium: Hoe hoger de frequentie,
hoe groter de overgedragen energie.

00:06.117 --> 00:14.020
Sommigen weten misschien wel dat een radiosignaal een golf
is, maar tegelijkertijd is het ook een soort klein kanonskogel.

00:14.020 --> 00:19.041
En hoe hoger de frequentie, hoe meer energie er in dat ding zit.

00:19.041 --> 00:25.450
Goed, dan wil ik nu eindelijk de eerste spreker aankondigen.

00:25.450 --> 00:32.349
Hij is alom bekend, niet alleen in onze eigen kring, maar ook ver
daarbuiten, want mijn uiterst sympathieke en alom geliefde

00:32.349 --> 00:38.636
collega in het bestuur van de MWGFD, de natuurkundige professor
Werner Bergholz, is ook deskundig lid van diverse

00:38.636 --> 00:45.994
onderzoekscommissies – bijvoorbeeld voor de evaluatie van de
coronamaatregelen in de deelstaten Brandenburg en Thüringen.

00:45.994 --> 00:51.455
Hij is voormalig hoogleraar elektrotechniek aan de Jacobs
University in Bremen en was bovendien 17 jaar

00:51.455 --> 00:58.017
werkzaam bij Siemens in München en Regensburg als
deskundige op het gebied van kwaliteits- en risicobeheer.

00:58.017 --> 01:05.466
We zijn benieuwd, beste Werner, wat je ons gaat vertellen in je
inleidende lezing over het onderwerp van vandaag, getiteld

01:05.466 --> 01:10.609
„Mobiele communicatietechnologie: fysische
grondbeginselen en technische voordelen van

01:10.609 --> 01:15.648
5G“, en daarmee geef ik het woord aan jou.

01:15.648 --> 01:19.351
Hartelijk dank, beste Ronny, voor deze vriendelijke woorden.

01:19.351 --> 01:27.030
Ik heb immers geschreven: „Fysische grondbeginselen
en technische voordelen”. Maar – punt, punt, punt...

01:27.030 --> 01:39.225
Ik ga het eerst even over de basisprincipes hebben, en zoals
ik in het persdossier heb geschreven, begin ik bij Adam en Eva.

01:39.225 --> 01:47.067
En ik laat jullie nu een kort filmpje zien,
waarin een steen in het water wordt gegooid

01:47.067 --> 01:52.224
en je kunt zien hoe de golf zich verspreidt.

01:52.224 --> 01:58.090
Zo kun je je radiogolven
voorstellen, en daar kom ik zo meteen op terug.

01:58.090 --> 02:00.361
Laten we eens kijken of het werkt.

02:00.361 --> 02:06.688
Nog even een overzicht: Wat is een radiogolf
– zodat je er een beetje gevoel voor krijgt.

02:06.688 --> 02:11.023
Wat is nu het verschil tussen radio – die hebben
we immers al 100 jaar en langer – en mobiele

02:11.023 --> 02:14.548
telefonie, en waarom zijn de frequenties dan zo hoog?

02:14.548 --> 02:22.940
En het belangrijkste: waarom zijn deze
eigenschappen van de hoge frequenties niet per se onschadelijk?

02:22.940 --> 02:27.119
En daar zullen de volgende sprekers daar meer over vertellen.

02:27.119 --> 02:30.629
Zo, de steen valt zo meteen.

02:39.970 --> 02:45.282
Zo, we hebben dus twee dingen gezien. De golf breidt zich uit.

02:45.282 --> 02:53.007
In dat geval is het als het ware een
tweedimensionale golf. Dat is de beweging van materie.

02:53.007 --> 02:57.811
En wat je nu nog op het stilstaand beeld
ziet, daar zijn ook nog andere golven.

02:57.811 --> 03:03.654
En dat komt precies overeen met de werkelijkheid,
wat ook een beetje bijdraagt aan het gevaar ervan.

03:03.654 --> 03:10.248
Als ik mijn mobieltje in zo’n ruimte bij me heb – en laten we er
even vanuit gaan dat we niet bepaald bij een lezing zitten – dan

03:10.248 --> 03:15.462
zouden er misschien wel twintig mensen of meer zijn
die op dat moment hun smartphone gebruiken, en dat

03:15.462 --> 03:18.419
zou betekenen dat er een wirwar van signalen ontstaat.

03:18.419 --> 03:20.394
Het is net als op een feestje.

03:20.394 --> 03:28.290
Dan moeten ze allemaal hun intensiteit opvoeren,
en dat is op dit moment niet per se wenselijk.

03:28.290 --> 03:33.992
Oké, dus: een steen in het water, dat
hebben we gezien, en het water beweegt.

03:33.992 --> 03:36.391
Met radiogolven zit het ongeveer hetzelfde.

03:36.391 --> 03:44.820
De antenne zendt signalen uit, maar nu
niet tweedimensionaal, maar bolvormig.

03:44.820 --> 03:53.056
En het allerbelangrijkste: er komt geen
materie aan te pas, het werkt ook in een vacuüm.

03:53.056 --> 03:58.380
En meestal zie je niets, hoor je niets.

03:58.380 --> 04:08.313
En dat zoiets überhaupt bestaat en wetenschappelijk is
onderzocht, hebben we te danken aan de natuurkundige Heinrich

04:08.313 --> 04:17.819
Hertz, die – plotseling een sterke stroom uitschakelde,
vervolgens een ontvanger in elkaar zette en toen er een

04:17.819 --> 04:23.910
beetje vonken ontstonden, en daarom heet het ‘funken’.

04:23.910 --> 04:33.091
Er is nog een enorm verschil, dat in de praktijk
heel belangrijk is: watergolven, zoals we hebben

04:33.091 --> 04:38.585
gezien, bewogen zich met een snelheid van 20 cm/s.

04:38.585 --> 04:46.657
Geluidsgolven, die kennen we ook wel: 300 m/s.
Iedereen heeft ze wel eens meegemaakt tijdens een onweer.

04:46.657 --> 04:53.026
Je ziet de bliksem en, afhankelijk van waar de
bliksem insloeg, duurt het één tot tien – of zelfs

04:53.026 --> 04:58.752
langer – seconden voordat je de donder hoort, 300 m/s.

04:58.752 --> 05:11.776
De elektromagnetische golven zijn iets
sneller, namelijk niet 300 m/s, maar 300.000 km/s.

05:11.776 --> 05:19.916
Dus 300.000.000 m/s, een miljoen keer zo snel.

05:19.916 --> 05:24.704
Dat is natuurlijk heel belangrijk voor de praktijk.

05:24.704 --> 05:34.860
Maar om dat even in perspectief te plaatsen:
als iemand op de maan een laser aanzet, duurt het

05:34.860 --> 05:41.055
ongeveer een seconde voordat je dat hier ziet.

05:41.055 --> 05:44.524
Als hetzelfde op de zon zou gebeuren, zou dat acht minuten duren.

05:44.524 --> 05:50.366
Dit ter illustratie van hoe groot de afstanden in de ruimte zijn.

05:50.366 --> 06:07.456
Dit is nu de enige formule: de golflengte hangt samen met
de lichtsnelheid c, 300.000 km/s gedeeld door de frequentie.

06:07.456 --> 06:13.152
Zo, er komen zoveel golven langs je
heen; zo kun je het je ongeveer voorstellen.

06:13.152 --> 06:20.089
Dat betekent dat hoe hoger de
frequentie, hoe korter de golflengte.

06:20.089 --> 06:31.017
Het huidige 5G-netwerk maakt dus gebruik van
golflengten in dit bereik , en vroeger gebruikte men nog

06:31.017 --> 06:36.635
middengolf, dat waren dan 1.000 meter of 1.600 meter.

06:36.635 --> 06:43.240
De zogenaamde korte golven hadden bijvoorbeeld een lengte van 49
meter; toen bevond men zich nog in het kilohertz-bereik (kHz).

06:43.240 --> 06:50.050
En pas bij FM – ultrakorte golven, zo zei men toen; vandaag de
dag zou dat natuurlijk nog steeds relatief lang zijn

06:50.050 --> 06:57.968
– is men overgestapt naar het megahertz-bereik
(MHz), dat wil zeggen 1 miljoen trillingen per seconde.

06:57.968 --> 07:01.443
Zo, dat was het dan voorlopig wat betreft een paar basiszaken.

07:01.443 --> 07:07.808
Laten we dus onthouden:
elektromagnetische golven kun je niet horen en niet zien.

07:07.808 --> 07:10.920
Sommigen voelen het, de meesten niet, ik ook niet.

07:10.920 --> 07:18.451
En ze verspreiden zich ontzettend snel, en de
golflengte of de frequentie is niet helemaal onbelangrijk.

07:18.451 --> 07:22.763
Nou, we hebben de radio al „een eeuwigheid en drie dagen“ gehad.

07:22.763 --> 07:31.363
Er was één centrale zender – „eeuwig en drie dagen“ is ongeveer
100 jaar –, veel ontvangers, maar zoals gezegd slechts één

07:31.363 --> 07:36.904
zender, en de informatiestroom verliep slechts in één richting.

07:36.904 --> 07:43.743
En juist bij de middengolf was de bandbreedte
beperkt, omdat er in wezen vooral spraak of

07:43.743 --> 07:47.640
muziek van bescheiden kwaliteit werd uitgezonden.

07:47.640 --> 07:51.973
En dat brengt ons nu ook bij iets:

07:51.973 --> 07:59.744
Als ik informatie wil verzenden – spraak, muziek
of video – dan is daarvoor niet alleen een

07:59.744 --> 08:05.152
frequentie nodig, maar ook een bepaalde bandbreedte.

08:05.152 --> 08:06.625
Dus ik moet daarvoor betalen.

08:06.625 --> 08:19.891
Bij mobiele telefonie hebben we het niet over
kilohertz, maar in het begin over megahertz en nu over

08:19.891 --> 08:27.687
gigahertz – dat is het bereik tot 6 of 8 GHz bij 5G.

08:27.687 --> 08:31.406
Ik kom zo meteen nog terug op de reden
waarom de hoge frequenties zo belangrijk zijn.

08:31.406 --> 08:39.754
Oké, nu de mobiele telefonie, dat is duidelijk, we hebben een
zender, het basisstation, meestal op een kilometer of een paar

08:39.754 --> 08:47.024
kilometer afstand – bij 5G kan dat ook maar 100 meter
zijn – veel telefoons als ontvangers en veel telefoons

08:47.024 --> 08:51.684
tegelijkertijd als zenders, dat had ik al even kort gezegd.

08:51.684 --> 08:56.036
Dat levert een mooie wirwar op als ze
allemaal tegelijkertijd iets aan het doen zijn.

08:56.036 --> 09:02.239
En ik heb altijd meer bandbreedte en
een hogere gegevenssnelheid nodig.

09:02.239 --> 09:06.543
Dat kun je je overigens zo
voorstellen, net als bij de federale begroting:

09:06.543 --> 09:16.753
Dat was vroeger, rond 1950, toen ik geboren werd, in de
orde van grootte van 100 miljoen, honderden miljoenen.

09:16.753 --> 09:20.074
Daarmee kon ik dan projecten van 2 à 3 miljoen financieren.

09:20.074 --> 09:27.346
Nu hebben we het over miljarden, en daarvoor heb ik
natuurlijk een federale begroting van zo’n 500 miljard nodig.

09:27.346 --> 09:33.260
Hier is het ongeveer hetzelfde: als ik hoge gegevenssnelheden
wil overdragen, heb ik veel meer bandbreedte nodig.

09:33.260 --> 09:42.272
Een typisch voorbeeld: bij de oorspronkelijke
analoge televisie bedroeg de bandbreedte ongeveer 5 MHz.

09:42.272 --> 09:47.712
Digitaal nog maar ongeveer 1 MHz en een beetje meer.

09:47.712 --> 09:53.330
Bij GHz hangt het af van de bandbreedte die
ik gebruik en hoeveel gegevens ik op dat

09:53.330 --> 09:58.969
moment wil verzenden, en dat gebeurt dynamisch.

09:58.969 --> 10:05.300
Nog even terugkomend op de bandbreedte – ik had het daar net
eigenlijk al over gehad –: analoge radio is

10:05.300 --> 10:11.226
gevoelig voor storingen, terwijl digitale tv
en radio goed bestand zijn tegen storingen.

10:11.226 --> 10:21.608
Maar ik heb terloops opgemerkt dat digitale
televisie kleine systematische fouten vertoont.

10:21.608 --> 10:28.759
Als er voetbalfans onder ons zijn: let er dan eens op: als een
speler klein is, misschien iets roods draagt en

10:28.759 --> 10:35.428
over het groene grasveld rent, dan heeft hij
altijd een dunne lijn om zich heen, als je goed kijkt.

10:35.428 --> 10:38.375
Dat is een fout, maar die valt niet echt op.

10:38.375 --> 10:43.700
Wiskundig gezien is het het zogenaamde
Gibbs-fenomeen – meer zeg ik er niet over.

10:43.700 --> 10:47.756
Nou, wat betreft de overdracht: ik heb nu uitgelegd
waarom er zulke hoge frequenties worden gebruikt.

10:47.756 --> 10:55.919
Elke transmissie vereist een bepaald
frequentiebudget, een frequentieband.

10:55.919 --> 10:58.778
Dat mag niet overlappen met de andere.

10:58.778 --> 11:04.429
En als ik veel zenders heb, heb ik
natuurlijk veel meer bandbreedte nodig, en als

11:04.429 --> 11:07.461
ik veel gegevens wil verzenden, nog meer.

11:07.461 --> 11:13.976
Dus video, zoals ik al zei, MHz, veel gegevens: 10 tot 100 MHz.

11:13.976 --> 11:16.735
Waarschijnlijk kan het nog wel wat
meer, afhankelijk van de situatie.

11:16.735 --> 11:23.952
Bij 6G zeker – het hangt natuurlijk altijd
af van de eisen die je op dat moment hebt.

11:26.571 --> 11:32.536
Oké, ik had dit al even mondeling laten doorschemeren,
met opzet, want als ik alleen maar iets vertel, luistert

11:32.536 --> 11:37.500
men er beter naar dan wanneer men tegelijkertijd iets ziet.

11:37.500 --> 11:44.996
Dus: 100 MHz komt ongeveer overeen met, ik
heb een budget van miljarden euro’s nodig of ik

11:44.996 --> 11:49.554
heb een frequentiebudget van gigahertz nodig.

11:49.554 --> 12:06.252
En in de grafiek, daar rechts, zie je de bandbreedtes die
bijvoorbeeld UMTS nodig had – dat was 3G –, vervolgens had LTE

12:06.252 --> 12:14.974
al aanzienlijk meer nodig en nu heeft 5G nog veel meer nodig.

12:14.974 --> 12:22.935
En zoals gezegd hangt het ervan af, het wordt flexibel
aangepakt, maar zo kun je het je ongeveer voorstellen.

12:22.935 --> 12:33.348
Zo, nu hebben we als het ware de basis onder de knie en
wat nu volgt, laten we zeggen, zijn de cruciale punten.

12:33.348 --> 12:38.925
Dat waren voorlopig even de basisbegrippen.
Hier zijn de spectra nogmaals weergegeven.

12:38.925 --> 12:48.714
Zoals je ziet, heeft 5G veel meer nodig dan 4G of
LTE. LTE staat overigens voor „Long Term Evolution“.

12:48.714 --> 12:54.831
Een nogal onbeduidend ding, dat ook verschillende stadia kent.

12:54.831 --> 13:03.571
Nu wordt het interessant voor de biologie of mogelijke schade.

13:03.571 --> 13:13.473
Er is één criterium: hoe hoger de
frequentie, hoe meer energie er wordt overgedragen.

13:13.473 --> 13:24.915
Sommigen weten misschien wel dat een radiosignaal een golf
is, maar tegelijkertijd is het ook een soort klein kanonskogel

13:24.915 --> 13:31.282
of een foton – bij licht noemt men het ook wel een foton.

13:31.282 --> 13:38.380
En hoe hoger de frequentie, hoe meer energie er in dat ding zit.

13:38.380 --> 13:47.566
En als deze 5G-golf door mijn huid of mijn ogen
wordt geabsorbeerd, heeft die een bepaalde

13:47.566 --> 13:53.709
penetratiediepte en wordt hij volledig geabsorbeerd.

13:53.709 --> 14:03.644
En als ik het nu bijvoorbeeld heb over 100 MHz in
vergelijking met 8 GHz, dan is dat 80 keer zoveel

14:03.644 --> 14:09.067
energie per energiepakket dat daar op mij inwerkt.

14:09.067 --> 14:15.555
Het is tegelijkertijd een golf en een soort
pakket, afhankelijk van hoe je het bekijkt.

14:17.329 --> 14:19.962
En dat is het allerergste.

14:19.962 --> 14:27.078
Ik heb tijdens een lezing of een presentatie
gehoord: „Ja, dat is geweldig”, of wat zien we?

14:27.078 --> 14:36.389
Hier zien we dat hoe hoger de
frequentie, hoe kleiner de penetratiediepte.

14:36.389 --> 14:41.693
Dat is de penetratiediepte, dat is de
frequentie – beide zijn logaritmische weergaven.

14:41.693 --> 14:51.720
Anders zou je niets zien als het lineair was, en we onthouden
alleen: hoe hoger de frequentie, hoe kleiner de penetratiediepte.

14:51.720 --> 14:56.473
Er werd gezegd: „Dat is toch goed,
dan gaat het niet zo ver naar binnen.”

14:56.473 --> 15:02.652
Ik ben onder andere ook opgeleid als
stralingsbeschermingsdeskundige, omdat ik vele

15:02.652 --> 15:06.411
jaren met radioactieve stoffen heb gewerkt.

15:06.411 --> 15:14.223
Daar heb ik geleerd dat hoe kleiner de
penetratiediepte, hoe slechter. Waarom?

15:14.223 --> 15:22.860
De energiedichtheid, of het nu gaat om radioactieve
ioniserende straling of om deze niet-ioniserende straling.

15:22.860 --> 15:30.722
Hoe kleiner de indringdiepte, hoe meer
energie er in een bepaald volume wordt opgeslagen.

15:30.722 --> 15:38.128
En dat is, denk ik, logisch: hoe meer energie er in
een bepaald volume terechtkomt, hoe groter de kans dat

15:38.128 --> 15:42.674
dit mogelijk problemen veroorzaakt en schade aanricht.

15:42.674 --> 15:53.187
Men heeft eigenlijk nogal naïef gezegd: ja, ioniserende straling,
het is duidelijk dat die schadelijk is, maar het is nu eenmaal zo

15:53.187 --> 15:59.527
– de volgende sprekers zullen dat vast nog
uitgebreider toelichten – dat er ook

15:59.527 --> 16:05.256
problemen zijn met deze niet-ioniserende straling.

16:05.256 --> 16:08.960
Dit is misschien wel de allerbelangrijkste dia.

16:08.960 --> 16:14.170
Een geringe indringdiepte is niet goed, maar slecht.

16:14.170 --> 16:21.360
Zo, links zien we een schematische
weergave die kenmerkend is voor 5G.

16:21.360 --> 16:33.038
Niet overal met 5G – op het platteland is er immers geen 5G –
maar in dichtbebouwde gebieden zal het zo werken dat er niet met

16:33.038 --> 16:42.306
één enkele antenne, maar met een zogenaamde
antennematrix, bijvoorbeeld 8x8 zenders, door middel van

16:42.306 --> 16:48.089
elektrotechnische manipulatie een straal wordt gegenereerd.

16:48.089 --> 16:54.697
Maar een straal – dan denk je misschien aan
een zaklamp of een laser, maar dat is het niet.

16:54.697 --> 16:58.902
Tijdens de voorbereiding op deze lezing
moest ik het zelf ook eerst nog leren.

16:58.902 --> 17:01.011
Dat had ik me ook zo ongeveer voorgesteld.

17:01.011 --> 17:14.303
Maar nee, zo zit het niet, men noemt ze ook wel potloodstralen,
maar het is eerder zo: dit is een zogenaamd polair diagram.

17:14.303 --> 17:23.636
Dat laat zien in welke richting de intensiteit ligt bij zoveel
afzonderlijke antennes die gecoördineerd uitzenden,

17:23.636 --> 17:32.447
en we kijken in de richting van 0 graden; dat is de
hoofdbundel – die dingen worden ook wel bundels genoemd.

17:32.447 --> 17:38.555
Dat is niet zo gelokaliseerd en zo gericht, maar het is
natuurlijk veel beter voor de toepassing dan wanneer

17:38.555 --> 17:44.516
er sprake zou zijn van een omnidirectionele
straling, zoals we dat bij de sferische golven hebben gezien.

17:44.516 --> 17:50.596
Het richt zich specifiek op degene die het
nodig heeft en een beetje op zijn of haar omgeving,

17:50.596 --> 17:53.539
terwijl de rest er niet zo veel meer van merkt.

17:53.539 --> 17:58.714
Dat is in ieder geval al een positief punt, maar degene die in de
straling staat – en dat is niet alleen hij,

17:58.714 --> 18:03.560
maar misschien ook iemand die toevallig naast hem
staat – krijgt er natuurlijk ook de volle laag.

18:03.560 --> 18:12.624
Maar zoals ik al zei, is het grootste gevaar
eigenlijk je eigen toestel, tenminste als je het zo gebruikt.

18:12.624 --> 18:21.764
Als je handsfree belt en het toestel in je hand houdt,
werkt het veel beter; ik kan het dus van harte aanbevelen.

18:21.764 --> 18:36.481
Oké, 5G heeft dus 700 MHz, hier staat tot 26
GHz, dus voor zover ik weet gaat 5G maar tot 8

18:36.481 --> 18:44.832
GHz – net als Radio Eriwan: „Dat hangt ervan af!”

18:44.832 --> 18:50.947
Dus als ik een landelijk gebied heb,
gebruik ik daar de lage frequenties.

18:50.947 --> 19:02.941
Waarom? Omdat deze praktisch niet door de lucht worden
geabsorbeerd, heb ik voor dit gebied dus geen basisstation nodig.

19:02.941 --> 19:09.195
Als ik met een gerichte straal wil werken, dus met de hoogste
frequenties, dan heb ik daar – op het oog

19:09.195 --> 19:14.205
geschat – waarschijnlijk 100 kleinere
basisstations nodig. Dat is natuurlijk veel duurder.

19:14.205 --> 19:17.856
En dan is er nog een middelste gedeelte en het smallere gedeelte.

19:17.856 --> 19:22.246
En zo moet je het je voorstellen.
Vilsbiburg is namelijk niet bijzonder groot; ik

19:22.246 --> 19:25.333
denk dat het eerder een middelgrote plaats is.

19:25.333 --> 19:33.300
En als we in een grotere stad zijn, heet het daar 5G – heel
waarschijnlijk, of dat nu al vandaag is of ergens

19:33.300 --> 19:41.020
in de nabije toekomst – 5G; het duurt immers wel
even voordat dat allemaal technisch is gerealiseerd.

19:41.020 --> 19:43.518
Het kost natuurlijk ook wel wat geld.

19:43.518 --> 19:51.910
Oké, dat zijn nu dus – laten we zeggen – ik heb nu
alleen de technische kant belicht en al een

19:51.910 --> 19:56.185
beetje aangegeven waar er problemen zouden kunnen zijn.

19:56.185 --> 20:03.254
In het algemeen gesproken mis ik
het zogenaamde voorzorgsbeginsel.

20:03.254 --> 20:11.670
In de EU was het tot nu toe eigenlijk gebruikelijk dat een nieuwe
technologie pas werd ingevoerd nadat men zich er via

20:11.670 --> 20:19.940
een degelijke risicoanalyse en een degelijke risicobeoordeling
van had vergewist dat het inderdaad in orde was.

20:19.940 --> 20:22.183
In de VS is het een beetje andersom.

20:22.183 --> 20:30.300
Eerst doe je het gewoon, dan kijk je of er iets
gebeurt, en als er iets gebeurt, rem je het af.

20:32.252 --> 20:40.069
Onze beste presentator Ronny had het
daarnet ook al over het coronavaccin; daar gold

20:40.069 --> 20:45.120
het voorzorgsbeginsel bij lange na niet meer.

20:45.120 --> 20:50.165
Zelfs onze voormalige bondskanselier heeft
gezegd: „We zijn allemaal proefkonijnen.“

20:50.165 --> 20:57.756
Maar ik ben er zeker van dat niet veel van degenen die
hier zitten, zich tot proefkonijn hebben laten maken.

20:57.756 --> 21:10.759
En wat de mobiele telefonie betreft, ben ik van mening dat
het voorzorgsbeginsel daar ergens niet in acht is genomen.

21:10.759 --> 21:14.212
En ik heb mijn 20 minuten vrijwel precies gehaald.

21:14.212 --> 21:23.860
Nog even de samenvatting: radiogolven, je kunt ze niet zien, ze
verspreiden zich in een vacuüm, maar wel met een enorme snelheid.

21:23.860 --> 21:28.149
En mobiele telefonie heeft ongetwijfeld
nuttige toepassingen, dat heeft Ronny ook al gezegd.

21:28.149 --> 21:33.709
Maar, maar zoals gezegd, het
voorzorgsbeginsel geldt eigenlijk wel.

21:33.709 --> 21:40.892
Hoe hoger de frequentie, hoe groter de
energie-inbreng, en bij dichte bebouwing is er

21:40.892 --> 21:45.179
sprake van gerichte straling of zal die er komen.

21:45.179 --> 21:51.255
Aan de ene kant is het goed dat de algemene belasting iets wordt
verminderd, maar aan de andere kant is het

21:51.255 --> 21:57.538
weer niet zo goed: wie zich in die straal
bevindt, wordt dan gewoon iets zwaarder belast.

21:57.538 --> 22:00.796
Ja, dat was het. Bedankt.

22:05.105 --> 22:10.606
Straling van mobiele telefoons en wifi is
schadelijk voor mensen, dieren en het milieu.

22:10.606 --> 22:13.578
We hebben stralingsvrije zones nodig! asza.org