Stjórn á barnagæslu er mikilvægasta pólitíska markmiðið, því hún gerir kleift að stjórna fólki sem mun að lokum alast upp.
Hvernig á ég að uppbyggja skilaboðin mín til að fá fólk með mér?
Fyrsta viðbragð mitt er alltaf: "Gleymdu því."
Þú getur ekki náð til fólks í gegnum sendiráðin.
Þeir verða að ganga í gegnum það sjálfir.
Þeir þurfa að upplifa sársauka sjálfir.
Sundrun er stefna sem miðar að því að koma í veg fyrir að mótmælahreyfingar ná einmitt því að safnast um
einn einstakling og gera mótmælin fær um að öðlast meirihlutastuðning og mynda ríkisstjórn.
Því meira sem fólk beinir athygli sinni að grundvallarátökum, því minni orka fer í sóun og
því minna þjáning skapast í þessum smástríðum.
Þetta er í raun hægt að gera tiltölulega fljótt og jafnvel hnökralaust, einfaldlega með því að
fá nokkra til að sameina krafta sína hér og þar.
Breyting byrjar með einfaldri spurningu.
Hvað getum við gert?
Þessi spurning var einmitt í brennidepli Frelsismælisins 2025, sem ég framkvæmdi í samstarfi við A-WEF.
Netkönnun þar sem ótrúleg 22.000 manns tóku þátt.
22.000 manns sem gáfu skýrt svar.
Þú hefur fengið nóg.
Nóg komið af pólitískum föðurlegum forsjárhyggju, nóg komið af fjölmiðlaáróðri, nóg komið af tóma lýðræðinu.
Það er sterkur vilji til að standa gegn þessu, en hindranirnar eru jafn miklar.
Við viljum virkilega vita.
Hvað felst í að bæla friðsamleg mótmæli, og hvað þarf til að breyta pirringi í aðgerðir?
Svo hélt ég áfram að leita og fann nokkur svör.
Kæru áhorfendur, þið eruð nú að hlusta á ríkulega sérfræðiþekkingu.
Kjarni yfir tíu klukkustunda viðtala við sjö fræga fræðimenn.
Frá sagnfræðingum til sálgreiningarsérfræðinga og samskiptavísindamanna.
Leiðandi sérfræðingar á sínu sviði, sem skoða helstu spurningar okkar frá ýmsum sjónarhornum:
Sjö hugrakkir einstaklingar sem spyrja óþægilegra spurninga og veita jafn óþægileg svör.
Þeir sem efast um núverandi ástand og taka sjálfir afstöðu til breytinga.
Þeir hækka röddir sínar.
Og saman, í gegnum ítarlegar umræður, höfum við komist að því hvernig við getum sameinað alla
styrkleika okkar til að byggja betri framtíð.
Hvernig getum við staðið sterk saman gegn sundrungu, spillingu, lygi og áróðri, gegn einræði og
stríði. Og fyrir frið, frelsi, mannúð og einlægni.
Þó að við séum ekki alltaf sammála, eru sameiginleg markmið sem sameina okkur.
Og þannig munið þið líka finna, kæru áhorfendur.
Eftir allt saman hefurðu tengst til að komast að því hvernig óánægja getur leitt til breytinga.
Hvaða hindranir eru til, hvaða tækifæri eru til og hvað þú getur gert til að hjálpa.
Og ég get sagt þér þetta: ef þú ert að spyrja sjálfan þig þessara spurninga, þá hefurðu þegar stigið
fyrsta stóra skrefið. Því breyting byrjar hjá þér.
Einstaklingurinn er mun máttugri en hann gerir sér oft grein fyrir.
Stjórn á barnagæslunni er mikilvægasta pólitíska markmiðið, því hún gerir kleift að stjórna fólkinu sem mun að lokum alast upp.
Flestir verða ókunnugir sjálfum sér.
Vegna þess hvernig þeim er alið upp og vegna vandamála í tengslum sínum geta þeir ekki orðið það sem þeim er ætlað
að vera né þróast eins og þeir vildu, heldur verða þeir að verða það sem þeim er þröngvað til að vera.
Að lokum tekst þó flestum börnum að standa undir væntingum.
Aðlögun sem lifunarstefna: þannig lýsir Dr. Hans-Joachim Maaz því.
Eitthvað sem margir læra á mjög unga aldri.
Þeir sem uppfylla væntingar fá viðurkenningu.
Þeir sem falla inn standa ekki upp úr.
Og þú færð oft jafnvel umbun fyrir það.
Þetta mynstur getur virkað í langan tíma.
Sumir komast bara vel áfram í lífinu.
Það flækir málin þegar eitthvað breytist.
Þegar heimurinn verður óvissari staður, þegar gömlu reglurnar gilda ekki lengur.
Þegar félagsleg uppþot hrista heimssýn manns.
Þegar gamlar aðlagunaraðferðir henta ekki lengur.
Þá, þá gæti kreppa skapast.
Eitthvað ætti virkilega að gerast á þessum tímapunkti.
Við þurfum að líta inn á við og sættast við eigin sögu á heiðarlegum hátt.
En það er einmitt það sem margir forðast, því það særir.
Vegna þess að það dregur í efa allt sem eigið líf hefur verið byggt á.
Í stað þess að gera breytingu fylgja margir straumnum – jafnvel sem fullorðnir.
Jafnvel þegar þau hafa löngu áttað sig á því að þau séu óhamingjusöm.
Í ljósi meðferðarstarfs síns greinir Dr. Maaz frá því að sumir veikjast jafnvel vegna þess að þeir hafa eytt árum
í að bæla hið sanna sjálf sitt og ljúga að sjálfum sér.
Og nú er hér eitthvað sem margir ykkar kunna að þekkja.
Þegar fólk byrjar að brjóta þetta mynstur, finnur það oft fyrir betri tilfinningu innra með sér.
En ástandið er að versna erlendis.
Sambönd breytast.
Spennan er að aukast.
Þetta er gjarnan verðið sem maður borgar þegar maður byrjar að sjá skýrt.
Eitthvað sem margir gagnrýninhugaðir einstaklingar í dag hafa þurft að upplifa beint.
Og þessi ágreiningur hefur áhrif ekki aðeins á fullorðna, heldur einnig á börn.
Enda hvað gerist þegar foreldrar reyna að vera heiðarlegir við börnin sín, hvetja þau til að vera
sjálf og efast um hluti af gagnrýnu sjónarhorni?
Þessi börn finna sig þá oft í átökum, segir Hans-Joachim Maaz.
Ágreiningur milli þess sem þau upplifa heima og þess sem skóli og samfélag gera kröfu um af þeim.
Sem foreldrar höfum við í raun aðeins tvo valkosti: annaðhvort alum börnin okkar upp til að falla að
ófullnægjandi, sjúklegu samfélagi, eða við komum fram við þau á mannúðarlegri, heiðarlegri og opnari hátt.
Þá standa börnin frammi fyrir stóru vandamáli við að ná árangri í taugavenjulegu samfélagi.
Það er harð úrskurður.
Foreldrar standa frammi fyrir vanda.
Ef þú mótar börnin þín til að falla inn í kerfið, munu þau hafa betri möguleika á að halda í við kerfið.
Ef þú uppeldar börnin þín til að vera opinská, heiðarleg og gagnrýnin, verður þeim oft erfiðara.
Harðari í skólanum, harðari í samfélaginu.
Sorgleg mótsögn, og ein sem vert er að ræða.
Fram yfir allt, hvernig foreldrar ættu í raun að takast á við þetta vesen til að að lokum ná fram frjálsu samfélagi.
Hvort lausnin í raun
Hvað varðar þá tillögu að þetta hvetji börn til að vera óheiðarleg og leika leik, myndi
ég, fyrir mitt leyti, vissulega efast um það.
Við sjáum því að rót vandans – samræmi, undirgefni og ófærni til að standa vörð um sín
réttindi – liggur oft í bernsku og unglingaárum.
Sá sem hefur aldrei lært að standa vörð um sig mun eiga erfitt með það sem fullorðinn.
Það er brýnt að leysa öll þessi mál ef við viljum fá upplýsta, þroskaða og sjálfbjarga samfélag.
En þetta er ekki eitthvað sem hægt er að ná fram yfir nótt.
Það sem hins vegar er hægt að breyta strax er okkar eigið háttalag gagnvart öðrum mönnum.
Núna.
Og það leiðir okkur að annarri stórri umræðu.
Allir sem hafa tekist að brjótast undan samræmingu og ganga um lífið sjálfstætt, bera ábyrgð á
sjálfum sér og með hugrekki, bera í sér mikla gjöf.
Skýrleiki, hugrekki, persónuleg ábyrgð, hæfileikinn til að efast um hluti og standa vörð um sig.
Með þessari gjöf geturðu líka hjálpað öðrum – þeim sem geta enn ekki stigið út fyrir
þægindarammann sinn, en gætu viljað gera það.
En þetta krefst samheldni, samræðu, stuðnings og tengslaneta.
Eins og máltækið segir svo vel, erum við aðeins sterk þegar við stöndum saman. Og já,
það er einmitt þannig. Einir festist þið oft.
Frelsismælirinn 2025 sýnir að margir finna fyrir einmanaleika.
Þeir vilja taka meiri þátt, en þeim skortir samheldni og samstöðu.
Og könnunin sýnir einnig skýrt að margir viðurkenna eftirfarandi.
Skiptingin, sem fjölmiðlar og stjórnmálamenn hafa viljandi ýtt undir, kemur í veg fyrir að við sameinum
krafta okkar til að ná sameiginlegum markmiðum okkar.
Það er einnig ljóst fyrir prófessor Ulrike Guérot, stjórnmálafræðingi og lýðræðisfræðingi.
Sundrun er stefna sem miðar að því að koma í veg fyrir að mótmælahreyfingar ná einmitt því að safnast um
einn einstakling og gera mótmælin fær um að öðlast meirihlutastuðning og mynda ríkisstjórn.
Skipting er engin tilviljun.
Það er forn stjórnarstefna: skiptu og stjórnaðu.
Eitthvað sem hefur verið stundað í nokkur þúsund ár.
Í dag snýst þetta um vinstri gegn hægri, bólusetta gegn óbólusettum, konur gegn körlum.
Alls staðar er verið að kynda undir sundrungu og átökum.
Framtungustjórnmálamenn og fjölmiðlar þeirra sá sætaskil, ýta undir fólk til að snúa gegn hvoru öðru, beita
kenningar um sök tengsla og skipta fólki í gott og vont.
Mest líklega einmitt af þeirri ástæðu: til að koma í veg fyrir að fólkið sameinist og standi sterkt saman
fyrir hærri markmiðum sem myndu í raun sameina það.
Frá, frelsi, réttlátur heimur, gott líf fyrir alla.
Til að vinna að þessu saman þyrftum við samræðu, en henni er komið í veg.
Í staðinn finnum við okkur flækt í smástríðum, segir samskiptasérfræðingurinn og sálfræðingurinn Dr. Roman Braun.
Samkvæmt honum á allt afl okkar að vera sóað þar í þessum skotgrafaorrustum.
Okkur er afvegaleitt á meðan hin raunverulegu samsæri sem raunverulega skaða okkur eiga sér stað fyrir luktum dyrum.
Þegar fólk áttar sig á því að óvinurinn er ekki samlanda þeirra, heldur kerfin á bak við þá, þá byrjar hlutirnir að breytast.
Þá verður aftur pláss fyrir raunverulega aðgerð.
Skipting veikist.
Þetta er augljóst ekki aðeins í dag, heldur einnig í gegnum söguna.
Sagnfræðingurinn og heimspekingurinn prófessor David Engels bendir á að viðnám krefjist alltaf samkenndar.
Án sameiginlegrar tilfinningar um "við" er mótmælum áhrifalaus.
Hann talar um vinsælu byltingarnar í fortíðinni, sem eru ólíklegar til að eiga sér stað í þeirri mynd í dag vegna …
Slík atriði mótstöðu og byltingar krefjast eðlilega einnig borgaralegs samfélags eða almennrar hreyfingar sem
stendur í samstöðu með þeim, eða hvað sem þú vilt kalla það.
Annað vandamálið er hins vegar að þessi sömu fólk í Evrópu þekkja sig ekki lengur, vegna þess að auðkenispólitík
og innflytjendamál hafa sundurgrafið þau svo mikið að engin eðlileg samstaða er lengur til.
Þegar fólk finnur sig ekki lengur tengt, verður erfitt að standa saman fyrir einhverju.
Ef allir berjast bara fyrir sjálfum sér, er engin styrkur eftir til að breyta.
Og það er einmitt það sem við sjáum oft í dag.
Gildin eru það sem heldur samfélögum saman, gerir þau sterk og sameinar þau.
Gildin eru einnig það sem styður fólk, gefur því stefnu og gerir það fúsara til að taka áhættu.
Prófessor Engels segir skýrt: án æðri gilda sem ganga fram úr eigin lífi og persónulegri hamingju mun varla nokkur
maður berjast fyrir málum eins og friði, frelsi eða réttlæti.
Að minnsta kosti svo lengi sem hann sjálfur verður ekki beint fyrir áhrifum.
Hann telur þetta nú vera lykilvandamál þegar kemur að mótmælum gegn núverandi óréttlæti.
Margir búa ennþá svo vel að þeir þora ekki að stíga út fyrir þægindarammann sinn, sérstaklega
þegar eigin vellíðan er talin þeirra mesta auðlind.
Það er einmitt á slíkum tímum sem skortur er á vilja til að taka áhættu fyrir hærri markmiðum.
Fyrir prófessor Engels, sem er kristinn, liggur rót orsök þessa galla fyrst og fremst í skorti á trú.
Vandamálið er að í samfélagi þar sem engin sannarlega algild sannleikur er lengur til og þar sem líf einstaklings er skoðað í
mjög efnishyggjulegu ljósi, þar sem fólk trúir ekki lengur á sannleikann, trúir ekki lengur á Guð, í lífi eftir dauðann, eða í
neinu sem er algilt, heldur þar sem fólk lítur í grundvallaratriðum eingöngu á sitt eigið litla líf
hér á jörðinni sem það mikilvægasta og algiltasta.
Í slíkri stöðu höfum við eðlilega lítið tilefni til að raunverulega ganga út á göturnar, leggja eitthvað á okkur, fórna
þægindum okkar eða jafnvel ógna lífi okkar fyrir æðri málstað.
Auðvitað getur óréttlátur stjórnvald farið nokkuð langt áður en fólk fer út á göturnar.
Ennfremur hefur samstaða milli fólks einnig rýrnað vegna fjöldaflutninga, auðkenndapólitíkur og niðurbrots fjölskyldunnar.
Jafnvel fjölskyldan hefur nú brotnað upp.
Með öðrum orðum, í raun er mjög lítið eftir – að minnsta kosti frá sjónarhóli Evrópumanna – sem þess virði að berjast fyrir.
Svo lengi sem eigið líf er sæmilega þægilegt, dvelur maður oft á sama stað.
Þægindi ala af sér sjálfsánægju. Og það er einmitt hluti af vandamálinu.
Prófessor Engels setur trúna á Guð í miðju ræðu sinnar um æðri gildi.
Auðvitað geta menn einnig verið leiddir af öðrum, æðri gildum sem hvetja þá og gefa þeim styrk.
Meginatriðið er að við ættum aðeins að stíga út fyrir þægindarammann okkar ef við viljum hafa meiri
áhrif á heiminn en einfaldlega hámarka eigin hamingju.
Samtíðingurinn Günter Roth bendir á svipaðan kjarna.
Hann orðar það hreint út: þeir sem einungis vega og meta hvort það sé þess virði að mótmæla taka sjaldan skrefin.
En margir myndu gera einmitt það.
Þeir ákveða hvort eigi að grípa til aðgerða eingöngu á grundvelli kostnaðar- og ábatagreiningar.
Og þá er oft betra að standa fastur.
Og það er líka þannig – eins og við vitum úr tilraunum um hjálpsemi – að því fleiri sem horfa, því fleiri sem verða vitni
að vandamáli eða slysi, því minni líkur eru á að nokkur hjálpi.
Því meiri sem líkur eru á að allir bíði eftir hinum.
Sorglega sannleikurinn er sá að við einfaldlega ofneyslum, og við búum jú í afar auðugu samfélagi.
Margir þola það bara.
Aðrir eru að stíga til baka.
Enn aðrir eru að flytja burt.
Birting mótmæla hefur verið frestað eða aflýst alfarið.
Stjórnmálafræðiprófessorinn Ulrike Guérot sér þetta einnig sem stórt vandamál.
Hún greinir tilbakadrátt og flótta sem lykilmálið þegar kemur að spurningunni: Hver stendur í raun upp?
Ég tel að stærra vandamálið, fremur en mótmælin og árangursleysi þeirra, sé nánast þessi tilhneiging til einkavæðingar.
Ég er búinn áfram, ég get ekki haldið áfram lengur, ekkert af þessu hjálpar lengur. Við erum ekki að komast neitt.
Já, margir finna fyrir vonbrigðum. Margir eru að yfirgefa landið af ótta við það sem bíður þeirra.
Aðrir flytja mótmæli sín erlendis vegna þess að þeir óttast persónulegar afleiðingar í heimalandi sínu.
Þessi ótti við persónulegar afleiðingar hindrar almennt marga í að tala út eða taka þátt á nokkurn hátt.
Mál sem einnig var tekið upp af samskiptavísindamanninum Michael Meyen.
Mayen setur það skýrt fram.
Fólk er merkt. Merkimiði er límdur á þá sem mótmæla eða spyrja einfaldlega gagnrýnna spurninga.
Þeir eru ærumeiddir og niðurlægðir. Svo að við uppgötvum ekki eftirfarandi sannleikann:
Já, nákvæmlega, við erum margir.
Mikið meira en við hugsum.
Þeir sem standa gegn óréttlæti, vara aðra við og afhjúpa lygar, eru viljandi haldnir niðri.
Þetta lætur tölur þeirra virðast minni, áhrif þeirra veikari og verðmæti þeirra lægra en þau raunverulega eru.
Hins vegar endurspeglar þessi skynjun raunveruleikann aðeins að takmörkuðu leyti; hún
er í raun afurð árangursríkra áróðursaðgerða.
Ungt fólk sérstaklega lætur þetta frá sér.
Þeir sem enn hafa mikið að tapa og forðast því að taka sér stöðu með samsæriskenningasinnum, öfgahægri eða hvað sem þeir kallast.
Samskiptavísindamaðurinn Michael Meyen gerir það ljóst: möguleikar eru á mótmælum.
Það er heldur ekki lítið, en það er ójöfnt dreift.
Við vitum, meira eða minna, að þessi möguleiki á mótmælum stendur fyrir þriðjung íbúanna.
Við vitum líka hvar þetta möguleiki á mótmælum liggur.
Það er yfirleitt eldri viðskiptavinahópur, frekar dreifbýlur. Ekki raunverulega farsælir frumkvöðlar. Enginn sem
enn treystir á ríkið til að gefa þeim eitthvað ókeypis.
Þegar vafi leikur munu ungir menn leggja allt í hættu.
Við vitum þetta úr sögu byltinga.
Það hafa ætíð verið ungir menn sem hafa komið umbreytingum af stað, því þeir voru reiðubúnir að
leggja svo margt á sig fyrir líf sem beið þeirra enn.
Það er erfiðara fyrir eldri fólk.
Það er mun erfiðara úti á landi.
Það er sérstaklega erfitt þegar maður áttar sig á því að völdin – í skilningi þess hvar ákvarðanir eru teknar um hvernig
raunveruleikann skuli túlka – liggja í dag í háskólabæjum og stórborgum, en ekki á
stöðum þar sem meiri möguleikar eru á mótmælum.
Enn fremur myndi endurtúlkun sögunnar aftra ungt fólk.
Þegar litið er til baka sjáum við að allt sem gerðist fyrir 1933 er nú merkt sem
inngangur að nasismanum í myrku fortíð Þýskalands.
Þetta gerir það erfitt að draga fram jákvæða þætti úr öldum og árum sem liðu á undan.
Þjóðverjar, til dæmis, eru stöðugt látnir heyra að bylting sé þetta eða hitt og að hún skili engu.
Öll bylting í Þýskalandi hefur mistekist.
Það er alls ekki satt ef þú skoðar staðreyndirnar nánar.
Ef þú skoðar langtímaáhrif byltingarinnar 1848, ef þú skoðar byltinguna 1918 og uppreisn sjóliðsins;
ef þú skoðar byltinguna 1989 í Austur-Þýskalandi.
Hins vegar hafa frásagnir og frásagnarrit um þessa byltingu tilhneigingu til að hylja yfir mikilvægu smáatriðin.
Nema mér sé sagt að byltingarnar hafi virst hafa mistekist í fyrstu vegna þess að byltingarsinnaðirnir voru ekki tilbúnir að
grípa til hins endanlega úrræðis – þ.e. einfaldlega að drepa andstæðinga sína – heldur treystu
á samningaviðræður og eðlileg mannleg samskipti.
Nema einhver útskýri þetta fyrir mér, skil ég ekki hvers vegna byltingarsinnar ársins 1848 voru
annaðhvort dánir, flúðir til Ameríku eða horfnir í gleymsku.
Og svo er eitthvað annað sem þarf að bæta við.
Fólki er sagt að það eitt sé hluti af brjálaðri minnihlutahópi.
Þetta virkar einfaldlega með því að sýna ekki mótmælin.
Þetta kemur í veg fyrir að aðrir taki þátt. Það kemur einnig í veg fyrir að nokkur
opinber umræða skapist um þau mál sem gagnrýnd eru.
Fyrir stjórnmálafræðinginn Ulrike Guérot er eitt ljóst: mótmæli geta aðeins verið árangursrík ef þau sjást.
Hins vegar er þetta oft ekki raunin.
Sérstaklega ekki þegar ráðandi stjórn hefur neikvætt viðhorf til mótmæla.
Því er oft ekki spurning um að mótmælin séu of fá.
Vandamálið liggur annars staðar, í raun.
Með öðrum orðum, ég held að í raun sé mikið mótmæli.
Vandamálið er að mótmælin fara hvergi.
Sýnilega leiðir mótmælið ekki til neinna áþreifanlegra aðgerða – svo sem breytinga á lögum, afsagna eða endurheimtar trausts.
Með öðrum orðum virðist engin áþreifanleg aðgerð vera gerð sem myndi sýna fólki að mótmælið hafi raunverulega skilað einhverju.
Með öðrum orðum, spurning mín snýst ekki um hvort við séum að mótmæla nóg.
Spurning mín er: hvar eru mótmælin?
Þetta er fyrsta spurningin mín. Og það virðist ekki leiða neitt.
Og önnur spurningin er: Hvað telst lögmæt mótmælastarfsemi í dag?
Eftir allt saman erum við í raun með opinbera umræðu sem er grundvallaratriðum skipt. Og í þeim skilningi gerum
við nú þegar greinarmun á góðum og slæmum mótmælaformum.
Svo, til dæmis, ef við höfum mótmæli eins og í fyrra – allir gegn öfgahægri – þá er það gott
mótmæli. Það er sýnt alls staðar, í öllum fjölmiðlum.
En þegar, eins og nýlega var í Haag til dæmis, voru virkilega mjög, mjög stór mótmæli gegn ástandinu í Gasa og
gegn þjóðarmorðinu á Gasa-strætinu, þá er það ekki sýnt.
Við höfum líka spurninguna: Hvaða mótmæli er sýnt?
Á undanförnum árum höfum við séð að mótmælum er komið fyrir sem truflun á almennu reglu
og þau eru, svo að segja, bönnuð með lögum.
Og þess vegna er mótmælið sífellt hljóðara.
Ástandið er svipað í háskólasamfélaginu, því sviði þar sem þekking er sköpuð.
Þekking á því hvaða stjórnmál, læknisfræði og að lokum samfélagið allt byggja ákvarðanir sínar á.
En hér er aðeins leyfilegt að segja ákveðnar frásagnir.
Það er ekki óalgengt að óhefðbundnar rannsóknaraðferðir séu ærumeiddaðar með því að merkja þær sem "öfgahægri" eða
"óáreiðanlegar", sem veikir trúverðugleika þeirra frá upphafi.
Hins vegar eru hér einnig samstarfsmenn sem segja: "Nei, við þurfum ekki lengur umdeildarregluna
um ákveðin mál, til dæmis loftslagsbreytingar."
Og mér fannst það nokkuð áhugavert, því þegar umræða um loftslagsbreytingar kom upp sagðist þessi samstarfsmaður
vilja skoða málið fyrst með staðreyndamiðaðri og greiningarlegum hætti til að sýna fram á að það sé alls ekki umdeilt.
Svo, þar sem ég er svo sakleysisleg manneskja, hélt ég: Jæja, hann ætlar hér að kynna nokkur
loftslagsgögn eða loftslagstengd staðreyndir.
En hann gerði það ekki.
Hann vísaði til rannsóknar sem sýndi að í Evrópu eru loftslagsbreytingar aðallega dregnar í efa
af öfgahægri eða öfgahægri flokkum, svo að segja.
Og þess vegna, þar sem þau eru stjórnarskrárandstæð, er ekki þörf á að fjalla um þau.
Ef eitthvað slíkt er tekið alvarlega á nokkurn hátt sem vísindaleg staðhæfing, þá erum við í alvöru vandræðum.
Margir halda aftur. Margir kjósa að segja ekkert. Af ýmsum ástæðum:
Þetta getur stafað af varúð, ótta, óöryggi eða einfaldlega skorti á valkostum.
Ulrike Guérot hefur mjög svipaða skoðun.
Hún segir líka að þetta geti ekki haldið svona áfram.
Mótmælin verða að verða háværari. Og þau verða að verða stærri.
Vegna þess að þá einungis myndum við hafa möguleika á því að það yrði raunverulega séð.
Með öðrum orðum, það sem við erum að tala um er að borgarar vilja tjá óánægju sína og að
þessi óánægja þýðist í pólitískar breytingar.
Og það gerist einfaldlega ekki lengur. Hvorki með mótmælum á netinu né utan netsins.
Spurningin núna er hvort þetta sé enn rétta mótmælaformið.
Svarið er í raun nei.
Og spurningin væri: hvar ætti mótmælin þá að beinast?
Auðvitað gætu aðrar róttækar mótmælaaðferðir virkað.
Ég myndi segja að þetta sé almenn verkfall.
Til dæmis að við viljum ekki fara í stríð.
Aðrar mótmælaaðferðir gætu, auðvitað, falið í sér að draga sig úr aðstæðunum, svo að segja, á einstaklingsstigi.
Allt sem ég get sagt er að þau krefjast einfaldlega mikillar vinnuafls.
Þú verður að vera mjög staðráðinn. Þú þarft að gera miklar rannsóknir til að geta sagt: "Ég ætla ekki að
taka þátt í þessu, ég ætla ekki að borga fyrir þetta. Ég ætla ekki að fara þangað aftur."
Ég hef enga hugmynd, ég versla ekki á Amazon. Ég borga eingöngu með reiðufé þessa dagana.
Jæja, auðvitað geturðu gert allt þetta. Og þetta eru mjög sértækar persónulegar aðferðir til að neita.
En spurningin er í raun hversu lengi þú getur haldið þessu áfram.
Í því tilliti tel ég að þessar mótmælaaðferðir séu: mótmælagöngur, almenn verkföll og smáum umfangi einstaklingsmótmæli.
Hvernig getum við hvatt sem flesta til að taka þátt?
Margir telja að það eina sem þurfi sé að koma réttum skilaboðum á framfæri á áhrifaríkan hátt, og að skortur á
vilja til þátttöku sé fyrst og fremst samskiptavandamál.
Engin von, segir Michael Meyen.
Það myndi snúast um eitthvað alveg annað.
Þetta er spurning sem mér, sem fjölmiðlafræðingi, er næstum alltaf spurt fyrst.
Hvernig ætti ég að uppbyggja skilaboðin mín til að fá fólk með mér?
Fyrsta viðbragð mitt er alltaf: Gleymdu því.
Þú nærð ekki til fólks með skilaboðum; það þarf að ganga í gegnum eigin reynslu.
Þeir þurfa að upplifa sársaukann sjálfir; þeir þurfa að átta sig á því að hlutirnir verði
að breytast ef þeir eiga að hafa það betra.
Þú getur ekki einfaldlega notað skilaboð til að sannfæra fólk um að gera hluti sem þú sjálfur telur nauðsynlega.
Það er vandamál.
Það er líka vandamál vegna þess að við vitum að lífsferillinn tekur ákveðinn tíma áður en maður getur öðlast slíka reynslu.
Þangað til þú áttar þig á því að þú hafir rekist á múrsteinvegg og getir ekki haldið lengra.
Í rannsókn minni hef ég alltaf spurt hvað fær einn einstakling til að ganga til liðs við mótmælahrýsinguna, á meðan
annar gæti, af skorti á betri valkosti, styrkt Antifa eða gengið í "Ammur gegn hægri öflum" eða svipuð samtök.
Og það er alltaf reynsla sem stangast á við þá frásögn sem dreift er í gegnum ríkismiðla eða aðra fræðslugöng,
svo sem háskóla, skóla, símenntunarmiðstöðvar og söfn.
Það verður að vera persónuleg reynsla.
Það tekur tíma, sérstaklega þegar þú ert ungur og ert enn að reyna að komast inn um dyrnar.
Ég myndi alls ekki dæma ungt fólk.
Þau þurfa fyrst að koma lífi sínu í lag.
Þetta er önnur ástæða fyrir því að þau þurfa að aðlagast.
Þeir þurfa að reyna að komast í stöðu.
Og svo, á einhverjum tímapunkti, munu þeir átta sig á því að kannski hafi hlutirnir einnig staðnað fyrir þá.
Þú þarft að vera þolinmóður og eyða minni tíma í að fínstilla orðalag skilaboðanna.
Þessi skyldubólusetning hefði verið eitthvað sem berst inn í líkamann.
Og það voru fólk sem, óháð veðri, voru reiðubúin að mæta alla mánudaga – jafnvel þegar veðrið var ekki gott.
Svo það þarf virkilega að höggva fólk þar sem það særir, segir Michael Meyen.
Það er mun meira en bara smá þrýstingur á veskið.
Það verður virkilega að vera eitthvað sem ógni sjálfu tilveru manns, sjálfu lífi manns.
Einungis þá eru margir tilbúnir að stíga út fyrir þægindarammann sinn.
Vandamálið er að þá getur það oft verið of seint.
David Engels er einnig tortrygginn þegar kemur að víðtækri almenningsandstöðu.
Borgararnir eru of letilátir.
Margir vildu ekki taka virkan þátt í að móta atburði, heldur kusu að láta hlutina þróast af sjálfu sér.
Að lokum, eins og saga kennir okkur, myndu fáir enn og aftur ákveða örlög fjölmargra.
Að lokum myndi önnur elíta rísa til að knýja fram breytinguna.
Samkvæmt prófessor Engels verðum við að yfirgefa hugmyndina um grundvallar, grasrótar lýðræðisbreytingar í stórum stíl.
Sagnfræðingurinn nefnir einnig kórónuveirufaraldurinn sem dæmi.
Ólíkt Michael Meyen hins vegar, sem þjónar sem neikvætt dæmi.
David Engels segir að kerfið hafi, að öllu samanlögðu, staðið sig nokkuð vel þrátt fyrir einræðislega nálgun sína.
Þó að einhver mótstaða hafi verið, var hún takmörkuð miðað við heildaríbúafjöldann.
Mjög fáir hefðu í raun og veru risið opinberlega upp.
Eins og máltækið segir: stefna sigrar á hreinum fjölda.
Það snýst ekki endilega um að ná til sífellt fleiri manna eða stöðugt hvetja nýja.
Eitthvað annað er miklu mikilvægara.
Þeir sem þegar eru tilbúnir að berjast fyrir betri framtíð í dag þurfa að sameina krafta sína á skilvirkari hátt.
Þau þurfa að móta skýrari stefnu og vinna saman á skilvirkari hátt.
David Engels er því augljóslega ósammála Ulrike Guérot um eitt atriði.
Hún segir: mótmælahreyfingar þurfa að vaxa og, umfram allt, verða sýnilegri.
Hins vegar bendir Michael Meyen hér á að það sé afar erfitt að hvetja fólk til mótmæla, sérstaklega með skilaboðum.
Að lokum skiptir þín eigin reynsla máli.
Hvað eiga þau sameiginlegt?
Á hvað getum við byggt?
Fyrsti punkturinn er skýr:
Breyting byrjar hjá okkur, hjá hverjum og einum af okkur.
Hins vegar hafa margir aldrei lært að taka ábyrgð.
Þeir hafa lært að uppfylla væntingar, forðast ágreining og aðlaga sig.
Og samt – það er gríðarleg ónýtt tækifæri í löndunum okkar, því þau eru til.
Fólk með hærri gildi.
Fólk sem lifir sjálfbáðum lífum, tekur ábyrgð og byggir brýr.
Og hér er ég með David Engels.
Við þurfum ekki fjöldann.
Það skortir ekki á fólki.
Engin tenging er til.
Breyting byrjar ekki hjá fjöldanum.
Það byrjar með einstaklingnum.
Svo spurningin er: hvað geta einstaklingar í raun gert?
Hér og nú.
Þetta er einmitt það sem horfurnar snúast um.
Margir vilja gera eitthvað.
Eigið viljinn er til staðar.
Það sem oft vantar er stefna.
Svo fyrsta spurningin er ekki "hvernig fáum við fleiri til að taka þátt?", heldur: "Hvaða tilteknar aðgerðir geta
þeir sem þegar eru reiðubúnir til þess í raun gripið til?"
Ég spurði sömu spurningu marga sem ég tók viðtal við fyrir þessa heimildarmynd.
Þetta leiddi til fimm sértækra aðgerða sem hver sem er getur tekið upp strax.
Aðgerð 1:
Búðu til samfélög og tengstu öðrum
Auk þolinmæði er annað ráð mitt í raun tengslanet.
Það er mikilvægt atriði.
Hóparnir hafa sameinast. Mótmælahóparnir hafa sameinast.
Það eru hópar um allan þýskumælandi heiminn sem hittast reglulega, vinna að efnislegum verkefnum og hafa sameinast.
Ef aðeins vegna þess að þeir hafa áhuga á næringarfræði, eða vegna þess að þeir eru að hugsa um hvernig þeir
geti hannað garðinn sinn svo þeir geti verið sjálfbærir.
Það er nauðsynlegt að halda þessum uppbyggingum á lífi svo að við séum tilbúin þegar tækifæri skapast til að koma í framkvæmd því
sem er mörgum mikilvægt: að geta haft áhrif á skilyrði lífs síns.
Það sem við þurfum að gera er því að byggja frá grunni.
Það er nauðsynlegt að við setjum ekki öll eggin í pólitíska körfuna, heldur: Við verðum fyrst að
endurbyggja þetta seigla borgaralega samfélag frá grunni, samfélag sem er fær um að verja sig.
Aðgerð 2: Segðu skoðun þína Annað hagnýta skrefið sem allir geta tekið strax er: Segðu skoðun þína.
Deildu upplýsingum og styðjðu sjálfstæð fjölmiðla, því upplýsingar eru allt.
Upplýsingar eru lykillinn.
Þú þarft bara að líta á þá miklu fyrirhöfn sem hin hliðin leggur í til að stjórna upplýsingum.
Sá sem getur skilgreint daginn í dag, sá sem getur ákveðið í dag hvað við öll skynjum sem
raunveruleika, hefur vald og getur stjórnað.
Svo verðum við að hjálpa samferðafólki okkar að brjótast út úr bólunum sem meðvitundariðnaðurinn skapar, sem er studdur á
margvíslegan hátt, ef þú lítur á þetta allt saman sem NGO-flókið.
Svo fólk sem fær greitt úr fé skattborgara til að magna skilaboð og dreifa þeim til
almennings – skilaboð sem það finnur í ríkismiðlum.
Ef þú lítur á þetta, þá er þetta leiðin áfram.
Svo ef þú stendur ekki með sjálfum þér, munt þú ekki geta lifað í frelsi.
Mér fannst það mjög áhugavert að "segja skoðanir sínar" sé mikilvæg mótmælaform. Og það er í raun satt.
Ef við skoðum samskiptalíkan, sérstaklega kenningu Elisabeth Nolle-Neumann um "þögnarspírallinn", þá þjónar
hún sem leið til að brjóta niður ferla einsleitninnar.
Þessi kenning um "þögnarspíralinn" gefur til kynna að fólk óttist einangrun og að helsta
áhyggjuefni okkar sé að vera útilokað úr hópnum.
Ef meginstraumsmiðlar fjalla stöðugt um mál í langan tíma og ég er ósammála, mun ég samkvæmt þessari kenningu að
lokum hætta að tjá skoðanir mínar opinberlega vegna þess að ég mun óttast að vera útilokaður úr hópnum.
En úti á götunni sé ég fólk standa við bása sem er ósammála.
Ég heyri – ég heyrði skyndilega eitthvað annað frá næsta borði á kránni.
Fólk var að eiga mjög mismunandi samtöl í vagnskálinni.
Það var einhver sem sat á ströndinni með Kontrafunk-handklæði.
Svo greinilega eru andstæðar skoðanir eftir allt saman.
Þetta hvetur þá sem annars myndu ekki þora að tjá skoðanir sínar.
Jæja, ég fann það – og finn það enn – mjög áhugavert að þetta hafi greinilega verið
viðurkennt af þeim sem tóku þátt í þessari könnun.
Aðgerð 3: Að skilgreina einstaklings- og sameiginleg markmið Því miður er þessi þriðja sértæka aðgerð oft vanrækt.
Enn sem komið er er það brýnt.
Jafnvel þótt það sé ekki auðvelt.
Markmiðið er að skilgreina einstaklingsbundin og sameiginleg markmið.
Vegna þess að ef við vitum ekki hvert við erum að fara, hvað við erum að berjast fyrir – og ekki bara hvað
við erum að berjast á móti – þá endar allt í óreiðu.
Án skýrra markmiða getur engin stefna verið, engin sameining auðlinda og ekkert sannfærandi svar
fyrir þá sem spyrja: "Af hverju ætti ég að taka þátt?"
Ef þú getur ekki sagt hvað þú stendur fyrir, geturðu ekki hvetjað neinn.
Svo er til einhvers konar þröskuldur milli hugsunar og tilfinninga og þess að grípa til aðgerða.
Fólk segir oft að ferðin sé áfangastaðurinn, og það er nánast satt.
Jæja, við þurfum áfangastað til að fá nokkra hugmynd um leiðina.
Þegar ég hef markmið, veit ég, ah, að þetta er leiðin.
Og við þurfum þá leið sem gefur okkur hugrekki til að leggja af stað.
Við þurfum sýn á leiðina fram á við.
Svo færi ég mig frá áfangastaðnum að ferðalaginu, og frá ferðalaginu færi ég mig að lausu.
Og það er engin leið.
Fólk sér enga leið fram á við.
Svo, þú segir að þú sért að leita að leið út, er það ekki?
Hér erum við. Svo við erum að reyna að finna leiðina okkar.
Og ef leiðin er ekki skýr, er ekki þörf á að ég legg af stað.
Ég þarf ekki að standa upp.
Og spurningin er líka hvort markmiðið sé skýrt.
Markmiðin verða einnig að vera skýr.
Það er líka mikilvægt atriði.
Það verður að vera auðvelt markmið sem auðvelt er að ná – ekki ómögulegt, heldur áþreifanlegt og framkvæmanlegt markmið.
Ekki gegn hungri eða fátækt almennt, heldur á mjög sértækum forsendum.
Aðgerð 4: Sjálfsígrundun Fjórða sértæka aðgerðin sem allir geta hrint strax í framkvæmd er mjög óvinsæl.
Íhugun á sjálfum sér.
Eitthvað sem margir vilja ekki heyra.
Ég veit að mótstaðan kemur strax.
Hvað hefur allt þetta með mig að gera?
Þegar ég byrja að líta inn á mig til að sjá hvaða hlutverki ég gegni í átökunum eða óheppninni sem ég
upplifi, hef ég í raun bestu – og kannski einu – tækifærið til að koma umbreytingu til leiðar.
Svo, með því að viðurkenna minn þátt í þessu og skilja sjálfan mig, hef ég tækifæri til að
gera hlutina aðeins öðruvísi, breytast og vaxa.
Ég hef í raun ekki slíkan mátt yfir neinum.
Aðgerð 5: Taktu aðgerð Nú snúum við okkur að fimmtu og síðustu aðgerðinni, sem hver sem er getur komið strax í framkvæmd.
Og það er aðgerð, já, aðgerð.
Hvað sem það er – bara byrjaðu.
Það er í gegnum sjálfa gjörninginn sem maður upplifir tilfinningu fyrir sjálfsvirkni.
Að grípa til aðgerða gefur okkur styrk og von, því við sjáum hluti byrja að gerast.
Við sjáum að sem einstaklingar getum við haft áhrif. Jafnvel þó það sé oft aðeins í litlum mæli.
En hvert framlag skiptir máli. Jafnvel þótt það snúist bara um að setja gott fordæmi.
Frelsi okkar snýst um miklu meira en bara að haka í reit í kjörklefa einu sinni á fjögurra eða fimm ára fresti.
Frelsi okkar felst í því að við verðum að lifa í samræmi við hugsjónir okkar á hverju
augnabliki, hvaða afleiðingar sem það kann að hafa.
Og að lokum þýðir það
Að verða fyrirmynd.
Að verða sjálfum sér fyrirmynd.
Að verða fyrirmynd fyrir fjölskyldu sína.
Að verða fyrirmynd fyrir þá sem eru í kringum hann.
Að framkvæma hvern einasta gjörning á þann hátt að þegar þú horfir í spegilinn á morgnana getirðu sagt við
sjálfan þig: "Já, ég lifi í samræmi við mínar hugmyndir."
Já, þessi heimur sem ég lifi í er kannski ekki fullkominn.
Það gæti jafnvel verið dystópískt.
Kannski tek ég mikla áhættu hér.
En ég lifi þessa frelsi út í daglegu lífi mínu.
Ég tel að aðeins þegar verulegur fjöldi fólks fer að vilja verða fyrirmyndir sjálfir og lifir í daglegu lífi
eftir því sem þeir vilja að samfélagið allt verði einn daginn, þá geti hlutirnir færst áfram.
Og það er auðvitað lykilskrefið.
Við ættum að vera hver við erum og haga okkur þannig að við séum trúr okkur sjálfum.
Ekki vegna þess að við búumst við að það hafi nokkur áhrif á sögu eða stjórnmál almennt, heldur vegna þess að við trúum á það.
Og þess vegna tel ég að þessi afstaða—Etiam si omnes ego non, 'jafnvel þótt allir aðrir geri það, mun ég vissulega
ekki gera það'—sé sú aðgerð eða sú afstaða sem við þurfum.
Að haga okkur eins og við viljum, af sannfæringu.
Og jafnvel þótt við vitum að allt þetta er dæmt til að mistakast, jafnvel þótt við vitum að
við erum einu sem gerum það, gerum við það samt.
Af sannfæringu, því þetta er okkar leið, því við trúum einfaldlega að það sem skiptir máli sé ekki
bara eitthvað sem einn daginn mun birtast í sögubókum.
Og ef við eigum í raun borgara sem bregðast við í samræmi við þetta – og ekki síst stjórnmálamenn sem eru sjálfir
fyrirmyndir, sem persónulega endurspegla það sem þeir vilja að samfélagið verði – þá er breyting í raun möguleg.
Og núna er engin þörf á milljónum þeirra.
Oft þarf bara einn einstakling sem raunverulega getur verið fyrirmynd – einhver sem hvetur marga til að segja: "Svona
vil ég verða einn daginn" – til að breyting verði möguleg.
Bara hugsaðu um miðaldirnar.
Skoðaðu bara allt sem fólk eins og Bernard af Clairvaux og heilagur Benedikt hefur áorkað!
Með því að taka frumkvæði að stofnun klausturs leiddu þeir í reynd til andlegrar endurfæðingar vestrænna
heims og urðu þannig fyrirmyndir fyrir kynslóðir og aldir fólks sem vildi feta í fótspor þeirra.
Það þarf ekki að milljónir manna verði allir svona. Oft þarf aðeins einn einstaklingur eða lítill
hópur til að koma af stað ótrúlegum breytingum.
En eins og ég sagði, virðist jafnvel það vera mjög erfitt að ná fram þessa dagana.
En þangað þurfum við að komast.
Það er mál hvers og eins.
Já, einn einstaklingur getur gert gríðarlegann mun.
Bara vegna tilveru hans, gjörða hans, þess að hann sé séður og að hann skiptist á við aðra.
Við sjálf getum ekki einu sinni byrjað að ímynda okkur hversu mikið hver og einn af okkur raunverulega nær að framkvæma.
Við vitum ekki hve marga við höfum innblásið í lífi okkar. Hversu oft hafa nokkur orð leitt til verulegra breytinga.
Já, við þurfum aðra í lífi okkar. En nei, við þurfum ekki endilega að þeir breyti heiminum.
Við getum byrjað núna. Bara við tvö.
Svo er þetta Davíð gegn Goliat.
Við vitum að Davíð vinnur að lokum.
Já, David vinnur.
Og ef við skoðum nánar söguna af Davíð og Gólíat, sjáum við nokkra samlíkingu við okkar eigin tíma.
Davíð reyndi ekki að berjast eins og Goliat.
Hann setti ekki á sig brynju. Hann tók ekki upp sverð.
Hann lenti ekki í slagsmálum.
David áttaði sig á því að hann myndi tapa á þessu sviði.
Svo gerði hann eitthvað annað.
Hann nýtti sér allt sem hann gat, allt sem hann var vanur. Slinginn hans, lipurð hans.
Og hann hélt fjarlægð.
Þá grípur hann tækifærið, bara það eina augnablik.
Hann miðaði nákvæmlega á þann stað þar sem Gólíat var viðkvæmur.
Og það var einmitt það sem gerði muninn.
David hikstaði ekki.
Hann beið ekki eftir betri aðstæðum.
Hann nýtti tækifærið þegar það kom upp.
Og kannski er það einmitt kjarni málsins fyrir okkur í dag.
Breyting þýðir ekki að spila eftir reglum þeirra sem sitja við völd.
Það þýðir að viðurkenna eigin möguleika og styrkleika og hafa hugrekki til að nýta þá þegar tíminn er réttur.
Við getum ekki þvingað tækifærið sjálft.
En við getum verið undirbúnir, skýrhugaðir og á varðbergi. Svo að við hikistum ekki þegar hún kemur.