1
00:00:00,000 --> 00:00:00,080


2
00:00:00,080 --> 00:00:05,760
En wat mij toen schokte en indruk op me maakte, was
dat ze zei: Dit is de "straat van de weduwen", waar

3
00:00:05,760 --> 00:00:08,540
ze woont, omdat daar heel veel mannen zijn gestorven.

4
00:00:08,540 --> 00:00:13,616
En ze heeft dat toegelicht en uitgelegd, dat het door een
zendmast voor mobiele telefonie kwam, die praktisch in

5
00:00:13,616 --> 00:00:16,600
hun buurt staat en zijn signaal over de hele straat uitzond.

6
00:00:16,600 --> 00:00:22,595
De Weense onderzoeker was erin geslaagd Amerikaanse
rechters ervan te overtuigen dat niet-thermische

7
00:00:22,595 --> 00:00:25,926
biologische effecten onze genen kunnen beschadigen.

8
00:00:25,926 --> 00:00:31,209
Maar waarom willen de mensen 5G? Omdat men hen wijsmaakt dat het
iets geweldigs is, dat je er snelle filmpjes mee kunt bekijken.

9
00:00:31,209 --> 00:00:33,935
En waarom wil de bevolking binnenkort 6G hebben?

10
00:00:33,935 --> 00:00:37,809
Omdat het haar weer wordt verkocht
als iets nieuws, iets wat nog beter is.

11
00:00:37,809 --> 00:00:45,420
En vanuit deze kennis van de biologische ritmes was het voor mij
volkomen duidelijk dat smartphones en dit soort technische media

12
00:00:45,420 --> 00:00:50,789
de biologische ritmes bij kinderen verstoren
en de kinderen juist veel van de levensvreugde

13
00:00:50,789 --> 00:00:54,013
ontnemen die ze eigenlijk zouden moeten hebben.

14
00:00:54,013 --> 00:01:01,060
De onderzoeksjournalist Klaus Scheidsteger houdt zich al
vele jaren kritisch bezig met de mobiele-telefonie-industrie.

15
00:01:01,060 --> 00:01:06,800
In zijn documentaire "Het digitale dilemma" uit
2024 komen vooraanstaande wetenschappers,

16
00:01:06,800 --> 00:01:10,460
artsen, bouwbiologen en getroffenen aan het woord.

17
00:01:10,460 --> 00:01:15,207
In zijn nieuwste film "De Weduwenstraat" gaat
Scheidsteger onder andere in op de vraag:

18
00:01:15,207 --> 00:01:18,752
Hoeveel toevalligheden kan een straat verdragen?

19
00:01:18,752 --> 00:01:21,483
Vanwaar de titel "De Weduwenstraat"?

20
00:01:21,483 --> 00:01:29,280
In de hele straat straalt een zendmast voor mobiele telefonie,
en opvallend veel vrouwen in deze straat zijn weduwe geworden.

21
00:01:29,280 --> 00:01:32,649
Daaruit is de titel "De Weduwenstraat" ontstaan.

22
00:01:32,649 --> 00:01:38,240
De film belicht talrijke persoonlijke
lotgevallen en stelt een ongemakkelijke vraag:

23
00:01:38,240 --> 00:01:43,789
Wat gebeurt er als mensen jarenlang
veranderingen in hun gezondheid waarnemen, maar daar

24
00:01:43,789 --> 00:01:48,064
geen verklaring of antwoorden voor krijgen?

25
00:01:48,064 --> 01:16:28,225
"De Weduwenstraat" is een aangrijpende reportage over
de getroffenen, de achtergronden en de vraag hoe we

26
01:16:28,225 --> 00:01:58,663
omgaan met mogelijke risico’s van moderne technologieën.

27
00:01:58,663 --> 00:02:06,807
Op 30 april 2026 werd de nieuwe film van Klaus Scheidsteger
voor het eerst in Zwitserland vertoond, in Thun, in het kader

28
00:02:06,807 --> 00:02:11,896
van een speciaal evenement, gevolgd door een podiumdiscussie.

29
00:02:11,896 --> 00:02:16,816
Uit de belangstelling is gebleken: Het
onderwerp spreekt mensen aan en raakt velen.

30
00:02:16,816 --> 00:02:21,890
Deze reportage leidt naar de plek waar
discussies vaak eindigen: bij de mensen zelf.

31
00:02:21,890 --> 00:02:25,716
In een woonwijk doen zich steeds meer
ernstige ziekte- en sterfgevallen voor.

32
00:02:25,716 --> 00:02:28,096
Familieleden beginnen vragen te stellen.

33
00:02:28,096 --> 00:02:34,552
Ze zoeken naar verbanden, spreken met deskundigen en stuiten
daarbij op een spanningsveld tussen persoonlijke ervaring,

34
00:02:34,552 --> 00:02:38,510
wetenschappelijke beoordeling en maatschappelijk debat.

35
00:02:38,510 --> 00:02:46,072
De reportage van 30 minuten belicht de achtergronden van het
onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis van mobiele telefonie met

36
00:02:46,072 --> 00:02:51,474
als titel "Athermische biologische effecten bij langdurige
blootstelling aan hoogfrequente

37
00:02:51,474 --> 00:02:59,264
elektromagnetische velden met lage intensiteit" (ATHEM-3) en
geeft inzicht in het wetenschappelijk onderzoek.

38
00:02:59,264 --> 00:03:04,082
"De Weduwenstraat" toont deze zoektocht naar
antwoorden op de vragen die zich aandienen,

39
00:03:04,082 --> 00:03:07,264
rustig, zakelijk en zonder overhaaste conclusies.

40
00:03:07,264 --> 00:03:11,357
Bekijk nu de reportage "De Weduwenstraat".

41
00:03:27,770 --> 00:03:35,116
We hadden hier 30 jaar geleden een huis gebouwd in Lichtenbusch.

42
00:03:35,116 --> 00:03:47,957
Mijn man is tandarts, ik ben arts. We hebben samen de praktijk
opgebouwd, kregen daarnaast drie kinderen binnen acht jaar,

43
00:03:47,957 --> 00:03:56,403
hebben een prachtige tuin en, het ging aanvankelijk goed met ons.

44
00:04:04,250 --> 00:04:08,803
Heeft dat invloed op mensen? De
één zegt van wel, de ander van niet.

45
00:04:08,803 --> 00:04:13,940
Ja, en toen kwam ik tot de conclusie: Het heeft
een grote invloed op de gezondheid van mensen.

46
00:04:13,940 --> 00:04:16,933
En plotseling viel alles op zijn plaats.

47
00:04:16,933 --> 00:04:20,680
Ik vroeg me af: waarom hebben zoveel
mensen in onze straat epileptische aanvallen?

48
00:04:20,680 --> 00:04:24,160
Waarom hebben we zoveel kanker?

49
00:04:27,640 --> 00:04:30,693
Hij zei: "Nee, ik ga niet naar de kelder."

50
00:04:30,693 --> 00:04:33,411
Ik had inmiddels mijn meetapparaat gehaald.

51
00:04:33,411 --> 00:04:37,926
De straling lag bij ons in de keuken weer
boven de 20 000. Veel, veel, veel te hoog.

52
00:04:37,926 --> 00:04:45,753
Daarvoor stond het op 0,02. Dat betekent
dat het net werkelijk flink was gestegen.

53
00:04:45,753 --> 00:04:50,953
En mijn man zei: "Weet je, ik wil zo niet meer leven."

54
00:04:50,953 --> 00:04:58,720
Op dat moment kreeg hij een epileptische
aanval, gevolgd door een hersenbloeding.

55
00:04:58,720 --> 00:05:06,336
En de volgende dag werd hij in het ziekenhuis
opgenomen. Hij heeft er niets meer van gemerkt.

56
00:05:06,336 --> 00:05:17,223
En drie maanden later is hij, volledig verlamd, in een
coma, aan de beademing en aan de dialyse, overleden.

57
00:05:17,223 --> 00:05:20,416
En daarom nogmaals bedankt.

58
00:05:20,416 --> 00:05:29,470
We gaan verder, want er zijn zoveel mensen, waarvan
hun persoonlijke verhalen moeten worden veilig gesteld.

59
00:05:31,522 --> 00:05:34,986


60
00:05:45,839 --> 00:05:52,700
Een jaar na het overlijden van dr. Roger Krout vond er
in Mainz een groot congres over mobiele telefonie plaats.

61
00:05:52,700 --> 00:05:57,450
Een voortreffelijk evenement rond de destijds
opkomende discussie over 5G, met de allerbeste

62
00:05:57,450 --> 00:06:01,232
deskundigen op het gebied van mobiele-telefonieonderzoek.

63
00:06:01,232 --> 00:06:08,038
Mijn commentaar destijds luidde:
"Ontroerende momenten, wetenschappelijke topkwaliteit

64
00:06:08,038 --> 00:06:12,023
uit de hele wereld, een aandachtig publiek."

65
00:06:12,023 --> 00:06:19,900
In een mix van lezingen, paneldiscussies,
workshops, presentatiestands en voortdurende

66
00:06:19,900 --> 00:06:25,620
debatten volgde het ene hoogtepunt na het andere.

67
00:06:25,620 --> 00:06:32,488
Het symposium in Mainz, dat van 4 tot en met 6 oktober 2019
plaatsvond in het eerbiedwaardige keurvorstelijk

68
00:06:32,488 --> 00:06:40,920
paleis, bracht de zorgen van de internationale
wetenschappelijke gemeenschap in vele facetten aan het licht.

69
00:06:42,900 --> 00:06:49,766
Vaak heersen onwetendheid en cynisme, zoals
blijkt uit het voorbeeld van dr. Monika Krout.

70
00:06:49,766 --> 00:07:00,045
Onze gemeente verbiedt mij om openbaar te maken wat ik
zie, omdat ik daarmee de grondprijzen in gevaar breng.

71
00:07:00,045 --> 00:07:11,172
En de zendmast: We hebben een rechtszaak aangespannen
tegen de zendmast van Telekom, toen mijn man nog leefde.

72
00:07:11,172 --> 00:07:18,927
De rechter heeft in het vonnis geschreven:
"Zelfs als de eiser met levensgevaar wordt

73
00:07:18,927 --> 00:07:24,226
bedreigd, is er geen sprake van onrechtmatigheid."

74
00:07:24,226 --> 00:07:35,351
En dat was een zendmast die al 25 jaar geen vergunning had om op
deze plek te staan, waarvan de antennes twee meter te laag waren

75
00:07:35,351 --> 00:07:44,321
geplaatst, waarop de verkeerde antennes waren gemonteerd, en
dankzij een bouwbioloog, die hier ook in de

76
00:07:44,321 --> 00:07:53,212
zaal aanwezig is, heb ik vervolgens aanvullende
metingen uitgevoerd met een frequentieanalysator.

77
00:07:53,212 --> 00:07:59,887
Er waren nog meer frequenties gemodelleerd dan was toegestaan.

78
00:08:01,860 --> 00:08:06,708
Het congres in Mainz bood een ideale
gelegenheid om van gedachten te wisselen met

79
00:08:06,708 --> 00:08:10,293
vooraanstaande wetenschappers uit de hele wereld.

80
00:08:10,293 --> 00:08:18,820
Het persoonlijke verhaal van dr. Monika Krout, de
arts uit de "Weduwenstraat", had indruk gemaakt.

81
00:08:18,820 --> 00:08:24,760
Ja, het was destijds een bijeenkomst van de
"Kompetenzinitiative" in Mainz over 5G-mobiele telefonie.

82
00:08:24,760 --> 00:08:31,104
Dr. Monika Krout had daar na afloop van het
evenement, of tegen het einde ervan, haar eigen situatie

83
00:08:31,104 --> 00:08:35,093
beschreven, namelijk dat ze onlangs weduwe was geworden.

84
00:08:35,093 --> 00:08:41,288
En wat mij destijds schokte en indruk op me maakte, was
dat ze zei: „Dit is de straat van de weduwen”, de straat

85
00:08:41,288 --> 00:08:44,443
waar ze woont, omdat daar heel veel mannen zijn overleden.

86
00:08:44,443 --> 00:08:49,743
En ze heeft dat toegelicht en uitgelegd dat het lag aan
een zendmast voor mobiele telefonie die praktisch in hun

87
00:08:49,743 --> 00:08:53,056
buurt staat en zijn signaal over de hele straat uitzond.

88
00:08:53,056 --> 00:08:58,035
Na afloop van het evenement kwamen we met
een groot aantal mensen in een aparte ruimte

89
00:08:58,035 --> 00:09:00,350
bijeen en hebben we deze kwestie besproken.

90
00:09:00,350 --> 00:09:06,729
En daarbij begon het idee langzaam vorm te krijgen: Als je zo’n
bewering doet, zou je dat eigenlijk

91
00:09:06,729 --> 00:09:12,810
wetenschappelijk moeten onderzoeken om te weten te
komen waarom al die mannen zijn overleden?

92
00:09:12,810 --> 00:09:18,410
En zo ontstond dan, praktisch gezien onder jouw
leiding en op basis van jouw suggesties, het idee om

93
00:09:18,410 --> 00:09:23,488
het geheel om te zetten in een onderzoeksproject.

94
00:09:23,488 --> 00:09:28,880
Mobiele telefonie en gezondheid,
van oudsher een omstreden onderwerp.

95
00:09:28,880 --> 00:09:31,296
Het komt er dus op aan de zaken in gang te zetten.

96
00:09:31,296 --> 00:09:38,230
Betrouwbare feiten, verzameld door een
wetenschappelijk team bestaande uit de beste deskundigen.

97
00:09:38,230 --> 00:09:45,656
Als projectleider heb ik hiervoor de kankeronderzoeker prof.
dr. Wilhelm Mosgöller van de MedUni Wenen kunnen aantrekken.

98
00:09:45,656 --> 00:09:53,085
De nieuwe studie kreeg de naam ATHEM-3, naar
aanleiding van de succesvolle erkenning van de door prof.

99
00:09:53,085 --> 00:09:56,720
Mosgöller uitgevoerde ATHEM-1- en ATHEM-2-studies.

100
00:09:56,720 --> 00:10:02,786
De Weense onderzoeker was erin geslaagd Amerikaanse
rechters ervan te overtuigen dat niet-thermische

101
00:10:02,786 --> 00:10:06,185
biologische effecten onze genen kunnen beschadigen.

102
00:10:06,185 --> 00:10:13,611
ATHEM-1 en ATHEM-2 hebben, als het zo mag worden
genoemd, de kwaliteitscontrole doorstaan in het

103
00:10:13,611 --> 00:10:18,998
kader van een Amerikaanse collectieve rechtszaak.

104
00:10:18,998 --> 00:10:27,675
De ATHEM-1- en ATHEM-2-projecten zijn
positief beoordeeld door een Amerikaanse federale

105
00:10:27,675 --> 00:10:32,910
rechter van het Hooggerechtshof in Washington.

106
00:10:32,910 --> 00:10:40,096
En ik denk dat er maar weinig wetenschappers
zijn die dat van hun projecten kunnen zeggen.

107
00:10:40,096 --> 00:10:48,963
Om een lang verhaal kort te maken: Het ATHEM-3-project
brengt opnieuw een interdisciplinair team bijeen,

108
00:10:48,963 --> 00:10:53,896
waarin talrijke specialisten het beste uit zichzelf halen.

109
00:10:53,896 --> 00:11:05,656
We wilden dus juist elke invloed van dilettantisme , dat op
deze onderzoeksgebieden steeds weer voorkomt, uitsluiten.

110
00:11:09,983 --> 00:11:17,476
Dankzij de bemiddeling van prof. Mosgöller kon de
celbioloog prof. Igor Belyaev worden aangeworven.

111
00:11:17,476 --> 00:11:21,196
Hij is ook kroongetuige van de aanklager in de VS.

112
00:11:21,196 --> 00:11:29,463
Prof. Igor Belyaev pleit al jaren voor een aanpassing
van de huidige grenswaarden voor consumentenbescherming.

113
00:11:29,463 --> 00:11:36,072
Hij wordt wereldwijd beschouwd als
een zeer gerespecteerde deskundige.

114
00:11:36,072 --> 00:11:50,472
Ik maakte deel uit van het team van de EMF-werkgroep binnen de
Europese Academie voor Milieugeneeskunde, die de

115
00:11:50,472 --> 00:12:04,060
veiligheidsgrenswaarden voor blootstelling aan
laagfrequente elektromagnetische velden heeft opgesteld.

116
00:12:04,060 --> 00:12:12,450
Deze grenswaarden die wij hebben voorgesteld,
liggen aanzienlijk lager dan de waarden die in

117
00:12:12,450 --> 00:12:18,916
de meeste Europese landen worden geaccepteerd.

118
00:12:18,916 --> 00:12:33,608
Ik ben namelijk van mening dat de huidige ICNIRP-grenswaarden
te hoog zijn en aanzienlijk moeten worden verlaagd.

119
00:12:33,608 --> 00:12:42,136
Precies zoals we dat aan de Europese
Academie voor Milieugeneeskunde hebben voorgesteld.

120
00:12:42,136 --> 00:12:47,136
De zogenaamde
beschermingsinstanties hanteren verouderde richtlijnen.

121
00:12:47,136 --> 00:12:50,390
De meettechnicus in het team kan daar alles van vertellen.

122
00:12:50,390 --> 00:12:55,452
Hij wordt dagelijks geroepen door mensen die
hun gezondheidsproblemen toeschrijven aan

123
00:12:55,452 --> 00:12:59,660
de voortdurend toenemende stralingsbelasting.

124
00:13:01,160 --> 00:13:07,016
Het aantal mensen met gezondheidsproblemen neemt duidelijk toe.

125
00:13:07,016 --> 00:13:10,710
Vooral ook wanneer 5G-zendinstallaties worden ingeschakeld.

126
00:13:10,710 --> 00:13:17,750
En de 5G-technologie is immers in gebruik genomen
zonder dat er eerst een technologische effectbeoordeling

127
00:13:17,750 --> 00:13:21,716
was uitgevoerd met betrekking tot gezondheidsproblemen.

128
00:13:21,716 --> 00:13:30,529
Het was immers al bij 3G dat het TNO-onderzoek uit Nederland voor
opschudding zorgde, omdat daarin werd vastgesteld dat een tiende

129
00:13:30,529 --> 00:13:36,291
van de stralingsintensiteit van UMTS
voldoende is om dezelfde gezondheidsproblemen en

130
00:13:36,291 --> 00:13:40,440
cognitieve gevolgen te veroorzaken als bij GSM .

131
00:13:40,440 --> 00:13:42,533
Men heeft destijds de waarschuwing niet serieus genomen.

132
00:13:42,533 --> 00:13:48,713
Er is vervolgens een tegenproef gedaan, uiteraard met andere
frequenties, andere intensiteiten en andere mensen, zodat

133
00:13:48,713 --> 00:13:51,933
alles weer tot rust is gekomen: het publiek en de bevolking.

134
00:13:51,933 --> 00:13:56,866
En toen kwam 4G en werd er opnieuw opgeroepen
om eens grondig te onderzoeken welke gevolgen

135
00:13:56,866 --> 00:13:59,493
deze technologie voor de gezondheid kan hebben.

136
00:13:59,493 --> 00:14:05,060
Dat is ook niet uitgevoerd. En bij 5G is het juist
nog problematischer dat nog meer mensen erop reageren.

137
00:14:05,060 --> 00:14:10,336
En er waren immers veel steden in Europa die in eerste instantie
zeiden: Moratorium! We willen eerst weten wat er aan de hand is.

138
00:14:10,336 --> 00:14:14,503
Maar ik denk dat al die moratoria
inmiddels gewoon afgewezen zijn.

139
00:14:14,503 --> 00:14:18,383
Er was een lobby die simpelweg verklaarde
dat er geen gezondheidsproblemen waren.

140
00:14:18,383 --> 00:14:25,868
En de politici, die immers geen medici zijn en in dit geval
misschien ook geen technici om dit te begrijpen, hebben

141
00:14:25,868 --> 00:14:29,863
toen ergens toegegeven en gezegd: oké, de bevolking wil het.

142
00:14:29,863 --> 00:14:35,150
Maar waarom wil de bevolking 5G? Omdat haar wordt voorgespiegeld
dat het iets geweldigs is, dat je films snel kunt bekijken.

143
00:14:35,150 --> 00:14:38,221
En waarom wil de bevolking binnenkort 6G hebben?

144
00:14:38,221 --> 00:14:44,192
Omdat het haar opnieuw wordt verkocht
als iets nieuws, iets wat nog beter is.

145
00:14:44,192 --> 00:14:50,324
Opnieuw dankzij de bemiddeling van de onderzoeksleider,
prof. Mosgöller, is het gelukt om een van de grondleggers

146
00:14:50,324 --> 00:14:54,163
van de moderne hartslagvariabiliteitsmeting aan te trekken.

147
00:14:54,163 --> 00:14:59,204
Ik was jarenlang hoogleraar fysiologie aan de
Medische Universiteit van Graz, met als

148
00:14:59,204 --> 00:15:03,149
specialisatie chronobiologie, oftewel biologische ritmes.

149
00:15:03,149 --> 00:15:11,073
En vanuit deze kennis van de biologische ritmes was het voor mij
volkomen duidelijk dat smartphones en deze technische media de

150
00:15:11,073 --> 00:15:16,563
biologische ritmes bij kinderen verstoren en
de kinderen juist veel van de levensvreugde

151
00:15:16,563 --> 00:15:20,256
ontnemen die ze eigenlijk zouden moeten hebben.

152
00:15:20,256 --> 00:15:27,100
De aanstelling van professor Moser was een
belangrijke zet, want die man heeft veel te bieden.

153
00:15:27,100 --> 00:15:31,859
Deze jas is dus in twee exemplaren de ruimte in gegaan.

154
00:15:31,859 --> 00:15:39,309
We hebben sinds 1991 samengewerkt met het Russische
ruimteagentschap en hebben eerst een Oostenrijkse

155
00:15:39,309 --> 00:15:43,892
kosmonaut en daarna tien Russische kosmonauten gemeten.

156
00:15:43,892 --> 00:15:52,585
Deze jas is namelijk in staat om precies die lichaamsritmes
te meten die we ook in het ATHEM-project gebruiken.

157
00:15:52,585 --> 00:16:02,423
De jas diende om uitgebreide informatie over
de gezondheid van de kosmonaut te verkrijgen.

158
00:16:02,423 --> 00:16:07,630
En het spannende was dat de Russen erg
enthousiast waren over de resultaten.

159
00:16:07,630 --> 00:16:15,232
Omdat ze zeggen dat in de geneeskunde meestal ziekte wordt
gemeten, terwijl wij ons juist op gezondheid hebben gericht; en

160
00:16:15,232 --> 00:16:22,522
omdat onze meetmethoden nu eenmaal de gezondheid van de
kosmonauten konden weergeven, hebben de Russen dit vervolgens

161
00:16:22,522 --> 00:16:26,660
onderzocht om de gezondheid van deze kosmonauten te controleren.

162
00:16:26,660 --> 00:16:29,078
Omdat kosmonauten gezond moeten zijn.

163
00:16:29,078 --> 00:16:35,740
Als ze ziek worden, kun je geen dokter meer
nasturen, en in de ruimte zijn er weinig artsen.

164
00:16:38,420 --> 00:16:46,360
Iedereen kent vast wel het onverzettelijke Gallische
dorp en zijn succesvolle strijd "David tegen Goliath".

165
00:16:46,360 --> 00:16:53,855
Ook de strijd om erkenning van de wetenschap lijkt zo’n geval te
zijn. In het geval van ATHEM-3 was er een

166
00:16:53,855 --> 00:17:01,483
dorp nodig dat, om het zo te zeggen, aan de
neutrale wetenschappelijke voorwaarden voldeed.

167
00:17:01,483 --> 00:17:09,146
De uitdaging bij ATHEM-3 was om een gebied, een regio, een
geografische regio te vinden waar twee vergelijkbare groepen

168
00:17:09,146 --> 00:17:16,640
naast elkaar leven, waarbij de ene groep een hoge stralingsdosis
krijgt en de andere groep een lage stralingsdosis.

169
00:17:16,640 --> 00:17:19,723
Waarom zijn twee vergelijkbare groepen nodig?

170
00:17:19,723 --> 00:17:27,594
Het is duidelijk: we willen er zeker van zijn dat het verschil,
mochten we er een vinden, daadwerkelijk aan de straling te wijten

171
00:17:27,594 --> 00:17:34,855
is en niet bijvoorbeeld aan het feit dat de een naast de
fabriek woont en aan uitlaatgassen wordt blootgesteld, terwijl

172
00:17:34,855 --> 00:17:38,480
de ander in een prachtig kuuroord met frisse lucht woont.

173
00:17:38,480 --> 00:17:42,513
Zo gaat dat niet. Zo werkt onderzoek niet.

174
00:17:42,513 --> 00:17:47,400
We hebben het gevonden. Het was niet
heel makkelijk, maar het duurde even.

175
00:17:47,400 --> 00:17:52,380
Uiteindelijk waren we ervan overtuigd: Ja, dit werkt.

176
00:17:54,656 --> 00:17:58,140
De geschikte locatie bevindt zich in het noorden van Beieren.

177
00:17:58,140 --> 00:18:06,003
In de buurt van een op het dak geïnstalleerde zendmast voor
mobiele telefonie konden de bewoners van de woonwijk worden

178
00:18:06,003 --> 00:18:11,113
betrokken bij de nodige onderzoeken in het kader van ATHEM-3.

179
00:18:11,113 --> 00:18:18,492
In een privé tuin, in de schaduw van de mobiele-telefoonmast,
werd een tent opgezet, waarin de proefpersonen

180
00:18:18,492 --> 00:18:26,410
later in groepjes van zes een concentratietest
aflegden, een afwijking van de eigenlijke metingen.

181
00:18:26,410 --> 00:18:36,004
In de caravan naast het tuinterrein werd bij alle 24 proefpersonen
het apparaat voor het meten van de hartslagvariabiliteit

182
00:18:36,004 --> 00:18:41,363
(HRV) van het instituut van professor Moser aangebracht.

183
00:18:41,363 --> 00:18:50,316
Met de op de borst aangebrachte elektroden
werd een 24-uurs-ECG en de HRV in gang gezet.

184
00:18:50,316 --> 00:19:00,288
De gegevens van het kleine meetapparaat zouden inzicht geven in
hoe goed het autonome zenuwstelsel zich aanpast aan belasting.

185
00:19:00,288 --> 00:19:08,672
Zeer nauwkeurige metingen van de
antenne-uitstraling vullen deze proefopstelling aan.

186
00:19:08,672 --> 00:19:18,559
Om de HRV echter goed te kunnen analyseren, hebben we
hier een biconische antenne die mobiele signalen

187
00:19:18,559 --> 00:19:25,250
registreert in het 800 MHz-bereik bij UMTS, LTE 800 en GSM 900.

188
00:19:25,250 --> 00:19:31,396
Via een antennekabel wordt het geheel doorgestuurd naar
een hoogfrequentiespectrumanalysator van Rohde&Schwarz.

189
00:19:31,396 --> 00:19:35,463
En die is op zijn beurt via een
LAN-kabel aangesloten op mijn computer.

190
00:19:35,463 --> 00:19:43,392
En wat normaal gesproken hier op het scherm van
het meetapparaat te zien is, wordt hier weergegeven.

191
00:19:43,392 --> 00:19:48,021
Momenteel is de instelling "Clear Write"
geselecteerd, wat betekent dat de signalen worden

192
00:19:48,021 --> 00:19:50,970
weergegeven zoals ze zijn, zowel omhoog als omlaag.

193
00:19:50,970 --> 00:19:56,430
En ik zet dit nu even op "Max Hold", dat
betekent dat we nu twee curven hebben.

194
00:19:56,430 --> 00:20:03,283
De gele curve geeft de signalen in de "Max Hold"-modus weer,
dat wil zeggen, de hoogste waarden die zijn geregistreerd.

195
00:20:03,283 --> 00:20:06,297
En de groene curve geeft de actuele waarde weer.

196
00:20:06,297 --> 00:20:12,059
En als de test vervolgens wordt uitgevoerd, wordt het geheel
gefilmd, zodat men achteraf op elk moment rustig

197
00:20:12,059 --> 00:20:18,430
deze twee uur van de testfase kan bekijken om te
zien hoe de situatie was wat betreft mobiele straling.

198
00:20:18,430 --> 00:20:26,298
Om de best mogelijke en vanuit celbiologisch oogpunt
optimale laboratoriumresultaten te kunnen behalen,

199
00:20:26,298 --> 00:20:32,484
werd er gewerkt met het bloed van de proefpersonen.

200
00:20:32,484 --> 00:20:40,390
Slechts zeven uur na de bloedafname arriveerde de
bloedtransporter met telkens vier monsters van vier

201
00:20:40,390 --> 00:20:50,804
proefpersonen bij het Kankeronderzoeksinstituut van
de Slowaakse Academie van Wetenschappen in Bratislava.

202
00:20:50,804 --> 00:20:58,922
De anoniem en dubbelblind uitgevoerde bloedcelanalyses brengen
DNA-breuken en chromosoomschade in kaart

203
00:20:58,922 --> 00:21:06,396
tijdens de metafase, de fase van de celdeling,
waarin de chromosomen goed zichtbaar worden.

204
00:21:06,396 --> 00:21:09,841
Hier onderzoeken we de metafasen van de chromosomen.

205
00:21:09,841 --> 00:21:14,469
We brengen de metafasen van deze
chromosomen in beeld bij een 63-voudige vergroting.

206
00:21:14,469 --> 00:21:22,308
Nadat alle metafasen zijn vastgelegd, exporteer ik ze
naar mijn computer en analyseer ik voor elke metafase

207
00:21:22,308 --> 00:21:26,289
hoeveel dicentrie en hoeveel ringen er aanwezig zijn.

208
00:21:26,289 --> 00:21:33,083
Aan de hand van de frequentie van de afwijkingen kunnen
we vaststellen of er al dan niet sprake is van schade.

209
00:21:33,083 --> 00:21:39,776
Een spannend aspect van deze gouden standaard voor
laboratoriumanalyse was natuurlijk of er een mogelijk

210
00:21:39,776 --> 00:21:43,840
verschil tussen de proefpersonen naar voren zou komen.

211
00:21:43,840 --> 00:21:51,295
Of degenen die dichter bij zendinstallaties
wonen, dus een groter gezondheidsrisico lopen

212
00:21:51,295 --> 00:21:56,540
dan degenen die verder van de installatie wonen.

213
00:22:01,770 --> 00:22:09,366
Professor Belyaev vat een van de belangrijkste
bevindingen van het laboratoriumonderzoek als volgt samen:

214
00:22:09,366 --> 00:22:18,538
Bij de analyse van het totale aantal chromosoomafwijkingen
bleek er een extreem groot, statistisch significant verschil te

215
00:22:18,538 --> 00:22:24,383
bestaan tussen de blootgestelde en de niet-blootgestelde groep:

216
00:22:24,383 --> 00:22:35,714
Chromosomale afwijkingen kwamen bijna twee keer zo
vaak voor in de cellen van de blootgestelde groep

217
00:22:35,714 --> 00:22:43,723
als in de cellen van de niet-blootgestelde groep.

218
00:22:43,723 --> 00:22:50,820
De eerste internationale publicatie van
deze onderzoeksresultaten vond plaats in 2024.

219
00:22:50,820 --> 00:22:56,160
De afgebeelde chromosoomafwijkingen zijn duidelijk zichtbaar.

220
00:22:56,160 --> 00:23:04,079
Dit alleen al wijst op een biologisch aannemelijk
mechanisme en daarmee op een aanzienlijk verhoogd risico op

221
00:23:04,079 --> 00:23:09,720
kanker voor mensen die in de buurt van zendmasten wonen.

222
00:23:12,480 --> 00:23:26,421
In feite bevestigden deze gegevens onze conclusie dat de toename
van chromosoomschade in de cellen van mensen die in

223
00:23:26,421 --> 00:23:40,576
de buurt van zendmasten wonen, veroorzaakt wordt door
blootstelling aan downlink-signalen, zoals GSM of LTE.

224
00:23:40,576 --> 00:23:46,960
Dat was dus onze eindconclusie van dit project.

225
00:23:48,704 --> 00:23:53,184
In de publicatie is nog een opmerkelijke variant te vinden.

226
00:23:53,184 --> 00:23:57,557
Er is rekening gehouden met de grenswaarden
van de Internationale Organisatie voor

227
00:23:57,557 --> 00:24:00,662
Atoomenergie voor ioniserende straling bij lage doses.

228
00:24:00,662 --> 00:24:07,996
De beschermende grenswaarde ligt hier op één
millisievert. Dit is de fysische eenheid van de stralingsdosis.

229
00:24:07,996 --> 00:24:15,036
In verband met de blootstelling aan straling werd
deze waarde bij ATHEM-3 ter vergelijking gebruikt.

230
00:24:15,036 --> 00:24:21,960
De fysische eenheid sievert kan namelijk
worden uitgedrukt in chromosoomschade en omgekeerd.

231
00:24:21,960 --> 00:24:27,914
De gemiddelde chromosoomschade die in het
ATHEM-3-onderzoek is vastgesteld, komt overeen

232
00:24:27,914 --> 00:24:31,590
met een equivalente dosis van 74,6 millisievert.

233
00:24:31,590 --> 00:24:37,901
Deze waarde is door 10 gedeeld, aangezien de proefpersonen
ongeveer 10 jaar in de omgeving van de antenne hebben gewoond.

234
00:24:37,901 --> 00:24:47,481
Wat we hebben gedaan: Het Internationaal
Atoomenergieagentschap heeft een speciaal handboek.

235
00:24:47,481 --> 00:24:59,412
Uit dat handboek blijkt dat de dosis ioniserende straling kan
worden bepaald op basis van metingen van chromosoomafwijkingen.

236
00:24:59,412 --> 00:25:14,012
We hebben deze methode toegepast en hebben de dosis ioniserende
straling bepaald die zou leiden tot hetzelfde

237
00:25:14,012 --> 00:25:31,174
effect dat we hebben waargenomen bij de groep deelnemers
met een hoge blootstelling in ons ATHEM-3-project.

238
00:25:31,174 --> 00:25:36,687
Wat hier nog vrij subtiel tot uiting komt, is
mogelijk een paradigmaverschuiving van de allereerste orde.

239
00:25:36,687 --> 00:25:42,481
De hoofdonderzoeker van de
ATHEM-3-studie is dezelfde mening toegedaan.

240
00:25:42,481 --> 00:25:49,541
Het is het Internationaal
Atoomenergieagentschap, dat richtlijnen uitvaardigt.

241
00:25:49,541 --> 00:25:55,281
En we hebben ons eens een grapje veroorloofd en
gevraagd: Hoe zit dat eigenlijk in een ander kennisgebied?

242
00:25:55,281 --> 00:26:03,900
We zijn naar het Internationaal Atoomenergieagentschap
gegaan en hebben hun richtlijnen opgevraagd.

243
00:26:03,900 --> 00:26:13,086
En hoe vreemd het ook mag klinken: De schade die wij
zien, is precies dezelfde als die zij hebben gezien.

244
00:26:13,086 --> 00:26:20,992
En op basis van de omvang van de
schade kunnen ze de dosis afleiden.

245
00:26:20,992 --> 00:26:26,370
We hebben het nu over twee verschillende normgebieden.

246
00:26:26,370 --> 00:26:31,490
Het ene is ioniserende straling, en
het andere is niet-ioniserende straling.

247
00:26:31,490 --> 00:26:39,360
Je moet weten dat dit technisch gezien twee totaal
verschillende, duidelijk van elkaar gescheiden zaken zijn.

248
00:26:39,360 --> 00:26:43,760
In de biologie speelt die scheiding helemaal geen rol.

249
00:26:43,760 --> 00:26:50,753
En daarom is het vanuit biologisch oogpunt
logisch om te kijken: Hier ontstaat DNA, en

250
00:26:50,753 --> 00:26:55,932
chromosoomschade en hier ontstaat DNA, en chromosoomschade.

251
00:26:55,932 --> 00:27:01,984
Ja, in hemelsnaam, hoe weet die cel dan of de schade nu door
ioniserende straling of door

252
00:27:01,984 --> 00:27:09,716
niet-ioniserende straling wordt veroorzaakt, dat is toch
volslagen onzin, de schade is er nu eenmaal.

253
00:27:09,716 --> 00:27:19,599
En afhankelijk van de regelgeving die we hanteren, gaat het om
overschrijdingen van de grenswaarden, of, als we uitgaan van de

254
00:27:19,599 --> 00:27:29,561
gebruikelijke regelgeving, zoals dat bij ons nu eenmaal dagelijks
gangbaar is, en als we uitgaan van niet-ioniserende straling,

255
00:27:29,561 --> 00:27:39,840
dan is dat een wetenschappelijk resultaat waarbij een ambtenaar
zegt: Dat kan toch niet, dat past helemaal niet in het plaatje!

256
00:27:39,840 --> 00:27:41,927
Het maakt de cel niets uit.

257
00:27:41,927 --> 00:27:47,620
Maar waarom is de straling die door radioactieve
stoffen wordt uitgezonden, eigenlijk gevaarlijk?

258
00:27:47,620 --> 00:27:52,628
Alle soorten van deze straling hebben invloed op de
menselijke cellen en kunnen gezonde cellen in

259
00:27:52,628 --> 00:27:56,594
kankercellen veranderen of het erfelijk materiaal beschadigen.

260
00:27:56,594 --> 00:28:00,718
Naarmate de afstand tot de radioactieve bron
toeneemt, neemt de straling af en wordt deze

261
00:28:00,718 --> 00:28:03,923
gedeeltelijk afgeschermd door tussenliggende materialen.

262
00:28:03,923 --> 00:28:13,892
Het is heel duidelijk: Dit is een situatie zoals bij Galilei,
die vond dat de aarde om de zon draait, en niet andersom.

263
00:28:13,892 --> 00:28:23,056
Het establishment stoort zich eraan dat er aan de gevestigde
orde wordt gerukt, en de rest van het verhaal kent iedereen.

264
00:28:23,056 --> 00:28:31,843
Hij moet zijn beweringen dan officieel intrekken,
maar 500 jaar later weten we dat hij toch gelijk had.

265
00:28:31,843 --> 00:28:39,492
En als wetenschapper doe je er altijd
goed aan om je in bescheidenheid te oefenen.

266
00:28:39,492 --> 00:28:43,958
Ik vergelijk mezelf hier met Galilei.

267
00:28:43,958 --> 00:28:53,821
En men mag mij dat vergeven, maar we hebben het hier
over het doorbreken van een wetenschappelijk dogma.

268
00:28:53,821 --> 00:28:57,852
Veel collega's hebben dat al begrepen.

269
00:28:57,852 --> 00:29:03,680
De conclusie die uit deze bevindingen kan
worden getrokken, zou er als volgt uit kunnen zien:

270
00:29:06,744 --> 00:29:11,353
Dat de resultaten van het ATHEM-3-onderzoek in
wetenschappelijke kringen ook tegenstrijdig

271
00:29:11,353 --> 00:29:14,482
worden besproken, ligt in de aard van de zaak.

272
00:29:14,482 --> 00:29:19,660
Het is belangrijk dat nieuwe
inzichten überhaupt worden verspreid.

273
00:29:19,660 --> 00:29:27,517
Tijdens het grootste toxicologiecongres ter wereld, dat voor het
laatst in oktober 2025 in Peking plaatsvond,

274
00:29:27,517 --> 00:29:35,034
kreeg professor Igor Belyaev de kans om
voor een groot vakpubliek een lezing te houden.

275
00:29:35,034 --> 00:29:42,527
En toch draait de aarde. – Hopelijk gaan
de autoriteiten binnenkort ook in beweging.

276
00:29:42,527 --> 00:29:51,762
Het was echt een geweldig congres. Een
internationaal congres over genotoxiciteit en toxicologie.

277
00:29:51,762 --> 00:29:55,375
Er waren meer dan 1 000 deelnemers.

278
00:29:55,375 --> 00:30:02,952
De meesten kwamen uit China en Azië; er waren niet zo
veel uit de Verenigde Staten, Europa en andere delen van

279
00:30:02,952 --> 00:30:07,776
de wereld, zoals Latijns-Amerika, Canada en Australië.

280
00:30:07,776 --> 00:30:12,514
Ik was uitgenodigd om een lezing te geven.

281
00:30:12,514 --> 00:30:20,860
In mijn presentatie heb ik de resultaten
van ons ATHEM-3-onderzoek behandeld...

282
00:30:28,714 --> 00:30:36,630
We hebben daar het Federaal Bureau voor Stralingsbescherming,
bestaande uit drie personen, tegenover vijf artsen geplaatst.

283
00:30:36,630 --> 00:30:39,867
We hebben onze verhalen verteld.

284
00:30:41,871 --> 00:30:48,453
Het was vreemd, want wij artsen waren
al helemaal in de ban van de emoties.

285
00:30:48,453 --> 00:30:56,558
We hebben ons ingezet voor onze patiënten,
onder wie dr. Barbara Dohmen, die in het Zwarte

286
00:30:56,558 --> 00:31:02,200
Woud heel actief is. Je kent haar wel, Klaus.

287
00:31:04,865 --> 00:31:10,958
Ook anderen. Barbara heeft een film laten zien over mensen met
elektrosensitiviteit in het bos, die in de kou

288
00:31:10,958 --> 00:31:17,260
moeten overwinteren en die zij in de winter van dekens
voorziet, omdat ze op de vlucht zijn voor straling.

289
00:31:17,260 --> 00:31:27,371
En eerlijk is eerlijk: Niemand verlaat vrijwillig
zijn warme appartement, zijn warme thuis, als hij

290
00:31:27,371 --> 00:31:33,696
niet zo ernstig last zou hebben van radiostraling.

291
00:31:33,696 --> 00:31:39,350
Nou ja, maar die heren zaten emotieloos tegenover ons:

292
00:31:39,350 --> 00:31:43,200
„We nemen nota van wat u ons vertelt.“

293
00:31:45,772 --> 00:31:55,261
De Amerikaanse rechtszaken over hersentumoren zijn nu
aangevuld met bewijsmateriaal uit het ATHEM-3-onderzoek.

294
00:31:55,261 --> 00:32:01,939
De vergelijkende benadering, waarbij wordt gesteld dat
radioactieve straling en straling van mobiele telefoons

295
00:32:01,939 --> 00:32:08,800
vergelijkbare schade kunnen veroorzaken, biedt een nieuw
perspectief bij de beoordeling van gezondheidsrisico’s.