WEBVTT

00:00.080 --> 00:05.760
En wat mij toen schokte en indruk op me maakte, was
dat ze zei: Dit is de "straat van de weduwen", waar

00:05.760 --> 00:08.540
ze woont, omdat daar heel veel mannen zijn gestorven.

00:08.540 --> 00:13.616
En ze heeft dat toegelicht en uitgelegd, dat het door een
zendmast voor mobiele telefonie kwam, die praktisch in

00:13.616 --> 00:16.600
hun buurt staat en zijn signaal over de hele straat uitzond.

00:16.600 --> 00:22.595
De Weense onderzoeker was erin geslaagd Amerikaanse
rechters ervan te overtuigen dat niet-thermische

00:22.595 --> 00:25.926
biologische effecten onze genen kunnen beschadigen.

00:25.926 --> 00:31.209
Maar waarom willen de mensen 5G? Omdat men hen wijsmaakt dat het
iets geweldigs is, dat je er snelle filmpjes mee kunt bekijken.

00:31.209 --> 00:33.935
En waarom wil de bevolking binnenkort 6G hebben?

00:33.935 --> 00:37.809
Omdat het haar weer wordt verkocht
als iets nieuws, iets wat nog beter is.

00:37.809 --> 00:45.420
En vanuit deze kennis van de biologische ritmes was het voor mij
volkomen duidelijk dat smartphones en dit soort technische media

00:45.420 --> 00:50.789
de biologische ritmes bij kinderen verstoren
en de kinderen juist veel van de levensvreugde

00:50.789 --> 00:54.013
ontnemen die ze eigenlijk zouden moeten hebben.

00:54.013 --> 01:01.060
De onderzoeksjournalist Klaus Scheidsteger houdt zich al
vele jaren kritisch bezig met de mobiele-telefonie-industrie.

01:01.060 --> 01:06.800
In zijn documentaire "Het digitale dilemma" uit
2024 komen vooraanstaande wetenschappers,

01:06.800 --> 01:10.460
artsen, bouwbiologen en getroffenen aan het woord.

01:10.460 --> 01:15.207
In zijn nieuwste film "De Weduwenstraat" gaat
Scheidsteger onder andere in op de vraag:

01:15.207 --> 01:18.752
Hoeveel toevalligheden kan een straat verdragen?

01:18.752 --> 01:21.483
Vanwaar de titel "De Weduwenstraat"?

01:21.483 --> 01:29.280
In de hele straat straalt een zendmast voor mobiele telefonie,
en opvallend veel vrouwen in deze straat zijn weduwe geworden.

01:29.280 --> 01:32.649
Daaruit is de titel "De Weduwenstraat" ontstaan.

01:32.649 --> 01:38.240
De film belicht talrijke persoonlijke
lotgevallen en stelt een ongemakkelijke vraag:

01:38.240 --> 01:43.789
Wat gebeurt er als mensen jarenlang
veranderingen in hun gezondheid waarnemen, maar daar

01:43.789 --> 01:48.064
geen verklaring of antwoorden voor krijgen?

01:48.064 --> 01:16:28.225
"De Weduwenstraat" is een aangrijpende reportage over
de getroffenen, de achtergronden en de vraag hoe we

01:58.663 --> 02:06.807
Op 30 april 2026 werd de nieuwe film van Klaus Scheidsteger
voor het eerst in Zwitserland vertoond, in Thun, in het kader

02:06.807 --> 02:11.896
van een speciaal evenement, gevolgd door een podiumdiscussie.

02:11.896 --> 02:16.816
Uit de belangstelling is gebleken: Het
onderwerp spreekt mensen aan en raakt velen.

02:16.816 --> 02:21.890
Deze reportage leidt naar de plek waar
discussies vaak eindigen: bij de mensen zelf.

02:21.890 --> 02:25.716
In een woonwijk doen zich steeds meer
ernstige ziekte- en sterfgevallen voor.

02:25.716 --> 02:28.096
Familieleden beginnen vragen te stellen.

02:28.096 --> 02:34.552
Ze zoeken naar verbanden, spreken met deskundigen en stuiten
daarbij op een spanningsveld tussen persoonlijke ervaring,

02:34.552 --> 02:38.510
wetenschappelijke beoordeling en maatschappelijk debat.

02:38.510 --> 02:46.072
De reportage van 30 minuten belicht de achtergronden van het
onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis van mobiele telefonie met

02:46.072 --> 02:51.474
als titel "Athermische biologische effecten bij langdurige
blootstelling aan hoogfrequente

02:51.474 --> 02:59.264
elektromagnetische velden met lage intensiteit" (ATHEM-3) en
geeft inzicht in het wetenschappelijk onderzoek.

02:59.264 --> 03:04.082
"De Weduwenstraat" toont deze zoektocht naar
antwoorden op de vragen die zich aandienen,

03:04.082 --> 03:07.264
rustig, zakelijk en zonder overhaaste conclusies.

03:07.264 --> 03:11.357
Bekijk nu de reportage "De Weduwenstraat".

03:27.770 --> 03:35.116
We hadden hier 30 jaar geleden een huis gebouwd in Lichtenbusch.

03:35.116 --> 03:47.957
Mijn man is tandarts, ik ben arts. We hebben samen de praktijk
opgebouwd, kregen daarnaast drie kinderen binnen acht jaar,

03:47.957 --> 03:56.403
hebben een prachtige tuin en, het ging aanvankelijk goed met ons.

04:04.250 --> 04:08.803
Heeft dat invloed op mensen? De
één zegt van wel, de ander van niet.

04:08.803 --> 04:13.940
Ja, en toen kwam ik tot de conclusie: Het heeft
een grote invloed op de gezondheid van mensen.

04:13.940 --> 04:16.933
En plotseling viel alles op zijn plaats.

04:16.933 --> 04:20.680
Ik vroeg me af: waarom hebben zoveel
mensen in onze straat epileptische aanvallen?

04:20.680 --> 04:24.160
Waarom hebben we zoveel kanker?

04:27.640 --> 04:30.693
Hij zei: "Nee, ik ga niet naar de kelder."

04:30.693 --> 04:33.411
Ik had inmiddels mijn meetapparaat gehaald.

04:33.411 --> 04:37.926
De straling lag bij ons in de keuken weer
boven de 20 000. Veel, veel, veel te hoog.

04:37.926 --> 04:45.753
Daarvoor stond het op 0,02. Dat betekent
dat het net werkelijk flink was gestegen.

04:45.753 --> 04:50.953
En mijn man zei: "Weet je, ik wil zo niet meer leven."

04:50.953 --> 04:58.720
Op dat moment kreeg hij een epileptische
aanval, gevolgd door een hersenbloeding.

04:58.720 --> 05:06.336
En de volgende dag werd hij in het ziekenhuis
opgenomen. Hij heeft er niets meer van gemerkt.

05:06.336 --> 05:17.223
En drie maanden later is hij, volledig verlamd, in een
coma, aan de beademing en aan de dialyse, overleden.

05:17.223 --> 05:20.416
En daarom nogmaals bedankt.

05:20.416 --> 05:29.470
We gaan verder, want er zijn zoveel mensen, waarvan
hun persoonlijke verhalen moeten worden veilig gesteld.

05:45.839 --> 05:52.700
Een jaar na het overlijden van dr. Roger Krout vond er
in Mainz een groot congres over mobiele telefonie plaats.

05:52.700 --> 05:57.450
Een voortreffelijk evenement rond de destijds
opkomende discussie over 5G, met de allerbeste

05:57.450 --> 06:01.232
deskundigen op het gebied van mobiele-telefonieonderzoek.

06:01.232 --> 06:08.038
Mijn commentaar destijds luidde:
"Ontroerende momenten, wetenschappelijke topkwaliteit

06:08.038 --> 06:12.023
uit de hele wereld, een aandachtig publiek."

06:12.023 --> 06:19.900
In een mix van lezingen, paneldiscussies,
workshops, presentatiestands en voortdurende

06:19.900 --> 06:25.620
debatten volgde het ene hoogtepunt na het andere.

06:25.620 --> 06:32.488
Het symposium in Mainz, dat van 4 tot en met 6 oktober 2019
plaatsvond in het eerbiedwaardige keurvorstelijk

06:32.488 --> 06:40.920
paleis, bracht de zorgen van de internationale
wetenschappelijke gemeenschap in vele facetten aan het licht.

06:42.900 --> 06:49.766
Vaak heersen onwetendheid en cynisme, zoals
blijkt uit het voorbeeld van dr. Monika Krout.

06:49.766 --> 07:00.045
Onze gemeente verbiedt mij om openbaar te maken wat ik
zie, omdat ik daarmee de grondprijzen in gevaar breng.

07:00.045 --> 07:11.172
En de zendmast: We hebben een rechtszaak aangespannen
tegen de zendmast van Telekom, toen mijn man nog leefde.

07:11.172 --> 07:18.927
De rechter heeft in het vonnis geschreven:
"Zelfs als de eiser met levensgevaar wordt

07:18.927 --> 07:24.226
bedreigd, is er geen sprake van onrechtmatigheid."

07:24.226 --> 07:35.351
En dat was een zendmast die al 25 jaar geen vergunning had om op
deze plek te staan, waarvan de antennes twee meter te laag waren

07:35.351 --> 07:44.321
geplaatst, waarop de verkeerde antennes waren gemonteerd, en
dankzij een bouwbioloog, die hier ook in de

07:44.321 --> 07:53.212
zaal aanwezig is, heb ik vervolgens aanvullende
metingen uitgevoerd met een frequentieanalysator.

07:53.212 --> 07:59.887
Er waren nog meer frequenties gemodelleerd dan was toegestaan.

08:01.860 --> 08:06.708
Het congres in Mainz bood een ideale
gelegenheid om van gedachten te wisselen met

08:06.708 --> 08:10.293
vooraanstaande wetenschappers uit de hele wereld.

08:10.293 --> 08:18.820
Het persoonlijke verhaal van dr. Monika Krout, de
arts uit de "Weduwenstraat", had indruk gemaakt.

08:18.820 --> 08:24.760
Ja, het was destijds een bijeenkomst van de
"Kompetenzinitiative" in Mainz over 5G-mobiele telefonie.

08:24.760 --> 08:31.104
Dr. Monika Krout had daar na afloop van het
evenement, of tegen het einde ervan, haar eigen situatie

08:31.104 --> 08:35.093
beschreven, namelijk dat ze onlangs weduwe was geworden.

08:35.093 --> 08:41.288
En wat mij destijds schokte en indruk op me maakte, was
dat ze zei: „Dit is de straat van de weduwen”, de straat

08:41.288 --> 08:44.443
waar ze woont, omdat daar heel veel mannen zijn overleden.

08:44.443 --> 08:49.743
En ze heeft dat toegelicht en uitgelegd dat het lag aan
een zendmast voor mobiele telefonie die praktisch in hun

08:49.743 --> 08:53.056
buurt staat en zijn signaal over de hele straat uitzond.

08:53.056 --> 08:58.035
Na afloop van het evenement kwamen we met
een groot aantal mensen in een aparte ruimte

08:58.035 --> 09:00.350
bijeen en hebben we deze kwestie besproken.

09:00.350 --> 09:06.729
En daarbij begon het idee langzaam vorm te krijgen: Als je zo’n
bewering doet, zou je dat eigenlijk

09:06.729 --> 09:12.810
wetenschappelijk moeten onderzoeken om te weten te
komen waarom al die mannen zijn overleden?

09:12.810 --> 09:18.410
En zo ontstond dan, praktisch gezien onder jouw
leiding en op basis van jouw suggesties, het idee om

09:18.410 --> 09:23.488
het geheel om te zetten in een onderzoeksproject.

09:23.488 --> 09:28.880
Mobiele telefonie en gezondheid,
van oudsher een omstreden onderwerp.

09:28.880 --> 09:31.296
Het komt er dus op aan de zaken in gang te zetten.

09:31.296 --> 09:38.230
Betrouwbare feiten, verzameld door een
wetenschappelijk team bestaande uit de beste deskundigen.

09:38.230 --> 09:45.656
Als projectleider heb ik hiervoor de kankeronderzoeker prof.
dr. Wilhelm Mosgöller van de MedUni Wenen kunnen aantrekken.

09:45.656 --> 09:53.085
De nieuwe studie kreeg de naam ATHEM-3, naar
aanleiding van de succesvolle erkenning van de door prof.

09:53.085 --> 09:56.720
Mosgöller uitgevoerde ATHEM-1- en ATHEM-2-studies.

09:56.720 --> 10:02.786
De Weense onderzoeker was erin geslaagd Amerikaanse
rechters ervan te overtuigen dat niet-thermische

10:02.786 --> 10:06.185
biologische effecten onze genen kunnen beschadigen.

10:06.185 --> 10:13.611
ATHEM-1 en ATHEM-2 hebben, als het zo mag worden
genoemd, de kwaliteitscontrole doorstaan in het

10:13.611 --> 10:18.998
kader van een Amerikaanse collectieve rechtszaak.

10:18.998 --> 10:27.675
De ATHEM-1- en ATHEM-2-projecten zijn
positief beoordeeld door een Amerikaanse federale

10:27.675 --> 10:32.910
rechter van het Hooggerechtshof in Washington.

10:32.910 --> 10:40.096
En ik denk dat er maar weinig wetenschappers
zijn die dat van hun projecten kunnen zeggen.

10:40.096 --> 10:48.963
Om een lang verhaal kort te maken: Het ATHEM-3-project
brengt opnieuw een interdisciplinair team bijeen,

10:48.963 --> 10:53.896
waarin talrijke specialisten het beste uit zichzelf halen.

10:53.896 --> 11:05.656
We wilden dus juist elke invloed van dilettantisme , dat op
deze onderzoeksgebieden steeds weer voorkomt, uitsluiten.

11:09.983 --> 11:17.476
Dankzij de bemiddeling van prof. Mosgöller kon de
celbioloog prof. Igor Belyaev worden aangeworven.

11:17.476 --> 11:21.196
Hij is ook kroongetuige van de aanklager in de VS.

11:21.196 --> 11:29.463
Prof. Igor Belyaev pleit al jaren voor een aanpassing
van de huidige grenswaarden voor consumentenbescherming.

11:29.463 --> 11:36.072
Hij wordt wereldwijd beschouwd als
een zeer gerespecteerde deskundige.

11:36.072 --> 11:50.472
Ik maakte deel uit van het team van de EMF-werkgroep binnen de
Europese Academie voor Milieugeneeskunde, die de

11:50.472 --> 12:04.060
veiligheidsgrenswaarden voor blootstelling aan
laagfrequente elektromagnetische velden heeft opgesteld.

12:04.060 --> 12:12.450
Deze grenswaarden die wij hebben voorgesteld,
liggen aanzienlijk lager dan de waarden die in

12:12.450 --> 12:18.916
de meeste Europese landen worden geaccepteerd.

12:18.916 --> 12:33.608
Ik ben namelijk van mening dat de huidige ICNIRP-grenswaarden
te hoog zijn en aanzienlijk moeten worden verlaagd.

12:33.608 --> 12:42.136
Precies zoals we dat aan de Europese
Academie voor Milieugeneeskunde hebben voorgesteld.

12:42.136 --> 12:47.136
De zogenaamde
beschermingsinstanties hanteren verouderde richtlijnen.

12:47.136 --> 12:50.390
De meettechnicus in het team kan daar alles van vertellen.

12:50.390 --> 12:55.452
Hij wordt dagelijks geroepen door mensen die
hun gezondheidsproblemen toeschrijven aan

12:55.452 --> 12:59.660
de voortdurend toenemende stralingsbelasting.

13:01.160 --> 13:07.016
Het aantal mensen met gezondheidsproblemen neemt duidelijk toe.

13:07.016 --> 13:10.710
Vooral ook wanneer 5G-zendinstallaties worden ingeschakeld.

13:10.710 --> 13:17.750
En de 5G-technologie is immers in gebruik genomen
zonder dat er eerst een technologische effectbeoordeling

13:17.750 --> 13:21.716
was uitgevoerd met betrekking tot gezondheidsproblemen.

13:21.716 --> 13:30.529
Het was immers al bij 3G dat het TNO-onderzoek uit Nederland voor
opschudding zorgde, omdat daarin werd vastgesteld dat een tiende

13:30.529 --> 13:36.291
van de stralingsintensiteit van UMTS
voldoende is om dezelfde gezondheidsproblemen en

13:36.291 --> 13:40.440
cognitieve gevolgen te veroorzaken als bij GSM .

13:40.440 --> 13:42.533
Men heeft destijds de waarschuwing niet serieus genomen.

13:42.533 --> 13:48.713
Er is vervolgens een tegenproef gedaan, uiteraard met andere
frequenties, andere intensiteiten en andere mensen, zodat

13:48.713 --> 13:51.933
alles weer tot rust is gekomen: het publiek en de bevolking.

13:51.933 --> 13:56.866
En toen kwam 4G en werd er opnieuw opgeroepen
om eens grondig te onderzoeken welke gevolgen

13:56.866 --> 13:59.493
deze technologie voor de gezondheid kan hebben.

13:59.493 --> 14:05.060
Dat is ook niet uitgevoerd. En bij 5G is het juist
nog problematischer dat nog meer mensen erop reageren.

14:05.060 --> 14:10.336
En er waren immers veel steden in Europa die in eerste instantie
zeiden: Moratorium! We willen eerst weten wat er aan de hand is.

14:10.336 --> 14:14.503
Maar ik denk dat al die moratoria
inmiddels gewoon afgewezen zijn.

14:14.503 --> 14:18.383
Er was een lobby die simpelweg verklaarde
dat er geen gezondheidsproblemen waren.

14:18.383 --> 14:25.868
En de politici, die immers geen medici zijn en in dit geval
misschien ook geen technici om dit te begrijpen, hebben

14:25.868 --> 14:29.863
toen ergens toegegeven en gezegd: oké, de bevolking wil het.

14:29.863 --> 14:35.150
Maar waarom wil de bevolking 5G? Omdat haar wordt voorgespiegeld
dat het iets geweldigs is, dat je films snel kunt bekijken.

14:35.150 --> 14:38.221
En waarom wil de bevolking binnenkort 6G hebben?

14:38.221 --> 14:44.192
Omdat het haar opnieuw wordt verkocht
als iets nieuws, iets wat nog beter is.

14:44.192 --> 14:50.324
Opnieuw dankzij de bemiddeling van de onderzoeksleider,
prof. Mosgöller, is het gelukt om een van de grondleggers

14:50.324 --> 14:54.163
van de moderne hartslagvariabiliteitsmeting aan te trekken.

14:54.163 --> 14:59.204
Ik was jarenlang hoogleraar fysiologie aan de
Medische Universiteit van Graz, met als

14:59.204 --> 15:03.149
specialisatie chronobiologie, oftewel biologische ritmes.

15:03.149 --> 15:11.073
En vanuit deze kennis van de biologische ritmes was het voor mij
volkomen duidelijk dat smartphones en deze technische media de

15:11.073 --> 15:16.563
biologische ritmes bij kinderen verstoren en
de kinderen juist veel van de levensvreugde

15:16.563 --> 15:20.256
ontnemen die ze eigenlijk zouden moeten hebben.

15:20.256 --> 15:27.100
De aanstelling van professor Moser was een
belangrijke zet, want die man heeft veel te bieden.

15:27.100 --> 15:31.859
Deze jas is dus in twee exemplaren de ruimte in gegaan.

15:31.859 --> 15:39.309
We hebben sinds 1991 samengewerkt met het Russische
ruimteagentschap en hebben eerst een Oostenrijkse

15:39.309 --> 15:43.892
kosmonaut en daarna tien Russische kosmonauten gemeten.

15:43.892 --> 15:52.585
Deze jas is namelijk in staat om precies die lichaamsritmes
te meten die we ook in het ATHEM-project gebruiken.

15:52.585 --> 16:02.423
De jas diende om uitgebreide informatie over
de gezondheid van de kosmonaut te verkrijgen.

16:02.423 --> 16:07.630
En het spannende was dat de Russen erg
enthousiast waren over de resultaten.

16:07.630 --> 16:15.232
Omdat ze zeggen dat in de geneeskunde meestal ziekte wordt
gemeten, terwijl wij ons juist op gezondheid hebben gericht; en

16:15.232 --> 16:22.522
omdat onze meetmethoden nu eenmaal de gezondheid van de
kosmonauten konden weergeven, hebben de Russen dit vervolgens

16:22.522 --> 16:26.660
onderzocht om de gezondheid van deze kosmonauten te controleren.

16:26.660 --> 16:29.078
Omdat kosmonauten gezond moeten zijn.

16:29.078 --> 16:35.740
Als ze ziek worden, kun je geen dokter meer
nasturen, en in de ruimte zijn er weinig artsen.

16:38.420 --> 16:46.360
Iedereen kent vast wel het onverzettelijke Gallische
dorp en zijn succesvolle strijd "David tegen Goliath".

16:46.360 --> 16:53.855
Ook de strijd om erkenning van de wetenschap lijkt zo’n geval te
zijn. In het geval van ATHEM-3 was er een

16:53.855 --> 17:01.483
dorp nodig dat, om het zo te zeggen, aan de
neutrale wetenschappelijke voorwaarden voldeed.

17:01.483 --> 17:09.146
De uitdaging bij ATHEM-3 was om een gebied, een regio, een
geografische regio te vinden waar twee vergelijkbare groepen

17:09.146 --> 17:16.640
naast elkaar leven, waarbij de ene groep een hoge stralingsdosis
krijgt en de andere groep een lage stralingsdosis.

17:16.640 --> 17:19.723
Waarom zijn twee vergelijkbare groepen nodig?

17:19.723 --> 17:27.594
Het is duidelijk: we willen er zeker van zijn dat het verschil,
mochten we er een vinden, daadwerkelijk aan de straling te wijten

17:27.594 --> 17:34.855
is en niet bijvoorbeeld aan het feit dat de een naast de
fabriek woont en aan uitlaatgassen wordt blootgesteld, terwijl

17:34.855 --> 17:38.480
de ander in een prachtig kuuroord met frisse lucht woont.

17:38.480 --> 17:42.513
Zo gaat dat niet. Zo werkt onderzoek niet.

17:42.513 --> 17:47.400
We hebben het gevonden. Het was niet
heel makkelijk, maar het duurde even.

17:47.400 --> 17:52.380
Uiteindelijk waren we ervan overtuigd: Ja, dit werkt.

17:54.656 --> 17:58.140
De geschikte locatie bevindt zich in het noorden van Beieren.

17:58.140 --> 18:06.003
In de buurt van een op het dak geïnstalleerde zendmast voor
mobiele telefonie konden de bewoners van de woonwijk worden

18:06.003 --> 18:11.113
betrokken bij de nodige onderzoeken in het kader van ATHEM-3.

18:11.113 --> 18:18.492
In een privé tuin, in de schaduw van de mobiele-telefoonmast,
werd een tent opgezet, waarin de proefpersonen

18:18.492 --> 18:26.410
later in groepjes van zes een concentratietest
aflegden, een afwijking van de eigenlijke metingen.

18:26.410 --> 18:36.004
In de caravan naast het tuinterrein werd bij alle 24 proefpersonen
het apparaat voor het meten van de hartslagvariabiliteit

18:36.004 --> 18:41.363
(HRV) van het instituut van professor Moser aangebracht.

18:41.363 --> 18:50.316
Met de op de borst aangebrachte elektroden
werd een 24-uurs-ECG en de HRV in gang gezet.

18:50.316 --> 19:00.288
De gegevens van het kleine meetapparaat zouden inzicht geven in
hoe goed het autonome zenuwstelsel zich aanpast aan belasting.

19:00.288 --> 19:08.672
Zeer nauwkeurige metingen van de
antenne-uitstraling vullen deze proefopstelling aan.

19:08.672 --> 19:18.559
Om de HRV echter goed te kunnen analyseren, hebben we
hier een biconische antenne die mobiele signalen

19:18.559 --> 19:25.250
registreert in het 800 MHz-bereik bij UMTS, LTE 800 en GSM 900.

19:25.250 --> 19:31.396
Via een antennekabel wordt het geheel doorgestuurd naar
een hoogfrequentiespectrumanalysator van Rohde&Schwarz.

19:31.396 --> 19:35.463
En die is op zijn beurt via een
LAN-kabel aangesloten op mijn computer.

19:35.463 --> 19:43.392
En wat normaal gesproken hier op het scherm van
het meetapparaat te zien is, wordt hier weergegeven.

19:43.392 --> 19:48.021
Momenteel is de instelling "Clear Write"
geselecteerd, wat betekent dat de signalen worden

19:48.021 --> 19:50.970
weergegeven zoals ze zijn, zowel omhoog als omlaag.

19:50.970 --> 19:56.430
En ik zet dit nu even op "Max Hold", dat
betekent dat we nu twee curven hebben.

19:56.430 --> 20:03.283
De gele curve geeft de signalen in de "Max Hold"-modus weer,
dat wil zeggen, de hoogste waarden die zijn geregistreerd.

20:03.283 --> 20:06.297
En de groene curve geeft de actuele waarde weer.

20:06.297 --> 20:12.059
En als de test vervolgens wordt uitgevoerd, wordt het geheel
gefilmd, zodat men achteraf op elk moment rustig

20:12.059 --> 20:18.430
deze twee uur van de testfase kan bekijken om te
zien hoe de situatie was wat betreft mobiele straling.

20:18.430 --> 20:26.298
Om de best mogelijke en vanuit celbiologisch oogpunt
optimale laboratoriumresultaten te kunnen behalen,

20:26.298 --> 20:32.484
werd er gewerkt met het bloed van de proefpersonen.

20:32.484 --> 20:40.390
Slechts zeven uur na de bloedafname arriveerde de
bloedtransporter met telkens vier monsters van vier

20:40.390 --> 20:50.804
proefpersonen bij het Kankeronderzoeksinstituut van
de Slowaakse Academie van Wetenschappen in Bratislava.

20:50.804 --> 20:58.922
De anoniem en dubbelblind uitgevoerde bloedcelanalyses brengen
DNA-breuken en chromosoomschade in kaart

20:58.922 --> 21:06.396
tijdens de metafase, de fase van de celdeling,
waarin de chromosomen goed zichtbaar worden.

21:06.396 --> 21:09.841
Hier onderzoeken we de metafasen van de chromosomen.

21:09.841 --> 21:14.469
We brengen de metafasen van deze
chromosomen in beeld bij een 63-voudige vergroting.

21:14.469 --> 21:22.308
Nadat alle metafasen zijn vastgelegd, exporteer ik ze
naar mijn computer en analyseer ik voor elke metafase

21:22.308 --> 21:26.289
hoeveel dicentrie en hoeveel ringen er aanwezig zijn.

21:26.289 --> 21:33.083
Aan de hand van de frequentie van de afwijkingen kunnen
we vaststellen of er al dan niet sprake is van schade.

21:33.083 --> 21:39.776
Een spannend aspect van deze gouden standaard voor
laboratoriumanalyse was natuurlijk of er een mogelijk

21:39.776 --> 21:43.840
verschil tussen de proefpersonen naar voren zou komen.

21:43.840 --> 21:51.295
Of degenen die dichter bij zendinstallaties
wonen, dus een groter gezondheidsrisico lopen

21:51.295 --> 21:56.540
dan degenen die verder van de installatie wonen.

22:01.770 --> 22:09.366
Professor Belyaev vat een van de belangrijkste
bevindingen van het laboratoriumonderzoek als volgt samen:

22:09.366 --> 22:18.538
Bij de analyse van het totale aantal chromosoomafwijkingen
bleek er een extreem groot, statistisch significant verschil te

22:18.538 --> 22:24.383
bestaan tussen de blootgestelde en de niet-blootgestelde groep:

22:24.383 --> 22:35.714
Chromosomale afwijkingen kwamen bijna twee keer zo
vaak voor in de cellen van de blootgestelde groep

22:35.714 --> 22:43.723
als in de cellen van de niet-blootgestelde groep.

22:43.723 --> 22:50.820
De eerste internationale publicatie van
deze onderzoeksresultaten vond plaats in 2024.

22:50.820 --> 22:56.160
De afgebeelde chromosoomafwijkingen zijn duidelijk zichtbaar.

22:56.160 --> 23:04.079
Dit alleen al wijst op een biologisch aannemelijk
mechanisme en daarmee op een aanzienlijk verhoogd risico op

23:04.079 --> 23:09.720
kanker voor mensen die in de buurt van zendmasten wonen.

23:12.480 --> 23:26.421
In feite bevestigden deze gegevens onze conclusie dat de toename
van chromosoomschade in de cellen van mensen die in

23:26.421 --> 23:40.576
de buurt van zendmasten wonen, veroorzaakt wordt door
blootstelling aan downlink-signalen, zoals GSM of LTE.

23:40.576 --> 23:46.960
Dat was dus onze eindconclusie van dit project.

23:48.704 --> 23:53.184
In de publicatie is nog een opmerkelijke variant te vinden.

23:53.184 --> 23:57.557
Er is rekening gehouden met de grenswaarden
van de Internationale Organisatie voor

23:57.557 --> 24:00.662
Atoomenergie voor ioniserende straling bij lage doses.

24:00.662 --> 24:07.996
De beschermende grenswaarde ligt hier op één
millisievert. Dit is de fysische eenheid van de stralingsdosis.

24:07.996 --> 24:15.036
In verband met de blootstelling aan straling werd
deze waarde bij ATHEM-3 ter vergelijking gebruikt.

24:15.036 --> 24:21.960
De fysische eenheid sievert kan namelijk
worden uitgedrukt in chromosoomschade en omgekeerd.

24:21.960 --> 24:27.914
De gemiddelde chromosoomschade die in het
ATHEM-3-onderzoek is vastgesteld, komt overeen

24:27.914 --> 24:31.590
met een equivalente dosis van 74,6 millisievert.

24:31.590 --> 24:37.901
Deze waarde is door 10 gedeeld, aangezien de proefpersonen
ongeveer 10 jaar in de omgeving van de antenne hebben gewoond.

24:37.901 --> 24:47.481
Wat we hebben gedaan: Het Internationaal
Atoomenergieagentschap heeft een speciaal handboek.

24:47.481 --> 24:59.412
Uit dat handboek blijkt dat de dosis ioniserende straling kan
worden bepaald op basis van metingen van chromosoomafwijkingen.

24:59.412 --> 25:14.012
We hebben deze methode toegepast en hebben de dosis ioniserende
straling bepaald die zou leiden tot hetzelfde

25:14.012 --> 25:31.174
effect dat we hebben waargenomen bij de groep deelnemers
met een hoge blootstelling in ons ATHEM-3-project.

25:31.174 --> 25:36.687
Wat hier nog vrij subtiel tot uiting komt, is
mogelijk een paradigmaverschuiving van de allereerste orde.

25:36.687 --> 25:42.481
De hoofdonderzoeker van de
ATHEM-3-studie is dezelfde mening toegedaan.

25:42.481 --> 25:49.541
Het is het Internationaal
Atoomenergieagentschap, dat richtlijnen uitvaardigt.

25:49.541 --> 25:55.281
En we hebben ons eens een grapje veroorloofd en
gevraagd: Hoe zit dat eigenlijk in een ander kennisgebied?

25:55.281 --> 26:03.900
We zijn naar het Internationaal Atoomenergieagentschap
gegaan en hebben hun richtlijnen opgevraagd.

26:03.900 --> 26:13.086
En hoe vreemd het ook mag klinken: De schade die wij
zien, is precies dezelfde als die zij hebben gezien.

26:13.086 --> 26:20.992
En op basis van de omvang van de
schade kunnen ze de dosis afleiden.

26:20.992 --> 26:26.370
We hebben het nu over twee verschillende normgebieden.

26:26.370 --> 26:31.490
Het ene is ioniserende straling, en
het andere is niet-ioniserende straling.

26:31.490 --> 26:39.360
Je moet weten dat dit technisch gezien twee totaal
verschillende, duidelijk van elkaar gescheiden zaken zijn.

26:39.360 --> 26:43.760
In de biologie speelt die scheiding helemaal geen rol.

26:43.760 --> 26:50.753
En daarom is het vanuit biologisch oogpunt
logisch om te kijken: Hier ontstaat DNA, en

26:50.753 --> 26:55.932
chromosoomschade en hier ontstaat DNA, en chromosoomschade.

26:55.932 --> 27:01.984
Ja, in hemelsnaam, hoe weet die cel dan of de schade nu door
ioniserende straling of door

27:01.984 --> 27:09.716
niet-ioniserende straling wordt veroorzaakt, dat is toch
volslagen onzin, de schade is er nu eenmaal.

27:09.716 --> 27:19.599
En afhankelijk van de regelgeving die we hanteren, gaat het om
overschrijdingen van de grenswaarden, of, als we uitgaan van de

27:19.599 --> 27:29.561
gebruikelijke regelgeving, zoals dat bij ons nu eenmaal dagelijks
gangbaar is, en als we uitgaan van niet-ioniserende straling,

27:29.561 --> 27:39.840
dan is dat een wetenschappelijk resultaat waarbij een ambtenaar
zegt: Dat kan toch niet, dat past helemaal niet in het plaatje!

27:39.840 --> 27:41.927
Het maakt de cel niets uit.

27:41.927 --> 27:47.620
Maar waarom is de straling die door radioactieve
stoffen wordt uitgezonden, eigenlijk gevaarlijk?

27:47.620 --> 27:52.628
Alle soorten van deze straling hebben invloed op de
menselijke cellen en kunnen gezonde cellen in

27:52.628 --> 27:56.594
kankercellen veranderen of het erfelijk materiaal beschadigen.

27:56.594 --> 28:00.718
Naarmate de afstand tot de radioactieve bron
toeneemt, neemt de straling af en wordt deze

28:00.718 --> 28:03.923
gedeeltelijk afgeschermd door tussenliggende materialen.

28:03.923 --> 28:13.892
Het is heel duidelijk: Dit is een situatie zoals bij Galilei,
die vond dat de aarde om de zon draait, en niet andersom.

28:13.892 --> 28:23.056
Het establishment stoort zich eraan dat er aan de gevestigde
orde wordt gerukt, en de rest van het verhaal kent iedereen.

28:23.056 --> 28:31.843
Hij moet zijn beweringen dan officieel intrekken,
maar 500 jaar later weten we dat hij toch gelijk had.

28:31.843 --> 28:39.492
En als wetenschapper doe je er altijd
goed aan om je in bescheidenheid te oefenen.

28:39.492 --> 28:43.958
Ik vergelijk mezelf hier met Galilei.

28:43.958 --> 28:53.821
En men mag mij dat vergeven, maar we hebben het hier
over het doorbreken van een wetenschappelijk dogma.

28:53.821 --> 28:57.852
Veel collega's hebben dat al begrepen.

28:57.852 --> 29:03.680
De conclusie die uit deze bevindingen kan
worden getrokken, zou er als volgt uit kunnen zien:

29:06.744 --> 29:11.353
Dat de resultaten van het ATHEM-3-onderzoek in
wetenschappelijke kringen ook tegenstrijdig

29:11.353 --> 29:14.482
worden besproken, ligt in de aard van de zaak.

29:14.482 --> 29:19.660
Het is belangrijk dat nieuwe
inzichten überhaupt worden verspreid.

29:19.660 --> 29:27.517
Tijdens het grootste toxicologiecongres ter wereld, dat voor het
laatst in oktober 2025 in Peking plaatsvond,

29:27.517 --> 29:35.034
kreeg professor Igor Belyaev de kans om
voor een groot vakpubliek een lezing te houden.

29:35.034 --> 29:42.527
En toch draait de aarde. – Hopelijk gaan
de autoriteiten binnenkort ook in beweging.

29:42.527 --> 29:51.762
Het was echt een geweldig congres. Een
internationaal congres over genotoxiciteit en toxicologie.

29:51.762 --> 29:55.375
Er waren meer dan 1 000 deelnemers.

29:55.375 --> 30:02.952
De meesten kwamen uit China en Azië; er waren niet zo
veel uit de Verenigde Staten, Europa en andere delen van

30:02.952 --> 30:07.776
de wereld, zoals Latijns-Amerika, Canada en Australië.

30:07.776 --> 30:12.514
Ik was uitgenodigd om een lezing te geven.

30:12.514 --> 30:20.860
In mijn presentatie heb ik de resultaten
van ons ATHEM-3-onderzoek behandeld...

30:28.714 --> 30:36.630
We hebben daar het Federaal Bureau voor Stralingsbescherming,
bestaande uit drie personen, tegenover vijf artsen geplaatst.

30:36.630 --> 30:39.867
We hebben onze verhalen verteld.

30:41.871 --> 30:48.453
Het was vreemd, want wij artsen waren
al helemaal in de ban van de emoties.

30:48.453 --> 30:56.558
We hebben ons ingezet voor onze patiënten,
onder wie dr. Barbara Dohmen, die in het Zwarte

30:56.558 --> 31:02.200
Woud heel actief is. Je kent haar wel, Klaus.

31:04.865 --> 31:10.958
Ook anderen. Barbara heeft een film laten zien over mensen met
elektrosensitiviteit in het bos, die in de kou

31:10.958 --> 31:17.260
moeten overwinteren en die zij in de winter van dekens
voorziet, omdat ze op de vlucht zijn voor straling.

31:17.260 --> 31:27.371
En eerlijk is eerlijk: Niemand verlaat vrijwillig
zijn warme appartement, zijn warme thuis, als hij

31:27.371 --> 31:33.696
niet zo ernstig last zou hebben van radiostraling.

31:33.696 --> 31:39.350
Nou ja, maar die heren zaten emotieloos tegenover ons:

31:39.350 --> 31:43.200
„We nemen nota van wat u ons vertelt.“

31:45.772 --> 31:55.261
De Amerikaanse rechtszaken over hersentumoren zijn nu
aangevuld met bewijsmateriaal uit het ATHEM-3-onderzoek.

31:55.261 --> 32:01.939
De vergelijkende benadering, waarbij wordt gesteld dat
radioactieve straling en straling van mobiele telefoons

32:01.939 --> 32:08.800
vergelijkbare schade kunnen veroorzaken, biedt een nieuw
perspectief bij de beoordeling van gezondheidsrisico’s.

01:16:28.225 --> 1193:04:45.959
omgaan met mogelijke risico’s van moderne technologieën.