Stuttu fyrir þrjár þýskar ríkiskosningar skók hryðjuverkaárás á Christopher Street Day (CSD) í Berlín allt Þýskaland.
Um klukkan 22:00 þann 25. júlí keyrði smávörubíll á mannfjölda; gerandinn flúði vettvanginn í fyrstu.
Degi síðar, um klukkan sex síðdegis 26. júlí, var hinn grunaði gerandi skotinn til bana af lögreglunni í garðlóð í Berlín.
Allir sem hafa fylgst með hryðjuverkaárásum síðustu ára munu hafa tekið eftir því að þær
fylgja í ákveðnum atriðum endurteknu mynstri.
Dæmi 1: Auðkenni gerandans er staðfest með óvæntum hraða.
Vegabréf eða farsímar finnast annaðhvort beint á vettvangi glæpsins eða í ökutækinu sem notað var við brotið.
Í hryðjuverkaárásinni á jólamarkaðinum í Berlín árið 2016 var farsími Anis Amri stunginn inn í radiatorgrillið.
Abdul Ballout, gerandi nýlegrar árásar í Berlín, skildi greinilega farsímann sinn eftir í bílnum líka.
Nú hefur komið fram að hann er sagður hafa skilið annan farsíma eftir í bílnum, þar sem
myndband sem lýsir ábyrgð er sagðist hafa fundist.
Að gerendur skilji eftir skilríki eða farsíma á vettvangi glæps – og svo hefur verið í nánast öllum
árásum síðustu ár – hversu líklegt og trúverðugt er það?
Dæmi 2: Gerendurnir eru lýstir almenningi sem hryðjuverkaógn og sem þekktir af lögreglunni.
Árásarmaðurinn Anis Amri í Berlín árið 2016 var yfirvöldum kunnur sem ógn, rétt eins og
Chérif Chekatt var í Strassborg árið 2018.
Gerandinn sem um ræðir var einnig þekktur yfirvöldum og hafði stundum verið undir
eftirliti öryggisþjónustunnar og lögreglunnar.
Hins vegar, ef við berum saman atvikið á jólamarkaðinum í Berlín árið 2016 við ummæli Stefans Schubert, fyrrverandi lögregluþjóns,
blaðamanns og öryggissérfræðings, um það, er þetta vafasamt.
"Og ég hef fengið 20.000 skjöl frá öllum yfirvöldum, og ég gat einnig talað beint við rannsóknarlögreglumann í baráttunni gegn
hryðjuverkum sem var beint tengdur málinu, sem benti mér sérstaklega á þennan punkt og sagði: 'Við höfum reynt að handtaka
Anis Amri í eitt og hálft ár, en við fáum ekki handtökuskipun.'"
Við höfum átt einstaklingsviðtöl við yfirmenn sem hafa sagt: "Látið manninn í friði!" – þrátt fyrir alvarleg afbrot, þrátt
fyrir stungusár á fíkniefnamiðstöðinni, þrátt fyrir beinar tengingar við Ríkisíslam, sem var mjög, mjög virkt á þeim tíma.
Það er einmitt frumufélagið sem Anis Amri… – Anis Amri starfaði ekki einn; hann hafði stórt IS-net í Þýskalandi, sem
innihélt meðal annars Abu Wallah – sem er nú fyrir dómstólum og reynir að koma í veg fyrir brottvísun sína.
Og það var ástæðan – kenning mín – að leyniþjónusturnar, allt frá Sambandsstofnuninni til verndar stjórnarskránni og alla leið til
CIA, gerðu allt sem í þeirra valdi stóð til að koma í veg fyrir að lögreglan gæti sinnt sínu starfi: að handtaka þennan hættulega
mann – sem allir vissu um það var ekki spurning um "ef" heldur aðeins "hvenær" hann myndi fremja hryðjuverkaárás – til að rekja
þá sem stóðu að baki honum, því sími hans hafði einnig verið hlerkaður og gervihnattarstaðsetning leiddi til IS-búða í Líbíu.
Og það er einmitt það sem Bandaríkjamenn framkvæmdu án þess að blikka auga. Það var einmitt það sem
leiddi til árásarinnar á Breitscheidplatz í fyrsta lagi.
Mynstur 3: Gerendurnir starfa yfirleitt einir og eru skotnir til bana af lögreglunni, eins og gerðist í Berlín árið 2016, í München
árið 2016 og í Strassborg árið 2018, til að nefna nokkur dæmi.
Sama sagan segir að hið sama hafi gerst aftur árið 2026: Abdul Ballout er sagður hafa verið handtekinn af sérsveit sérsveita
(SEK) Berlínarlögreglunnar í garðlóðakerfi Berlin-Spandau.
Eftir að hann sagður hafa hlaupið að lögreglumönnum vopnaður stunguvopni, opnuðu lögreglumennirnir eld.
Það er enn óljóst hvers vegna lögreglan skaut ekki árásarmanninn í fótinn.
Saksóknaraembætti Berlínar heldur þögn, að hluta til vegna óljóss vitnisburðar um fjölda skota
sem var skotið. Segir að málið sé "undir rannsókn".
Mynstur 4: Ríkisstjórnir nota venjulega hryðjuverkaárásir til að auka almennar
eftirlitsheimildir og þar með takmarka frekar réttindi borgara.
Þar sem íbúar eru í áfalli virðist viðtakan vera margfalt hærri.
Færri en tólf tímum eftir ofbeldisárásina í Berlín 25. júlí 2026 krafðist Burkard Dregger, talsmaður CDU í Berlín um
innanríkismál, þess að stofnuð yrði ný eftirlitsstofnun sem myndi "leitast við að berjast af
fullum krafti gegn áróðri, haturs og hatursörvunar".
Við rifjum upp: Eftir árásirnar 11. september 2001 skertu svokallaðar USA PATRIOT Act
verulega grundvallarréttindi bandaríska lýðsins.
Eftir sprengjuárásirnar á neðanjarðarlestinni í London 7. júlí 2005 hóf Bretland strax innleiðingu á bættri eftirlits­tækni.
Í Frakklandi, eftir árásirnar í París 13. nóvember 2015, voru reiðufjárgreiðslur
stranglega takmarkaðar og neyðarstaða lýst yfir.
Eftir skotárásina í München 22. júlí 2016 lagði kanslari Angela Merkel fram níu liða áætlun sem felur í sér undirbúning
hernaðaraðgerða innan Þýskalands og frekari herðingu vopnalaga.
Eftir árásina 2026 í Berlín kallar þýski sambandsráðherrann innanríkismála, Alexander Dobrindt, eftir rafrænni
merking og fyrirbyggjandi gæsluvarðhaldi fyrir "mögulega ógnir".
"…að við tökum pólitíska ákvörðun um að setja hér takmarkanir og tryggjum að hættulegir einstaklingar sem hafa
verið greindir verði ekki slepptir lausir gegn skilorði."
Ég efast einnig um hvort unglingaréttarkerfið eigi við í þessu máli. Við verðum að auka verndina verulega.
Þetta þýðir að rafrænu merkimiðanum skuli notað.
Notkun rafrænnar merkingar til að takmarka hreyfifrelsi einstaklinga sem ógna verður að vera
skylduákvæði, og það verður að vera mögulegt að beita fyrirvarðarfangelsi í Þýskalandi og um allt Þýskaland.
"Í lögreglutorgi eru 'áhyggjufólk' þeir sem kunna að fremja refsiverða háttsemi."
"Vegna þess að engin sönnunargögn eru til sem myndu standast fyrir dómstólum, eru þeir, svo að segja,
'næstum grunaðir'," skrifaði Rheinpfalz árið 2018.
Lögin skilgreina ekki hver eða hvað teljist "ógn", og málið er enn opið fyrir túlkun.
Þetta felur í sér verulega hættu á misnotkun.
Svokallaðir "mögulegir ógnir" skulu því vera handteknir ef ástæða er til að gruna að þeir kunni að
fremja alvarleg pólitísk hvött afbrot í framtíðinni.
Gæti það verið að í framtíðinni verði fólk sem hegðar sér ekki pólitískt rétt eða neitar að láta bólusetja sig á mögulegri nýrri
heimsfaraldri flokkað sem "hættulegir einstaklingar" og, til dæmis, vaktað með ökklaörmum
eða jafnvel sett í fyrirbyggjandi gæsluvarðhald?
Kröfur stjórnmálamanna um aukna öryggi virðast enn og aftur vera tilkynning um ný takmarkandi aðgerðir gagnvart
almenningi frekar en raunverulegur vilji til að vernda fólk.
Ef þú vilt fá nánari upplýsingar um mynstur sem búa að baki hryðjuverkaárásum síðustu ára, mælum við með vel
rannsökuðu bæklingnum "Hryðjuverkaárásir undir smásjá".
Þar munt þú sjá áhyggjueflandi samlíkingar milli hryðjuverkaárása síðustu ára og raunverulegrar bakgrunnar þeirra í smáatriðum.