1
00:00:00,000 --> 00:00:00,180


2
00:00:00,180 --> 00:00:08,023
ABŞ-ly bir jenaýat işgäriň aýdanlary, sanjym tankytçylarynyň
köpden bäri görkezýän zatlaryny tassyklaýan bolmagy mümkin.

3
00:00:08,023 --> 00:00:14,049
Gep SIDS barada, ýagny "sudden infant death
syndrome" diýilýän zadyň gysgaltmasy, bu bolsa birdenkä

4
00:00:14,049 --> 00:00:17,593
bäbek ölümi ýa-da birdenkä çaga ölümi diýmekdir.

5
00:00:17,593 --> 00:00:24,060
Ol özüniň we adamsynyň SIDS hadysalaryny derňemekde
gorkunç bir zady ýüze çykarandyklaryny habar berýär.

6
00:00:24,060 --> 00:00:33,390
Onuň tapyndylary erkin žurnalist Torsten Engelbrechtiň
15.07.2026-da habar beren baglanyşyklaryny tassyklaýar.

7
00:00:33,390 --> 00:00:40,421
Engelbrecht beýan edilen synlamalar bilen has
jikme-jik meşgullandy. Gep nähili zat barada?

8
00:00:40,421 --> 00:00:48,587
ABŞ-nyň uly şäherleriniň birinden bolan polisiýa işgäri
2003-nji ýyldan 2010-njy ýyla çenli aralykda takmynan 250 SIDS

9
00:00:48,587 --> 00:00:52,750
hadysasyny derňemekden alan tejribesi barada habar berýär.

10
00:00:52,750 --> 00:00:58,695
Öz howpsuzlygyny we maşgalasynyň howpsuzlygyny
goramak üçin ol "Jennifer" ady bilen çykyş edýär.

11
00:00:58,695 --> 00:01:06,125
Polisiýa hasabatlaryny seljerende, ol we
adamsy aşakdaky gaýtalanýan nusgany tanapdyrlar:

12
00:01:06,125 --> 00:01:15,171
Täsir eden bäbekleriň takmynan ýarysy sanjymdan soň 48
sagadyň içinde ölüpdir, käbirleri bir hepdäniň içinde.

13
00:01:15,171 --> 00:01:19,484
Nusga alty aýlyk çagalarda örän aýdyň bolupdyr.

14
00:01:19,484 --> 00:01:26,941
Üns berilýän zat: Bu maglumatlar kazyýet
lukmanlarynyň awtopsiýa hasabatlarynda ýüze çykmady, emma

15
00:01:26,941 --> 00:01:30,710
polisiýa hasabatlarynda sanjymlar bellenilipdir.

16
00:01:30,710 --> 00:01:36,351
Şeýle hem ONUŇ çaga lukmany şahsy söhbetdeşlikde
sanjymlaryň ähtimal töwekgelçiliklerini tassyklapdyr we öz

17
00:01:36,351 --> 00:01:40,375
praktikasyndan şuňa meňzeş tejribeler barada habar beripdir.

18
00:01:40,375 --> 00:01:45,460
Onuň tejribesine görä, näsag
ýazgylaryndaky tapawut hem üns berilýän zat bolupdyr.

19
00:01:45,460 --> 00:01:52,597
Sanjym edilmedik çagalarda köplenç diňe az sanly lukmançylyk
saparlary we bejergiler dokumentleşdirilse, sanjym edilen

20
00:01:52,597 --> 00:01:57,796
çagalaryň ýazgylarynda has köp lukmançylyk ýazgylary duş gelýär.

21
00:01:57,796 --> 00:02:03,420
Onuň aýtmagyna görä, Amerikan Pediatriýa Akademiýasy tarapyndan
sanjym reaksiýalarynyň şübhelenýän

22
00:02:03,420 --> 00:02:09,929
ýagdaýlarynda ünsi başga tarapa çekmek we olary tötänlik
hökmünde görkezmek barada görkezme hem berlipdir.

23
00:02:09,929 --> 00:02:15,882
Şuňa meňzeş aýratynlyklar gözlegçi Neil
Z. Milleriň barlagynda hem duş gelýär.

24
00:02:15,882 --> 00:02:25,587
Miller 2021-nji ýylda Toxicology Reports ylmy žurnalynda çap
eden gözlegi üçin 1990-njy ýyldan 2019-njy ýyla çenli, ýagny

25
00:02:25,587 --> 00:02:30,304
takmynan 30 ýyllyk döwürdäki VAERS maglumatlaryny seljerdi.

26
00:02:30,304 --> 00:02:34,208
Gözleg soňra žurnaldan aýryldy.

27
00:02:34,208 --> 00:02:40,404
VAERS Vaccine Adverse Event Reporting System (Sanjymdan soňky
ýaramaz hadysalar barada habar beriş ulgamy) diýmegi

28
00:02:40,404 --> 00:02:46,679
aňladýar we sanjymlardan soň ýüze çykan saglyk
hadysalarynyň hasaba alynýan ABŞ-nyň habar beriş ulgamydyr.

29
00:02:46,679 --> 00:02:53,739
Miller bir ýaşa ýetmedik çagalaryň 2.605
sany habar berlen ölüm hadysasyny, sanjymdan

30
00:02:53,739 --> 00:02:58,304
soň 60 günüň içinde ýüze çykanlaryny barlady.

31
00:02:58,304 --> 00:03:05,655
Şonda wagt taýdan aýdyň baglanyşyk ýüze çykdy:
habar berlen ölüm hadysalarynyň 58 göterimi

32
00:03:05,655 --> 00:03:10,546
sanjymdan soňky ilkinji üç günüň içinde bolup geçdi.

33
00:03:10,546 --> 00:03:18,074
Ýedi günüň içinde bolsa eýýäm 78,3
göterim boldy. Milleriň sözleri bilen:

34
00:03:18,074 --> 00:03:26,916
«Işimiň esasy netijeleri – sanjym döwrüniň göni öňüsyrasynda ölüm
hadysalarynyň wagt taýdan köpelmegi, milli sanjym kampaniýalary

35
00:03:26,916 --> 00:03:34,951
girizilenden soň SIDS derejeleriniň (duýdansyz çaga ölümi)
taryhy ýokarlanmagy, edebiýatyň doly syny – jedelsiz galýar.

36
00:03:34,951 --> 00:03:38,340
Hiç kim maglumatlar bilen iş salyşmady.

37
00:03:38,340 --> 00:03:41,880
Iş ýöne ýok edildi.»

38
00:03:41,880 --> 00:03:48,105
Human & Experimental Toxicology ylmy
žurnalynda Milleriň ylmy işi çap edildi.

39
00:03:48,105 --> 00:03:55,368
Ol ABŞ-da näçe köp çaga sanjym edilse, statistiki
taýdan manyly görnüşde keselhanalara ýerleşdirmeleriň we

40
00:03:55,368 --> 00:03:59,694
ölüm hadysalarynyň şonça köp bolýandygyny görkezýär.

41
00:03:59,694 --> 00:04:08,553
Aýdyň ABŞ-da, adambaşyna saglyk çykdajylary iň ýokary bolan we
dünýäde iň köp sanly sanjym edilýän ýurtda, şol bir

42
00:04:08,553 --> 00:04:18,537
wagtyň özünde çaga ölüminiň iň ýokary derejesi bolan ýurtda,
duýdansyz çaga ýa-da bäbek ölümi barada aç-açan aýdylýar:

43
00:04:18,537 --> 00:04:26,500
« Häzirki sanjym programmalaryndan öň 'bäbek ölümi' şeýle seýrekdi
welin, ol bäbek ölümi baradaky statistikada görünmeýärdi. »

44
00:04:26,500 --> 00:04:35,170
1960-njy ýyllar ABŞ-da çaga sanjym programmalarynyň
ep-esli giňeldilen we institusionallaşdyrylan döwri boldy.

45
00:04:35,170 --> 00:04:42,226
Tankytçylar SIDS diagnozynyň diňe 1960-njy
ýyllaryň ahyrynda, sanjym programmalarynyň barha

46
00:04:42,226 --> 00:04:46,580
giňeldilýän döwründe girizilendigini görkezýärler.

47
00:04:46,580 --> 00:04:51,103
Gözlegçi Neil Z. Milleriň aýyplamasy agyr:

48
00:04:51,103 --> 00:04:59,287
« Hiç kim maglumatlar bilen iş
salyşmady. Işi ýöne ýitirip goýdular. »

49
00:04:59,287 --> 00:05:06,198
Şeýle hem korona mRNK sanjymlary bilen baglanyşykly agyr sanjym
zyýanlary we ölüm hadysalary resmi metbugat

50
00:05:06,198 --> 00:05:13,475
edaralary tarapyndan zordan agzalýar we diňe
garaşsyz we erkin alymlar tarapyndan ele alynýar.

51
00:05:13,475 --> 00:05:20,764
Resmi edaralar dymýarlar, prokurorlar we
kazylar gymyldamaýarlar we degişli çäreler alynmaýar.

52
00:05:20,764 --> 00:05:27,576
Kla.TV we beýleki erkin aň-düşünje
ýaýradyjylaryň ýyllar boýy görkezişi ýaly, bu tötänleýin däl.

53
00:05:27,576 --> 00:05:33,900
Biržada satylýan köp konsernlerde we
elbetde uly derman konsernlerinde hem BlackRock,

54
00:05:33,900 --> 00:05:37,990
Vanguard we State Street esasy paýdarlardyr.

55
00:05:37,990 --> 00:05:46,208
Şuny hem bilmek möhümdir: BlackRock we Vanguard — ikisi hem
ýokary derejeli masonlaryň esaslandyrmasy —

56
00:05:46,208 --> 00:05:55,170
Amerikan metbugatynyň takmynan 90 göteriminiň
paýdarydyr we köp halkara metbugatda hem paýlary bar.

57
00:05:55,170 --> 00:06:00,645
Ykdysady bähbitleriň we amala aşyrylýan
senzuranyň berk şeýtan tory garaşsyz we

58
00:06:00,645 --> 00:06:05,060
dogruçyl habar bermegi diýen ýaly mümkin däl edýär.

59
00:06:05,060 --> 00:06:12,140
Şeýle hem, hut şonuň üçin erkin journalistleriň
garaşsyz aýdyňlaşdyryş işi çalşyp bolmajakdyr.

60
00:06:12,140 --> 00:06:19,733
Emma bu faktlaryň jemgyýetçilige ýetmegi üçin, biz hemmämiz
– ýagny her birimiz – olary yhlas bilen ýaýratmalydyrys.

61
00:06:19,733 --> 00:06:25,975
Bu meselede mundan başga-da, özüň bir
zat etmek üçin ajaýyp mümkinçilik bar.

62
00:06:25,975 --> 00:06:30,865
Özüň munuň pidalaryna sezewar bolandygyňa ýa-da
daş-töweregiňde zyýanlaryň bardygyna garamazdan:

63
00:06:30,865 --> 00:06:36,608
Ähli sanjym zyýanlary garşy sesleriň
erkin ensiklopediýasyna girizilmelidir.

64
00:06:36,608 --> 00:06:46,233
Hasaba alnan ähli zyýanlaryň bu dünýä ýygyndysy,
subut ediji garşy sesleri jemlemek üçin möhümdir.

65
00:06:46,233 --> 00:06:48,177
Sen sanjym zyýanlaryna şaýat boldyňmy?

66
00:06:48,177 --> 00:06:55,492
Ony Vetopedia-da, garşy sesleriň erkin
ensiklopediýasynda ýazgy et! www.vetopedia.org