Στις 27 Σεπτεμβρίου 2026, το ελβετικό εκλογικό σώμα θα ψηφίσει για την πρωτοβουλία περί ουδετερότητας.
Αλλά γιατί χρειάζεται καθόλου αυτή η πρωτοβουλία, αφού η ουδετερότητα είναι ήδη κατοχυρωμένη στο Ομοσπονδιακό Σύνταγμα από
το 1848 και το 89% των Ελβετών υποστηρίζει την ουδετερότητα;
Έτσι, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο υποστηρίζει ότι το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας δεν θέτει
υπό αμφισβήτηση την ουδετερότητα της Ελβετίας.
Αλλά είναι πραγματικά έτσι; Τελικά, πρόκειται για ζήτημα ερμηνείας της ουδετερότητας.
Η πρωτοβουλία για την ουδετερότητα ξεκίνησε, δηλαδή, επειδή οι εμπνευστές της θεωρούν ότι η ουδετερότητα δεν είναι επαρκώς σαφώς
κατοχυρωμένη στο Ομοσπονδιακό Σύνταγμα και ότι τα τελευταία χρόνια έχει υποβαθμιστεί και αποδυναμωθεί όλο και περισσότερο.
Για τον λόγο αυτό, η πρωτοβουλία ζητά την εφαρμογή αυστηρότερων κανόνων ουδετερότητας και
επιθυμεί να συμπεριληφθεί στο Σύνταγμα ένα νέο άρθρο,
● «ότι η ουδετερότητα της Ελβετίας είναι διαρκής και στρατιωτική· »
● ότι η Ελβετία δεν θα προσχωρήσει σε καμία στρατιωτική ή αμυντική συμμαχία και δεν θα συνεργαστεί με
τέτοια συμμαχία, εκτός εάν η Ελβετία δεχθεί στρατιωτική επίθεση ή εάν προετοιμάζεται τέτοια επίθεση·
● ότι η Ελβετία δεν συμμετέχει σε στρατιωτικές συγκρούσεις μεταξύ τρίτων κρατών και δεν
επιβάλλει κυρώσεις σε κράτη που βρίσκονται σε πόλεμο.
Εξαιρούνται οι κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) καθώς και τα μέτρα για την αποτροπή της παράκαμψης των κυρώσεων·
● ότι η Ελβετία αξιοποιεί την ουδετερότητά της για να διαδραματίσει το ρόλο της ως μεσολαβητή.
«Το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο απορρίπτουν την πρωτοβουλία για την ουδετερότητα χωρίς να υποβάλουν αντίπροτασή».
Σε αυτή την εκπομπή αναλύεται η στάση του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου και τοποθετείται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο.
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται αν αντέχει σε κριτική αξιολόγηση.
Ομοσπονδιακό Συμβούλιο: «Η Ελβετία είναι διαρκώς ουδέτερη».
«Η ουδετερότητά της είναι, επομένως, ήδη αιώνια.»
Όπως είπα, πρόκειται για θέμα ορισμού της «ουδετερότητας».
Η ψηφοφορία είναι καθοριστική για τον καθορισμό της ελβετικής ουδετερότητας.
Ομοσπονδιακό Συμβούλιο: «Ως κράτος που διατηρεί διαρκή ουδετερότητα, η Ελβετία δεν συμμετέχει ήδη σήμερα σε
καμία στρατιωτική ή αμυντική συμμαχία (όπως π.χ. το ΝΑΤΟ).»
Με ένα «Ναι» στην πρωτοβουλία για την ουδετερότητα θα διασφαλιστεί ότι αυτό θα παραμείνει έτσι και στο μέλλον.
Τέλος, ορισμένοι πολιτικοί επαναφέρουν συνεχώς στο προσκήνιο το ενδεχόμενο ένταξης στο ΝΑΤΟ ή,
τουλάχιστον, μιας στενότερης προσέγγισης με το ΝΑΤΟ.
Ομοσπονδιακό Συμβούλιο: «Η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας (με αμυντικές συμμαχίες όπως το
ΝΑΤΟ) θα δυσχερανόταν από την πρωτοβουλία. (…)
Αυτό θα είχε σοβαρές συνέπειες για την ασφάλεια της Ελβετίας:
«Σε περίπτωση επίθεσης, θα ήταν (…) λιγότερο προστατευμένη.»
Είναι αλήθεια αυτό;
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το ΝΑΤΟ μπορεί πράγματι να διασφαλίσει την ασφάλεια και την ειρήνη
– ή αν, αντίθετα, μάλλον τις θέτει σε κίνδυνο.
Το ντοκιμαντέρ του ΝΑΤΟ διερεύνησε αυτό το ζήτημα και κατέληξε στα εξής συμπεράσματα:
Στην Ευρώπη, η πιθανότητα ενός πολέμου είναι πιο ορατή από ποτέ μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Εδώ και δεκαετίες είναι προφανές ότι το ΝΑΤΟ υποθάλπει όλη αυτή την πολεμοκαπηλεία, είτε με προπαγάνδα,
είτε με απειλές όπως η επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά, είτε με πραγματικό εξοπλισμό.
Το Kla.TV εξέτασε μερικές από τις σημαντικότερες επίσημες επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ, όπως εκείνη στη Γιουγκοσλαβία το 1999,
στο Αφγανιστάν μετά την 11η Σεπτεμβρίου και στη Λιβύη το 2011.
Όλοι αυτοί οι πόλεμοι έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό:
Τα δεινά που προκάλεσε ο πόλεμος ήταν μεγαλύτερα από την υποτιθέμενη αδικία που υποτίθεται ότι έπρεπε να
εξαλείψει, προκειμένου να εξασφαλίσει την ειρήνη στη χώρα.
Αυτό παραβιάζει την αρχή του διεθνούς πολεμικού δικαίου.
Και υπάρχει ακόμα ένα κοινό στοιχείο σε αυτούς τους πολέμους:
Βασίζονταν σε ψέματα.
Ο Ελβετός ιστορικός Δρ. Ντανιέλε Γκάνσερ έχει αποδείξει στο βιβλίο του «Παράνομοι πόλεμοι: Πώς οι χώρες του ΝΑΤΟ σαμποτάρουν
τον ΟΗΕ» πώς διεξάγονται παράνομοι πόλεμοι, τόσο στο παρελθόν όσο και στο παρόν – χωρίς να έχει προκύψει
περίπτωση συμμαχικής επέμβασης και χωρίς ρητή εντολή του ΟΗΕ.
Επομένως, το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να θεωρηθεί εγγυητής της «διαφύλαξης της ειρήνης» – πόσο μάλλον στην Ευρώπη και ακόμη περισσότερο για
τη μικρή χώρα της Ελβετίας, η οποία, χάρη στην ουδετερότητά της, κατάφερε να παραμείνει εκτός πολέμων για 200 χρόνια και
είναι εξοπλισμένη με δικό της στρατό σε περίπτωση επίθεσης.
Ομοσπονδιακό Συμβούλιο: «Η Ελβετία ήδη σήμερα δεν συμμετέχει σε στρατιωτικές συγκρούσεις μεταξύ τρίτων κρατών.»
Όχι, όχι ακριβώς.
Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στο να διασφαλιστεί ότι αυτό θα παραμείνει έτσι και στο μέλλον και ότι η Ελβετία
δεν θα εμπλακεί, ούτε καν έμμεσα, σε στρατιωτικές συγκρούσεις.
Ακόμη και όποιος συμμετέχει σε κυρώσεις, όπως η Ελβετία στον πόλεμο της Ουκρανίας, παίρνει θέση.
Όποιος προμηθεύει όπλα σε εμπόλεμες περιοχές, δεν είναι ούτε αυτός ουδέτερος.
Σήμερα, βέβαια, απαγορεύεται η εξαγωγή ελβετικού πολεμικού υλικού σε χώρες που εμπλέκονται σε εσωτερικές ή διεθνείς συγκρούσεις.
Ωστόσο, όπως δείχνουν τα επίσημα στατιστικά στοιχεία της ομοσπονδίας, η απαγόρευση αυτή παρακάμφθηκε ανοιχτά.
Σύμφωνα με αυτή, από το 1975 έως το 2016 εξήχθησαν από την Ελβετία όπλα αξίας 17,5 δισεκατομμυρίων φράγκων – τα
περισσότερα από τα οποία προορίζονταν για αντιμαχόμενες πλευρές!
Επιπλέον, στο παρελθόν υπήρξαν επανειλημμένες συζητήσεις σχετικά με πιθανές χαλαρώσεις των κανόνων για τις εξαγωγές όπλων.
Τώρα, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο ζήτησε να δοθεί στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση η αρμοδιότητα να εξάγει πολεμικό υλικό σε 25
κράτη, ακόμη και αν αυτά εμπλέκονται σε ένοπλες συγκρούσεις.
Επίσης, η μεταβίβαση όπλων θα πρέπει, κατ’ αρχήν, να είναι δυνατή.
Αντίθετα, την άνοιξη του 2026 προωθήθηκε με επιτυχία το δημοψήφισμα «Όχι ελβετικά όπλα σε εμπόλεμες περιοχές».
Τώρα πρέπει να υποβληθεί σε δημοψήφισμα στον ελβετικό λαό.
Ομοσπονδιακό Συμβούλιο: «Η Ελβετία εφαρμόζει ήδη όλες τις κυρώσεις του ΟΗΕ.»
«Ως μέλος του ΟΗΕ, έχει αυτή την υποχρέωση.»
Αυτό ακριβώς πρόκειται να κατοχυρωθεί στο Ομοσπονδιακό Σύνταγμα μέσω της πρωτοβουλίας για την
ουδετερότητα και να διασφαλιστεί μακροπρόθεσμα.
Η Ελβετία θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να υιοθετεί μόνο τις κυρώσεις του ΟΗΕ κατά των εμπόλεμων κρατών.
Συνεπώς, οι κυρώσεις της ΕΕ θα αποκλείονταν, καθώς δεν έχουν αποφασιστεί από το διεθνώς
αναγνωρισμένο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ομοσπονδιακό Συμβούλιο: «Οι κυρώσεις αποτελούν ένα μέσο για την αντιμετώπιση παραβιάσεων του διεθνούς
δικαίου και απειλών κατά της διεθνούς τάξης. (…)»
Με την πρωτοβουλία αυτή, η Ελβετία ενδέχεται να μην μπορεί πλέον να υιοθετήσει πολλές
κυρώσεις εναντίον κρατών που βρίσκονται σε πόλεμο.
«Αυτό θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στα συμφέροντα και τη φήμη της Ελβετίας και θα μπορούσε, σε ορισμένες περιπτώσεις,
να προκαλέσει αρνητικές αντιδράσεις από άλλα κράτη.»
Αν και η Ελβετία δεν έχει συμμετάσχει ενεργά σε πολεμικές συγκρούσεις μέχρι σήμερα, στον πόλεμο
της Ουκρανίας παρασύρθηκε ωστόσο να πάρει θέση.
Στις 28 Φεβρουαρίου 2022 υπέκυψε στις πιέσεις σε θέματα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής και υιοθέτησε
κατά γράμμα τις οικονομικές κυρώσεις της ΕΕ – χωρίς να λάβει υπόψη την μέχρι τότε πολιτική ουδετερότητας.
Η έκταση και η άνευ προηγουμένου υιοθέτηση των κυρώσεων της ΕΕ ήταν πρωτόγνωρες και άνευ προηγουμένου.
Η Ρωσία δήλωσε αμέσως ότι η Ελβετία δεν είναι πλέον ουδέτερη και την αφαίρεσε από τον κατάλογο των φιλικών κρατών.
Στο συναρπαστικό του άρθρο με τίτλο «Οι κυρώσεις είναι πόλεμος με άλλα μέσα», ο ερευνητικός δημοσιογράφος
Τζέιμς Κόρμπετ αναλύει την εξέλιξη του «οικονομικού όπλου» των κυρώσεων κατά τον 20ό αιώνα.
Εξηγεί ότι οι κυρώσεις αποτελούν όπλο πολέμου, το οποίο εξαναγκάζει τους ανθρώπους σε πείνα
και τους σκοτώνει μέσω της «αποκοπής του ψωμιού».
Οι κυρώσεις, λοιπόν, δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση λογικά μέτρα για την αντιμετώπιση παραβιάσεων του
διεθνούς δικαίου, όπως ισχυρίζεται το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο.
Συχνά οδηγούν μάλιστα σε παράταση των πολέμων και πλήττουν τον άμαχο πληθυσμό συνήθως ακόμη πιο
σκληρά από τις ίδιες τις πολεμικές επιχειρήσεις.
Τα αποτελέσματα μιας μελέτης που διεξήγαγαν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ντένβερ και του Κέντρου Οικονομικών και
Πολιτικών Ερευνών (Center for Economic and Policy Research) στην Ουάσινγκτον έδειξαν ότι ο αριθμός των θυμάτων
λόγω κυρώσεων ήταν πέντε φορές υψηλότερος σε σύγκριση με τους θανάτους που οφείλονται στον πόλεμο.
Ομοσπονδιακό Συμβούλιο: «Το αίτημα της επιτροπής της πρωτοβουλίας, σύμφωνα με το οποίο η Ελβετία πρέπει να
αξιοποιεί την ουδετερότητά της για να διαδραματίσει ρόλο μεσολαβητή και να προωθήσει την ειρήνη, αποτελεί ήδη πρακτική.»
Είναι αλήθεια αυτό;
Παρότι, σύμφωνα με το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο, η υιοθέτηση των κυρώσεων είναι συμβατή με την ουδετερότητα,
στην πράξη ο ρόλος του μεσολαβητή έχει πλέον τελειώσει:
● Η Ρωσία χαρακτήρισε την Ελβετία ως «εχθρικό κράτος».
● Ακολούθησε επιδείνωση των διμερών σχέσεων.
Η Ρωσία περιόρισε, μεταξύ άλλων, τις διπλωματικές και πολιτικές σχέσεις με την Ελβετία.
● Επιπλέον, η ρωσική πλευρά άρχισε να μην θεωρεί πλέον την Ελβετία ως αξιόπιστο ουδέτερο μεσολαβητή.
Τον ρόλο αυτό ανέλαβαν πλέον χώρες όπως η Τουρκία ή η Σαουδική Αραβία, οι οποίες παρουσιάζονται ως ουδέτεροι
ειρηνοποιοί, παρότι επιδιώκουν σκληρά τα δικά τους συμφέροντα.
Έτσι, η Ελβετία, λόγω της αποδυνάμωσης της ουδετερότητάς της, έχασε την ευκαιρία να συμβάλει σημαντικά στην ειρήνη.
Ομοσπονδιακό Συμβούλιο: «Σε σύγκριση με την τρέχουσα πρακτική, η πρωτοβουλία θα περιόριζε το περιθώριο
ελιγμών που μας επιτρέπει να προστατεύουμε την ασφάλεια, την ανεξαρτησία και την ευημερία μας.»
«Αυτό το περιθώριο ελιγμών είναι σημαντικό, ειδικά σε μια κατάσταση όπου η κατάσταση της ασφάλειας επιδεινώνεται.»
Έχει ήδη αναφερθεί ότι ισχύει ακριβώς το αντίθετο.
Μέσω της προσέγγισης με μεγάλους συμμάχους, όπως το ΝΑΤΟ ή την ΕΕ, η Ελβετία χάνει ολοένα και περισσότερο την
ανεξαρτησία της και τον ρόλο της ως ουδέτερου μεσολαβητή.
Αυτό έγινε σαφώς εμφανές στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Μόνο μια σαφώς καθορισμένη και νομικά δεσμευτική ουδετερότητα, όπως προβλέπει η πρωτοβουλία, προστατεύει
αξιόπιστα την Ελβετία από την εμπλοκή σε πολεμοκαπηλίες – τον μεγαλύτερο εχθρό της ευημερίας.
Συμπέρασμα: Ο καθηγητής Δρ. Wolf Linder, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου της Βέρνης, το συνοψίζει ως εξής:
«Ελπίζω ότι η Ελβετία θα καταβάλει προσπάθειες για να αποκαταστήσει την εικόνα της ως ουδέτερου κράτους, το
οποίο χαίρει αξιοπιστίας απέναντι σε όλες τις πλευρές.»
Γιατί ζούμε σε έναν κόσμο που δεν είναι ειρηνικός.
Παρατηρούνται όλο και περισσότερες πολεμικές ενέργειες εναντίον άλλων χωρών.
«Και αυτή τη φορά, η ουδέτερη στάση είναι σημαντική όχι μόνο για την Ελβετία, αλλά πιθανώς και για ολόκληρο τον κόσμο.»
Αν επιθυμείτε η ελβετική ουδετερότητα να μην υποβαθμιστεί περαιτέρω, αλλά να κατοχυρωθεί σαφώς στο Σύνταγμα, ψηφίστε «ΝΑΙ»
στην πρωτοβουλία για την ουδετερότητα στις 27 Σεπτεμβρίου 2026.
Μόνο έτσι μπορεί η Ελβετία να διατηρήσει την αξιοπιστία της ως μεσολαβητής για την ειρήνη και να συμβάλει στην παγκόσμια ειρήνη!