WEBVTT

00:00.560 --> 00:08.840
Op 27 september 2026 stemmen de Zwitserse
kiezers over het neutraliteitsinitiatief.

00:08.840 --> 00:17.624
Maar waarom is dit initiatief eigenlijk nodig, aangezien de
neutraliteit al sinds 1848 in de federale grondwet is verankerd

00:17.624 --> 00:22.860
en 89 procent van de Zwitsers aan de neutraliteit vasthoudt?

00:22.860 --> 00:29.101
Zo beweert de Bondsraad dat de uitslag van de stemming
de neutraliteit van Zwitserland niet in twijfel trekt.

00:29.101 --> 00:35.361
Maar is dat wel zo? Uiteindelijk is dit een
kwestie van interpretatie van neutraliteit.

00:35.361 --> 00:42.349
Het neutraliteitsinitiatief is namelijk gelanceerd omdat de
initiatiefnemers van mening zijn dat de neutraliteit niet

00:42.349 --> 00:50.175
duidelijk genoeg in de federale grondwet is verankerd en
de afgelopen jaren steeds verder is verwaterd en afgezwakt.

00:50.175 --> 00:55.606
Daarom pleit het initiatief voor een striktere
toepassing van het neutraliteitsbeginsel en wil het dit

00:55.606 --> 00:59.172
bovendien in een nieuw artikel in de grondwet vastleggen,

00:59.172 --> 01:03.353
● „dat de neutraliteit van
Zwitserland eeuwigdurend en gewapend is;

01:03.353 --> 01:09.086
● dat Zwitserland niet toetreedt tot een militair of
defensieverbond en niet samenwerkt met een

01:09.086 --> 01:16.574
dergelijk verbond, tenzij Zwitserland militair wordt
aangevallen of een dergelijke aanval wordt voorbereid;

01:16.574 --> 01:25.829
● dat Zwitserland niet deelneemt aan militaire conflicten tussen
derde landen en geen sancties oplegt aan oorlogvoerende landen.

01:25.829 --> 01:33.665
Uitgezonderd zijn sancties van de Verenigde Naties (VN) en
maatregelen ter voorkoming van het omzeilen van sancties;

01:33.665 --> 01:40.181
● dat Zwitserland zijn neutraliteit
benut voor zijn rol als bemiddelaar.

01:40.181 --> 01:45.800
De Bondsraad en het parlement verwerpen het
neutraliteitsinitiatief zonder tegenvoorstel.”

01:45.800 --> 01:53.455
In deze uitzending wordt het standpunt van de Bondsraad en
het parlement geanalyseerd en in een bredere context geplaatst.

01:53.455 --> 01:58.380
Daarbij wordt onderzocht of het een kritische toetsing doorstaat.

01:58.380 --> 02:01.588
Bondsraad: „Zwitserland is altijd neutraal.”

02:01.588 --> 02:06.380
"Hun neutraliteit is daarom al van alle tijden."

02:06.380 --> 02:10.572
Zoals gezegd is dit een kwestie
van de definitie van „neutraliteit“.

02:10.572 --> 02:16.080
De stemming is doorslaggevend voor het
vaststellen van de Zwitserse neutraliteit.

02:16.080 --> 02:21.711
Bondsraad: „Als permanent neutrale staat sluit
Zwitserland vandaag de dag al niet aan bij militaire

02:21.711 --> 02:25.620
en defensieallianties (zoals bijvoorbeeld de NAVO).”

02:25.620 --> 02:32.612
Door ‘ja’ te stemmen tegen het neutraliteitsinitiatief
moet worden gewaarborgd dat dit ook in de toekomst zo blijft.

02:32.612 --> 02:38.245
Ten slotte brengen bepaalde politici steeds weer de
mogelijkheid van toetreding tot de NAVO, of op zijn

02:38.245 --> 02:43.549
minst een nauwere samenwerking met de NAVO, ter sprake.

02:43.549 --> 02:48.155
Bondsraad: „De samenwerking op het gebied van
veiligheidsbeleid (met defensieallianties zoals de

02:48.155 --> 02:51.277
NAVO) zou door het initiatief worden bemoeilijkt. (…)

02:51.277 --> 02:53.640
Dat zou ernstige gevolgen hebben
voor de veiligheid van Zwitserland:

02:53.640 --> 02:57.926
"Ze zou (…) bij een aanval minder goed beschermd zijn."

02:57.926 --> 02:59.738
Is dat echt zo?

02:59.738 --> 03:09.105
De cruciale vraag is of de NAVO daadwerkelijk veiligheid en
vrede kan waarborgen – of dat ze deze juist in gevaar brengt.

03:09.105 --> 03:15.082
De NAVO-documentaire heeft deze vraag
onderzocht en daarbij het volgende vastgesteld:

03:15.082 --> 03:20.965
In Europa is de dreiging van een mogelijke
oorlog groter dan ooit sinds de Tweede Wereldoorlog.

03:20.965 --> 03:26.767
Al decennia lang blijkt dat de NAVO al die oorlogszucht
aanwakkert, of het nu gaat om propaganda,

03:26.767 --> 03:33.574
dreigementen zoals de uitbreiding van de NAVO
naar het oosten of daadwerkelijke bewapening.

03:33.574 --> 03:41.705
Kla.TV heeft een aantal van de belangrijkste
officiële NAVO-operaties onderzocht, zoals die in Joegoslavië

03:41.705 --> 03:47.040
in 1999, in Afghanistan na 9/11 en in Libië in 2011.

03:47.040 --> 03:49.900
Al deze oorlogen hebben één ding gemeen:

03:49.900 --> 03:55.576
Het leed dat de oorlog veroorzaakte, was groter
dan het vermeende onrecht dat hij had moeten

03:55.576 --> 03:59.577
wegnemen om de vrede in het land te waarborgen.

03:59.577 --> 04:04.691
Dit is in strijd met het beginsel
van het internationaal oorlogsrecht.

04:04.691 --> 04:07.540
En deze oorlogen hebben nog iets gemeen:

04:07.540 --> 04:10.441
Ze waren op leugens gebaseerd.

04:10.441 --> 04:17.245
De Zwitserse historicus dr. Daniele Ganser heeft in zijn boek
„Illegale oorlogen: hoe de NAVO-landen de VN saboteren“

04:17.245 --> 04:23.351
aangetoond hoe er zowel in het verleden als in het heden illegale
oorlogen worden gevoerd – zonder dat er

04:23.351 --> 04:29.770
sprake is van een bondgenootschapssituatie
en zonder uitdrukkelijk mandaat van de VN.

04:29.770 --> 04:37.094
De NAVO kan dus niet worden beschouwd als een garantie voor het
„waarborgen van de vrede“ – zeker niet in Europa en al helemaal

04:37.094 --> 04:43.035
niet voor het kleine land Zwitserland, dat zich dankzij zijn
neutraliteit al 200 jaar met succes buiten

04:43.035 --> 04:50.332
oorlogen heeft kunnen houden en met een eigen
leger is toegerust voor het geval van een aanval.

04:50.332 --> 04:57.215
Bondsraad: „Zwitserland neemt nu al niet deel
aan militaire conflicten tussen derde landen.”

04:57.215 --> 04:58.860
Nee, niet direct.

04:58.860 --> 05:05.126
Met dit initiatief moet echter worden gewaarborgd dat
dit ook in de toekomst zo blijft en dat Zwitserland

05:05.126 --> 05:09.400
zich ook indirect niet mengt in militaire conflicten.

05:09.400 --> 05:15.160
Ook wie meewerkt aan sancties, zoals
Zwitserland in de oorlog in Oekraïne, kiest partij.

05:15.160 --> 05:19.691
Wie wapens naar oorlogsgebieden levert, is evenmin neutraal.

05:19.691 --> 05:24.501
Hoewel het tegenwoordig verboden is om Zwitsers
oorlogsmateriaal te exporteren naar landen die

05:24.501 --> 05:28.293
verwikkeld zijn in interne of internationale conflicten.

05:28.293 --> 05:35.580
Uit de officiële statistieken van de federale overheid
blijkt echter dat dit verbod niettemin openlijk werd omzeild.

05:35.580 --> 05:43.239
Volgens deze bron werd er tussen 1975 en 2016 voor
17,5 miljard frank aan wapens vanuit Zwitserland

05:43.239 --> 05:48.637
geëxporteerd – grotendeels naar strijdende partijen!

05:48.637 --> 05:53.063
Bovendien zijn er in het verleden
herhaaldelijk discussies geweest over mogelijke

05:53.063 --> 05:56.100
versoepelingen van de regels inzake wapenexport.

05:56.100 --> 06:02.363
De Bondsraad heeft nu voorgesteld om de nationale regering de
bevoegdheid te verlenen om oorlogsmateriaal

06:02.363 --> 06:09.240
naar 25 landen te exporteren, zelfs als deze
landen bij gewapende conflicten betrokken zijn.

06:09.240 --> 06:13.395
Ook het doorgeven van wapens moet in principe mogelijk zijn.

06:13.395 --> 06:23.426
Daarentegen werd in het voorjaar van 2026 met succes het
referendum „Geen Zwitserse wapens in oorlogsgebieden“ gehouden.

06:23.426 --> 06:28.682
Nu moet het ter stemming aan de
Zwitserse bevolking worden voorgelegd.

06:28.682 --> 06:32.338
Bondsraad: „Zwitserland neemt alle VN-sancties al over.

06:32.338 --> 06:35.612
“Als lid van de VN is zij hiertoe verplicht.”

06:35.612 --> 06:40.019
Dit is precies wat met het neutraliteitsinitiatief
in de federale grondwet moet worden vastgelegd

06:40.019 --> 06:42.995
en op de lange termijn moet worden gewaarborgd.

06:42.995 --> 06:48.393
Zwitserland zou alleen nog VN-sancties
tegen oorlogvoerende staten mogen overnemen.

06:48.393 --> 06:53.198
EU-sancties zouden daarmee uitgesloten zijn,
aangezien ze niet zijn vastgesteld door de

06:53.198 --> 06:57.604
internationaal gelegitimeerde VN-Veiligheidsraad.

06:57.604 --> 07:02.685
Bondsraad: „Sancties zijn een instrument om te
reageren op schendingen van het volkenrecht en

07:02.685 --> 07:05.640
bedreigingen voor de internationale orde. (…)

07:05.640 --> 07:10.963
Door dit initiatief zou Zwitserland veel sancties tegen
oorlogvoerende staten niet meer hoeven over te nemen.

07:10.963 --> 07:16.166
Dit zou negatieve gevolgen hebben voor de belangen en
de reputatie van Zwitserland en zou in bepaalde gevallen

07:16.166 --> 07:19.729
negatieve reacties van andere landen kunnen uitlokken.”

07:19.729 --> 07:25.484
Zwitserland heeft zich tot op heden weliswaar niet actief
in de oorlogsgebeurtenissen gemengd, maar heeft zich in de

07:25.484 --> 07:29.500
oorlog in Oekraïne toch laten meeslepen om partij te kiezen.

07:29.500 --> 07:36.705
Op 28 februari 2022 gaf het toe aan de druk op het gebied van
binnenlands en buitenlands beleid en nam het de economische

07:36.705 --> 07:44.540
sancties van de EU volledig over – zonder rekening te
houden met het tot dan toe gevoerde neutraliteitsbeleid.

07:44.540 --> 07:51.416
De omvang en de onvoorwaardelijke overname
van de EU-sancties waren uniek en ongekend.

07:51.416 --> 07:59.900
Rusland verklaarde Zwitserland onmiddellijk niet langer
neutraal en schrapte het land van de lijst van bevriende staten.

07:59.900 --> 08:08.071
In zijn boeiende artikel „Sancties zijn oorlog met andere
middelen“ belicht de onderzoeksjournalist James Corbett de

08:08.071 --> 08:13.533
ontwikkeling van sancties als „economisch wapen“ in de 20e eeuw.

08:13.533 --> 08:21.414
Hij legt uit dat sancties een oorlogswapen zijn dat mensen
door middel van een „broodblokkade“ uithongert en doodt.

08:21.414 --> 08:26.325
Sancties zijn dus geenszins zinvolle
maatregelen om te reageren op schendingen van het

08:26.325 --> 08:29.960
internationaal recht, zoals de Bondsraad beweert.

08:29.960 --> 08:34.710
Ze leiden zelfs vaak tot een verlenging van
oorlogen en treffen de burgerbevolking

08:34.710 --> 08:38.976
meestal nog harder dan de oorlogshandelingen zelf.

08:38.976 --> 08:46.200
Uit een onderzoek door wetenschappers van de Universiteit van
Denver en het Center for Economic and Policy Research in

08:46.200 --> 08:51.160
Washington bleek dat het aantal
slachtoffers als gevolg van sancties vijf keer zo

08:51.160 --> 08:54.711
hoog lag als het aantal oorlogsslachtoffers.

08:54.711 --> 08:59.578
Bondsraad: „De eis van het initiatiefcomité dat Zwitserland zijn
neutraliteit moet gebruiken voor zijn

08:59.578 --> 09:04.440
bemiddelende rol en ter bevordering van de
vrede, is vandaag de dag al gangbare praktijk.”

09:04.440 --> 09:06.414
Is dat echt zo?

09:06.414 --> 09:11.679
Hoewel volgens de Bondsraad het overnemen van de
sancties verenigbaar is met de neutraliteit, is het

09:11.679 --> 09:15.586
in de praktijk gedaan met de rol van bemiddelaar:

09:15.586 --> 09:20.125
● Rusland heeft Zwitserland bestempeld als een „vijandige staat“.

09:20.125 --> 09:24.015
● Daarop volgde een
verslechtering van de bilaterale betrekkingen.

09:24.015 --> 09:30.578
Rusland heeft onder meer de diplomatieke en
politieke betrekkingen met Zwitserland beperkt.

09:30.578 --> 09:37.953
● De Russische kant begon bovendien Zwitserland niet langer
als een geloofwaardige, neutrale bemiddelaar te beschouwen.

09:37.953 --> 09:44.808
Deze rol werd nu overgenomen door landen als Turkije en
Saoedi-Arabië, die zich daarmee als neutrale vredestichters

09:44.808 --> 09:49.180
profileerden, hoewel ze keiharde eigenbelangen nastreven.

09:49.180 --> 09:57.453
Door haar neutraliteit af te zwakken, heeft Zwitserland zo de
kans gemist om een belangrijke bijdrage aan de vrede te leveren.

09:57.453 --> 10:04.081
Bondsraad: „In vergelijking met de huidige praktijk zou het
initiatief de speelruimte beperken waarmee onze veiligheid,

10:04.081 --> 10:08.096
onafhankelijkheid en welvaart kunnen worden gewaarborgd.”

10:08.096 --> 10:13.080
“Juist in een verslechterende
veiligheidssituatie is deze speelruimte belangrijk.”

10:13.080 --> 10:17.520
Er is al opgemerkt dat juist het tegenovergestelde het geval is.

10:17.520 --> 10:23.937
Door de toenadering tot grote bondgenoten zoals de
NAVO of de EU verliest Zwitserland steeds meer zijn

10:23.937 --> 10:28.480
onafhankelijkheid en zijn rol als neutrale bemiddelaar.

10:28.480 --> 10:31.618
Dit is duidelijk gebleken tijdens de oorlog in Oekraïne.

10:31.618 --> 10:37.728
Alleen een duidelijk omschreven en wettelijk bindende
neutraliteit, zoals het initiatief die voor ogen heeft, beschermt

10:37.728 --> 10:44.523
Zwitserland op betrouwbare wijze tegen betrokkenheid bij
oorlogszuchtige praktijken – de grootste vijand van de welvaart.

10:44.523 --> 10:53.500
Conclusie: Prof. dr. Wolf Linder, emeritus hoogleraar
aan de Universiteit van Bern, vat het als volgt samen:

10:53.500 --> 10:58.472
„Ik hoop dat Zwitserland ernaar zal streven
zijn imago als neutrale staat, die voor

10:58.472 --> 11:02.080
alle partijen geloofwaardig is, te herstellen.

11:02.080 --> 11:05.040
Want we leven in een wereld die niet vredig is.

11:05.040 --> 11:08.820
Er vinden steeds meer vijandige
acties tegen andere landen plaats.

11:08.820 --> 11:17.498
"En deze keer is een neutraal standpunt niet alleen belangrijk
voor Zwitserland, maar waarschijnlijk ook voor de hele wereld."

11:17.498 --> 11:26.181
Als u wilt dat de Zwitserse neutraliteit niet verder wordt
afgezwakt, maar duidelijk in de grondwet wordt verankerd, stem

11:26.181 --> 11:31.600
dan op 27 september 2026 JA voor het neutraliteitsinitiatief.

11:31.600 --> 11:36.193
Alleen zo kan Zwitserland zijn
geloofwaardigheid als vredesbemiddelaar behouden en

11:36.193 --> 11:38.545
zijn bijdrage aan de wereldvrede leveren!