1
00:00:00,001 --> 00:00:00,131


2
00:00:00,131 --> 00:00:07,646
Nie zgadzamy się, by inicjatywę na rzecz neutralności
ogólnie oczerniano jako „inicjatywę proputinowską”.

3
00:00:07,646 --> 00:00:14,186
Również argument, że ta inicjatywa została zapoczątkowana
przez Blochera wyłącznie w celu osiągnięcia korzyści

4
00:00:14,186 --> 00:00:17,600
finansowych, jest całkowicie bezpodstawny. To nieprawda.

5
00:00:17,600 --> 00:00:23,987
W Szwajcarii wszyscy jesteśmy zgodni co do jednej
rzeczy. Nawet socjaldemokraci, partia „Die Mitte”, FDP i SVP.

6
00:00:23,987 --> 00:00:27,516
Właściwie wszyscy są zgodni: potrzebujemy neutralności.

7
00:00:27,516 --> 00:00:29,163
Neutralność ma duże znaczenie dla Szwajcarii.

8
00:00:29,163 --> 00:00:32,839
Ale jak zdefiniować pojęcie neutralności? – To jest ważne.

9
00:00:32,839 --> 00:00:40,134
A to, że teraz socjaldemokraci – moja partia, z którą się
identyfikuję – właściwie nie prowadzą prawdziwej

10
00:00:40,134 --> 00:00:48,486
dyskusji na temat treści i tego, o czym tak naprawdę należałoby
dyskutować, czyli czy sankcje przynoszą efekty, czy nie…

11
00:00:48,486 --> 00:00:50,752
Każdego roku ginęło pół miliona osób.

12
00:00:50,752 --> 00:00:56,399
Jednostronne środki przymusowe, czyli
sankcje, są bronią masowego rażenia.

13
00:00:56,399 --> 00:01:00,626
Nie chodzi tu po prostu o to, żeby:
„Spróbujmy tu jakoś przechytrzyć Władimira Putina”.

14
00:01:00,626 --> 00:01:06,751
Nie, to broń masowego rażenia i z socjaldemokratycznego
punktu widzenia właściwie nie powinno się w to angażować.

15
00:01:06,751 --> 00:01:11,739
www.kla.tv/42414]

16
00:01:11,739 --> 00:01:13,845
Gościem naszego programu jest dzisiaj dr Pascal Lottaz.

17
00:01:13,845 --> 00:01:20,092
Jest politologiem i jednym ze sygnatariuszy listu
otwartego skierowanego do kierownictwa partii SP, a także

18
00:01:20,092 --> 00:01:24,310
administratorem strony internetowej swissneutralitynow.ch.

19
00:01:24,310 --> 00:01:26,000
Dzień dobry. – Miłego dnia.

20
00:01:26,000 --> 00:01:29,951
Jest pan przecież również współautorem
listu otwartego skierowanego do kierownictwa

21
00:01:29,951 --> 00:01:32,616
Partii Socjaldemokratycznej w Szwajcarii.

22
00:01:32,616 --> 00:01:36,600
Przywództwo tej partii odrzuca
przecież inicjatywę dotyczącą neutralności.

23
00:01:36,600 --> 00:01:40,032
Co skłoniło Pana do napisania do nich listu otwartego?

24
00:01:40,032 --> 00:01:45,479
Właściwie to nie sprzeciw kierownictwa partii
skłonił nas do tego ani nie wpływa na nas w tej kwestii.

25
00:01:45,479 --> 00:01:50,080
Nie chodzi też o ogólny sprzeciw wobec
inicjatywy dotyczącej neutralności w obrębie partii.

26
00:01:50,080 --> 00:01:53,733
Podjęto decyzję o odrzuceniu wniosku i tak po prostu jest.

27
00:01:53,733 --> 00:01:58,300
Jestem członkiem Partii Socjaldemokratycznej.

28
00:01:58,300 --> 00:01:59,644
Nie zgadzam się z tym.

29
00:01:59,644 --> 00:02:05,340
Mam zupełnie inne rozumienie tego, o co
chodzi w tej inicjatywie dotyczącej neutralności.

30
00:02:05,340 --> 00:02:16,026
Jednak tym, co ostatecznie skłoniło nas do napisania tego listu
otwartego, jest fakt, że kierownictwo partii w swojej… no cóż, że

31
00:02:16,026 --> 00:02:23,647
socjaldemokraci w swojej komunikacji
wewnętrznej i zewnętrznej przedstawili argumenty, które

32
00:02:23,647 --> 00:02:27,850
dla mnie i moich współautorów są skandaliczne.

33
00:02:27,850 --> 00:02:35,376
Nie zgadzamy się, by inicjatywę na rzecz neutralności
ogólnie oczerniano jako „inicjatywę proputinowską”.

34
00:02:35,376 --> 00:02:41,177
Również argument, że ta inicjatywa została
zapoczątkowana przez Blochera wyłącznie w celu osiągnięcia

35
00:02:41,177 --> 00:02:44,188
korzyści finansowych, jest całkowicie bezpodstawny.

36
00:02:44,188 --> 00:02:46,390
To nieprawda. To nie jest prawda.

37
00:02:46,390 --> 00:02:53,700
A wysuwanie takich tez, trąbienie o nich na prawo i lewo
oraz przedstawianie ich tak, jakby były faktem, jest błędem.

38
00:02:53,700 --> 00:02:57,106
To polemika, ale nie odpowiada to rzeczywistości.

39
00:02:57,106 --> 00:03:01,613
W tej dyskusji powinniśmy skupić się na samej dyskusji.

40
00:03:01,613 --> 00:03:03,286
To ważny moment dla Szwajcarii.

41
00:03:03,286 --> 00:03:06,966
W Szwajcarii wszyscy jesteśmy co do tego zgodni.

42
00:03:06,966 --> 00:03:13,184
Również socjaldemokraci, partia „Die Mitte”, FDP i SVP.
Właściwie wszyscy są zgodni: potrzebujemy neutralności.

43
00:03:13,184 --> 00:03:14,873
Neutralność ma duże znaczenie dla Szwajcarii.

44
00:03:14,873 --> 00:03:18,545
Ale jak zdefiniować pojęcie neutralności? – To jest ważne.

45
00:03:18,545 --> 00:03:26,134
A teraz socjaldemokraci, moja partia, z którą się
identyfikuję, właściwie prowadzą prawdziwą dyskusję na temat

46
00:03:26,134 --> 00:03:30,160
treści i tego, o czym tak naprawdę należałoby dyskutować,

47
00:03:30,160 --> 00:03:32,918
- czy sankcje przynoszą efekty, czy nie,

48
00:03:32,918 --> 00:03:37,672
- czy sprzedaż broni, gdziekolwiek by to nie
było, przynosi jakieś korzyści, czy też nie,

49
00:03:37,672 --> 00:03:42,203
- czy neutralność Szwajcarii należy rozumieć
wyłącznie w sensie militarnym, czy też również gospodarczym,

50
00:03:42,203 --> 00:03:49,591
to, że nie toczymy tej debaty, lecz wszystko sprowadzamy do
jednej osoby, Władimira Putina – a potem jeszcze do drugiej

51
00:03:49,591 --> 00:03:56,109
osoby, Christopha Blochera – oznacza, że nie prowadzimy dyskusji
w sposób, w jaki powinniśmy, abyśmy jako

52
00:03:56,109 --> 00:04:01,970
kraj mogli osiągnąć nowy konsensus lub
porozumienie co do tego, jak chcemy dalej postępować.

53
00:04:01,970 --> 00:04:11,656
Dlatego tak ważne jest, abyśmy w 2026 roku jako naród
prowadzili rzetelną i merytoryczną dyskusję oraz debatę.

54
00:04:11,656 --> 00:04:14,216
Tak, to było dla mnie ważne. – Bardzo dobrze.

55
00:04:14,216 --> 00:04:22,380
Jak już państwo wspomnieli: właśnie przeciwnicy tej
inicjatywy nazywają ją inicjatywą Blochera lub Putina.

56
00:04:22,380 --> 00:04:27,136
I to właśnie wywołuje w rzeczywistości
ostrą walkę między partiami politycznymi.

57
00:04:27,136 --> 00:04:35,696
Jak wyjaśniłby Pan teraz socjaldemokracie, że
inicjatywa dotycząca neutralności jest sprawą lewicową?

58
00:04:35,696 --> 00:04:42,144
Po pierwsze, powiedziałbym, żebyście rzucili okiem na to,
kto z lewicy popiera inicjatywę dotyczącą neutralności.

59
00:04:42,144 --> 00:04:48,269
Obie partie komunistyczne działające w
Szwajcarii – komuniści z Ticino oraz „Partia Pracy” z

60
00:04:48,269 --> 00:04:51,556
Berna i Bazylei (PdA) – popierają tę inicjatywę.

61
00:04:51,556 --> 00:04:56,829
Mamy różne ugrupowania lewicowe, które je
wspierają, między innymi „Zürcher Linksbündig”.

62
00:04:56,829 --> 00:05:06,242
Chciałbym też wyjaśnić, że zawsze można poprzeć coś takiego,
kierując się motywacjami socjaldemokratycznymi, i powiedzieć:

63
00:05:06,242 --> 00:05:11,131
Jednak istnieją ważne powody, by twierdzić, że
nie powinniśmy angażować się w te zachodnie

64
00:05:11,131 --> 00:05:13,709
dążenia ekspansjonistyczne i imperialistyczne.

65
00:05:13,709 --> 00:05:14,960
Nie możemy na to pozwolić.

66
00:05:14,960 --> 00:05:23,245
I właśnie dlatego imperializm Stanów Zjednoczonych, a częściowo
także Europejczyków, którzy się w to angażują, to nieustanne

67
00:05:23,245 --> 00:05:29,727
dążenie do wojny, które jest również formą ekspansji – wojna w
Iraku, wojna z Iranem, kolonializm

68
00:05:29,727 --> 00:05:37,210
Europejczyków od XIX do XX wieku – to wszystko stanowi
część tego podstawowego systemu kapitalistycznego.

69
00:05:37,210 --> 00:05:43,030
A neutralność temu się sprzeciwia. Ponieważ
neutralność wyraźnie mówi: nie bierzemy w tym udziału.

70
00:05:43,030 --> 00:05:45,083
Wojna za granicą? Nie.

71
00:05:45,083 --> 00:05:47,930
Obrona, tak, u siebie, ale obrona u siebie.

72
00:05:47,930 --> 00:05:49,630
Nie chodzi o obronę w Hindukuszu.

73
00:05:49,630 --> 00:05:51,916
Nie chodzi o obronę w Teheranie.

74
00:05:51,916 --> 00:05:53,810
Obrona tutaj, na granicy.

75
00:05:53,810 --> 00:05:56,814
Tak, niestety dzisiejszej
socjaldemokracji brakuje właśnie takiej analizy.

76
00:05:56,814 --> 00:05:58,136
Oczywiście, że jest zapakowane.

77
00:05:58,136 --> 00:06:02,016
Przedstawia się to jako pomoc humanitarną,
przedstawia się to jako prawo międzynarodowe.

78
00:06:02,016 --> 00:06:07,170
Argument brzmi: Tak, tak, musimy nałożyć
sankcje, bo musimy chronić prawo międzynarodowe.

79
00:06:07,170 --> 00:06:12,876
Pomija się tu fakt, że sama ONZ, Organizacja
Narodów Zjednoczonych, ma swój dzień przeciwko

80
00:06:12,876 --> 00:06:15,723
jednostronnym środkom przymusowym. Dlaczego?

81
00:06:15,723 --> 00:06:20,561
Ponieważ jednostronne środki przymusowe stosowane
przez USA, UE, a także Szwajcarię są przecież zawsze

82
00:06:20,561 --> 00:06:24,769
skierowane przeciwko państwom globalnego Południa. Zawsze.

83
00:06:24,769 --> 00:06:28,483
Na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ każde państwo ma jeden głos.

84
00:06:28,483 --> 00:06:31,025
To po prostu nie jest tak niesprawiedliwe jak w
Radzie Bezpieczeństwa, ale w Zgromadzeniu

85
00:06:31,025 --> 00:06:32,816
Ogólnym obowiązuje zasada: jedno państwo – jeden głos.

86
00:06:32,816 --> 00:06:36,782
A oni zawsze mówili: „Nie, nie chcemy tego, przestańcie”.

87
00:06:36,782 --> 00:06:42,375
Te sankcje to absurd, kolonialny absurd ze strony
was, mieszkańców globalnej Północy, którzy chcą

88
00:06:42,375 --> 00:06:45,669
nas, mieszkańców globalnego Południa, zniszczyć.

89
00:06:45,669 --> 00:06:49,400
A to, że Szwajcaria, socjaldemokracja, nie
odnosi się tutaj do tego argumentu i nie

90
00:06:49,400 --> 00:06:51,940
przygląda się temu... – istnieją przecież badania.

91
00:06:51,940 --> 00:06:57,940
Badanie opublikowane w czasopiśmie „Lancet Journal”,
czyli „Public Health Journal” – czasopiśmie naukowym – w

92
00:06:57,940 --> 00:07:01,600
grudniu 2025 roku; było to szeroko zakrojone badanie.

93
00:07:01,600 --> 00:07:05,366
Jednostronne środki przymusowe
powodują śmierć pół miliona osób rocznie.

94
00:07:05,366 --> 00:07:06,626
500 000 osób.

95
00:07:06,626 --> 00:07:13,420
Przeanalizowali oni okres studiów od 1971 do
2021 roku lub od 1972 do 2022 roku – czyli 50 lat.

96
00:07:13,420 --> 00:07:15,840
Każdego roku ginęło pół miliona osób.

97
00:07:15,840 --> 00:07:21,440
Jednostronne środki przymusowe, czyli
sankcje, są bronią masowego rażenia.

98
00:07:21,440 --> 00:07:25,246
Nie chodzi po prostu o to, że: próbujemy
tu jakoś przechytrzyć Władimira Putina.

99
00:07:25,246 --> 00:07:32,026
Nie, to broń masowego rażenia i z socjaldemokratycznego
punktu widzenia właściwie nie powinno się w to angażować.

100
00:07:32,026 --> 00:07:36,843
Oczywiście są zbrodniarze wojenni, oczywiście w
innych państwach dochodzi do okrutnych czynów.

101
00:07:36,843 --> 00:07:44,100
Ale jeśli ze Szwajcarii powiemy, że po prostu przyłączymy
się do wszystkich sankcji nakładanych przez USA i UE, to

102
00:07:44,100 --> 00:07:48,008
będziemy współodpowiedzialni za śmierć 500 000 osób rocznie.

103
00:07:48,008 --> 00:07:52,296
To znacznie więcej osób niż tych,
które giną bezpośrednio w wyniku wojny.

104
00:07:52,296 --> 00:07:56,980
A ten argument, na przykład, jest
całkowicie pomijany i nie jest przedmiotem dyskusji.

105
00:07:56,980 --> 00:08:00,414
I właśnie o tym powinniśmy teraz porozmawiać.

106
00:08:00,414 --> 00:08:01,341
Świetnie, tak. – Bardzo dziękuję.

107
00:08:01,341 --> 00:08:03,782
A potem, przepraszam, czy mógłbym
jeszcze coś dodać? – Tak, proszę bardzo.

108
00:08:03,782 --> 00:08:07,474
Są też inne argumenty z perspektywy lewicy:

109
00:08:07,474 --> 00:08:12,667
W końcu podczas wojny wysoka
szlachta nigdy nie walczy między sobą.

110
00:08:12,667 --> 00:08:14,180
To zawsze ten proletariat.

111
00:08:14,180 --> 00:08:20,560
To przecież biedni Rosjanie, którzy walczą
przeciwko biednym Ukraińcom i muszą się nawzajem zabijać.

112
00:08:20,560 --> 00:08:27,223
A więc proletariat, który musi się nawzajem
zabijać z powodu interesów tych na górze.

113
00:08:27,223 --> 00:08:34,880
A branie w tym udziału i bycie tego
świadkiem jest moim zdaniem czymś niewłaściwym.

114
00:08:34,880 --> 00:08:38,430
I w tej sytuacji powinniśmy po prostu
powiedzieć: „Nie biorę w tym udziału”.

115
00:08:38,430 --> 00:08:45,024
Tak jak lekarz musi przecież najpierw złożyć
przysięgę: „Przede wszystkim nie szkodzić”.

116
00:08:45,024 --> 00:08:50,909
Być może nie jesteśmy w stanie pomóc, ale
powinniśmy przynajmniej nie przyczyniać się do dalszego

117
00:08:50,909 --> 00:08:54,360
podsycania konfliktu ani do dostarczania broni na wojnę.

118
00:08:54,360 --> 00:09:01,366
Powinniśmy temu zapobiegać, na ile to tylko możliwe,
ale nie powinniśmy teraz pozwalać sobie na to, by

119
00:09:01,366 --> 00:09:05,470
twierdzić: „Tak, wiem już, kto jest dobry, a kto zły”.

120
00:09:05,470 --> 00:09:08,823
Teraz przyłączam się do dobrych, by zabić
złych, i w ten sposób uczyniłem coś dobrego.

121
00:09:08,823 --> 00:09:13,853
Nie jest to właściwe rozumienie neutralności
i powinniśmy się tego trzymać nie tylko w

122
00:09:13,853 --> 00:09:16,810
kontekście wojskowym, ale także gospodarczym.

123
00:09:16,810 --> 00:09:24,736
Coraz częściej szwajcarscy politycy podkreślają, że Szwajcaria
nie jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie obrony wojskowej.

124
00:09:24,736 --> 00:09:31,696
I właśnie dlatego ci politycy twierdzą, że armia
szwajcarska powinna zbliżyć się do NATO lub do niego przystąpić.

125
00:09:31,696 --> 00:09:35,040
Dlaczego sprzeciwia się Pan zbliżeniu do NATO?

126
00:09:35,040 --> 00:09:38,980
Istnieje taka koncepcja obrony absolutnej.

127
00:09:38,980 --> 00:09:40,726
To jakiś szalony pomysł. Nie ma czegoś takiego.

128
00:09:40,726 --> 00:09:42,186
Nie ma czegoś takiego jak obrona absolutna.

129
00:09:42,186 --> 00:09:48,100
Nigdy nie było takiej chwili, w której nawet sojusz wojskowy
mógłby powiedzieć: „Na pewno nie zostaniemy zaatakowani”.

130
00:09:48,100 --> 00:09:52,066
Pierwsza wojna światowa – oni próbowali, a my
wpadliśmy w sam środek pierwszej wojny światowej.

131
00:09:52,066 --> 00:09:56,100
NATO nie jest gwarancją, NATO to strategia.

132
00:09:56,100 --> 00:10:02,616
Podobnie jak neutralność jest strategią
mającą na celu uniknięcie wciągnięcia w wojnę.

133
00:10:02,616 --> 00:10:10,041
Niestety, teraz widzimy, że NATO od lat 90., a
najpóźniej od 1999 roku, zaczęło od czasu do czasu

134
00:10:10,041 --> 00:10:14,589
bombardować terytoria znajdujące się poza granicami NATO.

135
00:10:14,589 --> 00:10:20,103
Właściwie pierwotnym zamysłem – co jest również
zapisane w Karcie NATO – była obrona terytorium NATO.

136
00:10:20,103 --> 00:10:22,069
W 1999 roku zbombardowano Serbię.

137
00:10:22,069 --> 00:10:23,829
Serbia nie należała do NATO.

138
00:10:23,829 --> 00:10:26,200
Wysłano żołnierzy NATO do Afganistanu.

139
00:10:26,200 --> 00:10:28,176
Afganistan nie należy do NATO.

140
00:10:28,176 --> 00:10:34,809
NATO służy do demonstrowania siły na zewnątrz, wobec
Rosji, a w coraz większym stopniu także wobec Chin.

141
00:10:34,809 --> 00:10:41,113
Donald Trump jest wściekły, że NATO wykazało pewną
powściągliwość w sprawie Iranu, choć oczywiście

142
00:10:41,113 --> 00:10:45,130
również tam udostępniono brytyjskie bazy oraz siły NATO.

143
00:10:45,130 --> 00:10:49,670
NATO jest narzędziem wielkich
mocarstw, a także narzędziem ofensywnym.

144
00:10:49,670 --> 00:10:53,750
I NATO też tak twierdzi. „Musimy
przecież odstraszać.” – Odstraszanie.

145
00:10:53,750 --> 00:10:58,496
A odstraszanie polega na tym, że mówi się drugiej stronie: „Mogę
zbombardować cię tak, że cofniesz się do epoki

146
00:10:58,496 --> 00:11:03,670
kamienia łupanego, mogę cię zabić i całkowicie unicestwić,
więc nawet nie próbuj wpaść na jakieś niecne pomysły”.

147
00:11:03,670 --> 00:11:09,003
A ten tok rozumowania jest diametralnie
sprzeczny z tokiem rozumowania opartym na neutralności.

148
00:11:09,003 --> 00:11:15,648
Bo neutralna strategia polega na tym, by powiedzieć:
„Jesteś moim przyjacielem i jesteś moim przyjacielem”.

149
00:11:15,648 --> 00:11:18,403
Mam dobre relacje z tobą i dobre relacje z tobą.

150
00:11:18,403 --> 00:11:20,696
Przecież nikt z was nie ma ochoty mnie atakować.

151
00:11:20,696 --> 00:11:25,036
A jeśli wy też będziecie się
kłócić, postaram się pomóc wam obojgu.

152
00:11:25,036 --> 00:11:30,160
Wysyłam ludzi z Czerwonego Krzyża, którzy będą
starali się zapewnić opiekę waszym dwóm żołnierzom.

153
00:11:30,160 --> 00:11:35,100
Wysyłam wam ludzi, którzy będą starali się
działać skutecznie na płaszczyźnie dyplomatycznej.

154
00:11:35,100 --> 00:11:40,229
Nie przychodź, nie atakuj mnie, a
wtedy uzyskasz dostęp do tych usług.

155
00:11:40,229 --> 00:11:44,615
Jeśli mnie zaatakujesz, będę się
bronić, a wtedy nic z tego nie wyjdzie.

156
00:11:44,615 --> 00:11:51,350
No więc NATO i bezpieczeństwo zbiorowe to strategia
polegająca na stosowaniu zasady „dużego kija i dużej marchewki”.

157
00:11:51,350 --> 00:11:55,276
Wielka laska – mogę cię zniszczyć w
każdej chwili, jeśli tylko zechcę.

158
00:11:55,276 --> 00:12:00,643
I, Wielka Marchewko – jeśli zrobisz to,
co ci powiem, to dostaniesz coś od nas.

159
00:12:00,643 --> 00:12:03,969
Neutralność: praca z małą pałeczką i małą marchewką.

160
00:12:03,969 --> 00:12:09,417
Ta mała laska to tak jakby powiedzieć:
„Jeśli się zbliżysz, to i tak będę w stanie się

161
00:12:09,417 --> 00:12:12,420
bronić, więc nie będzie ci łatwo nas pokonać”.

162
00:12:12,420 --> 00:12:15,036
A mała marchewka: Ale jeśli tego nie zrobisz, to ja ci pomogę.

163
00:12:15,036 --> 00:12:17,250
A poza tym pomagam też innym i musisz to zaakceptować.

164
00:12:17,250 --> 00:12:20,890
To zupełnie inna strategia bezpieczeństwa.

165
00:12:20,890 --> 00:12:25,130
A ta koncepcja, że bezpieczeństwo można zapewnić
jedynie poprzez odstraszanie innych, to kompletna bzdura.

166
00:12:25,130 --> 00:12:26,416
To po prostu nieprawda.

167
00:12:26,416 --> 00:12:30,343
Dlaczego Niemcy nie muszą odstraszać Francji?
A może Francja nie musi odstraszać Niemiec?

168
00:12:30,343 --> 00:12:31,903
Ci dwaj zawsze skakali sobie do gardła.

169
00:12:31,903 --> 00:12:36,936
Dzisiaj nikt nikogo nie odstrasza, bo
współpracują ze sobą, bo sobie ufają, bo są przyjaciółmi.

170
00:12:36,936 --> 00:12:41,683
I taką samą strategię stosują właściwie
państwa neutralne wobec wszystkich pozostałych.

171
00:12:41,683 --> 00:12:47,551
Neutralność jest po prostu raczej zasadą, zasadą
prawa międzynarodowego, która nakazuje przyjaźń –

172
00:12:47,551 --> 00:12:50,749
nawet z państwami, które niekoniecznie są przyjazne.

173
00:12:50,749 --> 00:12:56,614
I właśnie w tym tkwi trudność. I właśnie w tym
polega ten balans – w wyjaśnieniu obu stronom,

174
00:12:56,614 --> 00:13:00,096
dlaczego teraz pomaga się również drugiej stronie.

175
00:13:00,096 --> 00:13:03,278
To przecież wróg. – Ale twój wróg, a nie mój.

176
00:13:03,278 --> 00:13:10,058
Jest to jednak strategia, która sprawdzała się w
Szwajcarii przez co najmniej 200 lat, począwszy od 1815 roku.

177
00:13:10,058 --> 00:13:13,260
W czasie wojny, zwłaszcza wielkiej
wojny, wszystkie państwa stanowią zagrożenie.

178
00:13:13,260 --> 00:13:23,371
A państwo neutralne musi wówczas nieustannie starać się
wyjaśnić obu stronom, dlaczego jest potrzebne i jak można

179
00:13:23,371 --> 00:13:28,740
dalej współpracować, nie dając się wciągnąć w sam konflikt.

180
00:13:28,740 --> 00:13:36,203
A takiego sposobu myślenia niestety obecnie brakuje Szwajcarii,
ponieważ postrzegamy obronę wyłącznie jako środek odstraszający.

181
00:13:36,203 --> 00:13:45,836
Odstraszanie nie jest strategią obronną państwa neutralnego;
strategią jest natomiast oferowanie swojej przydatności.

182
00:13:45,836 --> 00:13:50,875
Obecnie znacznie się od tego oddaliliśmy i mam
nadzieję, że dzięki inicjatywie dotyczącej neutralności uda nam

183
00:13:50,875 --> 00:13:53,943
się przynajmniej ponownie ożywić dyskusję na ten temat.

184
00:13:53,943 --> 00:13:58,030
Przy odrobinie szczęścia może nawet
uda nam się ponownie obrać ten kierunek.

185
00:13:58,030 --> 00:14:03,279
Wspaniale, panie doktorze Lottaz. Bardzo dziękujemy za wywiad
i życzymy wszystkiego najlepszego w związku z tą inicjatywą.

186
00:14:03,279 --> 00:14:05,706
Spróbujemy. Dziękuję. – Bardzo dziękuję.