WEBVTT 00:00.200 --> 00:07.060 Mikolo mizali kozonga na malili mpe molili – mpe yango ebakisaka elikya ya ndako ya molunge mpe ya pole. 00:07.060 --> 00:12.280 Kasi yango emonani lokola ekomi na ntina ya bomengo, tango ntalo ezali komata na ndenge ya kokamwa. 00:12.280 --> 00:18.100 Kolanda Handelsblatt, guvɛrnema ya Allemagne ezali komeka kokitisa niveau ya ntalo ya kura na pene na 30 milliards ya euros. 00:18.100 --> 00:25.657 Na bokokanisi ya mokili mobimba, bazali kaka na niveau ya likolo koleka. "Kriz ya energie" ezali na ba titre ya minene. 00:25.657 --> 00:33.028 Ntina ezali mabundu to mbongwana ya klima, oyo esengeli politiki ya environement ya lelo to ba taxes ya CO2 ya likolo. 00:33.028 --> 00:38.564 Ba alternatives na ba combustibles fossiles mpe na énergie nucléaire lokola énergie ya mopepe mpe ya mai mpe énergie ya moi 00:38.564 --> 00:42.344 bazali kosakolama mpe kolendisama, kasi na ngambo mosusu bazali kotunatuna mpe na ndenge 00:42.344 --> 00:45.536 ya critique na ntina ya efficacité na yango. 00:45.536 --> 00:52.064 Kokola ya mopepe ya monene ezali na bokeseni ya makanisi mingi mpo na bikumu ndenge na ndenge. 00:52.064 --> 00:56.768 Boye tozali solo na kriz ya energie oyo ekoki koleka te? 00:56.768 --> 01:02.656 Ndenge nini soki ezali na liziba ya energie oyo ezali ofele, 100 % peto, ebongisami mpo na 01:02.656 --> 01:07.008 environement mpe na bosembo ekoki kosila te? 01:07.008 --> 01:11.994 Physicien ya lokumu Nikola Tesla asalaki ba expériences na nsuka ya siècle ya 19 na ba 01:11.994 --> 01:14.941 technologies oyo esalelaki énergie ya espace. 01:14.941 --> 01:20.777 Mpo na ba investisseurs, ezalaki polele te ndenge nini projet ya Tesla ya vision ya système ya communication mpe 01:20.777 --> 01:24.192 énergie sans fil ya mokili mobimba ekoki kopesa mbongo. 01:24.192 --> 01:30.721 Na tango moko, likanisi ya transmission ya énergie sans fil esimbaki ba modèles ya commerce oyo ezalaki na 01:30.721 --> 01:34.857 ba réseaux ya kura, ba lignes mpe vente ya électricité. 01:34.857 --> 01:40.002 Tango banquier ya Etats-Unis J. P. Morgan aboyaki kopesa mbongo mosusu, projet ya Tesla 01:40.002 --> 01:43.571 ekómaki kokita mokemoke – mpe na nsuka ekweaki. 01:43.571 --> 01:49.161 Mbula moko koleka nkama moko, likanisi ya «Nguya ya Libanda» ezali kaka kotinda bokeseni — mpe na siansi ya 01:49.161 --> 01:52.512 bato mingi ezali komonanaka lokola siansi ya lokuta. 01:52.512 --> 01:58.232 Kasi bato moke ya mpiko mpe ya bolukiluki bazali kaka koluka mpe kosala bolukiluki atako bapesi bango mikakatano. 01:58.232 --> 02:01.547 Moko na bango ezali Prof. Dr. rer. nat. Claus W. Turtur. 02:01.547 --> 02:07.979 Atako ba résultats ya elikya na bisaleli ya pete koleka, bolukiluki na ye ezali kaka kokangama tii lelo. 02:07.979 --> 02:15.663 Esika ya bolukiluki na ye: nguya ya pɔnti ya mbala ya elektromagnetiki ya vakuum ya kuantum, na bokuse nguya ya esika. 02:15.663 --> 02:22.211 Azali kosala na bokeli ya ba motɛlɛ ya nguya ya esika ndenge na ndenge mpe azali mokomi ya babuku ebele. 02:22.211 --> 02:31.220 Na AZK ya 8, Prof. Turtur alimbolaki na motó ya «Nguya ya pɔnti ya vakuum ya kuantum – Nguya ya libanda mpo na bato nyonso». 02:31.220 --> 02:36.984 Yoka yo moko maloba na ye ya kitoko mpe ya kolendisa na makambo ya ba eksperimá na ye mpe ba 02:36.984 --> 02:41.680 posibilité ya nguya ya libanda mpo na bato nyonso. 03:17.340 --> 03:27.620 Tokomi mbala ya liboso na lisanga ya nsima, diskur ya nsima. Sikoyo eyaki mobembo ya nsima. 03:27.620 --> 03:34.606 Bino boyebi yango naino te, ngai nayebi yango: Nguya ya libanda! Ezalaki motó ya makambo oyo ezalaki kosepelisa ngai 03:34.606 --> 03:39.280 banda liboso — nani nde kosepelisaka ye te, nguya ya libanda? 03:39.280 --> 03:46.828 Ezalaki ntango nyonso mposa na ngai ya kosalisa motó ya makambo oyo awa na ntango ya AZK. 03:46.828 --> 03:53.178 Sikoyo tozali na molimboli oyo azali na mayele ya solo na makambo oyo. 03:53.178 --> 04:05.540 Mpe molimboli oyo moko asalaki likambo ya bokeli oyo endimami na ntina ya nguya ya libanda. Nalimbolela moto na ye liboso akwela: 04:05.540 --> 04:11.380 Abotami na mokolo ya 26 ya sanza ya misato 1961. 04:11.380 --> 04:18.380 Asilaki kelasi na ye ya fiziki na ba kelasi ya nsuka ya matematiki mpe shimi na Bonn mpe azwaki diplome ya 04:18.380 --> 04:26.956 dokotora na fiziki, na eteni ya tekniki ya biloko ya makasi, epai ya Prof. Dr. H. Hoffmann na Regensburg. 04:26.956 --> 04:37.268 Azalaki mokambi ya mosala ya Deutsche Vakuumgesellschaft, na mosala ya industrie na kompanyi moko ya kosalela ba 04:37.268 --> 04:43.840 pièces ya bakrɛ, mpe mosungi ya mokambi ya Biro ya Tekniki. 04:43.840 --> 04:56.260 Uta 1998 azali profesɛr ya Experimentalphysik mpe ya Tekniki ya ba Matériaux na Eteyelo ya Likolo ya Wolfenbüttel. 04:56.260 --> 05:06.452 Azali mokomi ya babuku ebele ya mayele na makambo ya Physik, Matematiki mpe ata na makambo ya elimo. 05:06.452 --> 05:15.681 Esika ya bolukiluki na ye ezali nguya ya pɔnti ya zelo ya vide ya kwantɛm – yango ezali mpenza kitoko mingi. 05:15.681 --> 05:27.045 Nazali kosenga na bolingo ete toyamba molakisi na biso oyo elandi: Ezali Prof. Dr. Klaus Wilhelm Turtur. Boyambi malamu na AZK! 05:29.056 --> 05:32.916 Akosalela biso nguya ya bonsomi mpo na bato nyonso. 05:32.916 --> 05:40.347 Matondi mpo ozali elongo na biso. Ezali lokumu monene mpo na biso koyamba yo na kati na biso. Elonga mingi na lisolo na yo! 05:40.347 --> 05:45.012 Matondi mingi. Esengo mpe lokumu ezali nyonso na ngai, mpo na koloba awa. 05:45.012 --> 05:50.163 Problemi ezali ete motó ya nguya ya bonsomi ezali na bopekisi makasi mpenza. 05:50.163 --> 05:56.843 Nalingi, liboso nakota na ba détails, nalakisa yango mwa moke mpo na bato nyonso. 05:56.843 --> 06:03.937 Na Physik ezali momɛsɛno ete ba revues scientifiques esalá système ya ba gutachter – yango 06:03.937 --> 06:09.402 ezali kaka bopekisi, elingi koloba Peer Review. 06:09.402 --> 06:14.900 Ekoki kobimisama mpe kopanzama kaka oyo ba gutachter bapesi ndingisa na yango na mbala moko. 06:14.900 --> 06:20.029 Gutachter akoki mpe kosenga ndenge alingi ete babongisa texte, to kaka koloba na katikati ya 06:20.029 --> 06:23.248 commentaire te: Ezali na makoki ya kopanzama te. 06:23.248 --> 06:32.512 Mpe soki moto azali na gutachter ya kokɛngɛlɛ ye, na ba iniversite balobaka kaka: Tozali kornona likambo yango ata moke te. 06:32.512 --> 06:34.592 Yango esengeli kolobama liboso. 06:34.592 --> 06:40.038 Yango wana bato bazali koyeba ete ezali polele: na kelasi ya fiziki, ata na ntango ya dokotora na ngai, 06:40.038 --> 06:43.484 nasalaki koyoka eloko moko te na ntina ya nguya ya bonsomi. 06:43.484 --> 06:50.104 Mpe nazalaki nde kobengama na ebonga ya profesere, ntango nazalaki naino koyeba te ete eloko lokola nguya ya bonsomi ezali. 06:50.104 --> 07:00.224 Yango wana bokangi maloba na kati ya siansi ya bomoto ezali kosala malamu penza – to ndenge moko na kati ya fiziki. 07:00.224 --> 07:07.208 Na sima, na nzela ya bilembo mosusu na mikanda ya kelasi, namonaki ete ezali na eloko mosusu na kati ya 07:07.208 --> 07:11.134 vakuum, oyo ekoki kosalelama lokola liziba ya nguya. 07:11.134 --> 07:16.000 Mpe ntango nayebaki yango, nayebaki ete: nasengeli kolakisa yango na nzela ya mayele ya kosala. 07:16.000 --> 07:24.397 Na sima, na iniversite ya Magdeburg, natongisaki rotor na ngai ya elektrostatik – oyo nakolimbola na kati ya lisukulu – 07:24.397 --> 07:32.864 lokola ndakisa ya konverte ya nguya ya esika, elingi koloba konverte oyo ekoki kosalela nguya ya bonsomi yango. 07:32.864 --> 07:40.693 Nalingi kobanda lisukulu na ngai na kolimbola liboso maboko ya fiziki ya ndenge na ndenge – miniti 07:40.693 --> 07:45.820 mitano, maloba moke na ntina ya nini fiziki ezali na sima. 07:45.820 --> 07:54.634 Na sima, nalingi mpe kolimbola ba mashini ya nguya mingi mpe kolimbola ndenge nini basango ya mboka, elingi 07:54.634 --> 08:00.544 koloba ba media ya minene, bazali koyanola na yango. 08:00.544 --> 08:09.624 Ebandeli ya makanisi na likambo mobimba ezali boyebi ya ba tata ya teori ya kuantum – Heisenberg, Bohr na 08:09.624 --> 08:17.237 Schrödinger – ete oscillateur harmonique na teori ya kuantum ekoki kovanda kimya te. 08:17.237 --> 08:21.095 Ba valere ya nguya ezali (n + ½) mbala ħ mbala Omega. 08:21.095 --> 08:32.266 Soki otii na n valere 1, ozali na moi to mwinda mosusu nyonso – soki osaleli n = 1, osaleli nguya ya moi. 08:32.266 --> 08:38.633 Soki otii na esika na yango etat ya kuantum n = 0, osaleli ndenge moko na ndeko ya nguya ya moi: 08:38.633 --> 08:41.840 ba mbonge ya pene na zelo ya vakuum ya kuantum. 08:41.840 --> 08:49.360 n = 0 ezali mpe ntina ya nkombo yango – yango wana babengi yango «Nullpunktwellen». 08:49.360 --> 08:56.680 Kasi, mpe yango ezali kitoko: Energie E ekokomaka nzoto te tango motieyaki n = 0. 08:56.680 --> 09:02.390 Soki motieyaki n = 0, sé n nde elalaka, mpe ½ mbala ħ mbala Omega etikalaka – yango elakisi ete, energie 09:02.390 --> 09:06.611 ezali wana. Mpe motuna ezali soki tokoki kosalela yango. 09:06.611 --> 09:16.368 Motuna oyo etyaki eyano liboso na moto moko na nkombo Hendrik Brugt Gerhard Casimir, monlánda ya Pays-Bas, oyo autaki na 09:16.368 --> 09:25.392 théorie mpe alakisaki ete énergie libre – ba ondes ya point zéro ya vide quantique wana – esengeli kosimbisa ba 09:25.392 --> 09:30.620 plaques ya métal mibale oyo etiami na ndenge moko ya kokokana. 09:30.620 --> 09:36.434 Yango esalaka mpe na vide, mpe ezali na mokakatano te soki ba molécules ya mopepe ezali wana. 09:36.434 --> 09:43.328 Ba plaques mibale wana esimbisanaka moko na moko na ntina ya ba ondes ya point zéro ya vide quantique. 09:43.328 --> 09:48.707 Casimir akalkulaki force ya kosimbisa oyo. 09:48.707 --> 09:56.186 Mpe sima basekaki ye – mbula 49 mobimba. 09:56.186 --> 10:03.928 Kino 1997 Steve Lamoreaux ya université ya Yale, oyo ezali na niveau ya likolo, ayaki mpe abukaki ndenge moko kokimisa force 10:03.928 --> 10:12.672 ya Casimir, na ndenge alakisaki na université ya Yale ete formule ya Casimir ezali ya solo – alakisaki yango na ba mesures. 10:12.672 --> 10:21.656 Na ndenge mosusu, industrie ya fabrication banda 2005 esengeli kotalela ba forces ya Casimir na ba microchips ya ba ordinateurs, 10:21.656 --> 10:32.832 mpo miniaturisation ekómaki moke mpenza ete soki batalelaki te ba forces oyo ya théorie quantique, yango ekosalamaka lisusu te. 10:32.832 --> 10:42.233 Yango mpe ezali preuve ete physique ebandi koyeba: Tokoki kosalela ba forces oyo ya vide quantique. 10:42.233 --> 10:52.962 Preuve mosusu ezali mosala ya Richard Feynman, oyo atongaki polarisation ya vide na théorie. 10:52.962 --> 10:59.975 Likambo ya kitoko ezali ete mosala ya Feynman ya 1948 emonisamaki na ba expériences noki moke, na ndenge 10:59.975 --> 11:05.160 wana Feynman azwaki prix Nobel noki mpenza mpo na yango. 11:05.160 --> 11:12.807 Ezali kolakisa: Vakum oyo bazali koloba ete ezali mpamba ezali mpamba te, kasi ezali na eloko mosusu – alobeli ndakisa 11:12.807 --> 11:20.670 na ba-paire ya électron-positron, na ba-partikul ya virtuel, na mbu ya Dirac, na biloko nyonso oyo ekoki kosalema. 11:20.670 --> 11:25.727 Yango wana vakum etondi na biloko nyonso oyo ekoki kosalema mpe oyo ekoki kosalema te. 11:25.727 --> 11:34.285 Kala na Grèce ya kala, mbula koleka 2000, balingaki koloba ete esika oyo ezali kati na maboko ezali mpamba; sikoyo 11:34.285 --> 11:43.040 balingaki koloba: te, yango ezali ba-molécul ya oxygène mpe azote, ba-molécul ya mopepe, yango ezali mpamba te. 11:43.040 --> 11:49.237 Na pene ya 1600, moto moko na nkombo Evangelista Torricelli alakisaki ete ezali na gaze kuna, mpe ete 11:49.237 --> 11:55.219 soki moto abimisi gaze yango, akoyoka mbala moko ete: esika yango ezali kosala ndenge mosusu. 11:55.219 --> 12:00.620 Otto von Guericke na Magdeburg abimisaki ba-demi-sphère ya Magdeburg oyo eyebani mingi mpe alakisaki ete bakoki 12:00.620 --> 12:07.060 kokabola yango ata na bampunda te, mpo pression ya mopepe ezali monene mpenza, yango wana ezali kobenda ba-boule yango makasi. 12:07.060 --> 12:13.568 Ndenge wana mpenza esengeli kokanisa yango na ba-plaque ya Casimir: 12:13.568 --> 12:20.287 Kati na ba-plaque, ba-ondes ya point zéro mosusu ezali te, mpe yango wana ba-plaque – ndenge mpe na récipient oyo babimisaki 12:20.287 --> 12:23.724 mopepe – ezali kobendama na ba-ondes ya point zéro ya libanda. 12:23.724 --> 12:29.378 Likambo ya kosɛka na yango ezali ete na ndenge wana bamonisaki na laboratoire makasi moko oyo 12:29.378 --> 12:32.408 ekoki komekama, oyo ewuti na ba-ondes ya point zéro. 12:32.408 --> 12:39.785 Motuna ezali kaka: Boye tokoki kotambwisa ba-machine libela na yango, to makasi oyo ekoki komekama 12:39.785 --> 12:43.479 esilaka na tango mokuse, yango wana etikali kokita? 12:43.479 --> 12:53.954 Mpe yango ezalaki preuve na ngai, koloba: Te, makasi yango ekokita te – tokoki solo kotambwisa ba-machine na yango. 12:53.954 --> 13:06.703 Maloba mokuse na bato oyo bazali koloba ete énergie ya bonsomi esilaka mpe na tango moko – tango boni stock yango ekoki? 13:06.703 --> 13:13.180 Na astrophysique ezali na bamekiseli ya bokoli ya univers oyo ezali kokende noki. 13:13.180 --> 13:20.469 Baninga ya kosmoloji basalelaki na teleskɔpɛ mpe bisika ya kotala na likoló mpo na komeka ete energie ya bonsɔmi yango – energie ya 13:20.469 --> 13:25.032 molili ya vakuum – ezali mpenza ndambo ya mibale na misato ya molɔ́ngɔ́ mobimba na 13:25.032 --> 13:28.387 biso: eteni monene ya gato ya langi ya bontɔ́. 13:28.387 --> 13:32.253 Na ngámbo mosusu ezali eteni moke ya gato ya langi ya bule, yango ezali matɛ́riɛ oyo emonanaka, 13:32.253 --> 13:35.180 elingi koloba biloko oyo tomonaka awa, lokola mesa oyo. 13:35.180 --> 13:40.160 Mpe na nsima ezali eteni ya gato ya langi ya motane, biteni ya elemɛntɛ oyo bamonaki naino te. 13:40.160 --> 13:48.811 Yango wana toyebi ete molɔ́ngɔ́ na biso mobimba ezali na ndambo ya mibale na misato ya energie ya bonsɔmi yango – bomengo ya 13:48.811 --> 13:56.415 monene mpenza, ete ata soki bato basalelaki yango ndenge bato bazalaki kokanisa te, bato ezali moke mpenza na 13:56.415 --> 14:02.620 ntembe na molɔ́ngɔ́ mobimba ya monene, ete ekoki kobangisa te. 14:02.620 --> 14:08.765 Yango ezali malamu, balobi banganga ya fiziki: energie ya bonsɔmi yango ezali. Mpe sikoyo likambo ya ntina monene euti – 14:08.765 --> 14:16.383 soki moto atuni soki bakoki kosalela yango, bakoyanola ntango nyonso: „Igittigitt, kosalela? Nani asalaka bongo?“ 14:16.383 --> 14:21.816 Yango nazwaki mpenza epai ya banganga ya kosmoloji, elingi koloba epai ya baninga oyo bamekaka eteni ya 14:21.816 --> 14:26.912 gato ya langi ya bontɔ́, mbala ebele lokola eyano. 14:26.912 --> 14:33.628 Nasilaki misala yango mpe na nsima namekaki kobimisa biyano ya baekperimá mpo na komonisa ete 14:33.628 --> 14:37.600 bakoki kosalela energie ya bonsɔmi – yango esalaki te. 14:37.600 --> 14:42.422 Buku moko te ya boyebi ezalaki pona kosolola na ngai. 14:42.422 --> 14:49.712 Kino nakutaki esika moko na sudi-wɛsti ya Ingɛlɛ́tɛlɛ magazini moke ya internet na nkombo Philica, oyo elobaki: Molukiluki 14:49.712 --> 14:55.628 nyonso ya mosala – oyo ngai nazali profɛsɛ́r – akoki kobimisa libanda ya sansure. Balendisaka kuna: 14:55.628 --> 14:59.641 „Tozali zuluná ya siansi oyo ezali na sansure te.“ 14:59.641 --> 15:03.112 Mbala ya liboso nakokaki kolobela bilembo yango. 15:03.112 --> 15:08.765 Mpe sé nsima ya yango nde lingomba ya nzinga ya bonsomi ya nguya ya bomengo — elingi koloba, lingomba ya 15:08.765 --> 15:15.000 baboluki ya bonsomi ya nguya ya bomengo — eyaki epai na ngai mpe elobaki: Ezali na biyano ebele déjà. 15:15.000 --> 15:26.080 Sé na sima nde nayokaki nini bazali kobomba na kati ya boyebi ya mosala, ete balakisi ebele bazalaki nkutu koyeba yango te. 15:26.080 --> 15:33.644 Ezali na biloko ebele ya nguya ya bomengo oyo okoki kokuta na mikanda. 15:33.644 --> 15:38.845 Mpe sikoyo nazali na likambo: Ezali ntango nyonso na bato ya koyimayima oyo balobaka ete, bato babosana biloko nyonso 15:38.845 --> 15:44.553 wana, yango nyonso ezali sé lokuta, yango ekoki kosala te, ata moko ya biloko wana esalaki nguya ya bomengo ya solo te. 15:44.553 --> 15:47.198 Nalingi koboya yango sikoyo. 15:47.198 --> 15:53.643 Omoni awa eloko ya Ameriki, www.terawatt.com – okoki kotala yango na internet. 15:53.643 --> 15:59.209 Mpo na yango ezali na eyano ya TÜV mpo na bokoki ya mosala. 15:59.209 --> 16:08.844 Ligne ya bule emonisi nguya oyo ebengami na kati ya masini, ligne ya viole likolo na yango 16:08.844 --> 16:13.900 emonisi nguya boni ebimaka na nzela ya mosala. 16:13.900 --> 16:23.360 Bazali kobimisa motɛlɛ ya elektrike, bakotisa 200 Watt ya nguya ya elektrike mpe bazali kozwa 620 Watt ya nguya ya mosala. 16:23.360 --> 16:26.969 Mpe sikoyo moto akomiyula: 420 Watt mosusu ewuti wapi? Yango ezali liziba ya nguya oyo 16:26.969 --> 16:28.900 emonanaka te, elingi koloba nguya ya bomengo. 16:28.900 --> 16:35.796 Okoki nkutu kokende mosika, kobimisa 200 Watt na kati ya 620 Watt wana mpe kozongisa yango na 16:35.796 --> 16:40.179 ebandeli mpe kopesa na mosaleli 420 Watt oyo etikali. 16:40.179 --> 16:45.773 Na yango esengeli lisusu kotumba ata eloko moko te, sé mpo na kobimisa nguya. 16:45.773 --> 16:55.720 Yango ezali boyebi ya kala koleka, kokanisa ete esengeli kotumba eloko mpo na kobimisa nguya – okoki mpe kotumba esika. 16:55.720 --> 17:02.010 Ya solo: Soki obwaki libaya ya mabaya na kati ya fulu, mabaya ezali kotumba, ya solo, kasi yango esengeli te. Okoki 17:02.010 --> 17:05.452 mpe kotumba esika, yango ekomonisama na baformule na sima. 17:05.452 --> 17:09.365 Ndenge yango TÜV-Gutachten. Na sima bato ya ntembe, mingi mpe bato ya ba universités, balobi: 17:09.365 --> 17:11.904 Mmm, mbala mosusu TÜV ezali na kati ya kokosa. 17:11.904 --> 17:18.707 Yango wana Terawatt asalaki gutachten ya mibale na moto ya Amérique, Underwriters Laboratories, 17:18.707 --> 17:23.277 institut ya minene ya Amerika ya kosala ba vérifications. 17:23.277 --> 17:27.440 Bango bandimaki malamu makomi ya TÜV. 17:27.440 --> 17:34.280 Appareil oyo elandi ezali ya Australie – LUTEC ezali na likolo ya titre. 17:34.280 --> 17:41.907 Ezali na rendement ya 1440 pour cent. Motu ya minene ya vérification na mokili mobimba, Société 17:41.907 --> 17:46.112 Générale de Surveillance, atalaki appareil oyo: 17:46.112 --> 17:50.656 Okotisa 10 Watt na kati mpe obimisi 145 Watt. 17:50.656 --> 17:55.940 Awa mpe okoki kozongisa 10 Watt na entrée mpe kosalela 135 Watt oyo etikali. 17:55.940 --> 18:00.802 Likambo ya kosɛka ezali ete ezali convertisseur électrique-électrique: Okotisa 10 Watt ya 18:00.802 --> 18:04.870 électrique mpe obimisi 145 Watt ya électrique. 18:11.420 --> 18:17.160 Nalakisi yango mpe na ba politiciens, mpe sima balobi: ezali ndenge moko te. 18:17.160 --> 18:33.220 Nani elakisamaki, nakolakisa yango kala na Internet – kasi liboso, ndakisa mosusu oyo nkombo na yango bato nyonso bayebi. 18:35.200 --> 18:42.203 Lokola balobaki ete science officielle ezali ndenge moko te, ezali kotalelama te, nakotanga sikoyo 18:42.203 --> 18:49.940 Massachusetts Institute of Technology, moko ya ba instituts ya recherche ya minene na mokili. 18:49.940 --> 18:55.744 Ezali na likambo ya ba diodes ya mwinda ya moke, elingi koloba ba LED: 18:55.744 --> 19:03.733 „Operating Above Unity Efficiency“ – na Lingala, bazali kosala na rendement ya koleka 100 pour cent. Na 19:03.733 --> 19:14.420 publication, ekoma ete rendement η eleki 200 pour cent – yango otanga na publication officielle ya MIT. 19:14.420 --> 19:21.586 Bandá na yango moto akoki kokanisa ete makasi ya bonsomi endimami malamu, mpo bapesaki bapapye ya banganga-nzete ya likolo koleka, 19:21.586 --> 19:26.878 banda TÜV tii SGS, mpe mpo ba-instituts ya likolo lokola MIT bapesaki biyano oyo ebongisami – ya 19:26.878 --> 19:31.239 solo, moto akoki kokanisa ete libunga ezali lisusu te. 19:31.239 --> 19:39.049 Na esika oyo mosala na ngai moko ebandi. Na liboso, nazali kolakisa ndakisa moke ya kolakisa, ndakisa 19:39.049 --> 19:43.480 ba-cellules ya cristal – ba-accumulateurs oyo ekauka te. 19:43.480 --> 19:50.807 Okoki kozwa na yango ba-milliwatt moke libela, mpe soki okangaki yango na kabel ya kosalisa kobanda mpo na ntango molai, sima 19:50.807 --> 19:56.610 longola kabel mpe kozela kwart d'heure, cellule ya cristal esilisaki komibongisa yango moko – yango 19:56.610 --> 20:01.787 wana ezali ba-accumulateurs oyo ezali komilongisa yango moko lokola na mpamba. 20:01.787 --> 20:15.240 Asalaki yango ndeko moko na nkombo Guy Hari na Luxembourg, oyo azali kaka kokabola yango mpamba – bankama ya ndakisa. 20:19.611 --> 20:29.613 Na kati ya ba-papye ebele oyo ezali, tokosangisa kaka moko: oyo ebengami „machine ya Cola“ ya mbula 1920, oyo endimamaki 20:29.613 --> 20:36.023 na ba-iniversité ya München, Trondheim, Copenhague mpe Berlin. 20:36.023 --> 20:45.501 Na mbula 1940, mosalisi ya nkuku ya Angleterre abengaki moto ya mayele na nkombo Cola; ezali na ba-rapports ya mosalisi 20:45.501 --> 20:51.667 ya nkuku ya Angleterre, okoki kotanga yango na Internet. 20:51.667 --> 20:56.572 Appareil endimamaki lokola ya solo na ba-iniversité ya minei – motuna ezali ya solo, 20:56.572 --> 20:59.922 mpo na nini moto moko te azali kolobela yango. 20:59.922 --> 21:07.594 Mpo na nini na mokili mobimba – soki tozali na energie ya peto, oyo ekoki kosila te, ya ofele, ya malamu mpenza mpo na mbongwana 21:07.594 --> 21:15.147 ya mokili, energie ya point zéro ya vide quantique, oyo ezali na likama moko te mpo na kolongono ya nzoto, oyo ezali liboso ya 21:15.147 --> 21:22.879 mokili mobimba ntango nyonso, oyo tokoki kozwa yango esika nyonso oyo tolingi, mpe tokoki kosalela yango ntango nyonso na bosembo 21:22.879 --> 21:27.286 mobimba ya teknik – mpo na nini moto moko te ayebisi biso yango? 21:27.286 --> 21:32.962 Maloba oyo nazali kosalela yango, mpo nazwaki yango solo epai ya baninga ya mateya ya matematike, oyo bazalaki na ntembe 21:32.962 --> 21:38.579 na ebandeli mpo na misala na ngai ya théorie mpe mpo na biyano ya équation différentielle oyo ezalaki na yango. 21:38.579 --> 21:40.897 Nayebisaki bango: Bótanga bino moko. 21:40.897 --> 21:45.661 Basalaki yango, mpe nsima ya pɔsɔ moke, eyano ezwamaki: „Iyo, tosalelaki méthode ya Runge-Kutta ya momeseno 21:45.661 --> 21:50.211 mpo na koyeba yango, ozali na bosolo mobimba – mpo na nini moto moko te ayebisi biso yango?“ 21:50.211 --> 21:57.811 Nazwaki yango mbala mingi epai ya baninga ya mosala, mpe nazali komituna: Mpo na nini bazali kokanga monoko 21:57.811 --> 22:04.800 nsima ya koyeba yango? Yango mpe ezali motuna ya kitoko. 22:04.800 --> 22:14.160 Tokoki kotumba matiere na libulu ya móto – soki tobwaki eteni ya mabaya, ntango ezali kotumba, masse ebongwanaka, E = 22:14.160 --> 22:23.744 mc² ezali kosalema, tobalusaka masse na energie. Ndenge efɛɛ ya moke ezali, Einstein azali kolakisa yango. 22:23.744 --> 22:29.400 Kasi soki tobwaki esika na libulu ya móto, likambo yango ezali kaka ndenge mosusu – tokangi te móto ya kofina. 22:29.400 --> 22:38.139 Soki totumbi litɛlɛ moko ya esika, na kati na yango ezali ebele ya volume mbala 45 mbala masse ya électron na puissance 4 mbala 22:38.139 --> 22:46.191 vitesse ya mwinda na puissance 5, ekabolami na 12 mbala constante ya structure hyperfine na carré, mbala constante ya 22:46.191 --> 22:54.539 Planck na 2π na puissance 3 – awa mpe ezali facteur ya proportionnalité, oyo ekoki „kotumba“ litɛlɛ moko ya volume. 22:54.539 --> 23:04.778 Na bokuse: Litre moko ya volime ezali na megawatt-heure ya energie ebele mpenza, ete okoki kozwa litre moko na 23:04.778 --> 23:17.168 univers mobimba, mpe yango ekoyoka yango te – mpe ata bongo, okoki kozwa megawatt-heure ebele mpenza kowuta na yango 23:26.360 --> 23:37.159 Motuna ezali soki tokoki kosalela yango, mpe yango nde ezalaki likanisi na ngai. Kasi nayebisi formula nyonso te mpe triple 23:37.159 --> 23:42.941 intégrale te: Kanisá aimant moko to charge électrique moko. 23:42.941 --> 23:50.254 Aimant ezali kosala champ magnétique, mpe champ yango ezali kopanzana na vitesse ya lumière na esika – yango ezali résultat 23:50.254 --> 23:55.368 ya électrodynamique classique mpe ya théorie ya relativité: Champ magnétique mpe champ 23:55.368 --> 23:58.640 électrique ezali kopanzana na vitesse ya lumière. 23:58.640 --> 24:04.780 Yango wana aimant ezali kosala champ ntango nyonso mpe ezali kotondisa esika na champ ntango nyonso. 24:04.780 --> 24:13.720 Aimant ezali kozwa energie wapi mpo na yango? Ezali kosilisa yango te. Yango wana aimant ezali perpetuum mobile? 24:13.720 --> 24:22.506 Ekozala bongo soki energie ya esika ezalaki te – kasi ya solo yango ezali libunga, perpetuum mobile ekoki kozala te. 24:22.506 --> 24:27.672 Heisenberg alobaki yango mokolo moko boye: Esengeli ezala possible kosalela magnétisme lokola source ya 24:27.672 --> 24:33.553 energie ya esika, kasi «biso bato ya siansi bazoba tokoki kosala yango te, esengeli ewuta na bato ya libanda». 24:33.553 --> 24:39.520 Na yango nakoki kobakisa na komikitisa: Awa ezali moto ya libanda, mpe ngai nazali na libanda. 24:45.680 --> 24:53.236 Na ebandeli namekaki yango na méthode électrostatique. Likano ezali: Soki opakoli, lokola na bomwana, règle ya 24:53.236 --> 24:57.888 plastique na elamba, okoki kobimisa bapapier moke na yango. 24:57.888 --> 25:06.004 Nguya yango ekoki mpe kokabwana na rotor. Likolo ezali disque ya métal ya aluminium – mpo na 25:06.004 --> 25:11.967 prix, aluminium ya kuku ya kozwa na Ikea carton. 25:11.967 --> 25:22.011 Bolukiluku ya mbula zomi na mibale mobimba esalelamaki na mbongo ya ndako oyo mwasi ya libala akokaki kotika, mpe 25:22.011 --> 25:33.200 esalemaki mobimba na ntango ya bopemi, elongo na bangonga ya mosala 40 tii 50 na pɔsɔ moko lokola profɛsɛrɛ. 25:37.820 --> 25:42.902 Mpɔ na yango, kartɔ ya Ikea mpe papye ya aluminiɔ ya kuku ezali liziba ya mokili oyo ezali na ntina mingi. 25:42.902 --> 25:51.753 Na nse ezali rotor ya bambanza ya aluminiɔ, oyo esengeli ezala na bozito moke koleka. Liziba ya mokili 25:51.753 --> 25:57.552 ebendaka rotor, ndenge kaka mokandá mobendaka bapɛlɛ ya papye. 25:57.552 --> 26:04.597 Lokola balɛmbo ya rotor etɛlɛmaka na nzela ya mabɛlɛ, nguya ya kobenda ekendaka na nzela ya mabɛlɛ. 26:04.597 --> 26:11.533 Soki shaji ezali moke mingi, nguya ekokaki te kotelemisa rotor; soki otondisi yango mingi, rotor ekobɛtɛ liziba ya mokili – 26:11.533 --> 26:17.027 oyo ezali mpasi mpo na yango esengeli kotonga rotor ya sika. 26:17.027 --> 26:22.772 Kasi soki ozelaka kino ebandi kobaluka, mobimba ekobaluka libela: liziba ya mokili etondisamaka mbala moko, mpe 26:22.772 --> 26:27.645 sima rotor ekobaluka libela, libanda ya kosenga nguya mosusu. 26:27.645 --> 26:35.142 Ndakisa ya liboso oyo etongamaki ezalaki na liziba ya mokili na likolo mpe na nse balɛmbo ya rotor ya aluminiɔ ya 26:35.142 --> 26:42.268 papye ya aluminiɔ ya kuku, ekangami na cadre ya mabaya, mobimba etiami likoló ya baflote ya styrofoam. 26:42.268 --> 26:52.396 Lokola na ba calcul ya finite element oyo esalemaki mpo na yango eyebanaki ete torque ezali moke mingi, pene na 1,2 mikronewton 26:52.396 --> 27:02.046 mɛtɛlɛ, esengelaki ete esika ya kotɛlɛma ezala na frotɛmɛ moke koleka – yango wana baflote ya styrofoam, etiami likoló ya 27:02.046 --> 27:08.560 salle ya kosukola oyo etondi na mai. Mpe talá: Ezali kobaluka. 27:08.560 --> 27:18.505 Bapanzi nsango baboyaki kondima, balobaki ete ekoki kozala transport ya nguya ya kala – ete ntango etondisamaka, nguya 27:18.505 --> 27:25.754 etambwisamaka na ba molékile ya mopepe oyo ezali na shaji ya elektrostatik, kobanda na 27:25.754 --> 27:30.183 liziba ya mokili tii na rotor mpe kobenda yango. 27:30.183 --> 27:51.654 Mpo na kolimwisa yango, etongamaki na kati ya chambre ya vide: Soki obimisi mopepe, rɔɛ ekobaluka kaka. 27:51.654 --> 27:58.926 Na tango ya pression ya moke ya 1 tii 3 millibar, makasi ya kongenga mpe ba ion ebele ebimaka, oyo ezali 27:58.926 --> 28:05.524 kobebisa botomboki — yango wana ba ion ezali te motindo ya kosala nzela, kasi ezali kobebisa. 28:05.524 --> 28:12.669 Soki tokobimisa mopepe koleka, tii na 10 na maboko ya moke ya 5 millibar, elingi koloba na vacuum ya malamu, 28:12.669 --> 28:17.323 likambo ya ba ion esilisi, mpe rotor etombwaka lisusu. 28:17.323 --> 28:45.158 Banganga ya mosala balombaki ete babimisa mobimba lolenge nyonso ya koyeba ya kala — sé na tango wana nde bakondimaka. 28:45.158 --> 29:09.031 Yango ekokaki komonisama na bamesi: Na ba picoamperemetre mpe misala mosusu ya komeka, ba comparaki energie ya lotiliki 29:09.031 --> 29:31.920 oyo ebwakamaki na energie ya mekaniki oyo emekamaki na rotor, mpe batyaki yango na logaritme likolo ya botomboki. 29:31.920 --> 29:44.516 Mosala ya lotiliki ezalaki pene na 3 nanowatt, mpe mbuma ya mekaniki ezalaki pene na 150 nanowatt. 29:44.516 --> 29:52.283 Na monoko ya bolukiluki ya energie ya bonsomi, yango ekokani na over-unity ya pene na 5000 29:52.283 --> 29:56.776 tii 5050 porsan — kasi sé na eteni ya nanowatt. 29:56.776 --> 30:06.337 Likambo ya kokamwa: Ba programme ya FEM ya mombongo lokola Ansys, oyo ezali na ntalo ya bankoto ebele ya euro, ezalaka na eleko ya 30:06.337 --> 30:12.882 koyekola yango moko lokola programme ya bonsomi oyo esalemi — ata logiciel ya mombongo ya 30:12.882 --> 30:17.114 industrie endimaka mbongwana ya energie ya bonsomi. 30:17.114 --> 30:24.693 Atako bongo, ata moko azali kozela yango te: Yango wana censure ezali kosala malamu. 30:24.693 --> 30:32.326 Na tango ya ba résultats oyo, ata moko ayebaki te ete bolukiluki ya energie ya bonsomi ezali. 30:32.326 --> 30:41.422 Sé tango communauté oyo ekutanaki na biso, nde tokokaki kobuka censure mbala ya liboso — 30:41.422 --> 30:47.828 nsima ya mbula motoba tii mwambe ya bolukiluki. 30:47.828 --> 31:01.960 Ezali na bato ya kokabwana, oyo balombaki preuve na nse ya bokasi ya mabele ya Jupiter, mpe eyano ezalaki: 31:01.960 --> 31:11.860 Likambo ya energie na mabele ezali na ntina koleka ya Jupiter. 31:19.860 --> 31:31.648 150 nanowatt ekoki mpo na bato? 31:31.648 --> 31:39.841 Ya solo te – esengeli kosala ba masini ya nguya mingi. Yango nde esalaki ete eteni ya mibale ya bolukiluki esalema. 31:39.841 --> 31:49.116 Lokola ezalaki na laboratware te, na basaleli te, na sekirite te mpe na mbongo ya kokoka te – na 2012 mbongo ya 31:49.116 --> 31:59.105 mbula ezalaki 428 euro, na bisaleli te, na ba masini te – esalaki sé ete bokokisi ya makanisi ebakisama: 31:59.105 --> 32:12.041 konvɛrtɛrɛ ya nguya ya bonsomi ya makasi, bonene lokola frijidɛrɛ moko to mibale, na pene na 10 kW mpo na ndako. 32:12.041 --> 32:18.796 Esaleli ya ndenge wana na se ya ndako ekopesa ba ndako nguya ya esika, ata na faktura ya 32:18.796 --> 32:23.925 gaze mpe ya kura te, mpe na bosoto ya ezaleli te. 32:28.832 --> 32:44.765 Mpo na kokokanisa, statistiki ya Lingomba ya Fiziki ya Allemagne na ntina ya kosalela nguya 32:44.765 --> 32:54.844 tii 2060, oyo Shell (1999) mpe asalaki na yango: 33:00.281 --> 33:13.995 Ba champ électrique ezali na densité ya nguya ya kokoka te mpo na kosalela nguya monene oyo ezali na esika na 33:13.995 --> 33:21.820 ndenge ya malamu – mpo na yango esengeli ba champ magnétique. 33:21.820 --> 33:38.001 Yango wana Heisenberg alobaki na ntina ya aimant lokola liziba ya nguya, kasi alobaki ata moke te na ntina ya ba champ électrique: 33:38.001 --> 33:49.950 Ba champ électrique epesaka tii 40 joule na mètre cube, kasi ba champ magnétique epesaka tii 1,6 33:49.950 --> 33:57.946 million joule na mètre cube – bokabwani ya polele. 33:57.946 --> 34:04.943 Yango wana esengeli kosalela champ magnétique. 34:04.943 --> 34:17.749 Lagrangien ya photon na champ électromagnétique ezalaki ebandeli ya nzela mpo na kozwa motɛrɛ ya aimant ya makasi. 34:17.749 --> 34:42.208 Ezali polele mingi na ba aimant mibale oyo ezali kokita. 34:42.208 --> 34:51.085 Na ndenge ya kala, ya statique – ndenge mosali nyonso ya ba motɛrɛ électrique asalelaka – vitɛsɛ ya kokabwana ya champ oyo 34:51.085 --> 35:00.253 ezali na nsuka ezali koboyama mpe ezali kozwama lokola oyo ezali na nsuka te, lokola vitɛsɛ ya pole ezali komonana na bomoi ya 35:00.253 --> 35:10.100 mokolo na mokolo lokola « pene na nsuka te ». Na yango ezali sé: ndenge ba aimant mibale ezali pene, ndenge nguya ezali makasi. 35:10.100 --> 35:28.284 Soki tokitisi na motindo ya solo ya mbangu ya bopanzani ya champ (mbangu ya pole), tokobona eloko mosusu: champ 35:28.284 --> 35:38.592 «esengeli» ntango mpo na kokoma uta aimant moko na mosusu. 35:38.592 --> 35:46.882 Na ntango wana, aimant ya mibale esili kokende liboso. 35:46.882 --> 35:54.186 Yango wana, nguya «ezali kosala» naino na ntaka ya liboso ya mokuse, ntango ntaka ya solo esili kokoma monene 35:54.186 --> 36:02.599 — na solo, nguya ezali moke koleka ndenge approximation ya kala oyo ebatelaka énergie elakisaka. 36:02.599 --> 36:12.147 Likambo ya ntina ezali kuna: na kokitisa na motindo ya mbangu ya bopanzani ya champ, tokoki 36:12.147 --> 36:17.899 «kokabola» kobatela énergie ya kala ya nguya. 36:17.899 --> 36:23.549 Yango ezali physik ya sika te, kasi ezali mateya ya buku oyo eyebani — ekoki kotangwa na Landau/Lifschitz na 36:23.549 --> 36:29.967 nkombo Liénard-Wiechert potentiels (potentiels ya retard), mpe na mikanda mosusu ya standard. 36:42.496 --> 36:50.841 Ata «koboma» esika na megawatt-ngonga na litr moko esili kolimbolama na publication oyo ezali déjà na sima ya De Broglie. 36:50.841 --> 37:04.241 Yango wana ezali physik oyo eyebani déjà, oyo esili kosangisama na ndenge ya sika — lokola puzzle oyo biteni na yango ezalaki 37:04.241 --> 37:18.820 déjà kuna kasi moto moko te azalaki na nzela ya kosangisa yango, to lokola poème oyo ebongisi kaka ba lettre oyo eyebani. 37:24.928 --> 37:33.425 Yango wana, moto moko te akoki kowangana na makambo oyo na kati ya physik oyo eyebani. 37:33.425 --> 37:48.129 Na ndenge ya solo: soki nzoto mibale ezali kokende moko epai ya mosusu, nguya ekiti; soki ezali kokende 37:48.129 --> 37:55.725 mosika na mosusu, nguya ya bosangani ekomi monene. 37:55.725 --> 38:08.469 Soki tokumisi aimant moko na bobwɛtɛ ya spule oyo ebongisami malamu, na ndenge ya kopumbwa mpe kozonga, bongo ba pôle ezali 38:08.469 --> 38:19.659 kobwaka moko na mosusu ntango ezali kokabwana (nguya ya kokanga ekiti) mpe ntango ezali kokende mosika ezali 38:19.659 --> 38:30.380 kobwaka lisusu (nguya ya kobimisa mbangu ekomi monene), aimant mobimba ekomi na mbangu. 38:33.740 --> 38:47.321 Nordpol ekutani na Nordpol, makasi ya kozuama na bofandi ekomi moke; sima Sudpol etɛlɛmi na Sudpol, makasi ya 38:47.321 --> 39:01.190 kobengana mpe ya kokómisa mbangu na bopusi ekomi monene – sistɛmɛ ezali kokómisa mbangu yango moko. 39:01.190 --> 39:08.556 Principe oyo ebéngami théorie FPGW: mbangu ya propagation ya ba champs ya bosangani oyo elimami. 39:21.079 --> 39:34.296 Bopusi ya teknikɛ esengeli ba équations différentielles, oyo ebimisami na ndenge mosusu na méthode Runge-Kutta. 39:34.296 --> 39:52.056 Lokola na ebandeli moko te na bakonzi oyo basengaki yango asalisaki, ba équations ebimisamaki mpe ebimisamaki 39:52.056 --> 40:02.680 yango moko – basusu balobaki liboso ete yango ekoki te. 40:05.271 --> 40:19.600 Likambo moko ya kokamwa: na makasi ya Coulomb to ya aimant kati na ba charges mibale to ba aimants – mobeko ya 1/r² – esengeli 40:19.600 --> 40:30.973 kosala ete ba facteurs ya proportion oyo ezali na momesano ebongisama na ba courbes ya mobembo ya ba 40:30.973 --> 40:41.534 aimants oyo ezali kokende, lokola esengeli kotalela mbangu ya propagation oyo esilisi. 40:41.534 --> 40:58.616 Soki obimisi équation différentielle mobimba, ezali kolakisa mpo na ba aimants mibale oyo ekangami na ressort mpe ezali koningana: 40:58.616 --> 41:13.464 lokola mbangu ya propagation esilisi, ba vibrations ezali komikómisa yango moko – ba amplitudes ekomi monene, ata 41:13.464 --> 41:24.340 moko te ya energie ya libanda, kobanda na energie ya esika. 41:24.340 --> 41:27.928 Soki ebongisami mabe, ba amplitudes ekomi moke. 41:27.928 --> 41:38.260 Energie ya esika yango ekoki kobongwana na energie ya kala na ngámbo mibale – ezali forme ya energie ya mobimba. 41:38.260 --> 41:48.395 Na base oyo, convertisseur ya energie ya esika ya makasi emonisamaki na Internet: masini ya bonene ya 41:48.395 --> 41:54.641 perçeuse na pene na 500 Watt – mpo na ndako ezali moke mingi. 41:54.641 --> 41:58.913 Na bonene ya frigo moko to mibale, ekoki kobimisa pene na 10 kW, ekoki mpo na kofuta 41:58.913 --> 42:01.569 mpe mpo na kosalela ba appareils électriques. 42:01.569 --> 42:09.112 Ba centrale ya atomi, ba lignes ya kourant, mafuta mpe gaze ekokomaka na ntina te – 42:09.112 --> 42:15.247 énergie ya espace epesaka yango pamba mpe na peto. 42:23.680 --> 42:35.882 Nikola Tesla moko na 1891 liboso ya American Institute of Electrical Engineers alobaki na ndimbola ete ezali 42:35.882 --> 42:48.560 kaka likambo ya ntango, bato bakokutanaka na « masini ya bomengo ya mokili » mpo na kosalela énergie ya espace. 42:48.560 --> 42:50.700 Tesla asalaki ya solo motuka oyo ezalaki kosalela énergie ya espace. 42:50.700 --> 43:03.710 Ndinga moko, Klaus Jebens (lelo mobu 86), ayebisaki ye moko ndenge tata na ye Heinrich Jebens – na ntango wana mokambi ya 43:03.710 --> 43:15.753 Bureau ya Allemagne ya bakeli ya bikelamu – na 1930 na Amérique akendaki epai ya Nikola Tesla, akomaki na motuka 43:15.753 --> 43:26.384 na ye ya énergie ya espace mpe amonaki mpe konverter na ye elongo na ba tuyaux ya verre na kati. 43:26.384 --> 43:32.243 Makanisi ya konverter ya ba tuyaux ya verre ndenge wana ezali mpe pamba na internet lokola misala 43:32.243 --> 43:36.884 na ye nyonso, ebimisami mobimba lokola Open Source. 43:48.865 --> 43:58.782 Oyo alukaka yango, akokutaka na nkombo « Turtur » na Google mpe ba pages ya balandi oyo ewuti epai na ye te. 43:58.782 --> 44:11.981 Page oyo ebandaka na « Ostfalia » mpe oyo ye moko asalaki ezali ya solo; mpe ezali na www.energiederzukunft.org (oyo 44:11.981 --> 44:27.767 Martin Scheibelhofer na Autriche azali kosalela) mpe wiki ya énergie ya espace ya Dr. Dr. Windelschmidt na Ruhrgebiet. 44:27.767 --> 44:45.103 Na page ya Ostfalia, ba pages ya bankama ya babimisi ya siansi ezali na ndembe mibale (Allemand/Anglais) mpo na kokitisa pamba. 44:47.992 --> 44:53.995 Atako babimisi yango: kimya ya bato, mbala mosusu mpe bafundaka ye ete azali moto ya lokuta. 44:53.995 --> 45:10.013 Wana ezali na ba avis ya mokili mobimba ebele: Prof. Nagel ya George Washington University (kala mokambi ya basoda ya 45:10.013 --> 45:27.359 Amérique, lelo molakisi mpe molukiluki) akomaki kaka nsima ya kotala ba dossiers: « Prof. Turtur ranks with the best. » 45:27.359 --> 45:48.540 Mpe moninga moko ya Iniversite ya Blumenau na Brésil andimaki mosala ya liboso. 45:48.540 --> 45:57.523 Takaaki Musha ya Japon asepelaki mingi, na ndenge asukisaki kolobela mpo na kosangana na 45:57.523 --> 46:04.288 kapitre ya buku na likambo ya nguya ya bonsomi. 46:04.288 --> 46:17.915 Prof. Wushu Zhang ya Académie ya Siansi ya Chine na Pékin akomi: „In Western Europe, Prof. Turtur is a leading 46:17.915 --> 46:31.111 Scientist in ZPE Research, for he did excellent work.“ Ndenge moko Académie ya Siansi ya Pologne elobi. 46:31.111 --> 46:42.042 Bapesi ndimbola mosusu bazali na TU Eindhoven mpe na institut ya metrologie ya ekólo ya Corée, mokambi na yango 46:42.042 --> 46:52.087 alobi na „pembe ya sika ya elikya mpo na bato“ – na mobimba pene na ndimbola zomi ya ndenge wana. 46:52.087 --> 47:04.428 Politiki mpe ekutanaki na likambo yango. 47:04.428 --> 47:25.783 Na nzela ya rubrique ya mituna ya bato na internet mpo na Kanzelé ya Ekólo Angela Merkel, monsieur Wannicek 47:25.783 --> 47:36.760 atindaki motuna oyo, oyo ezali awa na maloba ya solo: 47:36.760 --> 47:44.632 „Madame Merkel, banda mbula eleki, nazali kosala na likambo ya ba théorie ya nguya ya esika, oyo Prof. 47:44.632 --> 47:49.580 Dr. Klaus W. Turtur na Ostfalia Hochschule alakisaki. 47:53.720 --> 48:01.733 Lokola nazali kondima te na ba théorie ya komplot, nazali kotuna na likambo yango malamu mingi. 48:01.733 --> 48:09.211 Na ntina ya mobimba, nazali kosala motuna oyo: Mpo na nini tozali kotia ba milliards ya mbongo ya mpako na ba 48:09.211 --> 48:17.177 produits commerciaux ya industrie ya nguya, soki tozali na technologie ya kosala nguya ya peto mpe ya ofele? 48:17.177 --> 48:25.788 Gouvernement ya ekólo ezali kosomba ba brevets na domaine oyo, bato oyo basalaki ba 48:25.788 --> 48:32.060 générateurs na elonga bazali kolimwa na butu. 48:35.872 --> 48:42.990 Nikola Tesla, mbula koleka 70 eleki, alakisaki ete ba véhicules ekoki kotambwisama na nguya ya esika na ndenge ya libateli. 48:42.990 --> 48:46.776 Bazali na makoki ya kosala ba générateur ya monene oyo ekoki kopesa nguya ya megawatt na bisika ebele, mpe 48:46.776 --> 48:49.260 yango na nzela ya sans fil, liboso ya kosalela mafuta. 48:49.260 --> 48:55.032 Tozali kosalela mbongo na biso ya mpako mpo na kosunga ba projé ya bizaleli ya pamba koleka. Ya solo, ekoki mpe 48:55.032 --> 49:01.152 kofutama lokola liziba ya nguya, kasi tozali kobebisa environnement na makala mpe nguya ya atomiki te.” 49:22.496 --> 49:31.140 Eyano ya basaleli ya Mama Merkel na nkombo ya Chanselye ya mboka ezalaki boye: 49:31.140 --> 49:49.490 Mibula mingi bazali kosolola na likambo ya nguya ya esika, kasi tii lelo ezali na elembo ya solo mpe endimami na 49:49.490 --> 49:59.520 bato nyonso te ete yango ekoki kobimisa nguya ya kosalela. 49:59.520 --> 50:06.434 Tii tango siansi ekopesa elembo wana te, guvɛrnema ya mboka ekokoba kosalela makasi 50:06.434 --> 50:10.814 na bokóli ya ba teknoloji ya nguya ya kala. 50:10.814 --> 50:16.704 Ekomami na nse: Servisi ya ba nsimba mpe ya sango ya guvɛrnema ya mboka. 50:16.704 --> 50:29.386 Na kati ya makomi ya bato oyo batangaki yango, moko ya bato, monsieur Hans-Werner S., akomi na ebandeli: 50:29.386 --> 50:40.264 „Iyo, ekomi tango ete moto akoka kobimisa makambo ya ndenge wana na miso ya bato nyonso. 50:40.264 --> 50:49.202 Ngai mpe libota na ngai tozalaki kosalela nguya ya bonsomi banda kala, kasi tozalaki kobimisa yango na miso 50:49.202 --> 50:58.816 ya bato te mpe tozalaki kozwa moke na réseau ya Leta. Bato ebele babomami mpo na yango.” 50:58.816 --> 51:20.080 Na suka, maloba ekosala mpe na bosenga mosusu oyo eyanwamaki te mpe na petisyo ya Palemá ya mboka na likambo yango. 51:20.080 --> 51:32.810 Na ntina ya maloba oyo elobami mpo na «bato oyo babomami»: PES-Wiki ezali na liste ya ba exemples ebele ya bokomi bwa 51:32.810 --> 51:45.949 bolukiluki bwa nguya ya esika na se ya rubrique «Suppression», kati na yango statistiki ya mobu 2007 elakisi motango ya bato oyo 51:45.949 --> 51:56.624 babomami mpe oyo bazimaki, ba autorités officielles oyo bazalaki na yango, mpe motango ya ba brevets oyo 51:56.624 --> 52:04.180 basombaki, oyo bazimaki to oyo batyaki na nse ya bokomi. 52:16.700 --> 52:28.991 Mpe pétition ya Bundestag na ntina ya ba sources ya nguya mosusu/nguya ya esika etindamaki. 52:28.991 --> 53:09.787 Eyano yango endimaki liboso ete eyaki, mpe elimbolaki nzela ya kokeba na nzela ya maloba ya 53:09.787 --> 53:38.235 ministère fédéral oyo ezali na mokumba ya domaine yango. 53:38.235 --> 53:46.949 Kasi na suka elobaki: «Na ntina ya makanisi oyo elobami liboso, mposa na yo ya kosangisa demande na yo na 53:46.949 --> 53:51.455 site internet, ezalaki mawa ete ekokaki kosalema te.» 53:51.455 --> 54:07.800 Emoneka ete nguya ya peto ezali kotalelama te lokola likambo ya intérêt public ya bato nyonso. 54:07.800 --> 54:19.680 Uta 2 mai 2011, bolukiluki na ye moko ekufi, mpo ezali na nzela te ya kosala aparɛyɛ oyo basalaki na théorie. 54:19.680 --> 54:31.853 Na nzela mpe ezali na ba falsifications: «convertisseur ya nguya ya libanda ya Professeur Turtur» oyo elobami na 54:31.853 --> 54:43.940 internet ezali koloba adresse na ye lokola contact, kasi mokambi azongisi te ata basalaki recherche. 54:43.940 --> 55:01.332 Na ngambo mosusu ezali page ya kobebisa nkombo – liboso «Esowatch», sima ekangamaki na tribunal mpo 55:01.332 --> 55:17.654 na internet criminalité, kasi ba contenus ya kala ezali kokoba na nkombo ya sika «PSIRAM». 55:17.654 --> 55:33.954 «Rapport» moko oyo ezalaki kontre misala na ye moko, na kotalela malamu emonisaki ete ezali plagiat ya 55:33.954 --> 55:50.580 source yango moko – ndakisa oyo ezali kosalema mbala ebele na ba accusations ya ndenge moko. 55:50.580 --> 56:02.587 Na suka, na esika ya kofunda maloba ya Heisenberg lisusu, liloba moko ya Max Planck: „Bosolo ya sianse ya sika ezalaka te na 56:02.587 --> 56:12.754 ndenge ya kokokisa ete banguna na yango bandimaka mpe baloba ete bayekoli, kasi na ndenge ya kokokisa ete 56:12.754 --> 56:23.840 banguna na yango bawaka malembe malembe mpe mbotama ya sika eyebaka bosolo yango banda ebandeli.“ 56:32.140 --> 56:40.516 Mpe na yango, maboko mibale lisusu: Mahatma Gandhi alobaki ete: „Ebandeli bameprisaka yo, sima 56:40.516 --> 56:45.180 basekaka yo, sima babundisaka yo, mpe sima olóngí.“ 56:45.180 --> 56:53.580 Oyo asili kokóma na etape ya misato, akoki kaka koloba: Na elonga ya nsima te, na bopusi ya nsima ya nguya ya bonsomi. 57:05.339 --> 57:09.163 Matondo! 57:25.500 --> 57:32.357 „Ezali kitoko! Matondo! Ezali solo kitoko! 57:32.357 --> 57:40.960 Matondo! Matondo! Matondo!“ Mpe soki bolingi kosala ngai bolamu, bosakola yango kaka. 57:40.960 --> 57:47.320 Soki bato nyonso bayebi ete bakoki kosalela nguya ya bonsomi, bolukiluki ekosalema lisusu. 57:47.320 --> 57:53.640 Soki bato bamoni ete esalemaka, ete bakoki kotonga bisaleli ndenge wana, ebimaka eloko lokola masse critique. 57:53.640 --> 58:00.920 Bosakola yango, bosakola, bosakola – na yango bisaleli wana bakokoka kotonga yango. Matondo! 58:06.848 --> 58:10.624 Matondo mingi mpo na bopesi ya elikya oyo na mikolo ekoya. 58:10.624 --> 58:15.749 Matondo mingi na bino ete nakokaki kosakola yango awa. Matondo mingi, ya bolingo, ya 58:15.749 --> 58:19.580 motema mobimba ete forum oyo ya kitoko ezali awa.