1
00:00:00,000 --> 00:00:00,563


2
00:00:00,563 --> 00:00:05,269
Lufta në Ukrainë po vazhdon pa ndonjë
përfitim të dukshëm për asnjërën palë ndërluftuese.

3
00:00:05,269 --> 00:00:07,803
"Çfarë duhet të jetë kjo në të vërtetë?", mund të pyesë dikush.

4
00:00:07,803 --> 00:00:11,013
"A nuk është vërtet asnjëra palë ndërluftuese superiore?

5
00:00:11,013 --> 00:00:13,253
Apo kjo është madje e qëllimshme?"

6
00:00:13,253 --> 00:00:19,573
Ky emision shqyrton pyetjen se cilët aktorë
mund të kenë interes që lufta të vazhdojë ende.

7
00:00:19,573 --> 00:00:25,433
Sepse ai që me siguri nuk ka interes që
lufta të zgjatet, është populli që vuan.

8
00:00:25,433 --> 00:00:30,331
Kështu Kla.TV mori një thirrje për ndihmë
nga një qytetar ukrainas, të cilit lufta

9
00:00:30,331 --> 00:00:32,640
i duket shumë e çuditshme për shumë arsye.

10
00:00:32,640 --> 00:00:41,124
Ai pyet ndër të tjera pse sulmet shpesh godasin infrastrukturën
civile dhe mbi të gjitha popullsia vuan nga pasojat e luftës.

11
00:00:41,124 --> 00:00:47,089
Në të njëjtën kohë ai shtron pyetjen pse objektivat ushtarake
strategjikisht të rëndësishme të Ukrainës mbetën

12
00:00:47,089 --> 00:00:54,485
kryesisht të paprekura dhe pse me sa duket asnjë vilë e
anëtarëve të qeverisë në Kiev nuk është prekur nga sulmet.

13
00:00:54,485 --> 00:00:57,445
Populli i thjeshtë bën pjesë ndër humbësit.

14
00:00:57,445 --> 00:01:00,789
Megjithatë ka edhe aktorë që përfitojnë nga lufta.

15
00:01:00,789 --> 00:01:07,160
Ndër fituesit e situatës bëjnë pjesë me siguri
kompanitë e teknologjisë së armatimit si Palantir ose Anduril.

16
00:01:07,160 --> 00:01:12,907
Ato mund t'i zhvillojnë më tej risitë e tyre në
përpunimin e të dhënave dhe sistemet autonome të

17
00:01:12,907 --> 00:01:17,073
armëve në kushte reale lufte dhe më pas t'i tregtojnë.

18
00:01:17,073 --> 00:01:24,430
Kështu për shembull CEO i Palantir, Alex Karp, ishte menaxheri i
parë i një kompanie të madhe teknologjike amerikane

19
00:01:24,430 --> 00:01:31,273
që udhëtoi për në Kiev pas shpërthimit të konfliktit në
qershor 2022 për t'u takuar me presidentin Zelensky.

20
00:01:31,273 --> 00:01:36,319
Që atëherë softueri Gotham
përdoret dhe zhvillohet më tej në luftë.

21
00:01:36,319 --> 00:01:43,140
Ish-ministri ukrainas i Mbrojtjes, Mykhailo
Fedorov, konfirmoi se forcat e tij përdorin softuerin

22
00:01:43,140 --> 00:01:46,885
Palantir për të planifikuar sulmet ndaj Rusisë.

23
00:01:46,885 --> 00:01:52,843
Palantir, në bashkëpunim me ushtrinë ukrainase, ka zhvilluar
sistemin e bazuar në inteligjencë artificiale

24
00:01:52,843 --> 00:01:58,495
për të analizuar dhe përpunuar informacionet
e shërbimit sekret dhe të zbulimit ushtarak.

25
00:01:58,495 --> 00:02:03,996
Të dhënat e mbledhura nga fusha e betejës përdoren për të
trajnuar modele të inteligjencës artificiale dhe për të zhvilluar

26
00:02:03,996 --> 00:02:07,263
sisteme për të gjetur objektiva edhe në rrethana të vështira.

27
00:02:07,263 --> 00:02:13,413
Përveç kësaj, vlera e aksioneve të Palantir, por
edhe e kompanisë Anduril, është rritur me disa

28
00:02:13,413 --> 00:02:16,945
qindra për qind në dy deri në tre vitet e fundit.

29
00:02:16,945 --> 00:02:25,649
Anduril është specializuar në zhvillimin e sistemeve autonome
të armëve dhe po teston zhvillimet e saj gjithashtu në Ukrainë.

30
00:02:25,649 --> 00:02:31,805
Me përvojat nga lufta në Ukrainë, Palantir
ka zhvilluar më tej "Maven Smart System".

31
00:02:31,805 --> 00:02:37,588
Bëhet fjalë për një sistem të mbështetur nga inteligjenca
artificiale, i cili vlerëson automatikisht të dhënat

32
00:02:37,588 --> 00:02:41,258
nga zbulimi ushtarak dhe përcakton objektivat për sulme.

33
00:02:41,258 --> 00:02:48,264
Në Ukrainë, kjo e reduktoi kohën nga
identifikimi i objektivit deri te sulmi nga orë në minuta.

34
00:02:48,264 --> 00:02:53,069
Në blogun e Palantir lexohet nën titullin "Çfarë vjen më pas?":

35
00:02:53,069 --> 00:02:55,664
„Industria është e gatshme dhe e vullnetshme.

36
00:02:55,664 --> 00:03:02,453
NATO-ja duhet të vazhdojë të krijojë mundësi –
si në formatet e stërvitjeve dhe të ngjarjeve…"

37
00:03:02,453 --> 00:03:06,622
Çfarë do të ishte më e përshtatshme se një fushëbetejë reale?

38
00:03:06,622 --> 00:03:14,672
Me "Brave1", Ukraina themeloi në vitin 2023 një
platformë inovacioni për teknologjinë e mbrojtjes.

39
00:03:14,672 --> 00:03:19,712
Qëllimi është të mbështesë kompanitë
ukrainase dhe ndërkombëtare, start-up-et dhe

40
00:03:19,712 --> 00:03:23,364
zhvilluesit në zhvillimin e teknologjive ushtarake.

41
00:03:23,364 --> 00:03:28,473
"Brave1 Dataroom" u mundëson firmave të trajnojnë
dhe zhvillojnë më tej modele të inteligjencës

42
00:03:28,473 --> 00:03:31,880
artificiale me të dhëna reale nga lufta në Ukrainë.

43
00:03:31,880 --> 00:03:36,078
Financohen "gara inovacioni" në fushat e mëposhtme:

44
00:03:36,078 --> 00:03:42,560
mbrojtja kundër dronëve, sistemet elektromagnetike
të sulmit dhe mbrojtjes, sistemet autonome të armëve.

45
00:03:42,560 --> 00:03:47,968
Një pikë kryesore është, për
shembull, njohja automatike e dronëve rusë.

46
00:03:47,968 --> 00:03:53,684
Me luftën e ndezur në Ukrainë, fantazma e kërcënimit
rus mbahet gjallë, sepse pa kërcënimin rus do të

47
00:03:53,684 --> 00:03:57,943
mungonte urgjenca për shpenzimet e larta të armatimit.

48
00:03:57,943 --> 00:04:02,938
Pas përfundimit të një marrëveshjeje paqeje, buxhetet e
armatimit do të duhej të shkurtoheshin dhe porositë

49
00:04:02,938 --> 00:04:06,529
te korporatat e armatimit të shtyheshin ose anuloheshin.

50
00:04:06,529 --> 00:04:11,743
Kjo sigurisht do të kishte një ndikim të fortë
negativ në çmimin e aksioneve të këtyre firmave.

51
00:04:11,743 --> 00:04:16,219
Aksionerët kryesorë në shumicën e
korporatave të armatimit janë BlackRock dhe Vanguard.

52
00:04:16,219 --> 00:04:21,845
Prandaj nuk është çudi që ish-kryetari i bordit
mbikëqyrës të BlackRock Gjermani, Friedrich Merz, e

53
00:04:21,845 --> 00:04:25,350
nxit luftën në Ukrainë në vend që ta deeskalojë.

54
00:04:25,350 --> 00:04:32,949
Pak para se Bundeswehr të vendoste një porosi të madhe,
BlackRock për shembull i rriti aksionet e tij te Rheinmetall.

55
00:04:32,949 --> 00:04:37,249
Në Ukrainë zhvillohen dhe testohen
sistemet e armatimit të së ardhmes.

56
00:04:37,249 --> 00:04:43,569
Megjithatë, nuk testohen vetëm armë, por me
projektin "Diia" po shtrihet shteti dixhital.

57
00:04:43,569 --> 00:04:47,682
Diia është platforma qendrore dixhitale e qeverisë ukrainase.

58
00:04:47,682 --> 00:04:51,531
Nëpërmjet saj, qytetarët mund të përdorin
online shërbime të shumta shtetërore dhe të

59
00:04:51,531 --> 00:04:54,202
menaxhojnë dokumentet në mënyrë dixhitale.

60
00:04:54,202 --> 00:05:00,125
Meqenëse të gjitha informacionet që një njeri gjeneron përmes
aktiviteteve të tij të përditshme ekzistojnë në formë dixhitale,

61
00:05:00,125 --> 00:05:03,451
ato mund të analizohen dhe kategorizohen me ndihmën e AI.

62
00:05:03,451 --> 00:05:07,300
Ndërkohë, Palantir ka hyrë edhe në Diia.

63
00:05:07,300 --> 00:05:12,248
Kontrolli total i qytetarit nga shteti do të bëhet lojë fëmijësh.

64
00:05:12,248 --> 00:05:19,866
Sipas Valeriya Ionan, këshilltare e ish-ministrit ukrainas të
Mbrojtjes, Mykhailo Fedorov, lufta e ka nxitur transformimin

65
00:05:19,866 --> 00:05:24,685
digjital edhe në sektorin civil dhe nuk e ka ngadalësuar aspak.

66
00:05:24,685 --> 00:05:28,998
Softueri i Palantir është bërë shtylla
kurrizore e ushtrisë ukrainase dhe duket se së

67
00:05:28,998 --> 00:05:31,953
shpejti do të jetë edhe i shtetit ukrainas.

68
00:05:31,953 --> 00:05:35,775
Kjo përbën një monopol pushteti pothuajse të paprecedentë.

69
00:05:35,775 --> 00:05:41,089
A është Ukraina në rrugën për t'u bërë një
shtet teknokratik, siç predikohet nga Peter Thiel,

70
00:05:41,089 --> 00:05:44,767
bashkëthemeluesi dhe bashkëpronari i Palantir?

71
00:05:44,767 --> 00:05:52,591
Në emisionin "Dosja Peter Thiel" tregohet se si korporata
teknologjike Palantir, e bashkëthemeluar nga Peter Thiel, ofron

72
00:05:52,591 --> 00:06:01,362
sisteme që krijojnë parakushtet teknike për një shtet vëzhgimi
gjithnjë e më gjithëpërfshirës dhe potencialisht totalitar.

73
00:06:01,362 --> 00:06:06,087
Por jo vetëm Ukraina është në rrugën për
t'u zhvilluar në një shtet teknokratik.

74
00:06:06,087 --> 00:06:13,118
Ashtu siç qeveria ruse e mbështeti tërë programin gjatë krizës së
Covid-it – nga vaksina Sputnik me dëme të shumta

75
00:06:13,118 --> 00:06:19,894
nga vaksinimi deri te sanksionet –, po ashtu Kremlini
përdor të gjitha mjetet edhe në luftën në Ukrainë.

76
00:06:19,894 --> 00:06:26,783
Sipas Institutit Spanjoll për Studime Strategjike (IEEE) të
Ministrisë Spanjolle të Mbrojtjes, lufta në Ukrainë po e

77
00:06:26,783 --> 00:06:32,900
përshpejton garën për inovacione teknologjike dhe
po e bën inteligjencën artificiale (IA) gjithnjë e më

78
00:06:32,900 --> 00:06:37,156
shumë një çelës për epërsinë e ardhshme ushtarake.

79
00:06:37,156 --> 00:06:43,406
Një konflikt i tillë i armatosur i ngjan një laboratori, në të
cilin fuqitë e mëdha dhe kompanitë e sektorit mund të

80
00:06:43,406 --> 00:06:51,456
trajnojnë dhe testojnë vazhdimisht sisteme të IA-së për një
spektër të gjerë aftësish, funksionalitetesh dhe aplikimesh:

81
00:06:51,456 --> 00:06:57,838
"Moska i siguron Pekinit informacione operative mbi përvojat e
saj në këtë luftë dhe veçanërisht mbi IA-në,

82
00:06:57,838 --> 00:07:04,210
ndërsa Kina bashkëpunon me Rusinë në zhvillimin
e teknologjisë ushtarake të nivelit të lartë."

83
00:07:04,210 --> 00:07:08,331
Deri këtu raporti i Institutit Spanjoll për Studime Strategjike.

84
00:07:08,331 --> 00:07:15,673
Sipas informacioneve publike, në Rusi deri tani nuk ekziston
një korporatë e vetme që i përgjigjet një për një Palantir-it.

85
00:07:15,673 --> 00:07:22,811
Në vend të kësaj, ka disa sisteme dhe kompani që
mbulojnë fusha të ndryshme të asaj që ofron Palantir.

86
00:07:22,811 --> 00:07:27,726
Kështu, për shembull, koncerni rus i armatimeve
Rostec zhvillon ndër të tjera elektronikë,

87
00:07:27,726 --> 00:07:31,247
softuer, sisteme të IA-së, dronësh dhe ushtarake.

88
00:07:31,247 --> 00:07:36,869
Kompania NtechLab, nga ana tjetër, është e
specializuar në analizë video të bazuar në IA, njohje

89
00:07:36,869 --> 00:07:41,113
fytyrash si dhe njohje automjetesh dhe targash.

90
00:07:41,113 --> 00:07:46,870
Rusia dispon kështu gjithashtu me sisteme të gjera dixhitale
mbikëqyrjeje dhe analize, të cilat megjithatë nuk janë

91
00:07:46,870 --> 00:07:53,680
të përqendruara në një korporatë të vetme, por shpërndahen
midis aktorëve të ndryshëm shtetërorë dhe afër shtetit.

92
00:07:53,680 --> 00:07:59,490
Ekuivalenti rus i platformës dixhitale ukrainase
"Diia" është para së gjithash portali shtetëror

93
00:07:59,490 --> 00:08:03,553
"Gosuslugi" duke përfshirë aplikacionin e tij celular.

94
00:08:03,553 --> 00:08:09,891
Ashtu si Diia e çon përpara ndërtimin e shtetit
dixhital në Ukrainë, Gosuslugi luan një rol kyç

95
00:08:09,891 --> 00:08:14,165
të krahasueshëm në dixhitalizimin e shtetit rus.

96
00:08:14,165 --> 00:08:20,599
Edhe në Rusi, viktimat janë ata që nuk kanë
interes për një luftë të zgjatur: populli.

97
00:08:20,599 --> 00:08:25,631
Ndërsa qytetarët ukrainas raportojnë për sulme
ruse ndaj infrastrukturës civile, edhe qytetarët

98
00:08:25,631 --> 00:08:29,056
rusë ankohen për sulme ukrainase ndaj civilëve.

99
00:08:29,056 --> 00:08:35,045
Vetëm në korrik 2026, sipas një artikulli të
Anti-Spiegel, ushtria ukrainase thuhet se ka

100
00:08:35,045 --> 00:08:38,882
sulmuar me dronë të paktën 24 autobusë civilë.

101
00:08:38,882 --> 00:08:45,272
Që nga mesi i korrikut 2026, përveç kësaj, qendra
magazine dhe logjistike të shitësit rus online Wildberries

102
00:08:45,272 --> 00:08:49,452
janë goditur vazhdimisht nga sulme ukrainase me dronë.

103
00:08:49,452 --> 00:08:53,762
Wildberries shpesh quhet "Amazoni rus".

104
00:08:53,762 --> 00:08:56,707
E gjithë kjo hedh edhe më shumë benzinë në zjarr.

105
00:08:56,707 --> 00:09:03,308
Nuk mund t'i shpëtojmë përshtypjes se qeveritë janë në të njëjtën
barkë për të zgjatur luftën dhe njëkohësisht për të çuar përpara

106
00:09:03,308 --> 00:09:07,297
ndërtimin e një shteti dixhital, totalitar në vendet e tyre.

107
00:09:07,297 --> 00:09:15,156
Kjo duket të jetë arsyeja e vërtetë pse ende çdo
ditë vdesin njerëz dhe çdo përpjekje për paqe dështon.

108
00:09:15,156 --> 00:09:19,141
Prandaj është e rëndësishme të qëndrojmë
zgjuar dhe të njohim fijet e kuqe pas këtyre

109
00:09:19,141 --> 00:09:21,025
nxitësve të luftës dhe zhvillimeve të AI-së.