1
00:00:00,000 --> 00:00:06,250


2
00:00:06,250 --> 00:00:11,716
Украина менен Россиянын ортосундагы согуш төрт жылдан
ашык убакыттан бери уланып келе жатат, ал эми аскердик

3
00:00:11,716 --> 00:00:15,120
конфликт башталгандан бери 12 жылдан ашык убакыт өттү.

4
00:00:15,120 --> 00:00:19,960
Бүгүнкү күнгө чейин туннелдин аягында жарык көрүнбөйт.

5
00:00:19,960 --> 00:00:26,484
Тартышып, ачууланып, жек көрүп, көптөгөн чаташтырган
суроолорду берүү менен чексиз уланта берүүгө болот.

6
00:00:26,484 --> 00:00:32,945
Бирок жок дегенде туура суроолорду берүүгө аракет кылалы.

7
00:00:32,945 --> 00:00:38,144
Тынчтык келишимине жетүү үчүн кандай шарттар коюлду?

8
00:00:38,144 --> 00:00:45,125
Учурда согушту токтотуунун негизги шарты украин
аскерлеринин Донецк облусунун чек арасынан чыгып кетиши.

9
00:00:45,125 --> 00:00:47,020
Бул эмне үчүн керек?

10
00:00:47,020 --> 00:00:52,891
Көптөгөн эксперттер Россия Славянскини басып алууну каалайт деп
ырасташат, анткени ал жерден Донбассты суу менен

11
00:00:52,891 --> 00:01:00,800
камсыз кылган канал башталат, ошентип бул
аймактардын суу менен камсыздоо маселесин акыры чечет.

12
00:01:00,800 --> 00:01:07,369
Донецкте суу үч саат бою, үч күндө бир
жолу берилиши мүмкүн экенин эске салабыз.

13
00:01:07,369 --> 00:01:14,757
Бирок бул себеп сынга туруштук бере албайт,
анткени согушту улантууга жумшалган акчага Сибирь

14
00:01:14,757 --> 00:01:19,800
дарыяларын да Донбасс тарапка бурууга эбак мүмкүн болмок.

15
00:01:19,800 --> 00:01:26,781
Демек, бул шарттын бир гана максаты
бар – согушту улантуу үчүн шылтоо.

16
00:01:26,781 --> 00:01:32,460
Эмне үчүн саясий чөйрөлөр алп
коррупциялык скандалдарга аралашып калышты?

17
00:01:32,460 --> 00:01:38,195
Бүт дүйнөдөн каржы каражаттары бул
согушту улантууга агылып келе жатат.

18
00:01:38,195 --> 00:01:46,815
Акыркы коррупциялык скандал Украинадан уурдалган
миллиондогон каражаттар пара түрүндө Европага, ошондой эле – эң

19
00:01:46,815 --> 00:01:52,041
парадоксалдуусу – Украинадан Россияга кайтарылганын ашкереледи.

20
00:01:52,041 --> 00:01:53,900
Ушундай нерсе чындап эле мүмкүнбү?

21
00:01:53,900 --> 00:02:00,374
Европа менен Америка өкмөттөрү согушту улантууга жүздөгөн
миллиард доллар сарптап жатканынын бир себеби

22
00:02:00,374 --> 00:02:06,912
катары Украина Орусия менен болгон согушта
Европаны коргоп жатат деп айтылат. Чынында элеби?

23
00:02:06,912 --> 00:02:16,747
Ал эми согушту токтотуунун жалгыз шарты
Донецк облусунун 25 %ын бошотуу болсо дабы?

24
00:02:16,747 --> 00:02:20,700
Балким бул каражаттар бүт башка максаттарга сарпталып жатабы?

25
00:02:20,700 --> 00:02:22,411
Элиталарды байытуубу?

26
00:02:22,411 --> 00:02:25,692
Жасалма интеллектти реалдуу согуш аракеттеринде өнүктүрүүбү?

27
00:02:25,692 --> 00:02:30,820
Украинанын ресурстары, сланец газы жана
сейрек кездешүүчү металлдары үчүн күрөшпү?

28
00:02:33,216 --> 00:02:39,630
Эмне үчүн согуштун бардык жылдарында чабуулдар
негизинен тынч жарандык объектилерге жасалат?

29
00:02:39,630 --> 00:02:47,215
Булар электр станциялары, суу жана газ менен камсыздоо
объектилери, курулуш жана азык-түлүк дүкөндөрүнүн кампалары,

30
00:02:47,215 --> 00:02:56,357
курьердик кызматтар жана логистикалык борборлор, май куюучу
станциялар, мунай же дан ташыган кемелер, локомотивдер ж.б.

31
00:02:56,357 --> 00:03:03,264
Натыйжада, согуш аракеттеринин жүрүшүнө эч
кандай таасир этпеген жөнөкөй жарандар жабыркайт.

32
00:03:03,264 --> 00:03:10,088
Согуштун бешинчи жылында биз чечим кабыл алуучу борборлорго
чабуул жасоо жөнүндө гана коркутууларды угуп

33
00:03:10,088 --> 00:03:18,345
жатабыз, ал эми акырында миллион долларлык ракета дагы
бир жеке үйгө учуп, дагы бир чоң үй-бүлөнү жок кылат.

34
00:03:18,345 --> 00:03:25,360
Эки өлкөнүн тең эң жогорку аскердик
жетекчилиги, ошондой эле саясатчылар кол тийгис.

35
00:03:28,160 --> 00:03:33,360
Эмне үчүн эки өлкөдө тең медиага толук цензура киргизилди?

36
00:03:33,360 --> 00:03:39,423
Украина орусиялык социалдык тармактарды жапты,
бардык оппозициялык каналдарды жана басылмаларды жапты.

37
00:03:39,423 --> 00:03:42,735
Орусия дээрлик бүт интернетти жапты.

38
00:03:42,735 --> 00:03:50,307
Эки тарапта тең адамдар бири-бири менен байланышуудан
обочолонушту, ал эми өкмөткө жакын медиалар аркылуу эки тараптын

39
00:03:50,307 --> 00:03:57,110
элдери бири-бирине каршы тукурулуп, жек көрүү себилип, жаңжал
мындан ары күчөтүлүүдө. Эгерде адамдар туура

40
00:03:57,110 --> 00:04:04,385
суроолорду бере баштаса жана агартуу алган
адамдардын үлүшү өссө, бул абдан коркунучтуу.

41
00:04:06,080 --> 00:04:12,328
Эмне үчүн мамлекет башчылары болуп жаткан окуяга
ыраазы болуп, жаңжалды токтотууга аракет кылбай жатышат?

42
00:04:12,328 --> 00:04:19,766
Балким, алардын ар бири өз өлкөсүндө абсолюттук бийликке жетип,
бийликтин алмаштырылуусун толугу менен жок кылгандыктанбы?

43
00:04:19,766 --> 00:04:26,891
Украинада шайлоолор толугу менен жоюлган, ал эми Россияда көп
жылдардан бери тандоо мүмкүнчүлүгү жок шайлоолор өтүп келет.

44
00:04:26,891 --> 00:04:29,867
Жана согуш үчүн каражаттар агылып жатат.

45
00:04:29,867 --> 00:04:33,703
Башка өлкөлөрдүн жетекчилери дагы кырдаалды акчага айландырышат.

46
00:04:33,703 --> 00:04:38,459
Жакында Трамп Украина менен сейрек кездешүүчү
металлдар боюнча түзүлгөн келишим тууралуу

47
00:04:38,459 --> 00:04:41,805
айткандай, каалаган убакта баарын ала алам деп билдирди.

48
00:04:41,805 --> 00:04:47,016
Эмне үчүн эки конфликт тарап тең
санариптештирүүнү жогорку ылдамдыкта өнүктүрүүдө?

49
00:04:47,016 --> 00:04:53,021
Эгерде биз санариптик кызматтардын, анын ичинде аскердик
каттоонун өнүгүүсүн эсепке албасак да, бул согуш

50
00:04:53,021 --> 00:04:58,949
жасалма интеллектти реалдуу согуш шарттарында
сыноо үчүн идеалдуу сыноо аянтчасы болуп саналат.

51
00:04:58,949 --> 00:05:06,678
Palantir, Starlink, Anthropic жана Ultralytics сыяктуу эң чоң
компаниялар да согуштук аракеттерди эч кандай жоопкерчиликсиз

52
00:05:06,678 --> 00:05:10,228
идеалдуу эксперимент талаасы катары пайдаланышууда.

53
00:05:10,228 --> 00:05:15,071
Жасалма интеллект менен башкарылуучу
дрондор Россияда да, Украинада да өнүгүп жатат.

54
00:05:15,071 --> 00:05:23,517
Мында кайсыл душман тараптардын дрондорунда болбосун бир
эле ИИ колдонулат (мисалы, YOLO нейрон тармагынын негизинде).

55
00:05:23,517 --> 00:05:29,461
FPV-дрондордун видеолорун көргөндө, эки тарап
тең жөнөкөй жоокерлерди жок кылуу боюнча өз

56
00:05:29,461 --> 00:05:32,240
жөндөмдөрүн өркүндөтүп жаткандай таасир калтырат.

57
00:05:32,240 --> 00:05:37,997
Салыштырууну кечириңиз, бирок бул легалдаштырылган
сафариге жана адамдарды жок кылууда ИИнин

58
00:05:37,997 --> 00:05:41,931
жөндөмдүүлүктөрүн жакшыртуу боюнча сыноо талаасына окшош.

59
00:05:41,931 --> 00:05:46,312
Дагы бир суроо: Эмне үчүн жөнөкөй
жоокерлерди бул дрондордон коргой турган куралдар

60
00:05:46,312 --> 00:05:48,751
ушундай эле ылдамдык менен иштелип чыкпайт?

61
00:05:48,751 --> 00:05:51,595
ЭМП-топтору, тор ыргыткычтар жана ушул сыяктуулар?

62
00:05:51,595 --> 00:05:56,992
Эмне үчүн жөнөкөй жоокерлер дрондорго каршы толук коргоосуз?

63
00:05:56,992 --> 00:06:03,274
Эмне үчүн эки тарап тең мажбурлап мобилизациялоону
бардык конституциялык адам укуктарын гана эмес,

64
00:06:03,274 --> 00:06:07,358
кадимки моралдык нормаларды да бузуу менен жүргүздү?

65
00:06:07,358 --> 00:06:14,538
Эки тарап тең жөнөкөй жоокерлерди мажбурлап мобилизациялоо жана
«жок кылуу» ыкмаларында адамгерчиликтин чегинен чыгып кетти.

66
00:06:14,538 --> 00:06:19,296
Эки тарапта тең жаш жигиттер менен
көрүстөндөрдүн өсүп жатканын гана көрүүгө болот.

67
00:06:19,296 --> 00:06:25,504
Ар кандай баалоолор боюнча, эки тарапта
тең айына болжол менен 25 000 адам өлөт.

68
00:06:25,504 --> 00:06:31,663
Фронт болсо же токтоп турат, же абдан жай гана жылат.

69
00:06:31,663 --> 00:06:36,943
Ал эми күн сайын жөнөкөй жоокерлердин өмүрүн
FPV-дрондор гана алып кетет, ал эми реактивдүү

70
00:06:36,943 --> 00:06:41,432
дрондор жана ракеталар тылда жарандыктарды өлтүрөт.

71
00:06:41,432 --> 00:06:42,980
Бул жерде жалпы эмне болуп жатат?

72
00:06:42,980 --> 00:06:44,737
Бул кантип мүмкүн?

73
00:06:44,737 --> 00:06:49,995
Венесуэладагы аскердик операция учурунда
Anthropic компаниясынын Claude ИИси колдонулган.

74
00:06:49,995 --> 00:06:56,253
Анын милдеттерине төмөнкүлөр кирген: - операцияны аналитикалык
пландаштыруу, - күчтөрдүн конушун пландаштыруу,

75
00:06:56,253 --> 00:07:01,792
- чабуулдарды пландаштыруу, - Мадурону кармоо
учурунда түздөн-түз аракеттерди координациялоо.

76
00:07:01,792 --> 00:07:07,520
Бул согушта да ИИ согуш аракеттерин пландаштырууга
катышып, алардын натыйжалуулугун баалап,

77
00:07:07,520 --> 00:07:12,260
чабуулдарды жүргүзүү боюнча чечимдерди кабыл алышы мүмкүнбү?

78
00:07:12,260 --> 00:07:21,760
Акыркы эксперименттер көрсөткөндөй, ИИ коюлган милдеттерди
аткаруу үчүн жарандыктарды курмандыкка чалуудан тартынбайт.

79
00:07:21,760 --> 00:07:25,131
Бул согуштун чыныгы максаттары эмнеде?

80
00:07:25,131 --> 00:07:27,928
Албетте, медиа бизге айткан максаттар эмес.

81
00:07:27,928 --> 00:07:32,006
Бул согуш жөнөкөй элден башка баарына пайдалуу окшойт.

82
00:07:32,006 --> 00:07:39,319
Бул эки өлкөнүн жөнөкөй элдерине каршы
адамгерчиликсиз желмогуздун согушу деген ой келбейби?

83
00:07:39,319 --> 00:07:41,170
Биз эмне кыла алабыз?

84
00:07:41,170 --> 00:07:43,413
Жок дегенде – бири-бирибизди маалымдайлы.

85
00:07:43,413 --> 00:07:47,400
Маалыматтуу адам корголгон!

86
00:07:49,280 --> 00:07:52,653
Медиа бурмалайт, жалаа жабат, жашырат.

87
00:07:52,653 --> 00:07:54,233
Ошондуктан сен керек.

88
00:07:54,233 --> 00:07:55,952
Бул берүүнү бөлүш.