1
00:00:00,000 --> 00:00:00,512


2
00:00:00,512 --> 00:00:07,240
2020-nji ýylyň 1-nji martyndan başlap Germaniýada çaga bakja
ýa-da mekdep ýaly jemgyýetçilik edarasyna täzeden

3
00:00:07,240 --> 00:00:14,183
kabul edilende bir ýaşyny dolduran çagalar ýaly belli
toparlar üçin gyzamyk sanjymy hökmany bolup durýar.

4
00:00:14,183 --> 00:00:21,136
1970-nji ýyldan soň doglan jemgyýetçilik we
lukmançylyk edaralarynyň işgärleri we başgalar.

5
00:00:21,136 --> 00:00:29,003
Şeýle gyzamyk sanjymynyň hökmanylygy başdan bäri lukmançylyk
we hukuk taýdan esaslandyrylyşy boýunça gaty şübheli boldy.

6
00:00:29,003 --> 00:00:34,475
Lukmanlar, alymlar we hukukçylar praktikada
näsaglaryň ýa-da ene-atalaryň we çagalaryň

7
00:00:34,475 --> 00:00:37,703
kynçylyklary bilen ýene-de ýüzbe-ýüz boldular:

8
00:00:37,703 --> 00:00:42,964
ýa sanjymyň güýçli zyýanly täsirleri sebäpli, ýa-da jemgyýetçilik
edaralaryndan çykarylma sebäpli, ýa-da

9
00:00:42,964 --> 00:00:48,376
sanjym edilmedik halatynda häkimiýetler tarapyndan
ýokary jerime töleg talap edilmegi sebäpli.

10
00:00:48,376 --> 00:00:57,190
Bu olary gyzamyk sanjymynyň hökmanylygy baradaky resmi
rowaýatlaryň düýpli barlagyna iterdi. Kla.TV habar berdi.

11
00:00:57,190 --> 00:01:04,887
Bu tema başgalaryň arasynda «Mediziner und Wissenschaftler
für Gesundheit, Freiheit und Demokratie, e.V.» birleşiginiň

12
00:01:04,887 --> 00:01:09,116
orunbasary doktor Ronald Weikl bilen hem gyzyklandyrdy.

13
00:01:09,116 --> 00:01:14,309
Birleşik gyzamyk sanjymynyň hökmanylygyny
derrew ýatyrmak barada petisiýa başlady.

14
00:01:14,309 --> 00:01:24,636
Berlinde Bundestagyň petisiýa komitetiniň öňünde diňlenişik
geçirmek üçin zerur bolan 30.000 gol çekmegiň kworumyna ýetildi.

15
00:01:24,636 --> 00:01:30,471
Ol 2026-njy ýylyň 21-nji sentýabrynda doktor Ronald
Weikliň lukmançylyk hukugy boýunça hünärmen aklawçy

16
00:01:30,471 --> 00:01:33,990
Beate Bahner bilen bilelikde gatnaşmagynda geçirildi.

17
00:01:33,990 --> 00:01:39,232
Aşakda takmynan bir sagatlap dowam eden
sorag-jogap tapgyryndan iň möhüm bölekleri görýärsiňiz.

18
00:01:39,232 --> 00:01:46,156
Doktor Weikliň az öň Bundestaga
girmeginiň gadagan edilendigi häsiýetli boldy.

19
00:01:46,156 --> 00:01:50,643
Başda petisiýaçylar öz arzyny beýan etdiler:

20
00:01:50,643 --> 00:01:54,699
«Hormatly başlyk hanym, hormatly deputat
hanymlar we jenap lar, zaldaky we göni

21
00:01:54,699 --> 00:01:57,972
ýaýlymdaky ähli tomaşaçylara-da çyn ýürekden salam.»

22
00:01:57,972 --> 00:02:04,637
Ilki bilen, gysgaça aýtmak isleýärin, men muny örän gynançly
hasaplaýaryn we asla düşünip bilemok, maňa diýen ýaly iň

23
00:02:04,637 --> 00:02:10,350
soňky pursatda – ýagny anna güni sagat 10:20-de
kabulhanamda bolan jaň arkaly habar berildi – sitata berýärin:

24
00:02:10,350 --> 00:02:15,823
„Germaniýa Bundestagynyň öý tertipnamasyna esaslanýan polisiýanyň
Germaniýa Bundestagynda geçiren ygtybarlylyk

25
00:02:15,823 --> 00:02:20,756
barlagy Germaniýa Bundestagynyň emläklerine maňa
giriş berilip bilinmejekdigini ýüze çykardy.“

26
00:02:20,756 --> 00:02:23,769
Sitat tamamlandy. Şonuň üçin men
Berlindäki myhmanhana otagynda otyryn.

27
00:02:23,769 --> 00:02:29,368
Munyň näme üçin anna güni iň soňky pursatda, meniň diýen ýaly hiç
zat edip bilmejek wagtymda habar berilendigine düşünip bilemok.

28
00:02:29,368 --> 00:02:34,463
Sebäbi federal polisiýa, Petisiýa komiteti bilen aýlar boýy
e-poçta we telefon aragatnaşygyndan soň, meniň bu ýerde esasy

29
00:02:34,463 --> 00:02:37,536
petisiýaçy hökmünde çykyş etjekdigimi eýýäm bäri bilýän bolmaly.

30
00:02:37,536 --> 00:02:42,961
Ýöne tema örän möhüm bolany üçin we şeýle köp adam oňa degişli
bolany üçin we bu möhüm meseläniň indi

31
00:02:42,961 --> 00:02:48,010
ahyry parlament derejesinde-de beýan edilip
bilinmegine köpden bäri garaşýandyklary üçin,

32
00:02:48,010 --> 00:02:53,298
Zoom arkaly birikdirilme teklibini kabul etdim we şu birneme
çäklendirilen şertlerde-de, Hudaýa şükür,

33
00:02:53,298 --> 00:02:58,521
çäklendirilmedik we ýerinde bolup bilýän hanym Bahner
bilen bilelikde elimden gelenini etjek bolaryn.

34
00:02:58,521 --> 00:03:00,875
Bu ýerdäki aragatnaşygyň dowamly işlejekdigine umyt edýärin.

35
00:03:00,875 --> 00:03:06,840
Hanym aklawçy Bahner we men bu ýerde we şu gün MWGfD birleşiginiň
Gyzamykdan goramak kanuny boýunça iş toparynyň

36
00:03:06,840 --> 00:03:11,115
agzalary hökmünde Germaniýadaky müňlerçe
adamyň, esasanam köp ene-atalaryň bähbidini gorýarys,

37
00:03:11,115 --> 00:03:17,257
olar özlerini ýa-da çagalaryny Gyzamykdan goramak kanunynyň
talaplaryna garşy, lukmançylyk taýdan düşnükli sebäplere görä,

38
00:03:17,257 --> 00:03:23,923
gyzamyk ýa-da gyzamyk, parotit, gyzylja garşy, sebäbi indi diňe
üçlük ýa-da dörtlük sanjym bar, sanjym etdirmek islemeýärler.

39
00:03:23,923 --> 00:03:30,743
Bu adamlaryň kontrindikasiýa şahadatnamalary meselesinde köplenç
duçar bolýan göz öňüne getirip bolmajak kynçylyklaryna ahyrsoňy

40
00:03:30,743 --> 00:03:36,445
bes edilmeli we mundan beýläk çydamly bolmaly däldir, şeýle hem
anyk anamnezden soň degişli şahadatnamalary

41
00:03:36,445 --> 00:03:41,676
berýän dogruçyl lukmanlaryň üstünden aňyrsyz
jenaýat yzarlamalary we töhmet atmaklyklar.

42
00:03:41,676 --> 00:03:46,088
Çagalar bagynyň we mekdepleriň ýolbaşçylary, saglygy
goraýyş bölümleri we iň bolmanda etrap sudlary hem bu

43
00:03:46,088 --> 00:03:48,943
düzgünler bilen işlemekde köplenç düýbünden başagaý bolýarlar.

44
00:03:48,943 --> 00:03:54,416
Men nähili gürleýändigimi bilýärin, sebäbi men her
gün öz praktikamda bu tema bilen ýüzbe-ýüz bolýaryn.

45
00:03:54,416 --> 00:04:00,572
Munuň üçin agyr sebäpler bar bolsa-da, peticiýamyzyň
maksady gyzamyk sanjymyny gadagan etmek däl, diňe diýen ýaly

46
00:04:00,572 --> 00:04:03,975
absurda öwrülen gyzamyk sanjymynyň hökmanylygyny ýatyrmakdyr.

47
00:04:03,975 --> 00:04:11,770
Sebäbi buna garşy köp sanly lukmançylyk we hukuk argumentleri bar,
olary meine-freie-impfentscheidung.de web saýtynda çap etdik.

48
00:04:11,770 --> 00:04:13,941
Biziň kesgitlemämiziň netijesi aýdyň.

49
00:04:13,941 --> 00:04:18,163
Hökmany gyzamyk sanjymyna hiç hili zerurlyk ýok.

50
00:04:18,163 --> 00:04:24,078
Siz, Germaniýa Bundestagynyň deputatlary, 2019-njy ýylyň
noýabrynda kanun barada ses bermeli bolanyňyzda, sanjymyň

51
00:04:24,078 --> 00:04:30,330
hökmanylygynyň ýalan zerurlygy baradaky köp sanly ýalňyş
maglumatlar bilen aç-açan aldandyňyz ýa-da aç-açan aldandyňyz.

52
00:04:30,330 --> 00:04:36,903
Aslynda, sanjymdan zyýan çekmek howpy, gynansak-da, gyzamyk
keselinden zyýan çekmek howpyndan birnäçe esse ýokarydyr.

53
00:04:36,903 --> 00:04:40,496
Bu özi sanjym üçin kontrindikasiýa bolup durýar.

54
00:04:40,496 --> 00:04:45,029
Beýleki sanjymlarda bolşy ýaly, biziň pikirimizçe, sanjym
edinmek isleýändikleri ýa-da islemeýändikleri diňe ene-atalaryň,

55
00:04:45,029 --> 00:04:47,596
täsir edilýänleriň we ulularyň öz islegine bagly bolmalydyr.

56
00:04:47,596 --> 00:04:54,510
Bu bolsa, eýýäm diýen ýaly ýok edilen çaga keseli
gyzamygyň howpsuzlygyny göz öňünde tutsak, has dogrydyr.

57
00:04:54,510 --> 00:04:59,310
Lukmanlar bu nukdaýnazardan anyk, dogry we
tankydy düşündiriş bermäge borçlydyrlar.

58
00:04:59,310 --> 00:05:03,536
Şonuň üçin siziň fraksiýaňyzdaky ähli kärdeşleriňizi
biziň argumentlerimiz bilen tanşyrmagyňyzy haýyş edýäris.

59
00:05:03,536 --> 00:05:08,593
Hem-de partiýalar boýunça ähli zerur ädimleri
başlamagyňyzy haýyş edýäris, gyzamykdan goranmak kanuny we onda

60
00:05:08,593 --> 00:05:11,483
beýan edilen sanjym borçlulygy iň gysga wagtda ýatyrylsyn.“

61
00:05:11,483 --> 00:05:15,903
„Näme üçin gyzamykdan goranmak kanuny
dogruçyl ýuristler üçin çydap bolmajak zat?

62
00:05:15,903 --> 00:05:21,196
Sebäbi sagdyn sanjym edilmedik çagalar çagalar bagyndan
we şeýlelik bilen jemgyýetçilik durmuşyndan aýrylýar.

63
00:05:21,196 --> 00:05:26,732
Menin üçin lukmançylyk hukugy boýunça
hünärmen aýal aklawçy hökmünde bu, biziň abraýsyz

64
00:05:26,732 --> 00:05:29,923
nemes geçmişimiziň öňünde täze bir utançdyr.

65
00:05:29,923 --> 00:05:35,490
Sebäbi sanjym edilmedik çagalaryň hakykatdan-da näderejede
howp döredýändigi barada hiç hili töwekgelçilik seljermesi ýok.

66
00:05:35,490 --> 00:05:42,768
Bu sanjym edilmedik çagalaryň öňünden aýdylýan howpy
babatynda hiç wagt arassa, dogry, subutnamalara

67
00:05:42,768 --> 00:05:47,356
esaslanýan ylmy töwekgelçilik bahalandyrmasy geçirilmedi.

68
00:05:47,356 --> 00:05:54,343
Tanymal howpsuzlyk we töwekgelçilik hünärmeni, prof. Werner
Bergholz, halkara talaplarynyň esasynda muny

69
00:05:54,343 --> 00:06:01,556
ýerine ýetirdi we töwekgelçiligiň ýoklugy sebäpli
çagalar bagyndan aýyrmagy diňe grotesk diýip atlandyrdy.

70
00:06:01,556 --> 00:06:05,043
Aslynda sanjym edilmedik çagalar howp däl, olar iň sagdyn.

71
00:06:05,043 --> 00:06:08,623
Muny amerikaly gözleg subut edýär.

72
00:06:08,623 --> 00:06:14,303
Sanjym edilen çagalar sanjym
edilmedik çagalara garanyňda hroniki keselli.

73
00:06:14,303 --> 00:06:20,385
Sanjym edilmedik çagalar bagyndaky çagalary aýyrmak BMG-niň
Çagalar hukuklary baradaky konwensiýasyna we

74
00:06:20,385 --> 00:06:26,196
şol ýerde berkidilen 2-nji maddanyň mutlak
diskriminasiýa gadaganlygyna aç-açan garşy gelýär.

75
00:06:26,196 --> 00:06:32,111
Nemes kanun çykaryjysy we Federal Konstitusiýa kazyýeti hökmany
halkara hukugyny we nemes Esasy kanunyny hem-de

76
00:06:32,111 --> 00:06:39,060
erkin lukmançylyk kararyna esasy hukugy öz içine alýan
ÝB-niň Adam hukuklary Hartiýasyny äsgermezlik edýär.“

77
00:06:39,060 --> 00:06:45,259
Aşakdaky sorag-jogap bölüminde ilki bilen agyr
gyzamyk sanjym zyýanynyň töwekgelçiligi gyzamyk sebäpli

78
00:06:45,259 --> 00:06:48,776
agyr çylşyrymlylygyň töwekgelçiligine deňeşdirilýär.

79
00:06:48,776 --> 00:06:53,803
"Hawa, ECDC beýan edýär, ýagny Germaniýanyň
NAVKO-si Germaniýa üçin gyzamyk keselini

80
00:06:53,803 --> 00:06:57,316
birnäçe ýyldan bäri ýok edilen diýip yglan etdi.

81
00:06:57,316 --> 00:07:04,483
ECDC aýdýar, bir million gyzamyk ýagdaýyna bäş
sany düşýär, ýagny gaty seýrek duş gelýän kesel.

82
00:07:04,483 --> 00:07:17,410
ECDC şeýle hem aýdýar, tutuş Ýewropa BSG sebitinde 100
million adamyň biri gyzamykdan ölýär, 930 million adamyň onusy.

83
00:07:17,410 --> 00:07:25,430
ECDC aýdýar, bir milliardyň biri, ýagny bu resmi
sanlar, gyzamyk sebäpli ensefalit keseline uçraýar.

84
00:07:25,430 --> 00:07:37,376
Muňa garşy Paul-Ehrlich-Instituty tarapyndan
beýan edilen 140 agyr gyzamyk sanjym zyýany dur.

85
00:07:37,376 --> 00:07:45,000
Her ýyl 140 maşgala – Paul-Ehrlich-Instituty
şeýle hem her ýyl takmynan iki ölümi habar berýär.

86
00:07:45,000 --> 00:07:58,116
Ýagny bu, gyzamyk keseline, gyzamygyň agyr netijesine, ensefalit
ýa-da hatda ölüme uçramak howpundan 140 esse ýokarydyr.

87
00:07:58,116 --> 00:08:09,098
Biz Paul-Ehrlich-Institutynyň bu sanlaryny – 140-dan 110 agyr, her
ýyl şolardan ikisi ölümli – 20 esse köpeldip hasaplamaly, sebäbi

88
00:08:09,098 --> 00:08:14,321
subut edilişi ýaly, ýaramaz täsirler diňe 5 % habar berilýär.

89
00:08:14,321 --> 00:08:18,810
Bu derman serişdeleri üçin dogry,
sanjymlar üçin diňe bir göterim.

90
00:08:18,810 --> 00:08:28,341
Onda 20 esse 100 hasaplanylanda, 280 bilen
1140 arasynda agyr sanjym ýaramaz täsirleri bar.

91
00:08:28,341 --> 00:08:31,150
Bu manysyz. Men Ronny Weikl-e geçirýärin."

92
00:08:31,150 --> 00:08:36,900
"Kabul edýärin, sanjymlar elbetde gyzamyk
ýagdaýlarynyň, insidensiýanyň azalmagyna getirýär.

93
00:08:36,900 --> 00:08:38,795
Ýöne biz haýsy baha bilen diýip soramaly.

94
00:08:38,795 --> 00:08:40,596
Sebäbi gyzamyk zyýansyz keseldir.

95
00:08:40,596 --> 00:08:42,750
Gyzamygyň hem köp peýdasy bar.

96
00:08:42,750 --> 00:08:48,523
Bu kesel – immun gorag, uzak möhletli immun gorag –
geçirilen gyzamyk keseli, sanjymdan tapawutlylykda

97
00:08:48,523 --> 00:08:52,023
hemişelik immunitetiň bolmagyna hem goşant goşýar.

98
00:08:52,023 --> 00:08:59,013
Gyzamyk keselini geçirenler soňra durmuşda autoimmun
keselleri, rak keselleri ýaly belli keselleri ep-esli

99
00:08:59,013 --> 00:09:02,870
seýrek duş gelýärler we başga-da köp peýdalary bar. >>>

100
00:09:02,870 --> 00:09:04,420
Şeýlelikde, biz muny haýsy baha bilen etdik?

101
00:09:04,420 --> 00:09:13,546
We möhüm faktor, häzirki wagtda sanjym edilen eneleriň çagalaryna
ýeterlik derejede gorag berip bilmezligi, şonuň üçin köplenç

102
00:09:13,546 --> 00:09:19,702
bäbekleriň hem has howply ýaşda kesellemegi,
şeýlelikde sanjym sebäpli azalan gyzamyk

103
00:09:19,702 --> 00:09:23,323
keselleriniň sanynyň hakykatdanam peýda getirmeýändigi.

104
00:09:23,323 --> 00:09:27,983
“ „Sanjym girizilmezden öňki ýagdaý aslynda düýbünden zyýansyzdy.

105
00:09:27,983 --> 00:09:31,236
Ýeri gelende aýtsak, sanjym ABŞ-da 1963-nji ýylda girizildi.

106
00:09:31,236 --> 00:09:34,943
Germaniýada bolsa 73-nji ýylda, ýagny on ýyl soň.

107
00:09:34,943 --> 00:09:40,897
Biziň statistikamyz bar, olar ölüm derejeleriniň müňýyllygyň
başyna çenli has ýokary bolandygyny, ýöne soňra sanjym

108
00:09:40,897 --> 00:09:44,235
girizilmezden öň uzak wagtlap nola çenli düşendigini görkezýär.

109
00:09:44,235 --> 00:09:48,556
Armstrong atly biriniň ajaýyp
statistikasy bar, ony hemme ýerden okap bolýar.

110
00:09:48,556 --> 00:09:50,990
Germaniýa üçinem statistikalar bar.

111
00:09:50,990 --> 00:09:57,339
Biz 60-njy ýyllarda takmynan ýylda 100-den 1.500-e çenli ölüm
hadysasynyň bolandygyny, takmynan bir million çak

112
00:09:57,339 --> 00:10:03,713
edilýän gyzamyk keseliniň bardygyny çak edip bileris,
sebäbi hemme kişi diýen ýaly gyzamyk bilen keselleýärdi.

113
00:10:03,713 --> 00:10:05,280
Bu zyýansyz çaga keseli boldy.

114
00:10:05,280 --> 00:10:09,850
70-nji ýyllarda bolsa ýylda takmynan 20-30 ölüm hadysasy bardy.

115
00:10:09,850 --> 00:10:18,303
Bu kesel käbirleri tarapyndan hatda garaşylýardy, sebäbi gyzamyk
keseli subut edilişi ýaly immunitetiň berkemegine getirýärdi.

116
00:10:18,303 --> 00:10:23,941
Köplenç çagalar, beýan edilişi ýaly, ösüş böküşlerini başdan
geçirýärdi we soňraky durmuşda hem beýleki kesellerden

117
00:10:23,941 --> 00:10:30,556
goralýardy, şonuň üçin ene-atalar käwagt çagalaryny mekdep ýaşyna
ýetmezden ozal gyzamyk keseli bolan goňşularyna iberýärdiler.

118
00:10:30,556 --> 00:10:36,416
Diýen ýaly her kim dört ýaşdan on ýaş aralygynda gyzamyk
keselini geçirýärdi we şondan soň ömürboýy dowamly goralýardy.

119
00:10:36,416 --> 00:10:43,016
We bu gorag hem diýen ýaly sürü goragyna
goşant goşýardy, bu adaty keselelik arkaly gorag.

120
00:10:43,016 --> 00:10:47,588
Aslynda oňa bejerge edilmedi, sebäbi bejermek zerur däldi.

121
00:10:47,588 --> 00:10:54,556
Diňe çagalara rahatlyk berildi, olara biraz ideg
edildi, olara seredildi, söýgi we mähir görkezildi.

122
00:10:54,556 --> 00:10:57,296
Gyzylyň peseldilmeginiň asla peýdasy ýokdugy görüldi.

123
00:10:57,296 --> 00:11:02,190
Gyzylyň peseldilmeginiň iň köp
kynçylyklary getirýändigi umuman görüldi.

124
00:11:02,190 --> 00:11:08,212
Ýene bir artykmaçlyk, eneleriň ýeterlik derejede sürü
goragyny üpjün edendigi, şeýlelik bilen bäbeklik ýa-da kiçi

125
00:11:08,212 --> 00:11:11,750
çagalyk döwründe keselleriň diýen ýaly ýüze çykmandygydyr.

126
00:11:11,750 --> 00:11:18,748
Şeýlelik bilen, bizde düýbünden zyýansyz ýagdaý bardy we Beate
Bahneriň kitabyndan professor Hennebergiň sözlerinden

127
00:11:18,748 --> 00:11:25,650
bir sitata getirip bilerin. Ol öňki RKI-niň prezidenti we
öňki Federal Saglyk Gullugynyň wise-prezidenti bolupdy.

128
00:11:25,650 --> 00:11:31,809
Ol 1962-nji ýylda - sitata - şeýle diýdi: „Gyzylyň garşysyna
sanjym häzirki wagtda hem maslahat berilmeýär,

129
00:11:31,809 --> 00:11:37,656
sebäbi gyzyly diňe seýrek ýagdaýlarda - bejergi
bilen bejerip bolýan ýagdaýlarda - howply bolýar.

130
00:11:37,656 --> 00:11:40,956
Şonuň üçin gyzylyň öňüni almak dogry däldir, “

131
00:11:40,956 --> 00:11:46,204
Federal Saglyk ministrliginiň döwlet
sekretary Dr. Şenderleýne BMG-niň töwekgelçilik

132
00:11:46,204 --> 00:11:49,510
bahalandyrmasyny geçirendigi barada sorag berildi.

133
00:11:49,510 --> 00:11:53,296
Ine jogap, ýa-da jogap bermezlik.

134
00:11:53,296 --> 00:12:02,641
„Sag bol, jenap başlyk. Ilki bilen aýtmaly, bu ýerde, şu wagta
çenli geçen tapgyrda hem aýdylan sanlar hiç hili esasdan mahrum.

135
00:12:02,641 --> 00:12:05,370
Bu sanlar bu görnüşde ýok.

136
00:12:05,370 --> 00:12:11,629
Biz elbetde RKI we Paul-Ehrlich
instituty bilen örän ýakyndan işleşýäris.

137
00:12:11,629 --> 00:12:19,883
We esasanam, gyzylyň diňe zyýansyz
çagalyk keseli diýen beýany asla dogry däl.

138
00:12:19,883 --> 00:12:25,208
Maksat hakykatdan-da bu keseli ýok etmekdir.

139
00:12:25,208 --> 00:12:26,230
Bu nähili başarýar?

140
00:12:26,230 --> 00:12:29,016
Ýokary sanjym derejesi bilen.

141
00:12:29,016 --> 00:12:34,830
Bu sanjym derejesi hem bu sanjym
subutnamasynyň hökmanylygy girizileninden bäri ýokarlandy.

142
00:12:34,830 --> 00:12:36,196
Şonuň üçin bu sanlar aýdyň.

143
00:12:36,196 --> 00:12:42,510
Olar hem esas bolup durýar we olar hem degişlilikde aýdyňdyr.

144
00:12:42,510 --> 00:12:49,436
Edaralar hem bu bilen intensiw meşgullandylar.

145
00:12:49,436 --> 00:12:56,770
Şeýle hem Federal Konstitusiýa Kazyýeti
2022-nji ýylda bu barada giňişleýin karar çykardy.

146
00:12:56,770 --> 00:13:03,757
We gyzamykdan goramak kanunyndaky
düzgünleriň konstitusiýa laýykdygyny aýtdy.

147
00:13:03,757 --> 00:13:11,083
Şeýle hem subutnama bermek borjunyň
degişlilikde amaly we ýerine ýetirip bolýandygy.

148
00:13:11,083 --> 00:13:16,203
Her zatdan öň, bu keseliň özünde
uly howplaryň bardygyny görkezýär.

149
00:13:16,203 --> 00:13:26,370
Aýtmaly, dogry sanlara görä, 1,000
hadysadan 1-si ölüme sebäp bolup biler.

150
00:13:26,370 --> 00:13:35,880
Muňa garşy: gowy bejerip bolýan allergiki reaksiýalar
gyzamyk sanjymynda millionda 1-den 4-e çenli bolýar.

151
00:13:35,880 --> 00:13:42,928
Şeýlelikde, bular düýbünden başga esaslar we
sanlar bolup, olar hem bu ýerde subut

152
00:13:42,928 --> 00:13:47,980
edilýär we elbetde bu kararlar olara esaslanýar.

153
00:13:47,980 --> 00:13:52,890
Aýdylan sanlaryň dogrulygy barada
başga ýerde hanym Bahner şeýle diýýär:

154
00:13:52,890 --> 00:13:58,165
"Ýene bir gezek, Saglygy goraýyş
ministrliginiň bu ýerde ýalan maglumatlar we ýalan

155
00:13:58,165 --> 00:14:01,490
sanlar barada gürleýändigine gaty geň galýaryn.

156
00:14:01,490 --> 00:14:08,563
Bular bütin dünýäde ýaýran milliona golaý ilatly sebitde
näçe gyzamyk ölüm hadysasynyň bardygyny görkezýän

157
00:14:08,563 --> 00:14:12,343
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň we RKI-nyň öz sanlary.

158
00:14:12,343 --> 00:14:14,100
Ýagny bir ýylda on sany.

159
00:14:14,100 --> 00:14:16,316
Bu 100 milliondan birine deňdir.

160
00:14:16,316 --> 00:14:20,461
RKI-nyň sanlaryny bilmeýändigiňize hem geň galýaryn.

161
00:14:20,461 --> 00:14:29,364
Ýagny Germaniýada on ýyldan bäri gyzamykdan ölüm
hadysasy ýok diýen ýaly we diňe birnäçe ýylda bir

162
00:14:29,364 --> 00:14:34,743
gezek ensefalit ýa-da özi hem jedelli bolan SSPE bolýar.

163
00:14:34,743 --> 00:14:40,830
Bu sanlaryň hemmesini kitapda taparsyňyz. Ony
alandygyňyza begenýärin. Subutnamalar bilen!

164
00:14:40,830 --> 00:14:46,103
Bu hem gyzamyk baradaky hasabat,
ECDC-nyň ýyllyk gyzamyk hasabaty."

165
00:14:46,103 --> 00:14:52,323
Eger siz muny ýalan maglumat diýip
hasaplasaňyz, onda men haýran galmaly bolýaryn.

166
00:14:52,323 --> 00:14:56,640
Onda men sizde esasanam çagalaryň saglygy
hakynda gürrüň edilýärmi diýip hem pikir edýärin.

167
00:14:56,640 --> 00:15:00,954
Resmi sanjym mejburiýetiniň tarapdarlarynyň
esasy argumentleriniň biri bäbekler ýa-da

168
00:15:00,954 --> 00:15:03,709
garry adamlar ýaly gowşak toparlary goramakdyr.

169
00:15:03,709 --> 00:15:08,903
Bu baradaky soraga döwlet
sekretary Schenderlein şeýle jogap berdi:

170
00:15:08,903 --> 00:15:14,896
Sag bol, kärdeşim, esasanam şeýle
möhüm baglanyşygy döredeniňiz üçin.

171
00:15:14,896 --> 00:15:22,590
Bu sanjym we girizilen bu subutnama borjy,
esasanam gowşak toparlary aýratyn goramaga hyzmat edýär.

172
00:15:22,590 --> 00:15:23,200
Ol kim?

173
00:15:23,200 --> 00:15:29,676
Bular bir tarapdan henizem sanjym edilip bilinmeýän
bäbekler - sanjym diňe birinji ýaşdan başlap geçirilýär.

174
00:15:29,676 --> 00:15:31,740
Elbetde, garry adamlar hem.

175
00:15:31,740 --> 00:15:39,730
Elbetde, bu hemişe aýratyn seredilýän
gowşak toparlary, esasanam olary goramakdyr.

176
00:15:39,730 --> 00:15:44,723
Şonuň üçin biz bu sanjym derejesiniň
nähili ýokarlanýandygyna gaty ünsli seredýäris.

177
00:15:44,723 --> 00:15:45,760
Siz muny dogry aýtdyňyz.

178
00:15:45,760 --> 00:15:46,896
Ol azajyk ýokarlandy.

179
00:15:46,896 --> 00:15:52,096
Emma biz henizem bu häzir maksat
diýip aýdyp biljek nokada ýetmedik.

180
00:15:52,096 --> 00:15:58,583
Sebäbi aslynda biz hakykatdanam 90,
ideal ýagdaýda 95 %-den geçmegi isleýäris.

181
00:15:58,583 --> 00:16:02,923
Şonuň üçin giň düşündiriş işleri geçirilýär.

182
00:16:02,923 --> 00:16:06,255
Bu subutnama borjy hem ýerine ýetirilmelidir.

183
00:16:06,255 --> 00:16:13,676
Köp sanly maglumatlar hem berilýär, berlip durulýar.

184
00:16:13,676 --> 00:16:18,810
Meselem, häzir köp ýalan
maglumatlaryň bardygy meselesini görýäris.

185
00:16:18,810 --> 00:16:23,663
Bu bolsa uly aladalandyrmaga sebäp bolýar.

186
00:16:23,663 --> 00:16:32,130
Munuň öňüni almak üçin, meselem, esasanam
Robert-Koch-Institut tarapyndan düşündiriş işleri geçirilýär.

187
00:16:32,130 --> 00:16:40,742
Mysal hökmünde bu ýerde elýeterli bolan we metodologiýa
barada düşündirmäge, şeýle hem ýalan maglumatlary ret

188
00:16:40,742 --> 00:16:45,963
etmäge hyzmat edýän fakt sendwiçlerini agzap geçmek isleýärin.

189
00:16:45,963 --> 00:16:50,700
We bu hem söhbetdeşliklerde ulanylyp bilner.“

190
00:16:50,700 --> 00:16:54,623
Gowşak toparlary goramak barada doktor Weikl şeýle belleýär:

191
00:16:54,623 --> 00:16:57,405
„Indi hanym Şenderleýniň soragyny hem kabul etmek isleýärin.

192
00:16:57,405 --> 00:17:04,762
Göräýmäge ýüz prosent gorag bermeýän sanjym bilen, gyzamyk
ýagdaýlarynyň 20-30 %-iniň aslynda sanjym

193
00:17:04,762 --> 00:17:11,481
edilenlere degişlidigini görüp, munuň bilen
bir zady ýok edip ýa-da aradan aýryp boljakmy?

194
00:17:11,481 --> 00:17:12,716
Sorag şu.

195
00:17:12,716 --> 00:17:20,245
Gowşak toparlaryň goragynyň bolýan diýilýän zady nähili ýüze
çykyp biler, eger biz bilsek – indi biriniň soňunda, bu ECDC

196
00:17:20,245 --> 00:17:27,028
Annual Report 2024-den alynýar – häzir kesellänleriň
köpüsiniň bir ýaşdan kiçi ýaşdakylaryň keselleýändigini,

197
00:17:27,028 --> 00:17:30,636
öň – agzalan höwürtge goragy bar wagty – beýle däldi.

198
00:17:30,636 --> 00:17:32,921
Ýagny bäbekler sanjym sebäpli has howply ýagdaýa düşýärler.

199
00:17:32,921 --> 00:17:39,950
Uly ýaşly adamlar bilen hem edil şeýle, olar öň keseli
geçiren bolsalar, ömürleriniň ahyryna çenli goralan bolardylar.

200
00:17:39,950 --> 00:17:44,110
Indi beýleki soraga, deputatyň soragyna geçeliň.

201
00:17:44,110 --> 00:17:48,787
Biz birnäçe gözleglere esaslanýarys, olary biziň
hasabatymyzda hem okap bilersiňiz, ýeri gelende

202
00:17:48,787 --> 00:17:51,443
aýtsak, ony noýabr aýynda ähli deputatlara iberipdik.

203
00:17:51,443 --> 00:17:53,623
Aşagynda ähli çeşme görkezmeleri bar.

204
00:17:53,623 --> 00:18:00,850
Emma bizde, mysal üçin, Paul-Ehrlich-Institutyň
iň soňky çykaran hasabaty bar, 2012-nji ýyl.

205
00:18:00,850 --> 00:18:02,776
Täze biriniň näme üçin çykmaýandygy sorag döredýär.

206
00:18:02,776 --> 00:18:07,641
Bu bilen meşgullanýan professor Sönnichseniň
pikiriçe, häzirki maglumatlary görmek gaty kyn.

207
00:18:07,641 --> 00:18:12,683
Ýaramaz täsirleriň maglumatlary diňe PDF
faýllary arkaly, olary bölüp aýyrmak gaty kyn.

208
00:18:12,683 --> 00:18:18,570
Emma bizde 2012-nji ýyldan bir hasabat bar we ol
ýerde sanjymyň beýle howpsuz däldigini görýäris.

209
00:18:18,570 --> 00:18:26,190
Sebäbi biz Paul-Ehrlich-Instituta 13,000 agyr
zyýanly täsirleriň habar berilendigini görýäris.

210
00:18:26,190 --> 00:18:32,703
Bu bolsa her 100,000 sanjym dozasyna
takmynan 5,7 habar berlişe gabat gelýär.

211
00:18:32,703 --> 00:18:36,900
Biz bolsa ýylda 1,2 million sanjym geçirýäris.

212
00:18:36,900 --> 00:18:46,215
Meselem, ensefalitiň hem örän ýygy
duşýandygyny görýäris: 8,000-den 1.

213
00:18:46,215 --> 00:18:53,930
Bu bolsa sanjym sebäpli zyýan çeken çagalaryň örän köp
sanynyň boljakdygyna garaşyp biljekdigimizi aňladýar.

214
00:18:53,930 --> 00:18:57,176
Diňe sanlara esaslanyp, Germaniýada
sanjym sebäpli 100-den gowrak çaga.

215
00:18:57,176 --> 00:19:01,129
Soň 2020-nji ýylyň Cochrane gözden geçirmesi hem bar.

216
00:19:01,129 --> 00:19:05,645
Ol hem sanjymyň dramatiki zyýan
getirip biljekdigini tassyklaýar. “

217
00:19:05,645 --> 00:19:06,336


218
00:19:06,336 --> 00:19:09,096
Dr. Weikl başga bir ýerde goşýar:

219
00:19:09,096 --> 00:19:11,950
„Ýene 2020-nji ýylyň Cochrane gözden geçirmesine dolanalyň.

220
00:19:11,950 --> 00:19:17,063
Ol ýerde 8,000-den 1 töwekgelçilik
bilen aseptiki meningit agzalýar.

221
00:19:17,063 --> 00:19:19,103
Ýagny, bu örän ýokary töwekgelçilik.

222
00:19:19,103 --> 00:19:26,410
Gyzamyk sanjymynyň howpsuzlygy baradaky subutnamalar ýagdaýyny
Cochrane Review 2021 özi pesden ortaça diýip bahalandyrýar.

223
00:19:26,410 --> 00:19:30,803
Awtorlar özleri ýazýarlar, olar käte pes
hilli synlaýyş barlaglaryna ýüzlenmeli boldular.

224
00:19:30,803 --> 00:19:34,890
Uzak möhletli dizaýnly ýeterlik howpsuzlyk barlaglary ýöne ýok.

225
00:19:34,890 --> 00:19:36,160
Biz ýene bir gezek göz öňüne getirmeli.

226
00:19:36,160 --> 00:19:39,781
Sanjym bedende ýaýrap, köpelip bilýän janly wiruslardan durýar.

227
00:19:39,781 --> 00:19:45,357
Biz bilýäris, ol ýygy ýagdaýlarda gyzzyrma tutgaýlaryna,
epilepsiýa, awtoimmun kesellerine, idiopatiki trombositopeniki

228
00:19:45,357 --> 00:19:49,762
purpura, bularyň hemmesi hasabatda hem
görkezilýär, gyzamyk keselinden bolan töwekgelçiliklere

229
00:19:49,762 --> 00:19:52,270
garanyňda diýen ýaly töwekgelçiliksizlige getirýär.

230
00:19:52,270 --> 00:19:54,003
Maňa Purpura Schönlein-Henoch agzalýar.

231
00:19:54,003 --> 00:20:00,585
Genri Fordyň gözlegine ünsi çekmek isleýärin, ol 18,000-den
gowrak çagada geçirilen barlaglarda sanjym edilmedikleriň

232
00:20:00,585 --> 00:20:03,350
sanjym edilenlerden ep-esli sagdyndygyny görkezdi.

233
00:20:03,350 --> 00:20:08,937
Bizde gyzamyk sanjymy bilen baglanyşykly ösüşiň
haýallaşmagy, autizm, dermatit, ekzema, 1-nji görnüşli diabet,

234
00:20:08,937 --> 00:20:11,755
allergiýalar, demgysma we ş.m. barada maglumatlar bar.

235
00:20:11,755 --> 00:20:18,016
Kokrane gözden geçirmesinde-de hökman göz
öňünde tutmaly köp, gaty köp deliller bar.“

236
00:20:18,016 --> 00:20:25,056
Ikinji sorag tapgyrynda ikinji gyzamyk sanjymynyň manysy, gyzamyk
üçin ýeke-täk sanjym serişdäniň ýoklugy, gyzamygyň

237
00:20:25,056 --> 00:20:31,703
howply ýa-da peýdaly çagalyk keseli bolup-bolmaýandygy
we başga-da köp meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

238
00:20:31,703 --> 00:20:37,835
Dr. Weikl gyzamygy düýbünden ýok edip boljakdygy
ýa-da bolmajakdygy baradaky soraga jogap berýär. Sebäbi

239
00:20:37,835 --> 00:20:41,700
bu gyzamyk sanjymynyň hökmanylygy üçin resmi maksat:

240
00:20:41,700 --> 00:20:47,040
„Bir tarapdan, biz habar beriş edaralaryna bu
habarlaryň gaty az berilýändigini bilýäris.

241
00:20:47,040 --> 00:20:50,243
Biz eýýäm 15-20 faktor görkezdik.

242
00:20:50,243 --> 00:20:51,976
Belki, ol has-da köp, gaty köp bolmagy mümkin.

243
00:20:51,976 --> 00:20:53,536
Käbirleri 100 faktory barada aýdýarlar.

244
00:20:53,536 --> 00:20:56,410
Ýaramaz täsirleriň habarlary gaty, gaty köp.

245
00:20:56,410 --> 00:21:05,258
Iň möhüm sorag: 100% täsir etmeýän sanjym bilen, ECDC sanlaryndan
görşümiz ýaly, gyzamyk ýagdaýlarynyň takmynan 20-30% sanjym

246
00:21:05,258 --> 00:21:09,743
edilenlere degişli we başga-da köp gözlegler hem muňa degişli.

247
00:21:09,743 --> 00:21:14,343
Döwlet sekretarynyň ýörite aýdan
zadyny düýbünden ýok edip bilermik?!

248
00:21:14,343 --> 00:21:16,236
Soňra birleşdirilen sanjym baradaky sorag.

249
00:21:16,236 --> 00:21:20,522
Birleşdirilen sanjymy nädip bermeli, onuň içinde
bir kesel, meselem, Germaniýada ençeme ýyl bäri ýok

250
00:21:20,522 --> 00:21:23,010
edilen hasaplanýan gyzylja bar, bu beden jezasydyr.

251
00:21:23,010 --> 00:21:32,174
Men sanjagyň howplydygyny ýene bir gezek nygtamak isleýärin,
professor Jilkiň, STIKO-nyň öňki agzasy, Amber prokuraturasynyň

252
00:21:32,174 --> 00:21:39,345
tabşyrygy boýunça derňew işi üçin taýýarlan ekspertizasy, ol
ýerde özi hem ýazýar, sanjym wagtynda

253
00:21:39,345 --> 00:21:46,040
gyzamyk ensefalitiniň töwekgelçiligi sanjymsyz
ýagdaýdan sekiz esse on ýedi esse ýokarydyr.

254
00:21:46,040 --> 00:21:49,220
Ol sanjymyň ägirt uly zyýan getirýändigini ýazýar.

255
00:21:49,220 --> 00:21:52,629
Biziň özümize bermeli esasy soragymyz bolsa şu:

256
00:21:52,629 --> 00:22:00,100
Bize umumy baýlyk hökmünde satylan gyzamyk ýokançlygynyň
köp, köp zyýanlary bilen birlikde azalmagyny, subut edilýän

257
00:22:00,100 --> 00:22:03,896
şahsyň saglygyna howp salmagyna nädip deňleşdirip bolýar?

258
00:22:03,896 --> 00:22:07,183
Biz lukmanlar şahsa borçly, umumy saglyga däl.

259
00:22:07,183 --> 00:22:14,158
Biz häzir ECDC-niň sanlaryndan bilýäris, WHO-nyň Ýewropa
sebitinde, oňa bir milliarddan gowrak adam girýär, ýagny hemme

260
00:22:14,158 --> 00:22:17,876
zat hasaba alynýar, 100 million adamyň birinden ikisine çenli.

261
00:22:17,876 --> 00:22:22,470
Gyzamykdan 100 million adamyň birinden ikisine çenli ölýär.

262
00:22:22,470 --> 00:22:31,216
2024-nji ýylda sebitde 23 adam öldi,
2023-nji ýylda bolsa 10 adam öldi.

263
00:22:31,216 --> 00:22:42,296
Bu aşa az san we aslynda esasy hukuklary çäklendirmek üçin zerur
bolan epidemiologik gyssagly ýagdaýy hiç hili esaslandyrmaýar.“

264
00:22:42,296 --> 00:22:44,103
Hormatly tomaşaçylar!

265
00:22:44,103 --> 00:22:48,567
Bu ýerde haýsydyr bir hukuk dawalary we
lukmançylyk teoriýalary barada däl, eýsem

266
00:22:48,567 --> 00:22:51,820
millionlarça adamyň abadançylygy barada aýdylýar.

267
00:22:51,820 --> 00:22:58,046
Kla.TV siziň üçin Bundestagyň deputatlarynyň bu
petisiýa nähili çemeleşýändigini yzarlamagy dowam etdirer.