WEBVTT

00:00.512 --> 00:07.240
2020-nji ýylyň 1-nji martyndan başlap Germaniýada çaga bakja
ýa-da mekdep ýaly jemgyýetçilik edarasyna täzeden

00:07.240 --> 00:14.183
kabul edilende bir ýaşyny dolduran çagalar ýaly belli
toparlar üçin gyzamyk sanjymy hökmany bolup durýar.

00:14.183 --> 00:21.136
1970-nji ýyldan soň doglan jemgyýetçilik we
lukmançylyk edaralarynyň işgärleri we başgalar.

00:21.136 --> 00:29.003
Şeýle gyzamyk sanjymynyň hökmanylygy başdan bäri lukmançylyk
we hukuk taýdan esaslandyrylyşy boýunça gaty şübheli boldy.

00:29.003 --> 00:34.475
Lukmanlar, alymlar we hukukçylar praktikada
näsaglaryň ýa-da ene-atalaryň we çagalaryň

00:34.475 --> 00:37.703
kynçylyklary bilen ýene-de ýüzbe-ýüz boldular:

00:37.703 --> 00:42.964
ýa sanjymyň güýçli zyýanly täsirleri sebäpli, ýa-da jemgyýetçilik
edaralaryndan çykarylma sebäpli, ýa-da

00:42.964 --> 00:48.376
sanjym edilmedik halatynda häkimiýetler tarapyndan
ýokary jerime töleg talap edilmegi sebäpli.

00:48.376 --> 00:57.190
Bu olary gyzamyk sanjymynyň hökmanylygy baradaky resmi
rowaýatlaryň düýpli barlagyna iterdi. Kla.TV habar berdi.

00:57.190 --> 01:04.887
Bu tema başgalaryň arasynda «Mediziner und Wissenschaftler
für Gesundheit, Freiheit und Demokratie, e.V.» birleşiginiň

01:04.887 --> 01:09.116
orunbasary doktor Ronald Weikl bilen hem gyzyklandyrdy.

01:09.116 --> 01:14.309
Birleşik gyzamyk sanjymynyň hökmanylygyny
derrew ýatyrmak barada petisiýa başlady.

01:14.309 --> 01:24.636
Berlinde Bundestagyň petisiýa komitetiniň öňünde diňlenişik
geçirmek üçin zerur bolan 30.000 gol çekmegiň kworumyna ýetildi.

01:24.636 --> 01:30.471
Ol 2026-njy ýylyň 21-nji sentýabrynda doktor Ronald
Weikliň lukmançylyk hukugy boýunça hünärmen aklawçy

01:30.471 --> 01:33.990
Beate Bahner bilen bilelikde gatnaşmagynda geçirildi.

01:33.990 --> 01:39.232
Aşakda takmynan bir sagatlap dowam eden
sorag-jogap tapgyryndan iň möhüm bölekleri görýärsiňiz.

01:39.232 --> 01:46.156
Doktor Weikliň az öň Bundestaga
girmeginiň gadagan edilendigi häsiýetli boldy.

01:46.156 --> 01:50.643
Başda petisiýaçylar öz arzyny beýan etdiler:

01:50.643 --> 01:54.699
«Hormatly başlyk hanym, hormatly deputat
hanymlar we jenap lar, zaldaky we göni

01:54.699 --> 01:57.972
ýaýlymdaky ähli tomaşaçylara-da çyn ýürekden salam.»

01:57.972 --> 02:04.637
Ilki bilen, gysgaça aýtmak isleýärin, men muny örän gynançly
hasaplaýaryn we asla düşünip bilemok, maňa diýen ýaly iň

02:04.637 --> 02:10.350
soňky pursatda – ýagny anna güni sagat 10:20-de
kabulhanamda bolan jaň arkaly habar berildi – sitata berýärin:

02:10.350 --> 02:15.823
„Germaniýa Bundestagynyň öý tertipnamasyna esaslanýan polisiýanyň
Germaniýa Bundestagynda geçiren ygtybarlylyk

02:15.823 --> 02:20.756
barlagy Germaniýa Bundestagynyň emläklerine maňa
giriş berilip bilinmejekdigini ýüze çykardy.“

02:20.756 --> 02:23.769
Sitat tamamlandy. Şonuň üçin men
Berlindäki myhmanhana otagynda otyryn.

02:23.769 --> 02:29.368
Munyň näme üçin anna güni iň soňky pursatda, meniň diýen ýaly hiç
zat edip bilmejek wagtymda habar berilendigine düşünip bilemok.

02:29.368 --> 02:34.463
Sebäbi federal polisiýa, Petisiýa komiteti bilen aýlar boýy
e-poçta we telefon aragatnaşygyndan soň, meniň bu ýerde esasy

02:34.463 --> 02:37.536
petisiýaçy hökmünde çykyş etjekdigimi eýýäm bäri bilýän bolmaly.

02:37.536 --> 02:42.961
Ýöne tema örän möhüm bolany üçin we şeýle köp adam oňa degişli
bolany üçin we bu möhüm meseläniň indi

02:42.961 --> 02:48.010
ahyry parlament derejesinde-de beýan edilip
bilinmegine köpden bäri garaşýandyklary üçin,

02:48.010 --> 02:53.298
Zoom arkaly birikdirilme teklibini kabul etdim we şu birneme
çäklendirilen şertlerde-de, Hudaýa şükür,

02:53.298 --> 02:58.521
çäklendirilmedik we ýerinde bolup bilýän hanym Bahner
bilen bilelikde elimden gelenini etjek bolaryn.

02:58.521 --> 03:00.875
Bu ýerdäki aragatnaşygyň dowamly işlejekdigine umyt edýärin.

03:00.875 --> 03:06.840
Hanym aklawçy Bahner we men bu ýerde we şu gün MWGfD birleşiginiň
Gyzamykdan goramak kanuny boýunça iş toparynyň

03:06.840 --> 03:11.115
agzalary hökmünde Germaniýadaky müňlerçe
adamyň, esasanam köp ene-atalaryň bähbidini gorýarys,

03:11.115 --> 03:17.257
olar özlerini ýa-da çagalaryny Gyzamykdan goramak kanunynyň
talaplaryna garşy, lukmançylyk taýdan düşnükli sebäplere görä,

03:17.257 --> 03:23.923
gyzamyk ýa-da gyzamyk, parotit, gyzylja garşy, sebäbi indi diňe
üçlük ýa-da dörtlük sanjym bar, sanjym etdirmek islemeýärler.

03:23.923 --> 03:30.743
Bu adamlaryň kontrindikasiýa şahadatnamalary meselesinde köplenç
duçar bolýan göz öňüne getirip bolmajak kynçylyklaryna ahyrsoňy

03:30.743 --> 03:36.445
bes edilmeli we mundan beýläk çydamly bolmaly däldir, şeýle hem
anyk anamnezden soň degişli şahadatnamalary

03:36.445 --> 03:41.676
berýän dogruçyl lukmanlaryň üstünden aňyrsyz
jenaýat yzarlamalary we töhmet atmaklyklar.

03:41.676 --> 03:46.088
Çagalar bagynyň we mekdepleriň ýolbaşçylary, saglygy
goraýyş bölümleri we iň bolmanda etrap sudlary hem bu

03:46.088 --> 03:48.943
düzgünler bilen işlemekde köplenç düýbünden başagaý bolýarlar.

03:48.943 --> 03:54.416
Men nähili gürleýändigimi bilýärin, sebäbi men her
gün öz praktikamda bu tema bilen ýüzbe-ýüz bolýaryn.

03:54.416 --> 04:00.572
Munuň üçin agyr sebäpler bar bolsa-da, peticiýamyzyň
maksady gyzamyk sanjymyny gadagan etmek däl, diňe diýen ýaly

04:00.572 --> 04:03.975
absurda öwrülen gyzamyk sanjymynyň hökmanylygyny ýatyrmakdyr.

04:03.975 --> 04:11.770
Sebäbi buna garşy köp sanly lukmançylyk we hukuk argumentleri bar,
olary meine-freie-impfentscheidung.de web saýtynda çap etdik.

04:11.770 --> 04:13.941
Biziň kesgitlemämiziň netijesi aýdyň.

04:13.941 --> 04:18.163
Hökmany gyzamyk sanjymyna hiç hili zerurlyk ýok.

04:18.163 --> 04:24.078
Siz, Germaniýa Bundestagynyň deputatlary, 2019-njy ýylyň
noýabrynda kanun barada ses bermeli bolanyňyzda, sanjymyň

04:24.078 --> 04:30.330
hökmanylygynyň ýalan zerurlygy baradaky köp sanly ýalňyş
maglumatlar bilen aç-açan aldandyňyz ýa-da aç-açan aldandyňyz.

04:30.330 --> 04:36.903
Aslynda, sanjymdan zyýan çekmek howpy, gynansak-da, gyzamyk
keselinden zyýan çekmek howpyndan birnäçe esse ýokarydyr.

04:36.903 --> 04:40.496
Bu özi sanjym üçin kontrindikasiýa bolup durýar.

04:40.496 --> 04:45.029
Beýleki sanjymlarda bolşy ýaly, biziň pikirimizçe, sanjym
edinmek isleýändikleri ýa-da islemeýändikleri diňe ene-atalaryň,

04:45.029 --> 04:47.596
täsir edilýänleriň we ulularyň öz islegine bagly bolmalydyr.

04:47.596 --> 04:54.510
Bu bolsa, eýýäm diýen ýaly ýok edilen çaga keseli
gyzamygyň howpsuzlygyny göz öňünde tutsak, has dogrydyr.

04:54.510 --> 04:59.310
Lukmanlar bu nukdaýnazardan anyk, dogry we
tankydy düşündiriş bermäge borçlydyrlar.

04:59.310 --> 05:03.536
Şonuň üçin siziň fraksiýaňyzdaky ähli kärdeşleriňizi
biziň argumentlerimiz bilen tanşyrmagyňyzy haýyş edýäris.

05:03.536 --> 05:08.593
Hem-de partiýalar boýunça ähli zerur ädimleri
başlamagyňyzy haýyş edýäris, gyzamykdan goranmak kanuny we onda

05:08.593 --> 05:11.483
beýan edilen sanjym borçlulygy iň gysga wagtda ýatyrylsyn.“

05:11.483 --> 05:15.903
„Näme üçin gyzamykdan goranmak kanuny
dogruçyl ýuristler üçin çydap bolmajak zat?

05:15.903 --> 05:21.196
Sebäbi sagdyn sanjym edilmedik çagalar çagalar bagyndan
we şeýlelik bilen jemgyýetçilik durmuşyndan aýrylýar.

05:21.196 --> 05:26.732
Menin üçin lukmançylyk hukugy boýunça
hünärmen aýal aklawçy hökmünde bu, biziň abraýsyz

05:26.732 --> 05:29.923
nemes geçmişimiziň öňünde täze bir utançdyr.

05:29.923 --> 05:35.490
Sebäbi sanjym edilmedik çagalaryň hakykatdan-da näderejede
howp döredýändigi barada hiç hili töwekgelçilik seljermesi ýok.

05:35.490 --> 05:42.768
Bu sanjym edilmedik çagalaryň öňünden aýdylýan howpy
babatynda hiç wagt arassa, dogry, subutnamalara

05:42.768 --> 05:47.356
esaslanýan ylmy töwekgelçilik bahalandyrmasy geçirilmedi.

05:47.356 --> 05:54.343
Tanymal howpsuzlyk we töwekgelçilik hünärmeni, prof. Werner
Bergholz, halkara talaplarynyň esasynda muny

05:54.343 --> 06:01.556
ýerine ýetirdi we töwekgelçiligiň ýoklugy sebäpli
çagalar bagyndan aýyrmagy diňe grotesk diýip atlandyrdy.

06:01.556 --> 06:05.043
Aslynda sanjym edilmedik çagalar howp däl, olar iň sagdyn.

06:05.043 --> 06:08.623
Muny amerikaly gözleg subut edýär.

06:08.623 --> 06:14.303
Sanjym edilen çagalar sanjym
edilmedik çagalara garanyňda hroniki keselli.

06:14.303 --> 06:20.385
Sanjym edilmedik çagalar bagyndaky çagalary aýyrmak BMG-niň
Çagalar hukuklary baradaky konwensiýasyna we

06:20.385 --> 06:26.196
şol ýerde berkidilen 2-nji maddanyň mutlak
diskriminasiýa gadaganlygyna aç-açan garşy gelýär.

06:26.196 --> 06:32.111
Nemes kanun çykaryjysy we Federal Konstitusiýa kazyýeti hökmany
halkara hukugyny we nemes Esasy kanunyny hem-de

06:32.111 --> 06:39.060
erkin lukmançylyk kararyna esasy hukugy öz içine alýan
ÝB-niň Adam hukuklary Hartiýasyny äsgermezlik edýär.“

06:39.060 --> 06:45.259
Aşakdaky sorag-jogap bölüminde ilki bilen agyr
gyzamyk sanjym zyýanynyň töwekgelçiligi gyzamyk sebäpli

06:45.259 --> 06:48.776
agyr çylşyrymlylygyň töwekgelçiligine deňeşdirilýär.

06:48.776 --> 06:53.803
"Hawa, ECDC beýan edýär, ýagny Germaniýanyň
NAVKO-si Germaniýa üçin gyzamyk keselini

06:53.803 --> 06:57.316
birnäçe ýyldan bäri ýok edilen diýip yglan etdi.

06:57.316 --> 07:04.483
ECDC aýdýar, bir million gyzamyk ýagdaýyna bäş
sany düşýär, ýagny gaty seýrek duş gelýän kesel.

07:04.483 --> 07:17.410
ECDC şeýle hem aýdýar, tutuş Ýewropa BSG sebitinde 100
million adamyň biri gyzamykdan ölýär, 930 million adamyň onusy.

07:17.410 --> 07:25.430
ECDC aýdýar, bir milliardyň biri, ýagny bu resmi
sanlar, gyzamyk sebäpli ensefalit keseline uçraýar.

07:25.430 --> 07:37.376
Muňa garşy Paul-Ehrlich-Instituty tarapyndan
beýan edilen 140 agyr gyzamyk sanjym zyýany dur.

07:37.376 --> 07:45.000
Her ýyl 140 maşgala – Paul-Ehrlich-Instituty
şeýle hem her ýyl takmynan iki ölümi habar berýär.

07:45.000 --> 07:58.116
Ýagny bu, gyzamyk keseline, gyzamygyň agyr netijesine, ensefalit
ýa-da hatda ölüme uçramak howpundan 140 esse ýokarydyr.

07:58.116 --> 08:09.098
Biz Paul-Ehrlich-Institutynyň bu sanlaryny – 140-dan 110 agyr, her
ýyl şolardan ikisi ölümli – 20 esse köpeldip hasaplamaly, sebäbi

08:09.098 --> 08:14.321
subut edilişi ýaly, ýaramaz täsirler diňe 5 % habar berilýär.

08:14.321 --> 08:18.810
Bu derman serişdeleri üçin dogry,
sanjymlar üçin diňe bir göterim.

08:18.810 --> 08:28.341
Onda 20 esse 100 hasaplanylanda, 280 bilen
1140 arasynda agyr sanjym ýaramaz täsirleri bar.

08:28.341 --> 08:31.150
Bu manysyz. Men Ronny Weikl-e geçirýärin."

08:31.150 --> 08:36.900
"Kabul edýärin, sanjymlar elbetde gyzamyk
ýagdaýlarynyň, insidensiýanyň azalmagyna getirýär.

08:36.900 --> 08:38.795
Ýöne biz haýsy baha bilen diýip soramaly.

08:38.795 --> 08:40.596
Sebäbi gyzamyk zyýansyz keseldir.

08:40.596 --> 08:42.750
Gyzamygyň hem köp peýdasy bar.

08:42.750 --> 08:48.523
Bu kesel – immun gorag, uzak möhletli immun gorag –
geçirilen gyzamyk keseli, sanjymdan tapawutlylykda

08:48.523 --> 08:52.023
hemişelik immunitetiň bolmagyna hem goşant goşýar.

08:52.023 --> 08:59.013
Gyzamyk keselini geçirenler soňra durmuşda autoimmun
keselleri, rak keselleri ýaly belli keselleri ep-esli

08:59.013 --> 09:02.870
seýrek duş gelýärler we başga-da köp peýdalary bar. >>>

09:02.870 --> 09:04.420
Şeýlelikde, biz muny haýsy baha bilen etdik?

09:04.420 --> 09:13.546
We möhüm faktor, häzirki wagtda sanjym edilen eneleriň çagalaryna
ýeterlik derejede gorag berip bilmezligi, şonuň üçin köplenç

09:13.546 --> 09:19.702
bäbekleriň hem has howply ýaşda kesellemegi,
şeýlelikde sanjym sebäpli azalan gyzamyk

09:19.702 --> 09:23.323
keselleriniň sanynyň hakykatdanam peýda getirmeýändigi.

09:23.323 --> 09:27.983
“ „Sanjym girizilmezden öňki ýagdaý aslynda düýbünden zyýansyzdy.

09:27.983 --> 09:31.236
Ýeri gelende aýtsak, sanjym ABŞ-da 1963-nji ýylda girizildi.

09:31.236 --> 09:34.943
Germaniýada bolsa 73-nji ýylda, ýagny on ýyl soň.

09:34.943 --> 09:40.897
Biziň statistikamyz bar, olar ölüm derejeleriniň müňýyllygyň
başyna çenli has ýokary bolandygyny, ýöne soňra sanjym

09:40.897 --> 09:44.235
girizilmezden öň uzak wagtlap nola çenli düşendigini görkezýär.

09:44.235 --> 09:48.556
Armstrong atly biriniň ajaýyp
statistikasy bar, ony hemme ýerden okap bolýar.

09:48.556 --> 09:50.990
Germaniýa üçinem statistikalar bar.

09:50.990 --> 09:57.339
Biz 60-njy ýyllarda takmynan ýylda 100-den 1.500-e çenli ölüm
hadysasynyň bolandygyny, takmynan bir million çak

09:57.339 --> 10:03.713
edilýän gyzamyk keseliniň bardygyny çak edip bileris,
sebäbi hemme kişi diýen ýaly gyzamyk bilen keselleýärdi.

10:03.713 --> 10:05.280
Bu zyýansyz çaga keseli boldy.

10:05.280 --> 10:09.850
70-nji ýyllarda bolsa ýylda takmynan 20-30 ölüm hadysasy bardy.

10:09.850 --> 10:18.303
Bu kesel käbirleri tarapyndan hatda garaşylýardy, sebäbi gyzamyk
keseli subut edilişi ýaly immunitetiň berkemegine getirýärdi.

10:18.303 --> 10:23.941
Köplenç çagalar, beýan edilişi ýaly, ösüş böküşlerini başdan
geçirýärdi we soňraky durmuşda hem beýleki kesellerden

10:23.941 --> 10:30.556
goralýardy, şonuň üçin ene-atalar käwagt çagalaryny mekdep ýaşyna
ýetmezden ozal gyzamyk keseli bolan goňşularyna iberýärdiler.

10:30.556 --> 10:36.416
Diýen ýaly her kim dört ýaşdan on ýaş aralygynda gyzamyk
keselini geçirýärdi we şondan soň ömürboýy dowamly goralýardy.

10:36.416 --> 10:43.016
We bu gorag hem diýen ýaly sürü goragyna
goşant goşýardy, bu adaty keselelik arkaly gorag.

10:43.016 --> 10:47.588
Aslynda oňa bejerge edilmedi, sebäbi bejermek zerur däldi.

10:47.588 --> 10:54.556
Diňe çagalara rahatlyk berildi, olara biraz ideg
edildi, olara seredildi, söýgi we mähir görkezildi.

10:54.556 --> 10:57.296
Gyzylyň peseldilmeginiň asla peýdasy ýokdugy görüldi.

10:57.296 --> 11:02.190
Gyzylyň peseldilmeginiň iň köp
kynçylyklary getirýändigi umuman görüldi.

11:02.190 --> 11:08.212
Ýene bir artykmaçlyk, eneleriň ýeterlik derejede sürü
goragyny üpjün edendigi, şeýlelik bilen bäbeklik ýa-da kiçi

11:08.212 --> 11:11.750
çagalyk döwründe keselleriň diýen ýaly ýüze çykmandygydyr.

11:11.750 --> 11:18.748
Şeýlelik bilen, bizde düýbünden zyýansyz ýagdaý bardy we Beate
Bahneriň kitabyndan professor Hennebergiň sözlerinden

11:18.748 --> 11:25.650
bir sitata getirip bilerin. Ol öňki RKI-niň prezidenti we
öňki Federal Saglyk Gullugynyň wise-prezidenti bolupdy.

11:25.650 --> 11:31.809
Ol 1962-nji ýylda - sitata - şeýle diýdi: „Gyzylyň garşysyna
sanjym häzirki wagtda hem maslahat berilmeýär,

11:31.809 --> 11:37.656
sebäbi gyzyly diňe seýrek ýagdaýlarda - bejergi
bilen bejerip bolýan ýagdaýlarda - howply bolýar.

11:37.656 --> 11:40.956
Şonuň üçin gyzylyň öňüni almak dogry däldir, “

11:40.956 --> 11:46.204
Federal Saglyk ministrliginiň döwlet
sekretary Dr. Şenderleýne BMG-niň töwekgelçilik

11:46.204 --> 11:49.510
bahalandyrmasyny geçirendigi barada sorag berildi.

11:49.510 --> 11:53.296
Ine jogap, ýa-da jogap bermezlik.

11:53.296 --> 12:02.641
„Sag bol, jenap başlyk. Ilki bilen aýtmaly, bu ýerde, şu wagta
çenli geçen tapgyrda hem aýdylan sanlar hiç hili esasdan mahrum.

12:02.641 --> 12:05.370
Bu sanlar bu görnüşde ýok.

12:05.370 --> 12:11.629
Biz elbetde RKI we Paul-Ehrlich
instituty bilen örän ýakyndan işleşýäris.

12:11.629 --> 12:19.883
We esasanam, gyzylyň diňe zyýansyz
çagalyk keseli diýen beýany asla dogry däl.

12:19.883 --> 12:25.208
Maksat hakykatdan-da bu keseli ýok etmekdir.

12:25.208 --> 12:26.230
Bu nähili başarýar?

12:26.230 --> 12:29.016
Ýokary sanjym derejesi bilen.

12:29.016 --> 12:34.830
Bu sanjym derejesi hem bu sanjym
subutnamasynyň hökmanylygy girizileninden bäri ýokarlandy.

12:34.830 --> 12:36.196
Şonuň üçin bu sanlar aýdyň.

12:36.196 --> 12:42.510
Olar hem esas bolup durýar we olar hem degişlilikde aýdyňdyr.

12:42.510 --> 12:49.436
Edaralar hem bu bilen intensiw meşgullandylar.

12:49.436 --> 12:56.770
Şeýle hem Federal Konstitusiýa Kazyýeti
2022-nji ýylda bu barada giňişleýin karar çykardy.

12:56.770 --> 13:03.757
We gyzamykdan goramak kanunyndaky
düzgünleriň konstitusiýa laýykdygyny aýtdy.

13:03.757 --> 13:11.083
Şeýle hem subutnama bermek borjunyň
degişlilikde amaly we ýerine ýetirip bolýandygy.

13:11.083 --> 13:16.203
Her zatdan öň, bu keseliň özünde
uly howplaryň bardygyny görkezýär.

13:16.203 --> 13:26.370
Aýtmaly, dogry sanlara görä, 1,000
hadysadan 1-si ölüme sebäp bolup biler.

13:26.370 --> 13:35.880
Muňa garşy: gowy bejerip bolýan allergiki reaksiýalar
gyzamyk sanjymynda millionda 1-den 4-e çenli bolýar.

13:35.880 --> 13:42.928
Şeýlelikde, bular düýbünden başga esaslar we
sanlar bolup, olar hem bu ýerde subut

13:42.928 --> 13:47.980
edilýär we elbetde bu kararlar olara esaslanýar.

13:47.980 --> 13:52.890
Aýdylan sanlaryň dogrulygy barada
başga ýerde hanym Bahner şeýle diýýär:

13:52.890 --> 13:58.165
"Ýene bir gezek, Saglygy goraýyş
ministrliginiň bu ýerde ýalan maglumatlar we ýalan

13:58.165 --> 14:01.490
sanlar barada gürleýändigine gaty geň galýaryn.

14:01.490 --> 14:08.563
Bular bütin dünýäde ýaýran milliona golaý ilatly sebitde
näçe gyzamyk ölüm hadysasynyň bardygyny görkezýän

14:08.563 --> 14:12.343
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň we RKI-nyň öz sanlary.

14:12.343 --> 14:14.100
Ýagny bir ýylda on sany.

14:14.100 --> 14:16.316
Bu 100 milliondan birine deňdir.

14:16.316 --> 14:20.461
RKI-nyň sanlaryny bilmeýändigiňize hem geň galýaryn.

14:20.461 --> 14:29.364
Ýagny Germaniýada on ýyldan bäri gyzamykdan ölüm
hadysasy ýok diýen ýaly we diňe birnäçe ýylda bir

14:29.364 --> 14:34.743
gezek ensefalit ýa-da özi hem jedelli bolan SSPE bolýar.

14:34.743 --> 14:40.830
Bu sanlaryň hemmesini kitapda taparsyňyz. Ony
alandygyňyza begenýärin. Subutnamalar bilen!

14:40.830 --> 14:46.103
Bu hem gyzamyk baradaky hasabat,
ECDC-nyň ýyllyk gyzamyk hasabaty."

14:46.103 --> 14:52.323
Eger siz muny ýalan maglumat diýip
hasaplasaňyz, onda men haýran galmaly bolýaryn.

14:52.323 --> 14:56.640
Onda men sizde esasanam çagalaryň saglygy
hakynda gürrüň edilýärmi diýip hem pikir edýärin.

14:56.640 --> 15:00.954
Resmi sanjym mejburiýetiniň tarapdarlarynyň
esasy argumentleriniň biri bäbekler ýa-da

15:00.954 --> 15:03.709
garry adamlar ýaly gowşak toparlary goramakdyr.

15:03.709 --> 15:08.903
Bu baradaky soraga döwlet
sekretary Schenderlein şeýle jogap berdi:

15:08.903 --> 15:14.896
Sag bol, kärdeşim, esasanam şeýle
möhüm baglanyşygy döredeniňiz üçin.

15:14.896 --> 15:22.590
Bu sanjym we girizilen bu subutnama borjy,
esasanam gowşak toparlary aýratyn goramaga hyzmat edýär.

15:22.590 --> 15:23.200
Ol kim?

15:23.200 --> 15:29.676
Bular bir tarapdan henizem sanjym edilip bilinmeýän
bäbekler - sanjym diňe birinji ýaşdan başlap geçirilýär.

15:29.676 --> 15:31.740
Elbetde, garry adamlar hem.

15:31.740 --> 15:39.730
Elbetde, bu hemişe aýratyn seredilýän
gowşak toparlary, esasanam olary goramakdyr.

15:39.730 --> 15:44.723
Şonuň üçin biz bu sanjym derejesiniň
nähili ýokarlanýandygyna gaty ünsli seredýäris.

15:44.723 --> 15:45.760
Siz muny dogry aýtdyňyz.

15:45.760 --> 15:46.896
Ol azajyk ýokarlandy.

15:46.896 --> 15:52.096
Emma biz henizem bu häzir maksat
diýip aýdyp biljek nokada ýetmedik.

15:52.096 --> 15:58.583
Sebäbi aslynda biz hakykatdanam 90,
ideal ýagdaýda 95 %-den geçmegi isleýäris.

15:58.583 --> 16:02.923
Şonuň üçin giň düşündiriş işleri geçirilýär.

16:02.923 --> 16:06.255
Bu subutnama borjy hem ýerine ýetirilmelidir.

16:06.255 --> 16:13.676
Köp sanly maglumatlar hem berilýär, berlip durulýar.

16:13.676 --> 16:18.810
Meselem, häzir köp ýalan
maglumatlaryň bardygy meselesini görýäris.

16:18.810 --> 16:23.663
Bu bolsa uly aladalandyrmaga sebäp bolýar.

16:23.663 --> 16:32.130
Munuň öňüni almak üçin, meselem, esasanam
Robert-Koch-Institut tarapyndan düşündiriş işleri geçirilýär.

16:32.130 --> 16:40.742
Mysal hökmünde bu ýerde elýeterli bolan we metodologiýa
barada düşündirmäge, şeýle hem ýalan maglumatlary ret

16:40.742 --> 16:45.963
etmäge hyzmat edýän fakt sendwiçlerini agzap geçmek isleýärin.

16:45.963 --> 16:50.700
We bu hem söhbetdeşliklerde ulanylyp bilner.“

16:50.700 --> 16:54.623
Gowşak toparlary goramak barada doktor Weikl şeýle belleýär:

16:54.623 --> 16:57.405
„Indi hanym Şenderleýniň soragyny hem kabul etmek isleýärin.

16:57.405 --> 17:04.762
Göräýmäge ýüz prosent gorag bermeýän sanjym bilen, gyzamyk
ýagdaýlarynyň 20-30 %-iniň aslynda sanjym

17:04.762 --> 17:11.481
edilenlere degişlidigini görüp, munuň bilen
bir zady ýok edip ýa-da aradan aýryp boljakmy?

17:11.481 --> 17:12.716
Sorag şu.

17:12.716 --> 17:20.245
Gowşak toparlaryň goragynyň bolýan diýilýän zady nähili ýüze
çykyp biler, eger biz bilsek – indi biriniň soňunda, bu ECDC

17:20.245 --> 17:27.028
Annual Report 2024-den alynýar – häzir kesellänleriň
köpüsiniň bir ýaşdan kiçi ýaşdakylaryň keselleýändigini,

17:27.028 --> 17:30.636
öň – agzalan höwürtge goragy bar wagty – beýle däldi.

17:30.636 --> 17:32.921
Ýagny bäbekler sanjym sebäpli has howply ýagdaýa düşýärler.

17:32.921 --> 17:39.950
Uly ýaşly adamlar bilen hem edil şeýle, olar öň keseli
geçiren bolsalar, ömürleriniň ahyryna çenli goralan bolardylar.

17:39.950 --> 17:44.110
Indi beýleki soraga, deputatyň soragyna geçeliň.

17:44.110 --> 17:48.787
Biz birnäçe gözleglere esaslanýarys, olary biziň
hasabatymyzda hem okap bilersiňiz, ýeri gelende

17:48.787 --> 17:51.443
aýtsak, ony noýabr aýynda ähli deputatlara iberipdik.

17:51.443 --> 17:53.623
Aşagynda ähli çeşme görkezmeleri bar.

17:53.623 --> 18:00.850
Emma bizde, mysal üçin, Paul-Ehrlich-Institutyň
iň soňky çykaran hasabaty bar, 2012-nji ýyl.

18:00.850 --> 18:02.776
Täze biriniň näme üçin çykmaýandygy sorag döredýär.

18:02.776 --> 18:07.641
Bu bilen meşgullanýan professor Sönnichseniň
pikiriçe, häzirki maglumatlary görmek gaty kyn.

18:07.641 --> 18:12.683
Ýaramaz täsirleriň maglumatlary diňe PDF
faýllary arkaly, olary bölüp aýyrmak gaty kyn.

18:12.683 --> 18:18.570
Emma bizde 2012-nji ýyldan bir hasabat bar we ol
ýerde sanjymyň beýle howpsuz däldigini görýäris.

18:18.570 --> 18:26.190
Sebäbi biz Paul-Ehrlich-Instituta 13,000 agyr
zyýanly täsirleriň habar berilendigini görýäris.

18:26.190 --> 18:32.703
Bu bolsa her 100,000 sanjym dozasyna
takmynan 5,7 habar berlişe gabat gelýär.

18:32.703 --> 18:36.900
Biz bolsa ýylda 1,2 million sanjym geçirýäris.

18:36.900 --> 18:46.215
Meselem, ensefalitiň hem örän ýygy
duşýandygyny görýäris: 8,000-den 1.

18:46.215 --> 18:53.930
Bu bolsa sanjym sebäpli zyýan çeken çagalaryň örän köp
sanynyň boljakdygyna garaşyp biljekdigimizi aňladýar.

18:53.930 --> 18:57.176
Diňe sanlara esaslanyp, Germaniýada
sanjym sebäpli 100-den gowrak çaga.

18:57.176 --> 19:01.129
Soň 2020-nji ýylyň Cochrane gözden geçirmesi hem bar.

19:01.129 --> 19:05.645
Ol hem sanjymyň dramatiki zyýan
getirip biljekdigini tassyklaýar. “

19:06.336 --> 19:09.096
Dr. Weikl başga bir ýerde goşýar:

19:09.096 --> 19:11.950
„Ýene 2020-nji ýylyň Cochrane gözden geçirmesine dolanalyň.

19:11.950 --> 19:17.063
Ol ýerde 8,000-den 1 töwekgelçilik
bilen aseptiki meningit agzalýar.

19:17.063 --> 19:19.103
Ýagny, bu örän ýokary töwekgelçilik.

19:19.103 --> 19:26.410
Gyzamyk sanjymynyň howpsuzlygy baradaky subutnamalar ýagdaýyny
Cochrane Review 2021 özi pesden ortaça diýip bahalandyrýar.

19:26.410 --> 19:30.803
Awtorlar özleri ýazýarlar, olar käte pes
hilli synlaýyş barlaglaryna ýüzlenmeli boldular.

19:30.803 --> 19:34.890
Uzak möhletli dizaýnly ýeterlik howpsuzlyk barlaglary ýöne ýok.

19:34.890 --> 19:36.160
Biz ýene bir gezek göz öňüne getirmeli.

19:36.160 --> 19:39.781
Sanjym bedende ýaýrap, köpelip bilýän janly wiruslardan durýar.

19:39.781 --> 19:45.357
Biz bilýäris, ol ýygy ýagdaýlarda gyzzyrma tutgaýlaryna,
epilepsiýa, awtoimmun kesellerine, idiopatiki trombositopeniki

19:45.357 --> 19:49.762
purpura, bularyň hemmesi hasabatda hem
görkezilýär, gyzamyk keselinden bolan töwekgelçiliklere

19:49.762 --> 19:52.270
garanyňda diýen ýaly töwekgelçiliksizlige getirýär.

19:52.270 --> 19:54.003
Maňa Purpura Schönlein-Henoch agzalýar.

19:54.003 --> 20:00.585
Genri Fordyň gözlegine ünsi çekmek isleýärin, ol 18,000-den
gowrak çagada geçirilen barlaglarda sanjym edilmedikleriň

20:00.585 --> 20:03.350
sanjym edilenlerden ep-esli sagdyndygyny görkezdi.

20:03.350 --> 20:08.937
Bizde gyzamyk sanjymy bilen baglanyşykly ösüşiň
haýallaşmagy, autizm, dermatit, ekzema, 1-nji görnüşli diabet,

20:08.937 --> 20:11.755
allergiýalar, demgysma we ş.m. barada maglumatlar bar.

20:11.755 --> 20:18.016
Kokrane gözden geçirmesinde-de hökman göz
öňünde tutmaly köp, gaty köp deliller bar.“

20:18.016 --> 20:25.056
Ikinji sorag tapgyrynda ikinji gyzamyk sanjymynyň manysy, gyzamyk
üçin ýeke-täk sanjym serişdäniň ýoklugy, gyzamygyň

20:25.056 --> 20:31.703
howply ýa-da peýdaly çagalyk keseli bolup-bolmaýandygy
we başga-da köp meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

20:31.703 --> 20:37.835
Dr. Weikl gyzamygy düýbünden ýok edip boljakdygy
ýa-da bolmajakdygy baradaky soraga jogap berýär. Sebäbi

20:37.835 --> 20:41.700
bu gyzamyk sanjymynyň hökmanylygy üçin resmi maksat:

20:41.700 --> 20:47.040
„Bir tarapdan, biz habar beriş edaralaryna bu
habarlaryň gaty az berilýändigini bilýäris.

20:47.040 --> 20:50.243
Biz eýýäm 15-20 faktor görkezdik.

20:50.243 --> 20:51.976
Belki, ol has-da köp, gaty köp bolmagy mümkin.

20:51.976 --> 20:53.536
Käbirleri 100 faktory barada aýdýarlar.

20:53.536 --> 20:56.410
Ýaramaz täsirleriň habarlary gaty, gaty köp.

20:56.410 --> 21:05.258
Iň möhüm sorag: 100% täsir etmeýän sanjym bilen, ECDC sanlaryndan
görşümiz ýaly, gyzamyk ýagdaýlarynyň takmynan 20-30% sanjym

21:05.258 --> 21:09.743
edilenlere degişli we başga-da köp gözlegler hem muňa degişli.

21:09.743 --> 21:14.343
Döwlet sekretarynyň ýörite aýdan
zadyny düýbünden ýok edip bilermik?!

21:14.343 --> 21:16.236
Soňra birleşdirilen sanjym baradaky sorag.

21:16.236 --> 21:20.522
Birleşdirilen sanjymy nädip bermeli, onuň içinde
bir kesel, meselem, Germaniýada ençeme ýyl bäri ýok

21:20.522 --> 21:23.010
edilen hasaplanýan gyzylja bar, bu beden jezasydyr.

21:23.010 --> 21:32.174
Men sanjagyň howplydygyny ýene bir gezek nygtamak isleýärin,
professor Jilkiň, STIKO-nyň öňki agzasy, Amber prokuraturasynyň

21:32.174 --> 21:39.345
tabşyrygy boýunça derňew işi üçin taýýarlan ekspertizasy, ol
ýerde özi hem ýazýar, sanjym wagtynda

21:39.345 --> 21:46.040
gyzamyk ensefalitiniň töwekgelçiligi sanjymsyz
ýagdaýdan sekiz esse on ýedi esse ýokarydyr.

21:46.040 --> 21:49.220
Ol sanjymyň ägirt uly zyýan getirýändigini ýazýar.

21:49.220 --> 21:52.629
Biziň özümize bermeli esasy soragymyz bolsa şu:

21:52.629 --> 22:00.100
Bize umumy baýlyk hökmünde satylan gyzamyk ýokançlygynyň
köp, köp zyýanlary bilen birlikde azalmagyny, subut edilýän

22:00.100 --> 22:03.896
şahsyň saglygyna howp salmagyna nädip deňleşdirip bolýar?

22:03.896 --> 22:07.183
Biz lukmanlar şahsa borçly, umumy saglyga däl.

22:07.183 --> 22:14.158
Biz häzir ECDC-niň sanlaryndan bilýäris, WHO-nyň Ýewropa
sebitinde, oňa bir milliarddan gowrak adam girýär, ýagny hemme

22:14.158 --> 22:17.876
zat hasaba alynýar, 100 million adamyň birinden ikisine çenli.

22:17.876 --> 22:22.470
Gyzamykdan 100 million adamyň birinden ikisine çenli ölýär.

22:22.470 --> 22:31.216
2024-nji ýylda sebitde 23 adam öldi,
2023-nji ýylda bolsa 10 adam öldi.

22:31.216 --> 22:42.296
Bu aşa az san we aslynda esasy hukuklary çäklendirmek üçin zerur
bolan epidemiologik gyssagly ýagdaýy hiç hili esaslandyrmaýar.“

22:42.296 --> 22:44.103
Hormatly tomaşaçylar!

22:44.103 --> 22:48.567
Bu ýerde haýsydyr bir hukuk dawalary we
lukmançylyk teoriýalary barada däl, eýsem

22:48.567 --> 22:51.820
millionlarça adamyň abadançylygy barada aýdylýar.

22:51.820 --> 22:58.046
Kla.TV siziň üçin Bundestagyň deputatlarynyň bu
petisiýa nähili çemeleşýändigini yzarlamagy dowam etdirer.
