1
00:00:00,000 --> 00:00:00,351


2
00:00:00,351 --> 00:00:08,622
„Soki ba originaux wana ezali lisusu te, yango
nde esalaka ete bolukiluki ya solo ekoka te.

3
00:00:08,622 --> 00:00:11,743
Soki nazali na babuku ya kala te, mpe ba dossiers ya kala te.

4
00:00:11,743 --> 00:00:16,380
Yango efungolaka nzela ya kokosa.“

5
00:00:16,380 --> 00:00:22,998
Lelo na Kla.TV studio nazali koyamba mwasi ya mayele ya istware
mpe ya lingɛlɛsi oyo azali na master na bokambi ya mombongo.

6
00:00:22,998 --> 00:00:29,503
Lokola mokomi ya masolo mingi ya mayele mpe babuku ya
boyebi ya istware ya bomoto mpe ya bonkoko, na 2024 buku

7
00:00:29,503 --> 00:00:33,375
na ye „Bokangi ya mokili ya kala mpe ya sika“ ebimaki.

8
00:00:33,375 --> 00:00:36,432
Boyeyi malamu mwasi Dr. Renate Reuther!

9
00:00:36,432 --> 00:00:38,725
Iyo, matondo mpo na bofengi!

10
00:00:38,725 --> 00:00:43,406
Iyo kitoko, ete ozali awa! Na mobali na yo
nasalaki deja esengo. Lelo tozali na likambo ya istware.

11
00:00:43,406 --> 00:00:50,136
Siyansi ezalaka na bomoi mpo na makomi, ba manuscrit,
babuku mpe ba sources mosusu, mpe kozanga yango,

12
00:00:50,136 --> 00:00:54,694
kososola ya makasi na istware, na ba sujets nyonso, ekoki te.

13
00:00:54,694 --> 00:00:58,292
Mwasi Reuther, ndenge nini ezali
mpo na kokota na ba sources wana?

14
00:00:58,292 --> 00:01:05,206
Ezali kokomela moto mpasi mingi, mingi
mingi soki moto azali journaliste ya libanda

15
00:01:05,206 --> 00:01:10,678
to istoryen to molukiluki ya ndenge nyonso.

16
00:01:10,678 --> 00:01:16,748
Ebandaka na makambo ya pete, ete bafutaka
mbongo mpo na bokoti nyonso, ndakisa na archives.

17
00:01:16,748 --> 00:01:25,749
Batalaka malamu nani ya solo alingi eloko wana, mpe ndenge
ezalaki banda mbula nkama mingi, lelo ezali kaka

18
00:01:25,749 --> 00:01:35,023
ndenge moko, soki moto mabe atuni makambo oyo
balingi te kopesa ye, yango ezalaka kaka te to ezali te.

19
00:01:35,023 --> 00:01:43,665
Mpe mpo ete yango ebimisa makambo yango polele te, sikoyo babombi
bisika mingi ya bibombelo, oyo ezalaki na bamboka, mbala mingi na

20
00:01:43,665 --> 00:01:51,649
ndako ya mokonzi ya mboka to na ndako ya kala, ata na ndako ya
kala ya mokonzi, sikoyo – na ndenge balobaka ete ezali mpo na

21
00:01:51,649 --> 00:01:57,573
libateli na bango moko, bibombelo ya kala ya
mikanda ya kala – babimisaki yango na bisika ya

22
00:01:57,573 --> 00:02:01,865
mosika, na babunker, na bibombelo, esika nyonso.

23
00:02:01,865 --> 00:02:08,130
Mpe sima esengeli kokoma liboso ete
olingi komona dokumenti oyo to oyo.

24
00:02:08,130 --> 00:02:13,816
Mpe sima bakendaka kuna mbala moko to mbala mibale na
pɔsɔ, mpe sima bazongisaka yango, mpe sima esengeli

25
00:02:13,816 --> 00:02:17,887
yo moko kozala wana lisusu mpo na komona papye yango.

26
00:02:17,887 --> 00:02:23,293
Nasalaki mingi na bibombelo mpo na kokoma
lisolo ya kala oyo bakomaki naino te. Mpe

27
00:02:23,293 --> 00:02:26,464
yango ezalaki ntango nyonso mosala ya mpasi.

28
00:02:26,464 --> 00:02:31,225
Kasi na makambo ya ndenge wana, ya solo ezali pene na kokoka te.

29
00:02:31,225 --> 00:02:37,779
Mpo na kokoma buku oyo yo moko olukiluki, esika
otatolaka kaka na AI te, otangaka – nayebi te –

30
00:02:37,779 --> 00:02:42,064
mikanda ya nkama, nkama mingi, ata nkoto ya nkama.

31
00:02:42,064 --> 00:02:53,099
Mpe soki yebi malamu te nini esengeli kosenga – mpo bakatalogo
ya bibombelo ezalaka polele mingi te – mpe sima esengeli koloba

32
00:02:53,099 --> 00:02:58,465
mpenza papye nini olingi, makambo nyonso ekómaka mpasi mingi.

33
00:02:58,465 --> 00:03:04,032
Mpo soki ozwi yango mpe omoni, ofungoli yango – „Ah, yango ezali
mpenza te oyo nazalaki na yango mposa,

34
00:03:04,032 --> 00:03:09,827
makambo oyo esungi ngai ezali kati te“ – yango
wana mobembo nyonso na bibombelo ezalaki mpamba.

35
00:03:09,827 --> 00:03:14,394
Mpe okoki kozela lisusu pɔsɔ oyo
elandi, tii bakozwa lisusu eloko moko.

36
00:03:14,394 --> 00:03:20,576
Yango wana, yango ezali likambo ya mbula mingi
mpe ezali kokómisa makambo mpasi mingi koleka.

37
00:03:20,576 --> 00:03:28,290
Mpe ya solo, soki olingi kosala na
masolo ya ebandeli, ezali pasi te.

38
00:03:28,290 --> 00:03:34,661
Mpe soki balobi ete mingi ebongisami na nzela ya digital, okokamwa
ndenge moke ebongisami na nzela ya digital, na ngambo moko.

39
00:03:34,661 --> 00:03:40,270
Mpe na makambo ya nzela ya elektroniki,
ezalaka ntango nyonso ntembe moke ya ndenge wana:

40
00:03:40,270 --> 00:03:45,317
Yango wana nde nyonso? Bazali kuna
nkasa? Bazali kuna babuku mobimba?

41
00:03:45,317 --> 00:03:51,292
Ya solosolo yango nde oyo nakokanisaka na nse ya motó ya lisolo?

42
00:03:51,292 --> 00:03:56,242
Na makambo ya nzela ya elektroniki, moto akoki
koboma to kolimwisa to kosundola eloko mpamba.

43
00:03:56,242 --> 00:04:02,834
Yango ezali mosusu mobimba na ndenge moto
afungolaka dokument ya kala, dosie ya kala na arsive, mpe

44
00:04:02,834 --> 00:04:08,070
atángaka yango mpe azali na papie ya kala ya solo.

45
00:04:08,070 --> 00:04:09,878
Iyo, olobaki na ntina ya digitalisation.

46
00:04:09,878 --> 00:04:14,808
Sikoyo ezali na masolo ebele ete bakompanyi ya AI bazali kosomba
babuku ya kala, sima bazali kosala yango na nzela

47
00:04:14,808 --> 00:04:19,553
ya elektroniki, mpe bazali kolya na yango ba
modeles na bango ya monoko to ba modeles mosusu ya AI.

48
00:04:19,553 --> 00:04:24,258
Kasi na suka, bazali kozongisa yango te, kasi babuku
yango bazali koboma yango. Nini ozali kokanisa na yango?

49
00:04:24,258 --> 00:04:27,122
Likambo ya nsɔni. Ya solo, nakamwaki mingi ntango nayokaki yango.

50
00:04:27,122 --> 00:04:36,761
Mpe na ntembe na ngai mpe na bokritiki ya
système, nasengeli kokanisa mabe mbala moko.

51
00:04:36,761 --> 00:04:40,720
Ezali na ntina te ete sima ya kosala scan, bakoboma biloko yango.

52
00:04:40,720 --> 00:04:46,247
Bazali kosala scan ya biloko oyo ezali na ba
arsive mpe ba bibliothèque banda mibú ebele.

53
00:04:46,247 --> 00:04:57,855
Mpe sikoyo koloba ete sima bakoboma yango, ya solo nakoki
kozwa ndimbola ya malamu te oyo ezali kokanisa mabe te.

54
00:04:57,855 --> 00:05:05,968
Mpo babuku ya kala oyo basombaki na ba antiquariats
, mbala ebele ezalaka kaka na ba exemplaires moke.

55
00:05:05,968 --> 00:05:09,833
Mpe soki babomi yango, moto akoki kozwa yango lisusu te.

56
00:05:09,833 --> 00:05:18,411
Mpe yango ezali koyokana na «1984», oyo Orwell
akomaki, ete bazali kobongola libela istware na sima, mpo

57
00:05:18,411 --> 00:05:23,296
ekokana na sikoyo, mpe bakoki kokamba mikolo ekoya.

58
00:05:23,296 --> 00:05:30,574
Mpe na misala na ngai – Gerd na Renate Reuther
bazwaki makambo mingi na lisolo ya kala – mpe

59
00:05:30,574 --> 00:05:34,475
na yango moto abandaka na mikanda ya kala mingi.

60
00:05:34,475 --> 00:05:40,536
Biso nde ya liboso te oyo bazali na ntembe, to ya liboso
oyo bazali kolakisa mabunga to kozwa ntembe na masolo.

61
00:05:40,536 --> 00:05:49,869
Mpe biso tatalelaka ete bato ya liboso bamesenaki mituna
wana to bamonaki makanisi na bango moko, bakomaki yango.

62
00:05:49,869 --> 00:05:58,290
Na yango tosengeli na mikanda na bango. To tosengeli kaka na
makomi ya ebandeli. Shakespeare babongolaka yango mbala na mbala.

63
00:05:58,290 --> 00:06:02,001
Na yango moto akoki kosalela makomi ya
sika, to na Biblia bato bayebi yango mpe.

64
00:06:02,001 --> 00:06:07,513
Yango mpe babongolaka yango ntango nyonso – mpe
sikoyo ezali na bavariante, na yango Nzambe azali mwasi.

65
00:06:07,513 --> 00:06:12,503
Na yango moto akoki kolinga, mpo na kolimbola
likambo, koloba ete, nazali kolinga kobanga

66
00:06:12,503 --> 00:06:16,217
babongoli ya ebandeli ya Luther to Zwingli, ata nini.

67
00:06:16,217 --> 00:06:24,692
Soki bakomi ya ebandeli wana ezali lisusu te,
yango nde esalaka ete bolukiluki ya solo ekoka te.

68
00:06:24,692 --> 00:06:31,538
Mpe yango ezali kaka mpo na ngai lokola moluki ya lisolo te, ezali
mpe mpo na bisika nyonso mosusu, ata soki bazali bapanzi nsango

69
00:06:31,538 --> 00:06:35,103
to baekole nyonso mosusu, ata soki ezali monganga to mibeko.

70
00:06:35,103 --> 00:06:40,330
Moto alingaka kotala sima mpe koloba, ndenge
nini ebandaki, ezalaki ndenge nini na ntango wana?

71
00:06:40,330 --> 00:06:48,178
Mpe soki nazali na mikanda ya kala te, na bakomi ya kala te, –
ata soki ebungaki mpenza to soki ekangami kaka mpe

72
00:06:48,178 --> 00:06:57,235
ebombami esika moko, kasi ngai lokola moto ya bolukiluki
nakoki kokoma na yango te – yango ezali pene ndenge moko.

73
00:06:57,235 --> 00:07:01,502
Mpe yango efungolaka nzela na mayele ya kobimisa bosembo mabe.

74
00:07:01,502 --> 00:07:06,183
Kasi sikoyo otangaki mikanda mingi
mpe okomaki mpe likambo na yango.

75
00:07:06,183 --> 00:07:12,682
Okoki kolakisa bataleli ndakisa moko to mibale,
wapi okutanaki na bokeseni kati na oyo bato bazali

76
00:07:12,682 --> 00:07:16,958
kornona lokola likanisi mpe oyo yo moko okutaki?

77
00:07:16,958 --> 00:07:22,076
Ya, soki tozali na makomi, eloko ya polele
koleka mbala mosusu ezali bibliyotɛkɛ ya Alexandrie.

78
00:07:22,076 --> 00:07:26,682
Bato nyonso bayebi yango. Kasi bamonaki yango naino te.

79
00:07:26,682 --> 00:07:27,334
Ndenge nini?

80
00:07:27,334 --> 00:07:33,062
Bamonaki ata buku moko te oyo ezalaki kuna.

81
00:07:33,062 --> 00:07:36,996
Mpe mpenza esengeli koloba mikanda ya mabɔkɔ.
Kasi mikanda ya mabɔkɔ mpe bamonaki yango te.

82
00:07:36,996 --> 00:07:41,006
Yango wana, bamonaki ata buku moko te, ata mokanda
moko te, ata mokanda ya mabɔkɔ moko te, oyo tokoki

83
00:07:41,006 --> 00:07:43,799
koloba ete ezalaki kuna na bibliyotɛkɛ na ntango wana.

84
00:07:43,799 --> 00:07:49,152
Bamonaki mpe ata molɔngɔ ya buku te, naloba
bongo, ata molɔngɔ ya biloko oyo ezalaki kuna.

85
00:07:49,152 --> 00:07:55,302
Mpe na Alexandrie bazali kotimba. Ezali na
engumba ya kala oyo ebombami, oyo bazali kotimba yango.

86
00:07:55,302 --> 00:08:00,160
Kasi bakoki kozwa bibliyotɛkɛ te, ata soki bazali
kotimba mpenza banda bambula mingi — ndenge nayebi —.

87
00:08:00,160 --> 00:08:03,731
Mpe bazali na eloko moko kuna, oyo
bazali koloba ete ezali ndako ya palais.

88
00:08:03,731 --> 00:08:06,619
Mpe balobi ete ezali na kati ya ndako ya palais.

89
00:08:06,619 --> 00:08:12,520
Kasi bazali na eloko moko te oyo ezali mpenza … — bazali
na mabɔkɔ ya ndako. Kasi esika nini nde ezali bibliyotɛkɛ?

90
00:08:12,520 --> 00:08:17,671
Mpe soki ezalaki monene ndenge bato mosusu
balobaka, esengelaki ezala na bilembo moko.

91
00:08:17,671 --> 00:08:24,616
Mpe wana nde bokabwani ezali. Soki otangi makomi ya bibliyotɛkɛ
ya Alexandrie, ezali na buku mobimba mpe makomi milai.

92
00:08:24,616 --> 00:08:30,907
Mpe bazali kosepela, ndenge ezalaki monene, ete ezalaki
na laboratware, elanga ya banzete, elanga ya banyama.

93
00:08:30,907 --> 00:08:35,037
Banganga-mayele, bafilozofe, bakomaki, babimisaki makomi.

94
00:08:35,037 --> 00:08:39,242
Mpe na nsima nakuti ata mwa mwa te.
Yango nazali komona yango mwa kokamwa.

95
00:08:39,242 --> 00:08:45,947
Mpe ebebisami enene wana, wapi biloko nyonso
ebungaki na nzela ya kokoka komonana te, boyebi

96
00:08:45,947 --> 00:08:49,624
ya ntango ya kala, yango mpe ezali polele te.

97
00:08:49,624 --> 00:08:53,560
Yango nde ewundisaki ngai koleka. Na sima
nakanisaki ete, yo, yango eyebani. Vimbe ezalaki

98
00:08:53,560 --> 00:08:56,577
na etumba to mwinda. Mpe na sima ezalaki kaka…

99
00:08:56,577 --> 00:09:02,164
Yango, bimekeli ezali na bamvu ebele kati na
yango, ntango nini esilaki kobunga mobimba.

100
00:09:02,164 --> 00:09:06,973
Mpe soki moto amitunisi, yo, nani nde akofutaki to
asangisaki mosala monene lokola yango, yango ekokaki

101
00:09:06,973 --> 00:09:10,717
kosalema ndenge nini? Yango ezalaki ntalo mingi mpenza.

102
00:09:10,717 --> 00:09:18,478
Na sima ezali na ndimbola ya pete uta na ntango ya kala, bato
wana, bakomi to balibretɛrɛ wana, bazalaki kokita na

103
00:09:18,478 --> 00:09:27,816
libongo ya Aleksandria, bazalaki koluka na bamasuwa mpe bamonaki
babuku oyo bazalaki na mposa na yango mpo na bibliotɛkɛ.

104
00:09:27,816 --> 00:09:37,222
Yango mpe ezali likanisi ya mpasi moke, ndenge nini
moto akoki kotonga bibliotɛkɛ na boumeli ya libela.

105
00:09:37,222 --> 00:09:42,072
Kasi boyebi ya bibliotɛkɛ oyo ezali to ezali te ewuti wapi?

106
00:09:42,072 --> 00:09:46,108
Ezali na kati ya bikamwa ya mokili, yango moko akomaki yango.

107
00:09:46,108 --> 00:09:54,385
Malamu, ezali na masolo, ezali na bantɔli, kasi na mawa, mpe
yango tosili kokanga yango mpenza na „Tatort

108
00:09:54,385 --> 00:10:03,365
Vergangenheit“ mpe na „Tatort Gelehrtenstube“, ete
tozali na mikanda ya ebandeli te uta na ntango ya kala.

109
00:10:03,365 --> 00:10:10,354
Ezali na libulu monene na ntango, na kati na yango ezali na
eloko te mpe na Eropa toyebaki te ete ezalaki na mikanda ya

110
00:10:10,354 --> 00:10:14,635
ntango ya kala, makomi ya ntango ya kala, mpe bongo na bongo.

111
00:10:14,635 --> 00:10:24,005
Na sima basalaki molongo moko ya kati ya kouvent moko, ete
bakopaki eloko, mpe kouvent mosusu, mpe na mbalakaka –

112
00:10:24,005 --> 00:10:34,858
banda 1200 mpe na ntango ya 1400, 1500 – bakutaki
mikanda mingi ya ntango ya kala. Na mbalakaka ezali wana.

113
00:10:34,858 --> 00:10:43,056
Mpe yango ezali kokamwisa moke, ezali ntango nyonso ya kondimama
te, mingi mingi soki oyebi ete – ye azalaki mokomi ya sekele ya

114
00:10:43,056 --> 00:10:50,358
bapapa ebele, elingi koloba sekretere ya papa, oyo azalaki na
litomba mingi na moto ya likambo yango, – ye amonaki

115
00:10:50,358 --> 00:10:57,414
pene na kati ya bantoma ya kala nyonso na bomoi na
ye, kaka ntango litomba mpo na yango ebandaki kobima.

116
00:10:57,414 --> 00:11:06,234
Mpe likambo ya kokamwisa ezali ete amonaki ebele ya mikanda yango
na bamonastere – ndenge bazali koloba – na likolo ya Alpes.

117
00:11:06,234 --> 00:11:11,512
Sikoyo moto akoki kokanisa ete tokoki
kokuta yango lisusu na Alexandrie …

118
00:11:11,512 --> 00:11:12,270
To na Italie.

119
00:11:12,270 --> 00:11:16,948
… to na Sicile. Elingi koloba na bamonastere na likolo ya Alpes.

120
00:11:16,948 --> 00:11:23,131
Yango wana, yango nyonso ezali makambo oyo esalaka ete makanisi
ya kokamwa ebima makasi ete ye moko akomaki yango to apesaki

121
00:11:23,131 --> 00:11:26,248
ndingisa ete bakoma yango – mpe azwaki mbongo mingi na yango.

122
00:11:26,248 --> 00:11:32,835
Mwana na ye mpe azwaki libula, mikanda ya kala
mingi, oyo akokaki kobimisa yango na nsima …

123
00:11:32,835 --> 00:11:39,798
Yango wana, bazalaki kosala mpo na mikolo ekoya, –
nakoki koloba – bazalaki kosala mpo na zando oyo ebandaki

124
00:11:39,798 --> 00:11:44,274
kobima, mpe moto akokaki kozwa mbongo mingi na yango.

125
00:11:44,274 --> 00:11:45,835
Kozwa mbongo ezali mpe likambo.

126
00:11:45,835 --> 00:11:49,982
Yo moko ozali mokomi. Ozali na boyokani na bapubliye.

127
00:11:49,982 --> 00:11:53,637
Ndenge nini ezali kuna? Ozali kolakisa
makanisi oyo ebele ya bato bazali na yango te.

128
00:11:53,637 --> 00:11:55,830
Emonanaka ete yango ezali pete te.

129
00:11:55,830 --> 00:12:02,537
Iyo. Yango wana ezali kaka mpo na bajaninalisite mpe babloggeur
te, ezali mpe mpo na bato lokola ngai, oyo bazali kolakisa

130
00:12:02,537 --> 00:12:07,375
makanisi ya ebele te, oyo bazali kosala
bolukiluki na polele, na libaku ya bopusi nyonso

131
00:12:07,375 --> 00:12:11,359
mpe na bopesi nzela na bilembeteli ya siansi.

132
00:12:11,359 --> 00:12:18,138
Mpe soki moto akomi na kritiki ya ebongiseli, mpo
azali na ntembe mingi mpe asengeli kotiya makambo mingi

133
00:12:18,138 --> 00:12:21,676
na ntembe, yango wana ezali pete te, mpenza pete te.

134
00:12:21,676 --> 00:12:30,223
Moko ya makambo ezali ya digital, yango wana esengeli
kobanga ete ekimá mbala moko. Yo mpe okutanaki na yango.

135
00:12:30,223 --> 00:12:37,240
Ezali na ba vidéo, mbula mwa moke eleká ezalaki mingi, mpe moto
amekaka kofungola yango kasi écran etikalaka na langi ya putulu.

136
00:12:37,240 --> 00:12:43,296
To ezalaka na ba lignes, okokaki lisusu kornona
yango te to ekutamaka lisusu te mpe bongo na bongo.

137
00:12:43,296 --> 00:12:46,842
Yango wana na makambo ya digital ezalaka mpasi mingi.

138
00:12:46,842 --> 00:12:53,462
Ba e-books oyo moto akitisaka,
afutaka yango, kasi azali na yango te.

139
00:12:53,462 --> 00:13:00,422
Bapropriétaire ya ba droits ya e-book bakoki ntango
nyonso kolimwisa compte oyo moto azali kosala mpe kofuta,

140
00:13:00,422 --> 00:13:04,583
bakoki kolimwisa yango to kosalela yango to kozongisa yango.

141
00:13:04,583 --> 00:13:10,651
Yango wana, moto azalaka propriétaire ya solo te ndenge
ezalaka na buku, esika nakoki kobomba buku mpo na mikolo ekoya

142
00:13:10,651 --> 00:13:14,360
mpe mpo na libota oyo ekoya to kokaba yango to ndenge nyonso.

143
00:13:14,360 --> 00:13:24,653
Yango wana tosalaki likambo ete Gerd na Renate Reuther babimisa
na digital te, ba e-books te, kasi tosalaka babuku na papye.

144
00:13:24,653 --> 00:13:31,656
Mpe liboso ya Corona tozalaki na problème, soki moto
asalaka na likanisi ya bato mingi te, kasi asalaka

145
00:13:31,656 --> 00:13:36,183
recherche ya solo, ete ba éditeurs ya minene baboyaka noki.

146
00:13:36,183 --> 00:13:40,761
Nasengeli koloba ete, ezalaka mpasi
ntango nyonso kokɔtisa buku na éditeur monene.

147
00:13:40,761 --> 00:13:45,080
Yango wana, esengeli moto akanisa mabe mbala moko te.

148
00:13:45,080 --> 00:13:51,065
Kasi ezali bongo ete moto atikalaka na ba éditeurs mike.

149
00:13:51,065 --> 00:13:55,115
Mpe ba éditeurs mike bazalaka na dépenses ya likolo.

150
00:13:55,115 --> 00:13:58,534
Nsima ya Corona bazwaki papye te mbala moko, ndakisa.

151
00:13:58,534 --> 00:14:02,539
Yango wana yango ezalaki problème ya
liboso. Ndenge nini nakoki kobimisa buku lisusu?

152
00:14:02,539 --> 00:14:07,545
Imprimeur azwaka papye te, éditeur akoki kobimisa yango te.

153
00:14:07,545 --> 00:14:11,180
Mpe na nsima, bien sûr, solution: Iyo,
moto azwaka papye, kasi efutaka mbongo mingi.

154
00:14:11,180 --> 00:14:15,513
Mpe mpo na embongisá moke oyo ebimisaka búku na
motángo moke, biloko nyonso ekómaka ntalo mingi koleka.

155
00:14:15,513 --> 00:14:20,539
Yango wana búku mike ya embongisá moke ezali
ntalo koleka oyo ebimisami na motángo mingi.

156
00:14:20,539 --> 00:14:23,555
Mpe mpo na bambongisá mosusu
minene, yango ezalaka pete mingi koleka.

157
00:14:23,555 --> 00:14:29,133
Mpo mbala mingi bazalaka basangani ya
mosala to bazali ya usine moko ya papye.

158
00:14:29,133 --> 00:14:35,431
Yango elingi koloba ete bazali na nzela ya
kitoko, esengeli te bábanga mpo na papye.

159
00:14:35,431 --> 00:14:44,640
Mpe sikoyo UE – oyo ezalaka na makanisi ya kitoko tango
nyonso – ekanaki ete esengeli kolakisa epai papye ewuti.

160
00:14:44,640 --> 00:14:52,104
Mpe embongisá ezali na mokumba ya kolakisa ete papye oyo
esalelami na esika ya kobimisa búku – ata soki ya

161
00:14:52,104 --> 00:15:00,772
solosolo ekoki te kokamba yango – ete ekátámákí na ndenge
ebongisami mpo na bonsomi ya zamba mpe ekokani na ekologia.

162
00:15:00,772 --> 00:15:10,374
Mpo na yango, esengeli kolakisa mpo na lokasa moko na moko ya
papye epai nzete yango ekátámákí, elongo na ba coordonnées GPS.

163
00:15:10,374 --> 00:15:15,976
Mpe okoki kokanisa ete ba esika ya kobimisa búku yango to liboso
ba usine ya papye, oyo ezalaka liboso, yango

164
00:15:15,976 --> 00:15:21,697
ezalaka mbala mingi ba konzern ya Europe mobimba to ya
mokili mobimba, bazwaka banzete na mokili mobimba.

165
00:15:21,697 --> 00:15:28,960
Mpe na yango embongisá moke esengeli kolakisa ete mpo na
eteni moko na moko ya búku, ewuti na eteni nini ya zamba.

166
00:15:28,960 --> 00:15:34,782
Yango ezali mokumba monene mpenza. Bafuti ya
mbeba ezalaka ya koboma bomoi, yango toyebi yango.

167
00:15:34,782 --> 00:15:38,590
Kasi yango ezali likambo ya kozanga ntina, mpo soki nakosomba
mafuta ya nzoi na Lidl, ekomami ete „ewuti na

168
00:15:38,590 --> 00:15:41,925
mikili ya UE mpe oyo ezali te na UE“ – yango
elingi koloba ete esalemi esika moko na mokili.

169
00:15:41,925 --> 00:15:42,605
Ya solo mpenza.

170
00:15:42,605 --> 00:15:44,406
Mpe yango naliaka yango, kasi
búku, yango naliaka yango ata moke te.

171
00:15:44,406 --> 00:15:50,430
Iyo. Iyo, kasi ezali produkɛ ya likama mingi mpenza,
yango wana esengeli kolanda na bokebi mingi epai papye ewuti.

172
00:15:50,430 --> 00:15:56,833
Mpe kuna mpe, na bongo, moto akoki kozipa nsinga ya
boluki mpe koloba: „Basalelaki papye oyo bakataki

173
00:15:56,833 --> 00:16:00,726
nzete na mobeko te...“ – nani ayebi, soki ozali wana.

174
00:16:00,726 --> 00:16:05,663
Mpe na bongo esili, bakobwaka yo libanda
to ozali kozwa etumbu ya koboma bomoi.

175
00:16:05,663 --> 00:16:14,376
Mpe yango nyonso ekokoba, mpo ete buku ezali eloko ya
likama, esengeli ete ebebisama na ndenge ya malamu.

176
00:16:14,376 --> 00:16:23,535
Mpe mpo na yango ezali na mobeko ya EU, sikawa éditeur
esengeli kolakisa, mpe mpo na éditeur moke yango ezali

177
00:16:23,535 --> 00:16:28,905
na bureaucratie mpe mbongo mingi koleka éditeur monene.

178
00:16:28,905 --> 00:16:37,336
Esengeli kolakisa ete ebombami na ndenge ya
écologie mpe ebebisami na ndenge ya écologie.

179
00:16:37,336 --> 00:16:46,984
Mpe yango ezali mpasi mingi, soki éditeur ya Allemagne, ndakisa,
atindi mikanda na France to Angleterre to esika

180
00:16:46,984 --> 00:16:56,663
mosusu, esengeli ete afuta agent na mboka wana, oyo
akotala mpe akondimisa ete buku ezali na bilembo ya malamu.

181
00:16:56,663 --> 00:17:04,955
Yango wana, esengeli ete ezala na nkombo ya mosalisi, mpe ye moko
na nkombo na ye andimisa mpe azala na mokumba, mpe agent andimisa

182
00:17:04,955 --> 00:17:09,076
mpe azala na mokumba ete buku ebebisami na ndenge ya malamu.

183
00:17:09,076 --> 00:17:14,109
Atako ya solo, moto akoki kotala te oyo mosaleli akosala na buku.

184
00:17:14,109 --> 00:17:21,423
Kasi lokola sikawa mpo na mboka nyonso, soki éditeur moke
azali na mituna mitano na mobu, ndakisa mibale ya Paris mpe

185
00:17:21,423 --> 00:17:25,898
moko ya Stockholm, esengeli ete afuta agent na esika nyonso.

186
00:17:25,898 --> 00:17:32,201
Yango wana, bureaucratie eleki ndelo
mpe yango ezali mpe mpo na biloko mosusu.

187
00:17:32,201 --> 00:17:41,904
Kasi mpo na ngai sikawa ezali buku, mpe ezali
komonana ete ezali koluka lisusu ndenge mosusu, koleka

188
00:17:41,904 --> 00:17:47,450
kaka kosala ete nyonso ezala na ndenge ya écologie.

189
00:17:47,450 --> 00:17:52,347
Mpe yango ezali lisusu kosalisa ba konzern
monene mpe ba entreprise mpe bafuti mbongo.

190
00:17:52,347 --> 00:18:00,428
Ya solo. Mpe na sima bato ebele bakoloba, ya, na sima
nakotinda lisusu buku ya papye te, ekokoma kaka e-book.

191
00:18:00,428 --> 00:18:07,821
Mpe na sima nazali na buku na kati ya bokoki mobimba
ya ba tech-gigantes to ndenge nini tokoki kobenga bango,

192
00:18:07,821 --> 00:18:11,683
baye bazali na sima ya ba systemes ya digital nyonso.

193
00:18:11,683 --> 00:18:16,573
Mpe kala bato bazalaki kokanisa ete buku ezali
likama mpe bazalaki kopelisa yango, kozikisa yango na

194
00:18:16,573 --> 00:18:20,345
ba scheiterhaufen, ba auteur mosusu elongo na yango.

195
00:18:20,345 --> 00:18:25,385
Mpe sikoyo tozali na ba scheiterhaufen
ya moto ya makasi na mokili ya digital.

196
00:18:25,385 --> 00:18:33,680
Ba buku ekoki kolimwa, bakozua yango mpe auteur
mpe mbala ebele ezali ndenge moko, alimwi tango

197
00:18:33,680 --> 00:18:38,711
buku ezali te na katalog, yango ezali kotala te.

198
00:18:38,711 --> 00:18:43,257
Mpe na sima moto moko te akoki kozwa yango mpe
moto moko te akoki kotanga yango. Ata buku

199
00:18:43,257 --> 00:18:46,069
ezali lokola exemplaire ya solosolo esika moko.

200
00:18:46,069 --> 00:18:52,034
Mpe na mawa nazali kornona ete, Gerd na
Renate Reuther bazali te na ba katalog nyonso.

201
00:18:52,034 --> 00:18:59,156
Bazali na Bibliothèque Nationale, kuna tozalaki kotala ntango
nyonso, yango esengeli kosala yango, esali yango naino,

202
00:18:59,156 --> 00:19:06,043
kasi ba bibliothèques mosusu, ba bibliothèques ya
engumba, ba bibliothèques ya mboka basalaka yango lisusu te.

203
00:19:06,043 --> 00:19:11,831
Tomonaki mpe, oyo ezalaki ya solo kala, ete ba bibliothèques ya
mboka ndenge na ndenge bazalaki kosomba ba buku na biso ya

204
00:19:11,831 --> 00:19:16,391
mayele, ete mbala mosusu bibliothèque moko to mosusu
ekoki kozwa yango malamu te, yango ezalaki na buku

205
00:19:16,391 --> 00:19:19,783
mbala mosusu pona ndambo ya mbula mpe na sima elalaki.

206
00:19:19,783 --> 00:19:26,291
To natalaki mpe na bibliothèque ya mboka, tii sikoyo,
tango nakotisa nkombo na ngai to nkombo ya buku, yango

207
00:19:26,291 --> 00:19:30,340
elobaka: «Ya solo, na nse ya signature okoki kosomba yango.»

208
00:19:30,340 --> 00:19:38,033
Uta mwa ntango molai, ezali boye, tango nalukaka na katalogo ya
bibliotɛkɛ ya mboka, nasengeli komikomisa, nasengeli kolakisa ete

209
00:19:38,033 --> 00:19:42,944
nakoki kozala na mposa ya buku moko to mosusu ya likama monene.

210
00:19:42,944 --> 00:19:50,089
Mpe na ntina ya nkombo na ngai, ekoki kozala
ete, kasi na makambo nyonso te, kasi namonaki

211
00:19:50,089 --> 00:19:54,192
yango, ete ebimeli ebele ekoya, 500 ya ebimeli.

212
00:19:54,192 --> 00:20:01,633
Ekoki kozala ete buku na ngai moko kaka, oyo nalukaki, ezali
na kati ya 500 ya ebimeli wana, kasi nani akotala yango nyonso?

213
00:20:01,633 --> 00:20:10,277
Yango wana ekoki kozala na nzela ya nkuku kaka, kasi ezali
kosalama ete buku na ngai ekutana te to buku na ngai esomba te.

214
00:20:10,277 --> 00:20:19,658
Mpe na mawa, esengeli koloba ete, bibliotɛkɛ mpe basaleli ya
bibliotɛkɛ mpe bandako ya buku bazali kosala elongo na yango.

215
00:20:19,658 --> 00:20:27,810
Moto akoki kokanisa ete bandako ya buku ezali na ngambo
ya bakomi, balingi koteka buku, nde tokoki kokanisa bongo.

216
00:20:27,810 --> 00:20:35,787
Kasi na mawa nayokaki biyano uta na batangi, oyo mpo na ntina
moko, na lisukulu to na nini, bayokaki na ntina ya buku ya Gerd

217
00:20:35,787 --> 00:20:44,082
na Renate Reuther, yango wana bakomi kokende na ndako ya buku oyo
bazali kotiya elikya na yango, nalobi bongo, mpe bazali kozonga,

218
00:20:44,082 --> 00:20:50,017
nayokaka yango na makambo moke – ya solo mingi
te – kasi ete na ndako ya buku balobi ete buku

219
00:20:50,017 --> 00:20:53,776
ezali te to buku ekoki kozwa te, oyo ezali solo te.

220
00:20:53,776 --> 00:21:00,669
Buku ezali, editeur na biso azali kolanda
yango mingi, azali kobimisa yango ntango nyonso.

221
00:21:00,669 --> 00:21:07,122
Yango wana, buku ezali, kasi ezali
kosalama, na ndambo, lokola ezali te.

222
00:21:07,122 --> 00:21:13,293
Mpe wana ezali eloko mosusu moke, oyo
nalingi kolobela na ntina ya digital.

223
00:21:13,293 --> 00:21:19,096
VG WORT – nayebi te soki oyoki yango, yango ezali
lingomba moko oyo esengeli kobatela makoki ya

224
00:21:19,096 --> 00:21:22,816
bakomi, lokola GEMA , oyo eyebani mingi mpo na miziki.

225
00:21:22,816 --> 00:21:29,312
Yango wana, VG WORT ezali na mokano, nakani mbula
mibale, etyá mobeko ya sika, okoki kokimela yango, kasi

226
00:21:29,312 --> 00:21:32,925
ngai nayebi te ekozala mingi boni. Ngai nakimelaki yango.

227
00:21:32,925 --> 00:21:43,028
Mobeko ya sika ezali boye: Buku nyonso oyo mokomi
abimisi na Allemagne, misala nyonso, mpe oyo

228
00:21:43,028 --> 00:21:50,755
esakolami na VG WORT, ekoki koskanama na automatiki.

229
00:21:50,755 --> 00:22:00,786
Mikanda oyo eskanami ekoki kosalelama na AI ntango nyonso na
ndenge nyonso, mpe biloko oyo eskanami, mikanda – elingi koloba

230
00:22:00,786 --> 00:22:10,979
bomengo ya makanisi na ngai, mikanda, makambo ya solo, nsango,
oyo nasalaki mikolo mpe sanza mingi, oyo nasalaki lisusu mpo na

231
00:22:10,979 --> 00:22:19,716
kokoma yango kitoko to mpo ete motangi atanga yango – mikanda
yango AI ezali kaka kozwa yango mpe, mpe yango

232
00:22:19,716 --> 00:22:30,060
ezali kaka ete, ekoki kolekisama epai ya bato mosusu –
mpe mpo na yango ezali „liberté ya responsabilité“.

233
00:22:30,060 --> 00:22:38,944
Na ntina, yango elingi koloba ete moto nyonso oyo azali na accès
na AI yango, akoki kokopi mikanda na ngai,

234
00:22:38,944 --> 00:22:46,084
kobimisa yango na nkombo na ye to kosala
yango nyonso, mpe ngai nakoki kosala eloko te.

235
00:22:46,084 --> 00:22:54,334
Mpo na liboso, liberté ya responsabilité – bato mosusu lokola
ntango nyonso, oyo bazali kosala na bomengo ya makanisi na ngai…

236
00:22:54,334 --> 00:22:59,775
Mpe likambo ya mabe ezali ete, yango nyonso ezali kotambwisama
mpe ezali na responsabilité ya VG WORT,

237
00:22:59,775 --> 00:23:05,669
lingomba moko oyo ngai nasengeli kofuta yango
mbongo mpe oyo esengeli kobatela matomba na ngai.

238
00:23:05,669 --> 00:23:15,331
Lolenge ndenge nalobaki, na tango oyo moko akoki kokimba, kasi
nayokaki ete bakomi bazali kozua yango na mokongo mpasi te mpe

239
00:23:15,331 --> 00:23:24,993
bazali kokanisa yango malamu te, kasi soki yango esalemi mingi
mpe ezali kokoba mikolo nyonso na ba tech géants mpe mokili ya

240
00:23:24,993 --> 00:23:34,655
digital, nayebi mpenza te, ya solo, moto akoki kokutana te na
babuku ya AI oyo esalemi na ntalo moke, oyo ezali kitoko lokola

241
00:23:34,655 --> 00:23:42,076
mosala ya mayele oyo esalemi na mpasi, na lolenge ya
koluka mpe koyekola, mosala ya siansi to ya

242
00:23:42,076 --> 00:23:47,283
zulunalo to ya istware to ndenge nini okoki kornona yango.

243
00:23:47,283 --> 00:23:49,830
Ee, yango ezali libunga ya solo.

244
00:23:49,830 --> 00:23:55,425
Na lisolo moko mpe, ezali kokoba moke,
olobaki na ntina ya "auto-censure", ete okoki

245
00:23:55,425 --> 00:23:59,123
kokoma na ba éditeurs, ete okoki kobimisa babuku.

246
00:23:59,123 --> 00:24:06,540
Obengaki yango "batekniki ya mayele ya komekame ya
nkuku", mpe motuna na ngai: mpo na nini yango esengeli?

247
00:24:06,540 --> 00:24:09,196
Tozali na sosiete ya bonsomi, na ndenge balobaka.

248
00:24:09,196 --> 00:24:12,897
Yango mpe ezali lisoló ya kɔkɔ, oyo
tosengeli koleka yango malembe malembe.

249
00:24:12,897 --> 00:24:20,827
Namonaki mpe ba chocs nyonso oyo na mibu ya suka, mingi mingi na
mibu mitano to motoba ya suka, tango moto amonaki biloko nyonso

250
00:24:20,827 --> 00:24:27,889
ekweyaka, tango bakanisaki ete yango ezali ba piliers ya
sosiete na biso, ete mapɔnɔ ebebisamaka te, ete tozali na

251
00:24:27,889 --> 00:24:31,631
bonsomi ya koloba, bonsomi ya siansi, bonsomi ya makanisi.

252
00:24:31,631 --> 00:24:37,139
Kasi tomonaka na bisika nyonso, bazali
kobongola. Mpe yango ezali lisusu ndenge tozalaki

253
00:24:37,139 --> 00:24:41,380
kozela yango na mibu zomi to ntuku mibale eleki te.

254
00:24:41,380 --> 00:24:51,552
Mpe soki moko alingi kaka kosala mosala lokola mokomi ya nsango
ya kimpwanza, molukiluki ya kimpwanza to nini, bakoboya ye,

255
00:24:51,552 --> 00:24:58,830
nazali na ndakisa mingi, esika nyonso bazali
komeka kokanga, kokamba, kosala sensure, na

256
00:24:58,830 --> 00:25:03,538
nsuka moko moko asalaka sensure ye moko, polele.

257
00:25:03,538 --> 00:25:09,083
Moto amitunaka, nakoki kaka kosala likambo ya ndenge wana?

258
00:25:09,083 --> 00:25:14,781
To amitunaka, nakoki koloba polele nyonso oyo nazwaki?

259
00:25:14,781 --> 00:25:23,067
Nazali koloba kaka likambo ya mangwele. Wana,
na ngambo nyonso, bafungolaki bibenga ya likolo.

260
00:25:23,067 --> 00:25:26,236
Mpe esengeli komituna, bakomema ba titre nini.

261
00:25:26,236 --> 00:25:31,514
Mpe okoki te kokotisa editele na mpasi to editele ye moko.

262
00:25:31,514 --> 00:25:33,941
Kosalela bokebi moke na oyo osalaka.

263
00:25:33,941 --> 00:25:38,542
Yango ezali, na ngambo nyonso, ekómí mpasi koleka.

264
00:25:38,542 --> 00:25:44,284
Mpe ba mpasi ekómí likolo. Kasi esengeli totikala na bosolo.

265
00:25:44,284 --> 00:25:48,903
Esengeli toluka bosolo. Bango
basalaka yango, biso tosalaka yango.

266
00:25:48,903 --> 00:25:57,156
Mpe nakanisi, ndenge bato ebele bazali kokanisa kolakisa, na
bokabwani wana kati ya kimpwanza oyo balobaka mpe

267
00:25:57,156 --> 00:26:05,601
biteni ya kimpwanza ya solo mpe bopagano ya kokamba oyo
ezali zingazinga na biso, ndenge boyebi ezali mingi.

268
00:26:05,601 --> 00:26:08,278
Mpe boyebi ezali ntina ya nyonso.

269
00:26:08,278 --> 00:26:19,490
Mpe okoki te kofanda na kimia na mokili ya lokuta na
konsiansi malamu to ata na elikya ya mikolo ekoya.

270
00:26:19,490 --> 00:26:30,081
Lokola bomoi oyo ezali zingazinga mpe etondi na lokuta,
ekoki te kozala bomoi ya kitoko. Nakoki kokanisa yango te.

271
00:26:30,081 --> 00:26:34,710
Ezali mpe likambo wana, bomoi ya solo ezali te na kati ya lokuta.

272
00:26:34,710 --> 00:26:40,750
Mpe ata soki ozali na ntembe te ete
oyo osalaka ekokoma, esengeli komeka.

273
00:26:40,750 --> 00:26:49,514
Mpe biso ezali sikoyo, Gerd na Renate Reuther, telema mpo na
ntembe ya seko, ete moto azala na ntembe mpe alobela ntembe wana

274
00:26:49,514 --> 00:26:58,208
mpe aloba: „Ya solo, yango ezali lokola lisoló oyo bazali koyebisa
ngai, ekokani te na mayele na ngai ya mokili, ya bomoi na

275
00:26:58,208 --> 00:27:04,296
ngai to na oyo nazali koluka, na oyo nazali kozwa lokola mbuma.“

276
00:27:04,296 --> 00:27:11,773
Mpe nakoki kosala yango kaka, bino bosalaka yango mpe nakoki kaka
kobenga bato mosusu nyonso, ete bábanga mingi te liboso,

277
00:27:11,773 --> 00:27:20,014
mpo moto oyo azali na ntembe, yango ezalaki buku na biso ya
suka mpe ya sika: „Moto oyo azali na ntembe, asili kolonga“.

278
00:27:20,014 --> 00:27:27,136
Mpo, ntembe nyonso efungolaka ndako. Ntango
nazali na ntembe na likambo, namonaka makambo mibale.

279
00:27:27,136 --> 00:27:35,082
Namonaka oyo bazali koloba na polele to oyo nazalaki
kondima banda kala, mpe na ntembe namonaka nzela mosusu.

280
00:27:35,082 --> 00:27:41,080
Yango ebangisaka bato mingi, epesaka bango
bobangi, mpo elongolaka bango kimya mpe solo, kasi

281
00:27:41,080 --> 00:27:44,467
efungolaka mpe ndako. Nazali na makambo mibale ya kopona.

282
00:27:44,467 --> 00:27:53,463
Nakoki kopona moko to namona ndakisa ya boyokani na kati, kasi
nazali kokanisa ete moto asengeli komona bofungoli ya ndako na

283
00:27:53,463 --> 00:28:02,100
ntembe — kaka te lokola likambo oyo ebebisaka kimya na ngai mpe
epesaka ngai bobangi, kasi lokola likambo oyo elongolaka

284
00:28:02,100 --> 00:28:10,698
ngai na mikumba, na lokuta mpe na bosolo ya lokuta mpe na
makambo nyonso oyo bapesaki ngai, ete nakanguka na yango.

285
00:28:10,698 --> 00:28:19,499
Mpe ntembe nyonso ezali etape ya kokanguka,
soki tokoki koloba yango na monene, ya solo.

286
00:28:19,499 --> 00:28:29,466
Mpe yango ekoki kozala na makambo mingi ya moke, makambo
ya moke ya mokolo na mokolo, kasi kaka koloba, nakondima

287
00:28:29,466 --> 00:28:35,570
yango te, nakosala yango kaka bongo te, nakokanisa liboso.

288
00:28:35,570 --> 00:28:40,703
Yango ya solo efungolaka mokili ya sika mobimba.

289
00:28:40,703 --> 00:28:45,930
Maloba ya kitoko, ee. Bino
bosolaki mpe na ntina ya koboma mikanda.

290
00:28:45,930 --> 00:28:49,530
Bino bozali na likanisi mosusu mpo na batali?

291
00:28:49,530 --> 00:28:53,274
Ezali moke te ya kokoka na mbongo
ya kosala bibliotɛkɛ na ye moko.

292
00:28:53,274 --> 00:28:59,640
Balobaka ete digital ezali mabe, moto azali na
yango ya solo te, mpe yango mpe ekokani na

293
00:28:59,640 --> 00:29:04,223
agenda ya WEF mobimba ete moto azala na eloko te.

294
00:29:04,223 --> 00:29:08,040
Nini ekoki kosalama? Ndenge nini tokoki
kobatela boyebi mpo na libota ya mikolo ekoya?

295
00:29:08,040 --> 00:29:19,865
Iyo. Ezalaki na film oyo, "Fahrenheit 451" , epai bato bayekolaki
mikanda na motu mobimba, mpo bakonzi babebisaki mikanda.

296
00:29:19,865 --> 00:29:22,203
Ezalaki leta oyo elingaki kornona mikanda lisusu te.

297
00:29:22,203 --> 00:29:25,955
Mpe na sima bato mosusu balobaki ete, kasi
tosengeli kobikisa mikanda mpo na libota ya

298
00:29:25,955 --> 00:29:28,366
mikolo ekoya mpe bayekolaki yango na motu mobimba.

299
00:29:28,366 --> 00:29:33,136
Wana ezali utopie ya makasi mingi. Nalobi yango boye te.

300
00:29:33,136 --> 00:29:39,727
Kasi na ebandeli, yango esalisaka mpenza soki moto
asololaka na bato mosusu na mikanda oyo ye moko atangaki.

301
00:29:39,727 --> 00:29:45,474
Mpe na sima likanisi, esengeli ezala maloba ya motindo wana te,
kasi likanisi, mwango, ntina ya liboso ya mukanda

302
00:29:45,474 --> 00:29:51,403
wana, ya mokomi wana, epesamaka na bato mosusu. Yango
wana nazali kokanisa ete yango ezali na ntina mingi.

303
00:29:51,403 --> 00:29:57,313
Kotanga mikanda ye moko, ekoki kozwama na bibliotɛkɛ ndambu, to
na magazini ya mikanda, to eloko oyo ekoki kosalama ntango

304
00:29:57,313 --> 00:30:03,345
nyonso soki moto alingi kobomba mbongo – biso mpe tosalaka
yango, mpo tosengeli na mikanda mingi – kosomba mikanda ya kala.

305
00:30:03,345 --> 00:30:07,490
Ezali na ba entreprise oyo esalaka yango,
epesaka mikanda ya kala na ntalo ya moke.

306
00:30:07,490 --> 00:30:13,010
Yango ekoki kokoba. Kosomba, kasi, nasengeli
koloba: Kosomba mpe kobomba eloko ya kitoko koleka.

307
00:30:13,010 --> 00:30:19,803
Yango wana ezali nzela ya ntina. To mpe
kokoma eloko na papye mpe kobomba yango.

308
00:30:19,803 --> 00:30:23,438
Moto abosanaka makambo nyonso te,
mingi mingi soki akoli, abosanaka mingi.

309
00:30:23,438 --> 00:30:29,192
Mpe yango ezali mpe kitoko mpenza, moto asengeli kozala na
mikanda nyonso te – yango bazalaki kosala

310
00:30:29,192 --> 00:30:34,263
yango mingi liboso – bazalaki kokoma na nzela ya
ekuke mpe kobimisa yango mpe kobomba yango kaka.

311
00:30:34,263 --> 00:30:41,628
Mpe na yango, nakoki kolendisa system na bino moko na
Kla.TV, epai moto alobi ete, tosengeli kobomba

312
00:30:41,628 --> 00:30:45,115
yango na bisika ndenge na ndenge mpo ete yango ebunga te.

313
00:30:45,115 --> 00:30:52,050
Mpe moto nyonso oyo, ah nayebi te, azali na mikanda mitano
kaka na ndako, asengeli kozala na 5.000 te, kasi asalaki

314
00:30:52,050 --> 00:30:55,622
déjà mosala moko, soki 80 millions mpe mitano ya mikanda ezali.

315
00:30:55,622 --> 00:30:58,823
Moto asengeli kokanisa monene mpe
kobanda na moke, yango ekosalema.

316
00:30:58,823 --> 00:31:00,120
Maloba ya malamu mpenza.

317
00:31:00,120 --> 00:31:03,679
Matondo mingi, Mama Dr. Renate
Reuther, mpo na interview oyo ya kitoko.

318
00:31:03,679 --> 00:31:05,958
Matondo na bino.

319
00:31:09,794 --> 00:31:17,913
Ukraine, Russie, Israël, Gaza, USA, Iran –
tozali pene ya bitumba ya mokili mobimba ya misato?

320
00:31:17,913 --> 00:31:23,381
Na bitumba, liboso ya nyonso liwa ezali ya solo
mpe elongo na yango bokomi ya istware ya solo.

321
00:31:23,381 --> 00:31:30,298
Ntango bakonzi ya Europe bazali kotia mbongo na bibundeli
mpe na bibundeli na ndelo te, Kla.TV na baemisyo koleka 25.000

322
00:31:30,298 --> 00:31:34,261
emonisaki bapesi bitumba mpe ba méthodes na bango ya mabe.

323
00:31:34,261 --> 00:31:39,041
Bomba bokomi ya istware ya solo,
liboso ete ebongisama lisusu na lokuta.

324
00:31:39,041 --> 00:31:45,611
Ndenge nini? Finá sikoyo na lien na
description ya vidéo: www.kla.tv/2plus.

325
00:31:45,611 --> 00:31:51,393
Mpe bomba yo moko archive ya istware ya ofele
na motuya ya mosala ya milliard moko ya francs.

326
00:31:51,393 --> 00:32:00,876
Tondisa sikoyo formulaire mpe ozali kozwa disque ya ofele ya
exklusif moko moko na maboko ya mosali ya Kla.TV ya région na yo.

327
00:32:00,876 --> 00:32:08,395
Ya solo ofele? Ya solo. Ntalo kaka moko ezali ete
osunga, kopya archive oyo ya istware ya kokamwa

328
00:32:08,395 --> 00:32:12,994
mpe kopesa yango ofele na ba contacts misato mosusu.

329
00:32:12,994 --> 00:32:15,140
Bikisa elongo na biso mokili oyo.

