1
00:00:00,000 --> 00:00:00,700


2
00:00:00,700 --> 00:00:06,346
Эрхэм үзэгчид ээ, өнөөдөр бид студидээ ноён
Хансйөрг Штүцлэг урьж ирсэнд маш их баяртай байна.

3
00:00:06,346 --> 00:00:07,500
Та ирсэнд баярлалаа.

4
00:00:07,500 --> 00:00:09,573
Тийм ээ, энд ирсэнд би ч бас баяртай байна.

5
00:00:09,573 --> 00:00:15,796
Ноён Штүцлэ, та 30 гаруй жилийн турш мөнгө,
санхүү, эдийн засгийн сэдвээр ажиллаж байна.

6
00:00:15,796 --> 00:00:22,130
Таны ажилд санхүүгийн салбарын маш олон чиглэлтэй харьцаж байсан.

7
00:00:22,130 --> 00:00:27,910
Одоогоор та "Европт бэлэн мөнгийг хуулиар
хамгаалах" өргөдлийн санаачлагч нь байна.

8
00:00:27,910 --> 00:00:31,430
Үүнд 400,000 гаруй хүн гарын үсэг зурсан байна.

9
00:00:31,430 --> 00:00:34,940
Энэ нь ард түмний дунд тодорхой хэмжээнд
хурц асуудал болж байгааг харуулж байна.

10
00:00:34,940 --> 00:00:41,530
Энэ өргөдөлд таныг юу хөтөлсөн
бэ, энэ өргөдөл яагаад хэрэгтэй вэ?

11
00:00:41,530 --> 00:00:43,556
Тийм ээ, зам маш урт байсан.

12
00:00:43,556 --> 00:00:47,556
Би энэ сэдвээр 15 гаруй жил ажиллаж байна.

13
00:00:47,556 --> 00:00:54,496
Харьцангуй саяхныг хүртэл бэлэн мөнгийг
хуулиар баталгаажуулах нь огт найдваргүй байсан.

14
00:00:54,496 --> 00:01:01,963
Бэлэн мөнгө хуулийн баталгаатай, ЕХ-ны
гэрээний 128 дугаар зүйлд баталгаажсан.

15
00:01:01,963 --> 00:01:07,023
Гэхдээ үүнээс бараг ямар ч хамгаалалт гарахгүй байна.

16
00:01:07,023 --> 00:01:14,756
Олон жилийн турш бэлэн мөнгийг хуулиар
баталгаажуулах улс төрийн хүсэл огт байгаагүй.

17
00:01:14,756 --> 00:01:17,503
Гэвч дараа нь ямар нэг зүйл өөрчлөгдсөн.

18
00:01:17,503 --> 00:01:25,800
Тухайлбал, 2023 оны 6 дугаар сарын 28-нд,
бараг гурван жилийн өмнө, бэлэн мөнгөний

19
00:01:25,800 --> 00:01:31,460
журам биш, харин дижитал еврогийн журам гарсан.

20
00:01:31,460 --> 00:01:33,950
Энэ нь дижитал евро ирэх ёстой гэсэн үг.

21
00:01:33,950 --> 00:01:38,260
Тэгээд Европын Комисс ийм журам гаргасан.

22
00:01:38,260 --> 00:01:43,854
Үүний зэрэгцээ тэд бэлэн мөнгийг ч авч үзэхээс
өөр аргагүй болсон, учир нь дижитал евро өөр

23
00:01:43,854 --> 00:01:47,023
нэг хууль ёсны төлбөрийн хэрэгсэл болох ёстой.

24
00:01:47,023 --> 00:01:50,830
Ингэснээр тэд бэлэн мөнгийг ч сэдэв болгох шаардлагатай болсон.

25
00:01:50,830 --> 00:01:56,736
Тэгээд мөн өдөр бэлэн мөнгөний журам ч гарсан.

26
00:01:56,736 --> 00:02:01,703
Би үүнийг судалж, тэнд асар их алдаа олж чадсан.

27
00:02:01,703 --> 00:02:09,523
Өөрөөр хэлбэл, бэлэн мөнгөний журам нь дижитал
еврогийн журмаас хамаагүй муу төлөвлөгдсөн байсан.

28
00:02:09,523 --> 00:02:17,970
Тэндхийн хамгийн том алдаануудын нэг нь дижитал
евро худалдаанд хатуу хүлээн авах үүрэгтэй болох юм,

29
00:02:17,970 --> 00:02:19,161
бэлэн мөнгө тийм биш.

30
00:02:19,161 --> 00:02:21,120
Тэгээд би сэрэмжлэх болсон.

31
00:02:21,120 --> 00:02:31,183
Энэ бүхний сайхан нь дижитал еврогийн ачаар бэлэн мөнгийг
Европ даяар хуулиар баталгаажуулах боломж нээгдэж байгаа юм.

32
00:02:31,183 --> 00:02:32,916
Энэ боломжийг би харсан.

33
00:02:32,916 --> 00:02:40,217
Мөн цорын ганц тогтсон хуулийн төлбөрийн
хэрэгсэл бөгөөд туршигдсан бэлэн мөнгө дижитал евротой

34
00:02:40,217 --> 00:02:44,008
ижил эрх авах ёстой гэсэн энэхүү шаардлага дээр.

35
00:02:44,008 --> 00:02:49,367
Энэ шаардлагаараа бид улс төр, бүх
нийтийн байгууллагуудад хандаж байна.

36
00:02:49,367 --> 00:02:54,550
За, таны бодлоор бэлэн мөнгийг хадгалах нь яагаад ийм чухал вэ?

37
00:02:54,550 --> 00:02:55,990
Аа, энэ маш олон талтай.

38
00:02:55,990 --> 00:03:02,843
Бэлэн мөнгөгүй ертөнц бидний одоо
харж, байгаа байдлаас огт өөр байх болно.

39
00:03:02,843 --> 00:03:07,903
Бэлэн мөнгө бол үндсэндээ бидний
эзэмшдэг цорын ганц биет төлбөрийн хэрэгсэл юм.

40
00:03:07,903 --> 00:03:12,840
Онолын хувьд алт, мөнгө ч төлбөрийн
хэрэгсэл боловч энэ нь огт тогтоогдоогүй байна.

41
00:03:12,840 --> 00:03:17,036
Бид талхыг алт, мөнгөөр худалдаж авч чадахгүй.

42
00:03:17,036 --> 00:03:21,900
Тиймээс бэлэн мөнгө бол бидний одоо
байгаа цорын ганц биет төлбөрийн хэрэгсэл юм.

43
00:03:21,900 --> 00:03:24,810
Бусад бүх төлбөрийн хэрэгсэл дижитал юм.

44
00:03:24,810 --> 00:03:36,130
Биткойн ч бай, энгийн шилжүүлгийн мөнгө ч бай, шинэ
дижитал евро ч бай – бүгд үндсэндээ дижитал ертөнцөд байдаг.

45
00:03:36,130 --> 00:03:41,520
Зөвхөн бэлэн мөнгө л энэ биет орчингтой, энэ нь маш чухал.

46
00:03:41,520 --> 00:03:47,490
Энэ нь хүүхдүүд мөнгөтэй илүү сайн харьцаж
сурахтай холбоотой, энэ нь хүрэлцэхүйн мэдрэмжтэй.

47
00:03:47,490 --> 00:03:50,823
Эцэст нь бидний таван мэдрэхүй энд ажилладаг.

48
00:03:50,823 --> 00:03:53,528
Дээр хэлсэнчлэн, энэ нь хязгааргүй юм.

49
00:03:53,528 --> 00:04:03,950
Энэ нь бэлэн мөнгөтэй илүү тэсвэртэй гэр бүлүүдэд нөлөөлдөг,
учир нь тэд бэлэн мөнгийг шууд нөлөөний хүрээндээ оруулж чаддаг.

50
00:04:03,950 --> 00:04:11,556
Гэхдээ энэ нь олон эрх чөлөөний эрх, нийгмийн талуудад ч
нөлөөлдөг, эцэст нь бэлэн мөнгө ч гэсэн эдгээрт нөлөөлдөг.

51
00:04:11,556 --> 00:04:15,016
Та бэлэн мөнгө бас нэг хэсэг эрх чөлөө гэж ярьж байна.

52
00:04:15,016 --> 00:04:19,630
Хэрэв бэлэн мөнгө бүрмөсөн алга болвол ямар үр дагавар гарах вэ?

53
00:04:19,630 --> 00:04:25,556
Бэлэн мөнгө бол бодсоноос ч илүү их эрх чөлөө юм.
Учир нь энэ нь бидний үндсэн эрхүүдэд ч нөлөөлдөг.

54
00:04:25,556 --> 00:04:33,420
Үнэндээ, бүх мөнгө зөвхөн дижитал болвол бид
төлбөр бүрийг байршлаар тодорхойлуулж болно.

55
00:04:33,420 --> 00:04:39,790
Мөн бидний амьдралын тухай, хаана юу
худалдаж авснаа бүртгэсэн лог бий болж болно.

56
00:04:39,790 --> 00:04:43,876
Магадгүй бид хэн нэгэн улаан гэрлийн бүсэд орсон
учраас ямар нэгэн зүйл худалдаж авсан байж болно.

57
00:04:43,876 --> 00:04:46,263
Үүнийг би одоо төвийг сахисан байдлаар ингэж тавихыг хүсэж байна.

58
00:04:46,263 --> 00:04:53,960
Дараа нь тэр, хэрэв зохих ёсоор өндөр түвшинд
хүрвэл, шатлалд тодорхой хэмжээгээр шантаажид өртөж болно.

59
00:04:53,960 --> 00:04:56,723
Гэхдээ бусад тохиолдолд ч энэ нь
олон эрх чөлөөний эрхүүдэд нөлөөлдөг.

60
00:04:56,723 --> 00:05:03,903
Бид 2019 онд Хонг Конгт үүнийг мэдэрч чадсан,
тэнд засгийн газрын эсрэг жагсаал цуглаан болсон.

61
00:05:03,903 --> 00:05:12,843
Тэгээд жагсагчид нийтийн тээврээр хот руу
явж, харагтун, тэд зөвхөн бэлэн мөнгөөр төлсөн.

62
00:05:12,843 --> 00:05:19,563
Учир нь тэд дижитал төлбөр хийвэл засгийн газарт
ч эцэст нь жагсаал цуглаанд оролцсоныг

63
00:05:19,563 --> 00:05:24,145
харьцангуй тодорхой, нотлогдох боломжтой гэдгийг ойлгосон.

64
00:05:24,145 --> 00:05:31,376
Тэгэхээр энэ нь жишээ нь цуглах эрх чөлөөний
үндсэн эрх, жагсаалд оролцох боломжид нөлөөлж байна.

65
00:05:31,376 --> 00:05:35,610
Энэ бол үндсэн эрхүүдийн нэг, гэхдээ бас маш олон бусад эрхүүд.

66
00:05:35,610 --> 00:05:43,435
Энэ нь бас нийтийн амьдралд оролцох эрхтэй
гэдэг үндсэн эрх юм, жишээ нь автобусанд сууж,

67
00:05:43,435 --> 00:05:47,430
А цэгээс Б цэгт хүрэх боломжтой байх ёстой.

68
00:05:47,430 --> 00:05:58,113
Өнөөдөр олон газарт энэ нь баталгаажаагүй байна, жишээ
нь Берлин, Хамбург, Дюссельдорф, Хайдельберг гэх мэт

69
00:05:58,113 --> 00:06:04,620
газруудад нийтийн тээвэр, автобуснууд бэлэн мөнгөгүй болсон.

70
00:06:04,620 --> 00:06:11,880
Таны уриалгад ил тод хүн, ил тод ертөнцийн талаар,
хэрэв бэлэн мөнгө бүрэн алга болвол гэж дурдсан байсан.

71
00:06:11,880 --> 00:06:13,590
Гэхдээ үүнийг огт өөрөөр хардаг хүмүүс байна.

72
00:06:13,590 --> 00:06:23,276
Жишээ нь, нэг хөдөлгөөний уриалгад хувийн нууцын төгсгөл нь
үнэхээр чөлөөт нийгмийн үндэс суурийг бүрдүүлдэг гэж үздэг.

73
00:06:23,276 --> 00:06:25,843
Учир нь жишээ нь хэн ч дарамтлуулах боломжгүй болно.

74
00:06:25,843 --> 00:06:27,716
Та үүнийг хэрхэн харж байна вэ?

75
00:06:27,716 --> 00:06:32,256
Хэрэв хүмүүс үүнийг шаардаж байгаа бол
зүгээр л хийгээрэй гэж би бодож байна.

76
00:06:32,256 --> 00:06:39,945
Өөрөөр хэлбэл, тэд хувийн амьдралаа олон нийтэд нээлттэй болгож,
бие засах газартаа гурван камер тавиад, дараа нь

77
00:06:39,945 --> 00:06:48,036
интернетэд олон нийтэд нээлттэй болгоод, дараа нь хувийн нууцыг
арилгаснаар тэд үнэхээр ямар санаатай байгааг харцгаая.

78
00:06:48,036 --> 00:06:54,016
Миний бодлоор хувийн нууц бол
чөлөөт нийгмийн бүрэлдэхүүн хэсэг юм.

79
00:06:54,016 --> 00:07:00,230
Чөлөөт нийгэм нь эрх чөлөө байгаагаараа онцлогтой.

80
00:07:00,230 --> 00:07:07,843
Бид үндсэндээ хэдий чинээ их эрх чөлөөтэй байна, төдий
чинээ бид чөлөөт нийгэмд амьдарч байгаагийн илрэл юм.

81
00:07:07,843 --> 00:07:17,009
Хэрэв бид хувийн нууцыг бүхэлд нь арилгавал, дээрээс ирэх эрх
мэдэл, хяналт, өөрсдөө хувийн нууцаа ил гаргадаггүй хүмүүсийн

82
00:07:17,009 --> 00:07:21,850
хяналт эцэстээ хэрэгжих нь зөвхөн цаг хугацааны асуудал юм.

83
00:07:21,850 --> 00:07:30,330
Тиймээс эрх чөлөөгүй, хувийн нууцгүй чөлөөт
нийгэм огт ажиллахгүй гэдэгт би бүрэн итгэлтэй байна.

84
00:07:30,330 --> 00:07:38,148
Таны вэбсайт дээр Дэлхийн банкны тэргүүн Ариан Бангар, Энэтхэгийн
Ерөнхий сайд Моди эсвэл Deutsche Bank эсвэл Bank of

85
00:07:38,148 --> 00:07:48,230
America-гийн удирдлагууд зэрэг нэр хүндтэй хүмүүсийг иш татсан
байдаг. Тэд бэлэн мөнгийг бүрэн устгахыг тодорхой дэмжиж байгаа.

86
00:07:48,230 --> 00:07:51,543
Эдгээр хүмүүс хэний ашиг сонирхолд
үйлчилдэг вэ? Та үүнийг хэрхэн харж байна вэ?

87
00:07:51,543 --> 00:07:52,740
Энэ нь маш өөр байдаг.

88
00:07:52,740 --> 00:07:58,430
Банкны ертөнц харьцангуй тодорхой, тэдэнд
дижитал төлбөр гэсэн бизнес загвар бий.

89
00:07:58,430 --> 00:08:03,176
Тийм ээ, энэ бол Sparkassen карт, Visa карт, Mastercard гэх мэт.

90
00:08:03,176 --> 00:08:15,425
Энэ бол тэрбумын бизнес бөгөөд тэд чөлөөт зах зээлийн эдийн засагт
байгаа бөгөөд зүгээр л мөнгө олохыг хүсдэг тул эдгээр оролцогчдод

91
00:08:15,425 --> 00:08:20,160
бэлэн мөнгө эцэстээ тэдний ашгийг бууруулдаг өрсөлдөгч юм.

92
00:08:20,160 --> 00:08:27,456
Дижитал төлбөр бүрт үндсэндээ хураамж
үүсдэг бөгөөд тэд үүнийгээ хураан авч болно.

93
00:08:27,456 --> 00:08:30,310
Дараа нь мэдээж төрийн түвшин бий.

94
00:08:30,310 --> 00:08:37,173
Моди, Энэтхэгийн Ерөнхий сайд, нэг удаа маш тодорхой
мэдэгдэл хийсэн бөгөөд тэрээр бэлэн мөнгөгүй ертөнц

95
00:08:37,173 --> 00:08:41,568
эсвэл бэлэн мөнгөгүй нийгмийг хүсч байгаагаа илэрхийлсэн.

96
00:08:41,568 --> 00:08:48,523
Энэ нь одоо энд үүрэг гүйцэтгэж байна, төр өөрөө юу
хийж байна, ямар ашиг сонирхлын байдалд байна вэ?

97
00:08:48,523 --> 00:08:54,330
Европ дахь улсууд ч одоо бэлэн мөнгийг амаар дэмжиж байна.

98
00:08:54,330 --> 00:08:59,570
Тэд үргэлж бэлэн мөнгө үргэлж байх болно, хэн
ч бэлэн мөнгийг устгахыг хүсэхгүй гэж хэлдэг.

99
00:08:59,570 --> 00:09:10,303
Гэхдээ анхаар, бид үг, үйлдлийг үргэлж харьцуулах ёстой,
энд нэгдмэл байгаа эсэх эсвэл 180 градус эргэсэн эсэхийг.

100
00:09:10,303 --> 00:09:15,876
Тиймээс, хэрэв та арын дэвсгэрийг мэддэг
бол олон зүйл маш их эргэлзээтэй байдаг.

101
00:09:15,876 --> 00:09:23,403
Одоогоор ноён Клингбайл нэг оролдлого хийж
байна, тэрээр худалдаачин бүр дижитал

102
00:09:23,403 --> 00:09:28,508
төлбөрийн системийг хүлээн авах ёстой гэж хүсч байна.

103
00:09:28,508 --> 00:09:33,796
Энэ бол манай Сангийн сайд Клингайбел одоо
эрчимтэй хэрэгжүүлж буй одоогийн санаачилга юм.

104
00:09:33,796 --> 00:09:40,226
Одоо хүн бүр хаанаас ч дижитал хэлбэрээр төлбөр хийх
боломжтой байх нь чухал гэдгийг олон нийтийн хэвлэл

105
00:09:40,226 --> 00:09:43,750
мэдээллийн хэрэгслээр маш их таатайгаар дамжуулж байна.

106
00:09:43,750 --> 00:09:48,743
Гэхдээ бэлэн мөнгийг хаана ч
хүлээн авах ёстой гэж шаардаагүй байна,

107
00:09:48,743 --> 00:09:53,228
Учир нь бэлэн мөнгөнд одоогоор хүлээн авах
үүрэг байгаа ч хатуу хүлээн авах үүрэг байхгүй.

108
00:09:53,228 --> 00:09:58,370
Өөрөөр хэлбэл, хаалган дээр энгийн
нэгэн тэмдэг тавьснаар татгалзаж болно.

109
00:09:58,370 --> 00:10:05,552
Ноён Клингайбел одоо хувийн хэвшлийн мөнгө, өөрөөр хэлбэл
шилжүүлгийн мөнгийг давуу эрхтэй болгохыг оролдож байгаа бөгөөд

110
00:10:05,552 --> 00:10:09,316
энэ нь бүх худалдаачдад бүрэн хэмжээгээр хүлээн авагдах ёстой.

111
00:10:09,316 --> 00:10:19,324
Тэгэхээр тэрээр дижитал төлбөрийг дэмжиж байгаа бөгөөд зэрэгцэн
Холбооны засгийн газар бэлэн мөнгөөр төлсөн

112
00:10:19,324 --> 00:10:28,703
бизнесийн зардлыг хувиараа бизнес эрхлэгчид
хасагдахгүй байх тухай хууль батлуулахыг оролдож байна.

113
00:10:28,703 --> 00:10:30,316
Энэ бол бүрэн сүйрэл.

114
00:10:30,316 --> 00:10:39,100
Энэ нь үндсэндээ хувиараа бизнес эрхлэгчдийг
дижитал хэлбэрээр төлбөр хийхийг албадах болно.

115
00:10:39,100 --> 00:10:44,907
Учир нь ямар ч хувиараа бизнес эрхлэгч, би өөрөө ч
бас хувиараа бизнес эрхэлдэг, бэлнээр төлдөг

116
00:10:44,907 --> 00:10:48,600
шатахууны төлбөрөө татвар төлсөн мөнгөнөөс төлөх боломжгүй.

117
00:10:48,600 --> 00:10:55,589
Хувиараа бизнес эрхлэгчийн хувьд би бизнесийн
зардлаа зохих ёсоор хасаж болно гэдэг нь тодорхой.

118
00:10:55,589 --> 00:11:03,099
Тэгэхээр нэг талаас дижитал төлбөрийг дэмжиж, нөгөө талаас бэлэн
мөнгийг хүндээр төлүүлж буй эдгээр хуулиуд нь хэн ч

119
00:11:03,099 --> 00:11:11,060
бэлэн мөнгийг устгахыг хүсэхгүй байна гэсэн олон нийтийн
мэдэгдэлтэй нийцэж байгаа эсэхийг маш их асуух хэрэгтэй.

120
00:11:11,060 --> 00:11:21,169
Гэхдээ бэлэн мөнгийг тойрсон бүтэц, бэлэн мөнгийг тойрсон дэд
бүтэц хэрхэн эвдэрч байгааг, бэлэн мөнгийг тойрсон бүхэл бүтэн

121
00:11:21,169 --> 00:11:30,198
бүтэц хэрхэн бохирдож байгааг харвал, бараг л хэлэх хэрэгтэй
болно – энэ нь зүгээр л бэлэн мөнгийг тойрсон орчин улам

122
00:11:30,198 --> 00:11:35,436
дордож байна гэсэн үг – бэлэн мөнгө урт хугацаанд тогтохгүй.

123
00:11:35,436 --> 00:11:38,423
Энэ нь үнэндээ ЕХ-ны эдгээр журамд ч бас багтсан зүйл юм.

124
00:11:38,423 --> 00:11:44,900
Нэг талд нь цахим евро, түүнийг
хамгаалж, хаана ч хүлээн зөвшөөрөгдөх ёстой.

125
00:11:44,900 --> 00:11:48,250
Нөгөө талд нь бэлэн мөнгө, тэнд нэлээд бүрхэг мэдэгдэл байна.

126
00:11:48,250 --> 00:11:52,470
Тиймээ, бэлэн мөнгөөр төлөх боломжтой байх ёстой,
гэхдээ энэ нь тэр утгаараа заавал байх ёстой зүйл биш.

127
00:11:52,470 --> 00:11:53,740
Тэгэхээр хаа сайгүй ийм байдалтай байна.

128
00:11:53,740 --> 00:11:56,523
Тэгэхээр одоо бид дахин төрийн сэдэв рүү орлоо.

129
00:11:56,523 --> 00:12:00,950
Энэ бол Европын түвшний асуудал,
энэ бэлэн мөнгөний журам хамаарах юм.

130
00:12:00,950 --> 00:12:14,996
Европын Комисс энэ бэлэн мөнгөний журмыг оруулж ирэхэд, бидний
судалгаагаар нийт 13 ноцтой сул тал бэлэн мөнгөний эсрэг байсан.

131
00:12:14,996 --> 00:12:21,982
Бид нэг асуудалд 90, 95 хувиар маш том амжилт гаргаж чадсан.

132
00:12:21,982 --> 00:12:30,220
Энэ нь бэлэн мөнгө худалдаанд хатуу хүлээн авах үүрэгтэй
болох, өөрөөр хэлбэл кафе, ресторан гэх мэт газрууд

133
00:12:30,220 --> 00:12:35,263
бэлэн мөнгөөс татгалзаж чадахгүй болох нь асар том амжилт юм.

134
00:12:35,263 --> 00:12:38,963
Энэ нь дараа нь бэлэн мөнгөний журамд тусгагдсан.

135
00:12:38,963 --> 00:12:42,076
Гэхдээ анхаар, чөтгөр үргэлж нарийн ширийн зүйлд байдаг.

136
00:12:42,076 --> 00:12:47,690
Учир нь тэд одоо автоматын зохицуулалт оруулж ирсэн.

137
00:12:47,690 --> 00:12:57,803
Тодруулбал, төлбөрийн үйл явц автоматаар явагддаг
газар бүрт бэлэн мөнгөөс татгалзаж болох үл хамаарах зүйл.

138
00:12:57,803 --> 00:13:02,023
Энэ нь юу гэсэн үг вэ? Бид өнөөдөр
автоматын ертөнцөд улам бүр орж байна.

139
00:13:02,023 --> 00:13:04,140
Жишээлбэл, бид автобусанд сууж байна.

140
00:13:04,140 --> 00:13:09,343
Бид улам бүр автобусны жолооч дээр шууд төлбөр
төлөх боломжгүй, харин автоматаар төлдөг болж байна.

141
00:13:09,343 --> 00:13:13,003
Бид буудал дээр байна, тэнд тасалбарын автомат байж магадгүй.

142
00:13:13,003 --> 00:13:15,736
Бид галт тэрэгний буудал дээр байна, тасалбарын автомат.

143
00:13:15,736 --> 00:13:19,420
Бид машины зогсоол эсвэл зогсоолын талбай дээр байна, автомат.

144
00:13:19,420 --> 00:13:27,383
Бид өнөөдөр заримдаа усан сангууд дээр ч байна,
тасалбарыг автоматаар төлдөг, нийтийн жорлон.

145
00:13:27,383 --> 00:13:34,777
Мөн яг энэ замаар болон бэлэн мөнгөний тухай журам, одоогийн
байдлаар трилог хэлэлцээр гэж нэрлэгдэх хэлэлцээрт орж,

146
00:13:34,777 --> 00:13:39,240
хэлэлцэгдэж байгаа нь энэ автоматын зохицуулалтыг агуулж байна.

147
00:13:39,240 --> 00:13:46,903
Мөн бэлэн мөнгөөр төлөх нь маш их сөрөг үр дагавартай байх бөгөөд
нийтийн оролцооны үндсэн эрхийг маань ноцтой хязгаарлах болно.

148
00:13:46,903 --> 00:13:54,808
Мөн энэ нь багтсан байна. Энэ автоматын зохицуулалтыг яаралтай
хасах хэрэгтэй, учир нь энд дижитал евро маш их давуу тал олж

149
00:13:54,808 --> 00:13:58,976
байна, тухайлбал, үнэндээ түүнийг хүлээн зөвшөөрөх ёстой болдог.

150
00:13:58,976 --> 00:14:06,943
Учир нь автоматуудад дижитал төлбөрийн хэрэгсэл хүлээн
авдаг газар бүрт дижитал евро мөн хүлээн авах ёстой.

151
00:14:06,943 --> 00:14:10,696
Тэгэхээр бүх зүйл маш шууд бус байдлаар хамгаалагдаж байна.

152
00:14:10,696 --> 00:14:15,743
Мөн энэ бол эхний том, асар их, аюултай үл хамаарах зүйл юм.

153
00:14:15,743 --> 00:14:18,830
Гэхдээ бас хоёр дахь, маш том үл хамаарах зүйл байна.

154
00:14:18,830 --> 00:14:26,839
Тухайлбал, тэд нэг заалт оруулсан байна, ЕХ-ны
үндэсний улс, өөрөөр хэлбэл бид 27 ЕХ-ны гишүүн

155
00:14:26,839 --> 00:14:31,900
орон, 21 евро валютын бүсчтэй, жишээ нь Герман шиг.

156
00:14:31,900 --> 00:14:38,499
Мөн тэд улс өөрийн байгууллагуудад бэлэн мөнгөөс
татгалзаж болох үл хамаарах зүйл оруулсан, хэрэв тэр

157
00:14:38,499 --> 00:14:42,710
үүнийг "нийтийн ашиг сонирхол" гэсэн сэдвээр үндэслэвэл.

158
00:14:42,710 --> 00:14:51,256
Нийтийн ашиг сонирхол гэдэг нь жишээ нь – тийм, терроризмтой
тэмцэх, далд ажил, татвараас зайлсхийх гэх мэт – бид

159
00:14:51,256 --> 00:15:00,390
бэлэн мөнгийг тэнд, тэнд хязгаарлах ёстой, ингэснээр
татварын хэлэлцээрийг илүү сайн хийх эсвэл юу ч байсан.

160
00:15:00,390 --> 00:15:08,329
Гэхдээ Европын зөвлөлөөс гаргасан дотоод баримт бичиг байна, үүнд
зөвхөн гэмт хэрэг гэх мэт нь байгууллагуудад

161
00:15:08,329 --> 00:15:16,843
бэлэн мөнгөөс татгалзах эрх олгодоггүй, харин
байгууллагуудыг илүү үр дүнтэй болгохын тулд гэж заасан.

162
00:15:16,843 --> 00:15:20,532
Мөн энэ нь үндсэндээ бүх зүйлийн нэвтрэх хаалга юм.

163
00:15:20,532 --> 00:15:26,993
Учир нь илүү үр дүнтэй болгох гэдэг нь бид зөвхөн нэг төлбөрийн
хэрэгсэл, өөрөөр хэлбэл дижитал төлбөрийн хэрэгслийг авч, хоёр

164
00:15:26,993 --> 00:15:30,300
дахь кассын систем, өөрөөр хэлбэл бэлэн мөнгийг орхих гэсэн үг.

165
00:15:30,300 --> 00:15:38,240
Энэ нь бид байгууллагын хувьд хамаагүй дээр, илүү
оновчтой бөгөөд үүгээр зардлыг хэмнэх боломжтой.

166
00:15:38,240 --> 00:15:44,394
Мөн энэхүү ард талын хаалгаар дамжуулан өнөөдөр бид улам бүр
олонтоо харж байгаа нэгэн зүйл боломжтой болно, тухайлбал иргэний

167
00:15:44,394 --> 00:15:50,450
үйлчилгээний төвүүд бэлэн мөнгө хүлээн авахаас татгалзах, хог
хаягдлын цуглуулах газар, тээврийн хэрэгслийн бүртгэлийн газар

168
00:15:50,450 --> 00:15:53,943
гэх мэт газрууд бэлэн мөнгө хүлээн авахаас татгалзах явдал юм.

169
00:15:53,943 --> 00:15:59,283
Мөн энд бид үг, үйлдэл хоёр зэрэгцэн
явах эсэхийг дахин ажиглах хэрэгтэй.

170
00:15:59,283 --> 00:16:04,216
Өөрөөр хэлбэл, төрийн зүгээс хэлж буй үг нь бэлэн мөнгө үргэлж
байдаг, хэн ч бэлэн мөнгийг устгахыг хүсэхгүй гэсэн үг юм.

171
00:16:04,216 --> 00:16:08,676
Гэвч тэр өөрөө өөрийн байгууллагуудад үүнийг хийж байна.

172
00:16:08,676 --> 00:16:11,263
Мөн энд үнэндээ юу нь буруу байна вэ?

173
00:16:11,263 --> 00:16:17,980
Мөн энд иргэн өөрөө өөрийн санаа бодлыг
илэрхийлэх тодорхой байдлыг багтаах ёстой.

174
00:16:17,980 --> 00:16:19,130
Яагаад ийм зүйл болж байна вэ?

175
00:16:19,130 --> 00:16:21,863
Энэ одоо ард талын хаалгаар дамжин болох ёстой юм уу?

176
00:16:21,863 --> 00:16:27,010
Мөн би бодож байна, мөн өөрөө энэ
талаар бодож үзэхийг уриалж байна.

177
00:16:27,010 --> 00:16:33,340
Магадгүй үүнийг бага зэрэг дуусгахын тулд, надад нэг
мэдээлэл өгөх видео, 12 минутын мэдээлэл өгөх видео байна.

178
00:16:33,340 --> 00:16:34,270
Та энэ талаар ямар нэгэн зүйл хэлэх үү?

179
00:16:34,270 --> 00:16:38,650
Үгүй, үгүй, би үзсэн, энэ маш сонирхолтой байна.

180
00:16:38,650 --> 00:16:41,543
Энэ нь тэнд юу болж байгааг маш сайн баримтжуулсан байна.

181
00:16:41,543 --> 00:16:47,996
Тэгэхээр, энэ бол 12 минутын мэдээлэл өгөх видео бөгөөд
яг энэ бэлэн мөнгөний дүрмийг нарийвчлан судалсан юм.

182
00:16:47,996 --> 00:16:54,100
Мөн бид мэргэжлийн өгүүллүүд бичсэн бөгөөд
тэдгээрийг видеоны тайлбараас авч болно.

183
00:16:54,100 --> 00:17:02,218
Мөн энэ видеоны хувьд ч гэсэн, жишээ нь профессор Риекийн сувгаар
гарсан, мэдэхгүй, бараг 400,000 үзэлттэй гэх мэт,

184
00:17:02,218 --> 00:17:10,290
үнэхээр – бид өнөөг хүртэл хэзээ ч довтолгоонд өртөж
байгаагүй – учир нь энэ нь мэргэжлийн хувьд маш цэвэрхэн юм.

185
00:17:10,290 --> 00:17:16,872
Тиймээс, би хүн бүрт зөвлөж байна, магадгүй та ч
гэсэн холбоосыг оруулахыг хүсч болох юм, энэ 12

186
00:17:16,872 --> 00:17:20,600
минутыг үзэж, өөрийн гэсэн санаа бодлыг бүрдүүлээрэй.

187
00:17:20,600 --> 00:17:26,230
Мөн би үүний төлөө зогсож байна, хүмүүс
ердийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр ихэвчлэн

188
00:17:26,230 --> 00:17:29,063
нийтлэгддэггүй өгөгдөл, мэдээллийг авах ёстой.

189
00:17:29,063 --> 00:17:30,143
Энэ намайг маш их, маш их гуниглуулж байна.

190
00:17:30,143 --> 00:17:35,330
Олон нийтийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд ч
гэсэн энэ талаар бараг бүрэн дуугүй байна.

191
00:17:35,330 --> 00:17:42,300
Мөн хүн бүр – бидэнд дэмжих, эсэргүүцэх хоёр тал хэрэгтэй –
бидэнд өгөгдөл, мэдээллийн талаар 360 градусын

192
00:17:42,300 --> 00:17:50,343
өнцгөөс харах шаардлагатай, ингэснээр иргэн өөрөө
чанартай, насанд хүрсэн шийдвэр гаргах боломжтой болно.

193
00:17:50,343 --> 00:17:52,530
Тийм ээ, тийм учраас бид энд байна.

194
00:17:52,530 --> 00:17:56,390
Энэ нь зүгээр л – би хэлэхдээ – тэнгэрийн
хаяаг бага зэрэг өргөжүүлэхэд сайн хэрэг.

195
00:17:56,390 --> 00:17:57,588
Та үүнийг яг одоо дурдлаа.

196
00:17:57,588 --> 00:18:02,163
Олон салбарт өнөөдөр би бэлэн мөнгөөр төлбөр төлж
чадахгүй байх нь аль хэдийн бодит байдал болсон.

197
00:18:02,163 --> 00:18:09,712
Миний хувьд энэ нь бас нэг хэмжээгээр эцсийн асуулт
юм, таны бодлоор бид бэлэн мөнгийг дахин, би хэлэхдээ,

198
00:18:09,712 --> 00:18:15,473
тийм ээ, бага зэрэг илүү дэмжихэд өөр юу хийж болох вэ?

199
00:18:15,473 --> 00:18:18,470
Нэг зүйлд би мэдээж маш харамсаж байна.

200
00:18:18,470 --> 00:18:25,503
Улам олон дэлгүүр бэлэн мөнгө хүлээн авахаас татгалзаж
байгаа ч эсэргүүцэх худалдан авалт хийхгүй байх явдал байхгүй.

201
00:18:25,503 --> 00:18:31,856
Өөрөөр хэлбэл, дэлгүүрт эмбарго тавьж, бэлэн мөнгөгүй
болох нь ийм дэлгүүрүүдээр дамжин явагдаж байгааг би зөв

202
00:18:31,856 --> 00:18:35,570
гэж үзэхгүй байна, үүнээс зайлсхийх хэрэгтэй гэсэн утгаар.

203
00:18:35,570 --> 00:18:39,783
Миний хувьд тодорхой, би бэлэн мөнгө хүлээн
авахаас татгалздаг газар хэзээ ч худалдан авалт хийхгүй.

204
00:18:39,783 --> 00:18:41,903
Энэ нь миний хувьд нэгэнт хориглосон зүйл.

205
00:18:41,903 --> 00:18:43,996
Гэхдээ энэ нь үндсэндээ өнгөрсөн.

206
00:18:43,996 --> 00:18:49,036
Нийгэм дижитал төлбөрт аль хэдийн маш их дассан бололтой.

207
00:18:49,036 --> 00:18:52,290
Гэхдээ энэ нь жишээ нь нэг зүйл.

208
00:18:52,290 --> 00:19:00,583
Өөр нэг зүйл бол, илүү олон хүн бэлэн мөнгөний
петицид гарын үсэг зурвал би маш их баярлах болно.

209
00:19:00,583 --> 00:19:04,350
Одоогоор бид ойролцоогоор 406,000 гарын үсэг цуглуулсан.

210
00:19:04,350 --> 00:19:08,743
Бид дор хаяж хагас сая хүрэхийг маш их хүсэж байна.

211
00:19:08,743 --> 00:19:17,016
Учир нь энэ нь – тоо өндөр байх тусам – 400,000
эсвэл хагас сая байх нь сэтгэл зүйн түвшинд ч нөлөөлдөг.

212
00:19:17,016 --> 00:19:23,183
Мөн энэ нь бидэнд одоогоор төрийн
байгууллагуудад хандах боломжийг олгож байна.

213
00:19:23,183 --> 00:19:28,876
Бид Европын Парламентад аль
хэдийн очиж, өргөдлөө хүлээлгэн өгсөн.

214
00:19:28,876 --> 00:19:34,043
Бид дараа долоо хоногт Берлин дэх Холбооны
Сангийн яаманд очиж, өргөдлөө хүлээлгэн өгөх болно.

215
00:19:34,043 --> 00:19:39,983
Мөн бид иргэдийн хүсэл зоригийг
төлөөлдөг бараг цорын ганц дуу хоолой нь юм.

216
00:19:39,983 --> 00:19:45,323
Мөн үнэндээ тэд биднийг заримдаа сонсохоос өөр
аргагүй болдог, гэхдээ ихэнхдээ сонсохыг хүсдэггүй.

217
00:19:45,323 --> 00:19:51,844
Мөн бид үндсэндээ хэдий чинээ хүчтэй болно, төдий чинээ
бэлэн мөнгө урт хугацаанд оршин тогтнох ёстой гэсэн

218
00:19:51,844 --> 00:19:55,403
энэхүү шаардлагыг илүү хүчтэй илэрхийлэх боломжтой болно.

219
00:19:55,403 --> 00:19:57,430
Тиймээс бид маш их баяртай байна.

220
00:19:57,430 --> 00:20:04,601
Учир нь нөгөө талаас, бид бэлэн мөнгөний
шаардлагад зарим сайжруулалт хийж чадсан ч, энэ нь маш

221
00:20:04,601 --> 00:20:09,190
чухал байх болно гэдгийг би маш сайн ойлгож байна.

222
00:20:09,190 --> 00:20:14,743
Гэсэн хэдий ч ойрын хэдэн арван жилд бэлэн
мөнгөнд хангалттай олон довтолгоо байсаар байх болно.

223
00:20:14,743 --> 00:20:23,043
Учир нь бид зэрэгцээд бэлэн мөнгө хадгалах
нийгэмлэг, жижиг бэлэн мөнгөний лобби байгуулж байна.

224
00:20:23,043 --> 00:20:35,830
Бид одоогоор 136,000 хүнтэй байна, хэрэв би мэдээллийн товхимол
бичвэл эсвэл үйл ажиллагаа эхлүүлбэл 136,000 хүнд хүрдэг.

225
00:20:35,830 --> 00:20:44,516
Мөн би хэдэн жилийн турш бид цаашид амжилт олох боломжтой
ч, бид маш их дарамт дор байгаа гэдэгт бүрэн итгэлтэй байна.

226
00:20:44,516 --> 00:20:51,028
Бид биш, харин Клингайл ноён, Сангийн яам бэлэн мөнгөний дүрэмтэй
холбоотой гурван талын хэлэлцээрт одоогийн

227
00:20:51,028 --> 00:20:58,483
хэлэлцээрт маш их дарамт үзүүлж, бидний аль хэдийн хүрсэн
зүйлийг улам багасгахыг оролдож байгааг бид мэдэж байна.

228
00:20:58,483 --> 00:21:01,350
Тиймээс энэ бол маш аюултай нөхцөл байдал юм.

229
00:21:01,350 --> 00:21:07,425
Мөн хэрэв бид зохих ёсоор зохион байгуулагдахгүй бол, би бэлэн
мөнгөний төлөө зохион байгуулахыг хичээж байгаа

230
00:21:07,425 --> 00:21:13,248
бөгөөд ирээдүйд бидний эсэргүүцэх боломжгүй олон
довтолгоонд өртөх болно гэдэгт би бүрэн итгэлтэй байна.

231
00:21:13,248 --> 00:21:14,796
Тиймээс бид үүнийг боломж болгон ашиглах ёстой.

232
00:21:14,796 --> 00:21:16,480
Энэ бол хоёр дахь зүйл.

233
00:21:16,480 --> 00:21:25,443
Гурав дахь зүйлд, би камерууд хаана байгаагаас үл
хамааран, хүн бүрд хандаж хэлмээр байна, бэлнээр төлөөрэй.

234
00:21:25,443 --> 00:21:31,536
Учир нь эцсийн эцэст бид хэдэн
удаа бэлнээр төлж байгаа нь шийднэ.

235
00:21:31,536 --> 00:21:39,823
Хэрэв бэлнээр төлөх хувь 25, 30 хувиас доош
буурвал дэлгүүрүүд бэлнээр төлөхийг хүсэхгүй болно.

236
00:21:39,823 --> 00:21:50,910
Хэрэв бэлнээр төлөх хувь 10 эсвэл 15 хувиас доош
буурвал пропорциональ байдлын зарчим гэгч хэрэгжинэ.

237
00:21:50,910 --> 00:22:00,711
Өөрөөр хэлбэл, манай ардчилалд эсвэл улс төрийн түвшинд
үргэлж анхаардаг зүйл бол зардалтай бэлэн мөнгөний дэд

238
00:22:00,711 --> 00:22:05,750
бүтцийг хадгалах нь пропорциональ эсэх тал дээр байдаг.

239
00:22:05,750 --> 00:22:13,223
Тэд үндсэндээ бэлнээр төлөх хувийг
Скандинавын орнуудын адил доошлуулахыг зорьж байна.

240
00:22:13,223 --> 00:22:17,036
Тэнд энэ пропорциональ байдлын зарчим улам бүр хэрэгжиж байна.

241
00:22:17,036 --> 00:22:22,023
Тиймээс бүх үзэгчдэд хандан хүсэх
нь, боломжтой бүрдээ бэлнээр төлөөрэй.

242
00:22:22,023 --> 00:22:30,956
Ингэснээр та бүхэн бүртгэл бүрд – Бэлэн
мөнгөнд ТИЙМ, эрх чөлөөнд ТИЙМ гэж хэлж байгаа юм.

243
00:22:30,956 --> 00:22:31,665
Тийм ээ, маш их баярлалаа.

244
00:22:31,665 --> 00:22:35,163
Петиц улам хэр удаан үргэлжлэх талаар богинохон асууя.

245
00:22:35,163 --> 00:22:38,870
Бид 100 хувь хэлж чадахгүй байна.

246
00:22:38,870 --> 00:22:44,870
Энэ нь Европын зөвлөлд хэзээ бодитоор батлагдахаас хамаарна.

247
00:22:44,870 --> 00:22:50,616
Энэ нь 2026 оны 12 дугаар сарын 15 хүртэл байж болно.

248
00:22:50,616 --> 00:22:58,713
Одоо шийдвэрлэх гурван талын хэлэлцээр хаалттай
хаалганы цаана явагдаж байгаа эсэх нь тодорхойгүй.

249
00:22:58,713 --> 00:23:02,296
За, ноён Штүцле, баярлалаа.

250
00:23:02,296 --> 00:23:04,601
Энэхүү гэгээрүүлэх ярилцлагыг өгсөнд баярлалаа.

251
00:23:04,601 --> 00:23:15,540
Чөлөөт нийгэмд шаардлагатай олон цаг үеийн сэдвээр бүтээлчээр
үргэлжлүүлэн ажиллахад бид бүгд амжилт хүсье гэж бодож байна.

252
00:23:15,540 --> 00:23:16,440
Маш их баярлалаа.

253
00:23:16,440 --> 00:23:17,313
Мөн маш их баярлалаа.

254
00:23:17,313 --> 00:23:17,633
Баярлалаа.