WEBVTT

00:00.700 --> 00:06.346
Hormatly tomaşaçylar, bu gün studiýamyzda jenap
Hansjörg Stützle bilen bile bolmagymyzdan begenç duýýarys.

00:06.346 --> 00:07.500
Gelendigiňiz üçin sag boluň.

00:07.500 --> 00:09.573
Hawa, menem bu ýerde bolmakdan hoşal.

00:09.573 --> 00:15.796
Jenap Stützle, siz 30 ýyldan gowrak wagt bäri pul we
maliýe, ykdysadyýet meselesi bilen meşgullanýarsyňyz.

00:15.796 --> 00:22.130
Işiňizde maliýe ulgamynyň gaty köp ugurlary bilen tanyş boldunyz.

00:22.130 --> 00:27.910
Häzirki wagtda siz «Ýewropada nagt pullary kanun
boýunça goramak» atly petisiýanyň başlangyççysysyňyz.

00:27.910 --> 00:31.430
Oňa häzire çenli 400.000-den gowrak adam gol çekdi.

00:31.430 --> 00:34.940
Diýmek, halkyň arasynda hem belli bir möhümlik bar bolmaly.

00:34.940 --> 00:41.530
Sizi bu petisiýa näme iterdi we bu petisiýa näme üçin gerek?

00:41.530 --> 00:43.556
Hawa, ýol gaty uzyn boldy.

00:43.556 --> 00:47.556
Men 15 ýyldan gowrak wagt bäri bu tema bilen meşgullanýaryn.

00:47.556 --> 00:54.496
Ýakynda çenli nagt pullary kanun
boýunça berkeltmek düýbünden umytsyzdy.

00:54.496 --> 01:01.963
Nagt pullaryň kanuny berkitmesi bar, ol ÝB
şertnamasynyň 128-nji maddasynda berkidilendir.

01:01.963 --> 01:07.023
Emma ondan diýen ýaly hiç hili gorag ýüze çykmaýar.

01:07.023 --> 01:14.756
Köp, gaty köp ýyllar boýy nagt pullaryň kanun
boýunça berkidilmegine syýasy isleg düýbünden ýokdy.

01:14.756 --> 01:17.503
Emma soň bir zat üýtgedi.

01:17.503 --> 01:25.570
Ýagny 2023-nji ýylyň 28-nji iýunynda, ýagny üç ýyl
diýen ýaly bolup geçdi, nagt pul baradaky

01:25.570 --> 01:31.460
düzgünnama däl-de, sanly ýewro baradaky düzgünnama çykdy.

01:31.460 --> 01:33.950
Diýmek, sanly ýewro gelmeli.

01:33.950 --> 01:38.260
Şonda Ýewropa Komissiýasy şeýle düzgünnamany çykardy.

01:38.260 --> 01:47.023
Şol bir wagtyň özünde nagt pullary hem işlemäge mejbur boldular,
sebäbi sanly ýewro ýene bir kanuny töleg serişdesi bolmaly.

01:47.023 --> 01:50.830
Şeýlelik bilen, nagt pullary hem
gündeme getirmäge mejbur boldular.

01:50.830 --> 01:56.736
Soňra şol günüň özünde nagt pul baradaky düzgünnama hem çykdy.

01:56.736 --> 02:01.703
Men muny öwrendim we ol ýerde
örän uly ýalňyşlyklary tapyp bildim.

02:01.703 --> 02:09.523
Ýagny, nagt pul baradaky düzgünnama sanly
ýewro baradaky düzgünnamadan has erbet düzülipdir.

02:09.523 --> 02:17.970
Iň uly ýalňyşlyklaryň biri şol ýerde sanly ýewronyň
söwdada berk kabul edilmeginiň talap edilmegidir,

02:17.970 --> 02:19.161
nagt pulda bolsa beýle däl.

02:19.161 --> 02:21.120
Şonda men ünsli bolup başladym.

02:21.120 --> 02:31.183
Bu işiň iň gowy tarapy sanly ýewro sebäpli nagt puly Ýewropada
kanun boýunça berkidip boljak mümkinçiligiň döremegidir.

02:31.183 --> 02:32.916
Men bu mümkinçiligi gördüm.

02:32.916 --> 02:39.978
Ine, ýeke-täk döredilen kanuny töleg serişdesiniň,
şeýle hem özüni aklaýan serişdäniň sanly ýewro

02:39.978 --> 02:44.008
bilen deň hukuklara eýe bolmalydygy baradaky talaplar.

02:44.008 --> 02:49.367
Bu talap bilen biz syýasata we ähli
jemgyýetçilik edaralara ýüzlenýäris.

02:49.367 --> 02:54.550
Bolýar, siziň pikiriňizçe, nagt
puluň saklanmagy näme üçin beýle möhüm?

02:54.550 --> 02:55.990
A, bu örän köp taraply.

02:55.990 --> 03:02.843
Ýagny, nagt pulsyz dünýä häzir görýän we bar
bolan dünýämizden düýbünden başgaça bolar.

03:02.843 --> 03:07.903
Nagt pul aslynda bizde bar bolan
ýeke-täk fiziki töleg serişdesidir.

03:07.903 --> 03:12.840
Teoretiki taýdan altyn we kümüş hem töleg
serişdesidir, ýöne olar hiç hili döredilmedik.

03:12.840 --> 03:17.036
Biz çöregimizi altyn we kümüş bilen alyp bilmeris.

03:17.036 --> 03:21.900
Şeýlelikde, nagt pul häzir bizde bar
bolan ýeke-täk fiziki töleg serişdesidir.

03:21.900 --> 03:24.810
Beýleki ähli töleg serişdeleri sanlydyr.

03:24.810 --> 03:36.130
Bitkoin bolsun, adaty bank puly bolsun, täze sanly
ýewro we ş.m. – aslynda hemme zat sanly dünýäde.

03:36.130 --> 03:41.520
Diňe nagt pulda bu fiziki serişde bar, bu bolsa örän möhümdir.

03:41.520 --> 03:47.490
Bu çagalaryň pul bilen has gowy işlemegini
öwrenmegi bilen bagly, bu el bilen duýulýar.

03:47.490 --> 03:50.823
Biziň bäş duýgumyz ahyrsoňy şu ýerde işleýär.

03:50.823 --> 03:53.528
We aýdyşymyz ýaly, bu çäksizdir.

03:53.528 --> 04:00.289
Ol maşgalalara täsir edýär, olar nagt pul
bilen has çydamly, sebäbi olar nagt puly göni öz

04:00.289 --> 04:03.950
täsir ediş meýdançalaryna girizip bilýärler.

04:03.950 --> 04:11.556
Ýöne nagt pulda ahyrynda köp azatlyk
hukuklaryna we jemgyýetçilik taraplaryna hem täsir edýär.

04:11.556 --> 04:15.016
Siz nagt puluň bir bölegi azatlykdygyny hem aýdýarsyňyz.

04:15.016 --> 04:19.630
Nagt pul doly ýitip gidende, munuň nähili netijeleri bolar?

04:19.630 --> 04:25.556
Nagt pul adamyň pikir edişinden has köp azatlykdyr.
Sebäbi ol biziň esasy hukuklarymyza hem täsir edýär.

04:25.556 --> 04:33.420
Hakykatdan-da, ähli pul diňe sanly bolsa, her
tölegde biziň ýerleşýän ýerimizi tapyp bolýar.

04:33.420 --> 04:39.790
Şonda biziň durmuşymyz barada, haçan nirede bir zat
satyn alanymyz barada hem ýazgy döredilip bilner.

04:39.790 --> 04:43.876
Belki, kimdir biri gyzyl çyra seýilgähine
gidenligi üçin bir zat satyn alan bolmagymyz mümkin.

04:43.876 --> 04:46.263
Men muny häzir bütinleý bitarap görnüşde goýmak isleýärin.

04:46.263 --> 04:53.960
Soňra ol, eger degişli ýokary derejelere çyksa,
iýerarhiýada belli bir derejede şantaj edilip bilner.

04:53.960 --> 04:56.723
Ýöne başga ýagdaýlarda hem ol köp
azatlyk hukuklaryna täsir edýär.

04:56.723 --> 05:03.903
Biz muny 2019-njy ýylda Gonkongda başdan
geçirdik, şonda hökümete garşy protestler hem boldy.

05:03.903 --> 05:12.843
Şonda protestçiler jemgyýetçilik ulaglary bilen şähere
girdiler we görüň, olar diňe nagt pul bilen tölediler.

05:12.843 --> 05:19.690
Sebäbi olar duýdular, eger häzir sanly töleg
etsem, hökümet üçin hem ahyrynda protest

05:19.690 --> 05:24.145
hereketlerinde bolanymyz belli we subut edilip bilner.

05:24.145 --> 05:28.701
Şeýlelikde, ol häzir bu ýerde, mysal üçin,
ýygnak azatlygy esasy hukuklaryna we

05:28.701 --> 05:31.376
demonstrasiýalara gatnaşyp bilmegimize täsir edýär.

05:31.376 --> 05:35.610
Bu esasy hukuklaryň biridir, ýöne başga-da köp, köp zatlar bar.

05:35.610 --> 05:43.359
Bu, jemgyýetçilik durmuşyna gatnaşmak hukugymyzyň
bardygyny, mysal üçin, awtobusa münüp, A nokadyndan B nokadyna

05:43.359 --> 05:47.430
baryp bilmek hukugymyzyň hem esasy hukukdygyny aňladýar.

05:47.430 --> 05:58.078
Bu gün köp ýerlerde eýýäm üpjün edilmeýär, mysal üçin
Berlinde, Gamburgda, Düsseldorfda, Heidelbergde we ş.m., ol

05:58.078 --> 06:04.620
ýerlerde jemgyýetçilik ulaglary we awtobuslar eýýäm nagt pulsuz.

06:04.620 --> 06:11.880
Siz çagyryşyňyzda aýdyň adamdan, aýdyň dünýäden, nagt
pul doly ýitip gidende näme boljakdygy barada aýdypdyňyz.

06:11.880 --> 06:13.590
Emma munuň tersine pikir edýän adamlar hem bar.

06:13.590 --> 06:19.129
Mysal üçin, bir hereketiň çagyryşy bar, olar şeýle
delil getirýärler: şahsy durmuşyň gizlinliginiň

06:19.129 --> 06:23.276
soňlanmagy hakyky erkin jemgyýetiň döremegine esas bolýar.

06:23.276 --> 06:25.843
Sebäbi, mysal üçin, indi hiç kim şantaj edip bilmez.

06:25.843 --> 06:27.716
Siz munuň barada nähili pikir edýärsiňiz?

06:27.716 --> 06:32.256
Meniň pikirimçe, adamlar muny talap
edýän bolsalar, goýsunlar muny etsinler.

06:32.256 --> 06:39.858
Ýagny, olar şahsy durmuşlaryny diňe açyk etsinler we
hajathanasyna üç kamera goýsunlar we soňra muny onlaýn jemgyýete

06:39.858 --> 06:48.036
hödürlesinler, soňra göreris, olar şahsy durmuşyň gizlinligini
ýok etmek bilen hakykatdan-da muny nähili göz öňünde tutýarlar.

06:48.036 --> 06:54.016
Meniň pikirimçe, şahsy durmuşyň
gizlinligi erkin jemgyýetiň bir bölegidir.

06:54.016 --> 07:00.230
Erkin jemgyýet azatlygyň bardygy bilen tapawutlanýar.

07:00.230 --> 07:07.843
Aslynda näçe köp azatlyk bar bolsa, şonça-da
erkin jemgyýetde ýaşaýandygymyzyň alamatydyr.

07:07.843 --> 07:17.223
Emma biz şahsy durmuşyň gizlinligini doly ýok etsek, onda ýokardan
gelen güýç we gözegçilik, aslynda özlerini açyk görkezmeýänler,

07:17.223 --> 07:21.850
ahyrsoňy gözegçilik ediljekdigi diňe wagt meselesi bolýar.

07:21.850 --> 07:30.330
Şeýlelikde, men azatlyksyz we şahsy durmuşyň gizlinligisiz
erkin jemgyýetiň asla işlemejekdigine doly ynanýaryn.

07:30.330 --> 07:38.548
Siziň baş sahypaňyzda Bütindünýä bankynyň başlygy Aryan Bangar,
Hindistanyň premýeri Modi ýa-da Nemeçiň bankynyň ýa-da Amerika

07:38.548 --> 07:48.230
bankynyň başlyklary ýaly birnäçe tanymal şahsyýetleriň nagt
pullary doly ýok etmegi aç-açan goldaýandyklaryny getirýärsiňiz.

07:48.230 --> 07:51.543
Bu adamlar kimiň bähbidine hyzmat
edýärler? Siz muny nähili görýärsiňiz?

07:51.543 --> 07:52.740
Has dogrusy, bu gaty dürli.

07:52.740 --> 07:58.430
Bank dünýäsi has aýdyň, olaryň
işewürlik modeli bar, ýagny sanly tölegler.

07:58.430 --> 08:03.176
Hawa, bu Sparkassen-kart, bu Visa-kart, bu Mastercard we ş.m.

08:03.176 --> 08:14.739
Bu milliardlyk iş we olar erkin bazar ykdysadyýetinde we diňe
pul gazanmak isleýärler, şeýlelik bilen bu gatnaşyjylar üçin

08:14.739 --> 08:20.160
nagt pul ahyrsoňy olaryň girdejilerini şeýle azaldýan bäsdeşdir.

08:20.160 --> 08:27.456
Her sanly tölegde esasan hem alynýan tölegler
ýüze çykýar, esasan hem olar hem alyp bilerler.

08:27.456 --> 08:30.310
Soň bolsa, elbetde, döwlet derejesi bar.

08:30.310 --> 08:41.568
Modi, ýagny Hindistanyň premýeri, bir gezek gaty aýdyň aýtdy,
ol nagt pulsyz dünýäni ýa-da nagt pulsyz jemgyýeti isleýär.

08:41.568 --> 08:48.523
Indi bu ýerde rol oýnaýar, döwletiň özi
näme edýär, haýsy bähbitleriň ýagdaýynda?

08:48.523 --> 08:54.330
Döwletler hem häzir bu ýerde Ýewropada nagt pul
üçin sözleýişde hemişe özlerini görkezýärler.

08:54.330 --> 08:59.570
Şeýlelik bilen, hemişe nagt pul hemişe galar,
hiç kim nagt pul ýok etmek islemeýär diýilýär.

08:59.570 --> 09:10.303
Ýöne üns beriň, biz hemişe söz bilen amaly deňeşdirmeli bolarys,
bu ýerde birmeňzeşlik barmy ýa-da hatda 180 gradus öwrülendir.

09:10.303 --> 09:15.876
Şeýlelik bilen, zatlar gaty gaty şübheli,
köp zatlarda, eger sen sebäpleri bilseň.

09:15.876 --> 09:28.508
Häzir jenap Klingbeil bir synanyşyk edýär, ol her
söwdagäriň sanly töleg ulgamyny kabul etmegini isleýär.

09:28.508 --> 09:33.796
Bu, maliýe ministrimiz Klingbeiliň
häzirki wagtda güýçli ädýän häzirki başlangyjy.

09:33.796 --> 09:40.217
Jemgyýetçilik metbugatynda hem häzir her kimiň
islendik ýerde sanly görnüşde töleg edip bilmeginiň

09:40.217 --> 09:43.750
nähili möhümdigini örän oňaýly görnüşde ýetirýärler.

09:43.750 --> 09:48.743
Emma şol bir wagtyň özünde nagt puluň hemme ýerde
kabul edilmeginiň hökmanydygyny talap etmeýärler,

09:48.743 --> 09:53.228
çünki nagt puluň häzirki wagtda kabul
edilmegi boýunça borç bar, ýöne gaty berk borç ýok.

09:53.228 --> 09:58.370
Ýagny, gapyda ýönekeý bir bellik bilen ony ret edip bolýar.

09:58.370 --> 10:05.261
Klingbeil jenap bolsa indi hususy ykdysadyýet puluny,
ýagny žiral puluny, ähli söwdagärlerde hökmany kabul

10:05.261 --> 10:09.316
edilmegini üpjün etmek arkaly artykmaçlyk bermäge synanyşýar.

10:09.316 --> 10:18.540
Ýagny ol sanly tölegi goldaýar, şol bir wagtyň özünde federal
hökümet häzir nagt pul bilen tölenen iş

10:18.540 --> 10:28.703
çykdajylarynyň hususy telekeçi üçin indi çykdajy hasabyna
ýazylmajakdygy barada kanun kabul etmäge synanyşýar.

10:28.703 --> 10:30.316
Bu doly betbagtçylyk.

10:30.316 --> 10:39.100
Bu aslynda hususy telekeçileri sanly töleg
etmäge mejbur edýär – ýa-da mejbur ederdi.

10:39.100 --> 10:44.931
Çünki hiç bir hususy telekeçi, men özüm hem
hususy telekeçi, nagt töleýän ýangyç

10:44.931 --> 10:48.600
hasaplarymy salgyt tölenen puldan töläp bilmezdi.

10:48.600 --> 10:55.589
Men hususy telekeçi hökmünde iş çykdajylaryny
degişlilikde çykdajy hasabyna ýazyp biljekdigim aýdyňdyr.

10:55.589 --> 11:03.386
Ýagny, bir tarapdan sanly tölegleri goldaýan, beýleki tarapdan
nagt pula agyr zyýan ýetirýän bu kanunlaryň, hiç

11:03.386 --> 11:11.060
kim nagt pulu ýok etmek islemeýär diýen
jemgyýetçilik beýany bilen gabat gelýändigini örän soramaly.

11:11.060 --> 11:21.102
Emma nagt puluň gurluşyna, nagt pul infrastrukturasynyň nähili
ýitýändigine seretseň, nagt puluň daş-töweregindäki ähli gurluşyň

11:21.102 --> 11:30.381
nähili hapalanýandygyna seretseň, diýen ýaly aýtmaly bolýarsyň
– ýöne bu diňe nagt puluň daş-töwereginiň barha erleşýändigini

11:30.381 --> 11:35.436
aňladýar – nagt puluň uzak möhletde saklanyp bilmejekdigini.

11:35.436 --> 11:38.423
We bu aslynda şu ÝB düzgünnamalarynyň içinde-de bar bolan zat.

11:38.423 --> 11:44.900
Bir tarapdan, goragly bolan, ýagny hemme
ýerde kabul edilmeli bolan elektron ýewro.

11:44.900 --> 11:48.250
Beýleki tarapdan bolsa, naýyn söwda
barada çym-pytrak bir aýdylýan zat bar.

11:48.250 --> 11:52.470
Hawa, naýyn pul bilen tölemek
mümkin, ýöne bu şol manyda hökmany däl.

11:52.470 --> 11:53.740
Ýagny hemme ýerde şeýle bolup geçýär.

11:53.740 --> 11:56.523
Ýagny häzir biz ýene-de döwlet meselesine geldik.

11:56.523 --> 12:00.950
Ýagny bu naýyn pul düzgünnamasy bolan Ýewropa derejesi.

12:00.950 --> 12:10.063
Bu naýyn pul düzgünnamasy Ýewropa Komissiýasy
tarapyndan hödürlenende, biziň gözleglerimize görä, jemi 13

12:10.063 --> 12:14.996
sany naýyn pula garşy iň agyr zyýanly ýagdaý bardy.

12:14.996 --> 12:21.982
Biz bir meselede 90, 95 göterim bilen örän uly üstünlik gazandyk.

12:21.982 --> 12:30.415
Bu bolsa, naýyn pul söwdada indi berk kabul etmek
borjuny almaly, ýagny kafeler, restoranlar we ş.m. naýyn

12:30.415 --> 12:35.263
puldan indi ýüz öwürip bilmezler, bu ägirt uly üstünlik.

12:35.263 --> 12:38.963
Bu soň naýyn pul düzgünnamasyna-da girizildi.

12:38.963 --> 12:42.076
Ýöne üns beriň, şeýtan hemişe jikme-jiklikde bolýar.

12:42.076 --> 12:47.690
Sebäbi olar indi awtomat düzgünini girizdiler.

12:47.690 --> 12:57.803
Ýagny, töleg amaly awtomatlar arkaly geçýän ýerleriň
hemmesinde naýyn puldan ýüz öwürilip bilinjek istisna.

12:57.803 --> 13:02.023
Ýagny, bu nämäni aňladýar? Biz häzir
awtomatlar dünýäsinde barha köpelýäris.

13:02.023 --> 13:04.140
Meselem, biz awtobusa münýäris.

13:04.140 --> 13:09.343
Barha köplenç awtobus sürüjisine göni
töläp bilmeýäris, eýsem awtomat arkaly.

13:09.343 --> 13:13.003
Biz duralgada, belki bilet awtomatlary bar.

13:13.003 --> 13:15.736
Biz wokzalda, bilet awtomatlary.

13:15.736 --> 13:19.420
Biz awtoulag duralgasynyň ýa-da awtoulag
goýulýan ýerleriň ýanynda, awtomatlar.

13:19.420 --> 13:27.383
Biz häzir käwagt suw howdanlarynda-da, bilet
awtomat arkaly tölenýär, jemgyýetçilik hajathanalary.

13:27.383 --> 13:35.578
Edil şu ýol we nagt pul düzgünnamasy, häzirki wagtda atlandyrylýan
üçlü gepleşiklerde bar bolan we ara alnyp maslahatlaşylýan

13:35.578 --> 13:39.240
görnüşi boýunça, bu awtomat düzgüni girizilendir.

13:39.240 --> 13:43.812
Bu bolsa betbagtçylyk bolardy we nagt pul
bilen tölemek baradaky jemgyýetçilik gatnaşyk

13:43.812 --> 13:46.903
esasy hukuklarymyzy hem düýpli çäklendirerdi.

13:46.903 --> 13:54.099
Bu hem bar. Bu awtomat düzgüni gyssagly aýrylmaly,
sebäbi bu ýerde hem sanly ýewro düýpli

13:54.099 --> 13:58.976
artykmaçlyk alýar, ýagny hakykatda ol ýerde kabul edilmeli.

13:58.976 --> 14:06.943
Sebäbi awtomatlarda sanly töleg serişdesi kabul
edilýän ýerleriň hemmesinde sanly ýewro hem kabul edilmeli.

14:06.943 --> 14:10.696
Ýagny hemme zat gaty gytaklaýyn gorag astyna alynýar.

14:10.696 --> 14:15.743
Bu bolsa ilkinji uly, örän äpet we howply kadadan çykma.

14:15.743 --> 14:18.830
Ýöne ýene-de ikinji, örän uly kadadan çykma bar.

14:18.830 --> 14:27.096
Ýagny olarda bir madda bar: Ýewropanyň milli
döwleti, ýagny bizde 27 Ýewropa Bileleşigi ýurdy we 21

14:27.096 --> 14:31.900
ýewro walýuta sebiti bar, meselem Germaniýa ýaly.

14:31.900 --> 14:38.566
Olar bolsa döwletiň öz edaralarynda nagt puldan ýüz öwürip
biljekdigi barada kadadan çykma girizdiler, eger-de ol

14:38.566 --> 14:42.710
muny „jemgyýetçilik bähbidine“ diýen tema bilen esaslandyrsa.

14:42.710 --> 14:51.139
Jemgyýetçilik bähbidine, meselem, terrorçylyga garşy göreş we
bikanun iş, salgytdan gaçmak we ş.m. sebäpli nagt puly şu ýerde

14:51.139 --> 15:00.390
we şu ýerde çäklendirmeli, bu ýerde salgyt gepleşiklerini has
gowy alyp barmak üçin ýa-da başga zat üçin diýip bolup biler.

15:00.390 --> 15:10.549
Ýöne Ýewropa Geňeşiniň içki resminamasy bar, ol diňe
jenaýatçylyk we ş.m. däl, eýsem edaralary has netijeli etmek

15:10.549 --> 15:16.843
üçin hem edaralara nagt puldan ýüz öwürmäge hukuk berýär.

15:16.843 --> 15:20.532
Bu bolsa aslynda hemme zat üçin giriş gapysydyr.

15:20.532 --> 15:26.931
Sebäbi has netijeli etmek üçin biz diňe bir töleg
serişdesini, ýagny sanly töleg serişdelerini alarys we ikinji

15:26.931 --> 15:30.300
kassa ulgamyny, ýagny nagt puly, ýöne ýere aýryp goýarys.

15:30.300 --> 15:38.240
Bu bize edara hökmünde has gowy we tygşytly we
şeýlelik bilen çykdajylary tygşytlap bileris.

15:38.240 --> 15:46.149
We bu arka gapydan, häzirki wagtda neşe-de köplenç duş gelýän
zadymyz, raýat ofisleriniň nagt puly kabul etmezligi,

15:46.149 --> 15:53.943
gaýtadan işleýiş merkezleriniň, awtoulag hasaba alyş
bölümleriniň we ş.m. nagt puly kabul etmezligi mümkin.

15:53.943 --> 15:59.283
We bu ýerde-de söz bilen hereketiň
bir ugurda gidýändigini synlamaly.

15:59.283 --> 16:04.216
Ýagny, söz döwletiň nagt pul hemişe bar, hiç
kim nagt puly ýok etmek islemeýär diýýän sözüdir.

16:04.216 --> 16:08.676
Ýöne ol muny öz edaralarynda özi edýär.

16:08.676 --> 16:11.263
We bu ýerde aslynda nämäniň nädogry?

16:11.263 --> 16:17.980
We bu ýere raýatyň özüniň hem öz
pikirini aýtmak babatynda aýdyňlygy degişlidir.

16:17.980 --> 16:19.130
Bu näme üçin bolýar?

16:19.130 --> 16:21.863
Bu indi arka gapydan bolmalymy?

16:21.863 --> 16:27.010
We men pikir edýärin, we özüňiziň hem bu
barada oýlanmagyňyzy teklip etmek isleýärin.

16:27.010 --> 16:33.340
Belki-de muny jemlemek üçin, meniň bir
düşündiriş wideom bar, 12 minutlyk düşündiriş wideom.

16:33.340 --> 16:34.270
Bu barada bir zat aýtjak bolýarsyňyzmy?

16:34.270 --> 16:38.650
Ýok, ýok, men ony göreldim, bu örän gyzykly.

16:38.650 --> 16:41.543
Bu ol ýerde bolýan zatlary örän gowy dokumentleşdirýär.

16:41.543 --> 16:47.996
Şeýlelikde, bu 12 minutlyk düşündiriş wideosy,
hut şu nagt pul düzgünnamasyny bir gözden geçirýär.

16:47.996 --> 16:54.100
We biz yörite makalalar hem ýazdyk,
olary wideonyň beýanyndan alyp bilersiňiz.

16:54.100 --> 17:02.004
We şu wideonyň barada hem, mysal üçin, professor Riekiň
kanalyndan çykan, näçe diýseň, 400.000 töweregi görüşli

17:02.004 --> 17:10.290
we ş.m., hakykatdan-da – biz şu wagta çenli hiç haçan
hüjüm edilmedik – sebäbi bu hünär taýdan şeýle bir nogsansyz.

17:10.290 --> 17:16.010
Şeýlelikde, men aslynda her kime maslahat berýärin, belki siz hem
ony baglanyşdyrmak isleýärsiňiz we ş.m., şu

17:16.010 --> 17:20.600
12 minudy bir görmegiňizi we diňe öz
pikiriňizi emele getirmegiňizi maslahat berýärin.

17:20.600 --> 17:29.063
We men diňe adamlaryň adatça abraýly metbugat tarapyndan
çap edilmeýän maglumatlary we habarlary almagynyň tarapdary.

17:29.063 --> 17:30.143
Bu meni örän, örän gynandyrýar.

17:30.143 --> 17:35.330
Hatda jemgyýetçilik-hukuk mediýasy
hem bu barada diýen ýaly doly dymýar.

17:35.330 --> 17:42.566
We her kim – bize tarapdar we garşy tarap gerek – biz maglumatlar
we informasiýalar barada 360 graduslyk burç

17:42.566 --> 17:50.343
gerek, şeýlelikde raýat özi hem kwalifikasiýaly we
ulgamyň ýetişen hökümini bermek ýagdaýyna gelýär.

17:50.343 --> 17:52.530
Hawa, şonuň üçin biz şu ýerdediris.

17:52.530 --> 17:56.390
Bu gowy, diňe şu ýerde – aýdýaryn, –
gözýetimi belki birneme giňeltmek üçin.

17:56.390 --> 17:57.588
We siz häzir muny aýtdyňyz.

17:57.588 --> 18:02.163
Şeýlelikde, köp ugurlarda häzir nagt pul
bilen töleg edip bilmezligim eýýäm hakykat.

18:02.163 --> 18:09.789
We şu ýerde hakykatdan hem, meniň üçin birneme jemleýji
sorag, siziň pikiriňizçe, nagt puluň ýene-de, aýdýaryn, hawa,

18:09.789 --> 18:15.473
birneme has üstünlik gazanmagy üçin ýene näme edip bileris?

18:15.473 --> 18:18.470
Şeýlelikde, men bir meselede elbetde gaty gynanýaryn.

18:18.470 --> 18:25.503
Barha köp dükan nagt puldan ýüz
öwürýär we protest-satyn almazlyk ýok.

18:25.503 --> 18:31.808
Ýagny, diňe bir dükana embarga goýup, nagt puluň ýok
edilmeginiň şeýle dükanlar arkaly amala aşýandygyny

18:31.808 --> 18:35.570
dogry hasaplamaýaryn we ondan gaça durmalydygyny aýtmak.

18:35.570 --> 18:39.783
Men üçin aýdyň, nagt pul kabul
edilmeýän ýerde hiç haçan satyn almam.

18:39.783 --> 18:41.903
Bu meniň üçin bir gezeklik gadagan.

18:41.903 --> 18:43.996
Emma bu esasan geçip gitti.

18:43.996 --> 18:49.036
Jemgyýet eýýäm sanly töleglere şeýle öwrenişen görünýär.

18:49.036 --> 18:52.290
Emma bu, mysal üçin, bir zat.

18:52.290 --> 19:00.583
Ýene bir zat, has köp adamyň nagt pul
petisiýasyna gol çekmegine gaty begenýärin.

19:00.583 --> 19:04.350
Häzir biziň takmynan 406,000 gol çekişimiz bar.

19:04.350 --> 19:08.743
Biz azyndan ýarym milliona ýetmegi gaty isleýäris.

19:08.743 --> 19:13.910
Sebäbi diňe şonuň arkaly – her san, näçe ýokary
gidýän bolsa – 400,000 ýa-da ýarym millionymyň

19:13.910 --> 19:17.016
bolmagy, bu psihologik derejede hem täsir edýär.

19:17.016 --> 19:23.183
Bu bolsa häzirki wagtda döwlet
edaralaryna-da ýüz tutmak mümkinçiligini berýär.

19:23.183 --> 19:28.876
Biz eýýäm Ýewropa Parlamentinde
bolduk, ol ýerde peticiýany tabşyrdyk.

19:28.876 --> 19:34.043
Biz indiki hepde Berlindäki Federal Maliýe
Ministrliginde bolarys, ol ýerde ony tabşyrarys.

19:34.043 --> 19:39.983
Biz raýatyň islegini beýan edýän ýeke-täk sesimiz diýen ýaly.

19:39.983 --> 19:45.323
Hakykatdan-da, olar biziň diýenimizi bölekleýin
diňlemeli bolýarlar, köplenç bolsa islemeýärler.

19:45.323 --> 19:55.403
Biz esasan näçe güýçli bolsak, nagt puluň dowamly
bolmagy baradaky bu talaby şonça-da güýçli öňe sürüp bileris.

19:55.403 --> 19:57.430
Şeýlelikde, biz munuň üçin örän begenýäris.

19:57.430 --> 20:04.653
Sebäbi beýleki tarapdan, nagt pul baradaky
talapda ýene-de käbir gowulaşmalary gazanyp bilsek-de,

20:04.653 --> 20:09.190
bu örän, örän möhümdir, munuň özüne-de düşünýärin.

20:09.190 --> 20:14.743
Şeýle-de bolsa, geljek onýyllyklarda
nagt pula garşy hüjümler ýeterlik bolar.

20:14.743 --> 20:23.043
Sebäbi biz bir wagtyň özünde nagt pulu gorap
saklamak jemgyýetini, kiçijik nagt pul lobbisini gurýarys.

20:23.043 --> 20:35.830
Biz häzir aýdanda-da 136,000 adam, men habarnama ýazsam
ýa-da aksiýalar başlasak, häzirki wagtda 136,000 adama ýetýär.

20:35.830 --> 20:44.516
Men doly ynanýaryn, ýyllar boýy, häzir ýene-de üstünlikleri
gazanyp bilsek-de, biz güýçli hüjüme sezewar bolýarys.

20:44.516 --> 20:51.435
Biz däl, eýsem Klingbeýl jenap, Maliýe ministrligi, nagt pul
düzgünnamasy baradaky üçlük gepleşiklerindäki

20:51.435 --> 20:58.483
häzirki gepleşiklerde eýýäm gazananlarymyzy has-da
azaltmak üçin güýçli basyş edýändigini bilýäris.

20:58.483 --> 21:01.350
Şeýlelikde, bu gaty howply ýagdaý.

21:01.350 --> 21:09.337
Men doly ynanýaryn, eger biz degişlilikde guraňmasak,
men muny nagt pul üçin guramaga synanyşýaryn, geljekde-de

21:09.337 --> 21:13.248
özümizi gorap bilmejek köp hüjümlere sezewar bolaris.

21:13.248 --> 21:14.796
Diýmek, biz muny diňe bir mümkinçilik hökmünde ulanmaly.

21:14.796 --> 21:16.480
Bu ikinjisi.

21:16.480 --> 21:25.443
Üçünjisi, men hakykatdan-da, häzir kameralar nirede bolsa-da,
her bir adama ýüzlenmek isleýärin, nagt pul bilen töleg ediň.

21:25.443 --> 21:31.536
Çünki ahyrsoňy, biz nagt pul bilen
näçe gezek töleg edýändigimiz möhüm.

21:31.536 --> 21:39.823
Nagt töleg derejesi 25, 30 göterimden aşak düşse,
dükanlar nagt pul bilen töleg etmek islemezler.

21:39.823 --> 21:50.910
Nagt töleg derejesi 10 ýa-da 15 göterimden aşak düşse,
onda atlandyrylýan deňölçeglilik ýörelgesi işläp başlaýar.

21:50.910 --> 21:57.772
Ýagny, biziň demokratiýamyzda ýa-da syýasy derejämizde elmydama
şoňa gönükdirilýär, şonuň üçin nagt pul

21:57.772 --> 22:05.750
infrastrukturasyny, ýagny pul talap edýän zady, saklamak
deňölçegli bolarmy? Bu çykdajylary dowam etdirmek deňölçegli.

22:05.750 --> 22:13.223
Olaryň esasy maksady nagt töleg
derejesini Skandinawiýadaky ýaly aşak düşürmek.

22:13.223 --> 22:17.036
Ol ýerde eýýäm bu deňölçeglilik ýörelgesi has köp işleýär.

22:17.036 --> 22:22.023
Şonuň üçin ähli tomaşaçylara haýyşym,
mümkin boldugyça köp nagt pul bilen töleg ediň.

22:22.023 --> 22:30.956
Şeýlelik bilen, her gezek nagt
pula HAVA, azatlyga HAVA diýýärsiňiz.

22:30.956 --> 22:31.665
Hawa, köp sagbol.

22:31.665 --> 22:35.163
Belki, petition ýene näçe wagt dowam edýär diýen sorag gysgaça.

22:35.163 --> 22:38.870
Biz muny 100 göterim anyk aýdyp bilmeris.

22:38.870 --> 22:44.870
Bu Ýewropa Geňeşinde hakykatdan-da
haçan kabul ediljekdigine bagly.

22:44.870 --> 22:50.616
Bu 2026-njy ýylyň 15-nji dekabryna çenli bolup biler.

22:50.616 --> 22:58.713
Häzir eýýäm aýgytly üçtaraplaýyn gepleşikler
ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçirilýärmi ýa-da ýok.

22:58.713 --> 23:02.296
Bolýar, jenap Stützle, sagbolýaryn.

23:02.296 --> 23:04.601
Bu aýdyňlaşdyryjy söhbetdeşlik üçin sagbolýarys.

23:04.601 --> 23:11.293
Meniň pikirimçe, hemmämize erkin jemgyýet üçin
zerur bolan köp sanly döwür meseleleri boýunça

23:11.293 --> 23:15.540
konstruktiw işlemekde uly üstünlik arzuw edip bileris.

23:15.540 --> 23:16.440
Köp sagbol.

23:16.440 --> 23:17.313
Sag bol hem.

23:17.313 --> 23:17.633
Sag bol.